CConstaterende datOpsterland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 Bopa-motivering De Hoop - Mientewei deel 4 anoniem

Raadsvergadering 2 juni 2026, gemeente OpsterlandBij agendapunt: Bopa planontwikkeling tussen De Hoop en Mientewei Gorredijk (H)19.453 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

1.1 Aanleiding en doel Aanleiding tot het onderzoek is het voornemen om een wateroppervlakte te vergroten ter plaatse van de vijver aan de Mientewei te Omdat de ontwikkeling negatieve gevolgen kan hebben op beschermde natuurwaarden, is het voornemen getoetst aan de natuurwet- en regelgeving. Het doel van de quickscan natuurbescherming Omgevingswet is inzicht verkrijgen in de mogelijke effecten op beschermde natuurwaarden als gevolg van het project. Indien negatieve effecten niet zijn te voorkomen, wordt geadviseerd omtrent de vervolgstappen. 1.2 Kwaliteitsborging Eco BV streeft naar een zo hoog mogelijk kwaliteit van onderzoek te leveren: Eco BV is gecertificeerd volgens "NEN-EN-ISO 9001:2015", voor het geven van advies in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen met inbegrip van de uitvoering van gerelateerde onderzoeksactiviteiten op het R CERTIFIED ISO 9001:2015 gebied van ecologie, bodem en asbest. Eco is lid van het Netwerk Bureaus (NGB). Als aangesloten adviesbureau zorgen we samen met NGB de andere leden voor een betere borging van kwaliteit in de uitvoering van ecologisch onderzoek. Dit onderzoek en advies istot stand gekomen onafhankelijk van de belangen van de opdrachtgever en derden.

Eco BV is aangesloten bij het Netwerk Bureaus en is gemachtigd gebruik te maken van de vergunningen en correspondentie met bevoegde gezagen van het Netwerk Bureaus met betrekking totde Omgevingswet. 1.3 Wettelijk kader Voor de bescherming van natuurwaarden is de Omgevingswet (Ow) van toepassing. De Ow regelt de bescherming van Natura 2000-gebieden, beschermde soorten en houtopstanden. Daarnaast zijn ook bijzondere natuurgebieden en het Natuurnetwerk Nederland (NNN) relevant. De volledige wetstekst is hier te vinden: https://wetten.overheid.nl. De regels voor natuur zijn (voornamelijk) uitgewerkt in het Besluit activiteiten leefgebied en het Besluit kwaliteit leefgebied (BKI). Aangezien voor voorliggend project geen bomen worden gekapt, is het aspect beschermde houtopstanden niet relevant. De quickscan gaat uitsluitend in op de onderdelen Natura 2000, flora- en fauna-activiteit en overige beschermde natuurgebieden (onder andere NNN). Natura 2000 Artikel 5.1, eerste lid van de Omgevingswet en Afdeling 11.1 van het Besluit activiteiten leefomgeving regelen de bescherming van Natura 2000-gebieden, bestaande uit en/of Habitatrichtlijngebieden. Natura 2000- gebied zijn instandhoudingsdoelen geformuleerd voor bescherming van habitattypen, habitats van soorten en leefgebieden van soorten en vogels.

Vooraf is verplicht te beoordelen of plannen/projecten/activiteiten (significant) negatieve effecten op Natura 2000- gebieden kunnen hebben. Als uit de beoordeling (voortoets) blijkt dat geen effecten optreden dan kan een plan Mientewei teKenmerk251987 Pagina 4 van 30 5 | Eco worden | vastgesteld | een vergunning | voor een project of handeling niet nodig. Zijn (significante) effecten | niet uit sluiten dan | een nadere | beoordeling | en/of een vergunning | nodig. Daarnaast | een specifieke zorgplicht opgenomen | voor Natura | 2000-gebieden | en bijzondere nationale natuurgebieden | (art 11.6 | Iedereen | die activiteiten uitvoert die verslechterende | significant verstorende gevolgen | vooreen | Natura 2000-gebied | of een bijzonder | nationaal natuurgebied | kunnen | hebben, | moet | nadelige gevolgen | zoveel mogelijk voorkomen, | beperken | of ongedaan | maken | (art.11.6, 1e NatuurnetwerkNederland De beschermingvan | het Natuurnetwerk | Nederland | (NNN) | vastgelegd | artikel 2.44 Ow, en uitgewerkt provinciale verordeningen. | Provincies | wijzen gebieden | aan die het NNN | vormen. | Via de provinciale verordeningen worden, | het belang van de bescherming, | instandhouding | en ontwikkeling | van de wezenlijke kenmerken | en waarden-, | regels gesteld omtrent | de inhoud | van bestemmingsplannen | en omgevingsvergunningen | (art 7.7 en art 7.8 Bkl).

Voor nieuwe | ontwikkelingen | binnen | het NNN, | waarbij wordt | afgeweken | van het bestemmingsplan | of omgevingsplan, een nadere | beoordeling | nodig. Daarin wordt | beoordeeld | of sprake | van significante aantasting van de wezenlijke kenmerken | en waarden, | oppervlakte | en/of samenhang | van het NNN. | Regels voor beoordeling | van effecten op het NNN | zijnvastgelegd | provinciale verordeningen. Overige provinciale natuurgebieden Provincies kunnen | ook overige | natuurgebieden | aanwijzen, waaronder | bijzonder provinciale natuurgebieden, weidevogelgebieden | en ganzenfoerageer-/rustgebieden | (art 2.44 | lid Ow). Deze zijn vastgelegd | de provinciale omgevingsverordeningen. Flora- enfauna-activiteit artikelen 11.37, 11.46 en 11.54 | het onderdeel | flora- en fauna-activiteit opgenomen. | De beschermingsregimes | ten aanzien van beschermde | soorten | zijn | onderscheiden | Vogelrichtlijnsoorten | (art 11.37 Habitatrichtlijnsoorten | (art 11.46 | en nationaal beschermde | soorten | (art11.54 | De Ow schrijftdaarnaast algemene | zin een zorgplicht voor defysieke | omgeving | voor (art 1.6-1.8) en voor natuur | dat nader | uitgewerkt een specifieke zorgplicht | (art. 11.27 De Omgevingswet | gaat uit van het 'ja,mits'-principe. Dit betekent | dat activiteiten | principe toegestaan | zijn, mitser geen schadelijke effecten | optreden | op beschermde | soorten.

Voor activiteiten met een schadelijk effect op beschermde | soorten zijn verboden | en kunnen | alleen onder voorwaarden | van een vergunning | plaatsvinden. | De provincie | bevoegd | gezag voor het uitvoeren van de Omgevingswet | en heeft voor de implementatie | een verordening | opgesteld | met daarin | onder andere | een lijstmet de vrijgestelde soorten | geval van een ruimtelijke ontwikkeling | en bestendig | beheer en onderhoud | (zie bijlage 1). Bovendien | een (specifieke) zorgplicht opgenomen | (art. 11.27, | Wanneer | men weet, | ofredelijkerwijs kan vermoeden | dat een handeling | nadelige gevolgen | kan hebben | voor de fysieke leefomgeving, | zijnmaatregelen | het kader van de zorgplicht van toepassing. | Ook iets nalaten kan onder de specifieke zorgplicht vallen. Degene | die een activiteitverricht | verplicht: maatregelen | nemen | die redelijkerwijs van diegene | kunnen | worden | gevraagd | om die gevolgen voorkomen. Voor zover die gevolgen | niet kunnen | worden | voorkomen: | die gevolgen | zoveel mogelijkte | beperken | of ongedaan | te maken. Als diegevolgen | onvoldoende | kunnen | worden | beperkt: die activiteit achterwege | laten voor zoverdat redelijkerwijs van diegene kan worden | gevraagd.

De specifiekezorgplicht | geldt bijalle dier- en plantensoorten | die | Nederland | het wild leven en hier van nature voorkomen | en (in het geval van trekvogels) om soorten | die regelmatig | Nederland | voorkomen. Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 5van 30 Eco lijst soorten Daarnaast dient aandacht besteed te worden aan activiteiten met mogelijke gevolgen voor van nature inhet wild levende dieren of planten. Deze regels gelden in artikel 11.27 (specifieke zorgplicht soorten). Hierbij dient voorafgaand van de activiteit nagegaan te worden of er aanwijzingen zijn van de aanwezigheid van rode lijst soorten, genoemd in bijlage IX of in rode lijsten, bedoeld in artikel 2.19 vierde lid, onder a, onder 4 van de Omgevingswet. 1.4 Projectgebied en voorgenomen ontwikkelingen Huidige situatie projectgebied Het projectgebied is gelegen aan de Mientewei te (figuur 1.1). Het betreft een vijver nabij appartementencomplex De Miente. De vijver is langs de randen circa dertig centimeter diep en de totale oeverlengte bedraagt circa 400 meter. Langs het grootste deel van de oevers ontbrak ten tijde van het veldbezoek oeverbeplanting, maar op enkele plekken is riet en lisdodde aanwezig. Tevens is aan de zuidoostzijde een kleine bosschage aanwezig. Langs de noord- en zuidzijde lopen enkele wandelpaden, waarbij de vijver overgestoken kan worden door middel van twee bruggen.

Er is geen aansluiting van de vijver op omliggende watergangen. De omgeving bestaat uit de bebouwde kom van De vijver is omringd door grasland en bebouwing. Figuur 1.2, 1.3 en 1.4 geven een impressie van het projectgebied. onderzoek Projectgebied achtergrondlaag Luchtfoto Actueel Ortho 8cm RGB Datum 75 100 m Auteur Eco Projectnummer 251987 Figuur 1.1 Projectgebied (rood omlijnd) (bron achtergrondkaart: ArcGIS). Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 6 van 30 Eco Figuur 1.2 Impressie van de vijver, gezien in oostelijke richting. Figuur 1.3 Impressie van de vijver, gezien in westelijke richting. MienteweiteKenmerk251987 Pagina 7 van 30 Eco Figuur 1.4 bosschage aan de zuidzijde van de vijver. Voorgenomen ontwikkelingen De opdrachtgever is voornemens om de oppervlakte van de vijver te vergroten. Mogelijk worden hierbij natuurvriendelijke oevers gerealiseerd. Het werkgebied omvat ongeveer 285 meter oeverlengte (figuur 1.5). De exacte planning van de werkzaamheden is niet bekend. Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 8 van 30 Eco - 3543 5301 1:2,746 O 0.01 0.03 0.05m • Perceelnummer Perceel High Resolution 60cm Imagery ° 0.02 0.04 0.08 km KadastraleGrens World Imagery High Resolution 30cm Imagery Voorlopig Resolution 15m Imagery Citations -Definitief Figuur 1.5 De vijver. Langs de rode lijn zal de oppervlakte van de vijver vergroot worden.

Mientewei teKenmerk 251987 Pagina 9 van 30 5 Eco Inventarisatie en effectbeoordeling Het onderzoek heeft bestaan uit het raadplegen van beschikbare bestaande bronnen aangevuld met een veldinspectie van het projectgebied. 2.1 Bronnenonderzoek Voorafgaand aan het veldbezoek is gestart met een bureaustudie naar het voorkomen van beschermde flora en fauna ter plaatse van het projectgebied en de nabije omgeving. Dit bronnenonderzoek heeft bestaan uit het op 23 opvragen van gegevens van de Nationale Databank en Fauna (NDFF, 2026) van de afgelopen drie jaar. Hierin is een overzicht opgevraagd van de vergunningsplichtige soorten in de Omgevingswet en lijstsoorten binnen een straal van 1 kilometer rond het projectgebied. Zie voor het volledige overzicht bijlage 3 en 4. Bij het gebruik is rekening gehouden met de juridische houdbaarheid van de gegevens (3 jaar). Oudere waarnemingen kunnen worden gebruikt om de ecologische potenties in te schatten. Verder is gebruik gemaakt van bestaande literatuurgegevens en verspreidingsatlassen (zie literatuurlijst). Ten aanzien van gebiedsbescherming is aan de hand van (provinciale) kaartenviewers waaronder de Informatie Natuur (BIJ12, 2024) nagegaan of het projectgebied in/nabij beschermde gebieden (Natura 2000-gebieden NNN en overige provinciale natuurgebieden) ligt.

2.2 Veldinspectie Het bezoek is erop gericht om te beoordelen of in het projectgebied en de directe omgeving potentiële leef- en groeiplaatsen van beschermde dier- en plantensoorten aanwezig zijn. De waargenomen beschermde soorten zijn vastgelegd. Het projectgebied en de directe omgeving zijn onderzocht door een ecoloog van Eco Hierbij is tevens de oeverzone bemonsterd met een schepnet. Het veldbezoek vond overdag plaats op de inventarisatie waren de omstandigheden als volgt: droog, bewolkt, windkracht 4 Bft, 9°C. 2.3 Toetsing Voor het onderdeel Natura 2000 en overige beschermde gebieden (H3) is ten aanzien van Natura 2000 een voortoets uitgevoerd, waarin is beoordeeld of (significant) negatieve effecten op de beschermde waarden (instandhoudingsdoelen) van Natura 2000-gebieden zijn te verwachten, en of er een diepgaandere beoordeling noodzakelijk is. Voor de regels ten aanzien van overige beschermde gebieden, waaronder het NNN, is bepaald of mogelijk sprake is van negatieve effecten en of vervolgonderzoek nodig is. Voor het onderdeel en fauna activiteit (H4) is op basis van het bronnenonderzoek en het veldbezoek beoordeeld welke beschermde soorten (mogelijk) aanwezig zijn. Vervolgens is op basis van het voornemen bepaald of en zo ja, welke effecten kunnen optreden op beschermde soorten. Indien sprake is van negatieve effecten is advies gegeven over de te nemen vervolgstappen.

MienteweiteKenmerk251987 Pagina 10 van 30 Eco Effectbeoordeling Natura 2000-gebieden, overige beschermdegebieden 3.1 Natura2000 3.1.1 Ligging projectgebied t.o.v. Natura 2000-gebieden Het projectgebied ligt buiten de begrenzing van Natura 2000-gebieden. De dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden zijn Oordt's Mersken en Wijnjeterper op respectievelijk drie en 8,9 kilometer afstand (zie figuur 3.1). Overige Natura 2000-gebieden bevinden zich op meer dan negen kilometer afstand. Wijnjeterper Oardt'sMersken Oordt's Mersken 301203m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn 000 Niet bepaald 1000 m Figuur 3.1 Ligging projectgebied (zwart/gele marker) ten opzichte van de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden. (Bron: RIVM, 2025 - AERIUS Calculator). 3.1.2 Potentiële effecten et al. (2005, 2013, 2014) heeft de potentieel schadelijke effecten op Natura 2000-gebieden als gevolg van menselijke activiteiten gecategoriseerd. In tabel 3.1 zijn de potentiële effecten opgesomd en voorzien van een onderbouwing of als gevolg van het voornemen mogelijk sprake is van het betreffende effect. Mientewei teKenmerk251987 Pagina 11 van 30 5 Eco Tabel 3.1 Potentiële effecten op Natura 2000-gebieden met onderbouwing of mogelijk wel (oranje) of géén (groen) sprake is van het effect als gevolg van de voorgenomen activiteiten.

Potentieel effect Onderbouwing Directe effecten Aangezien het projectgebied buiten de begrenzing van Natura 2000-gebied ligt, Oppervlakteverlies/verlies van leefgebied, is er geen sprake van direct negatieve effecten zoals oppervlakteverlies, versnippering en mechanische effecten versnippering en mechanische effecten. Chemische effecten Door inzet van de machines en aan- en afrijdend verkeer is sprake van Verzuring of vermesting door stikstofdepositie uitdelucht stikstofemissies. Effecten als gevolg van stikstofdepositie wordt nader beoordeeld in 3.1.3. Bij de voorziene werkzaamheden komen geen gevaarlijke/chemische stoffen Verontreiniging vrij, gezien de aard en de uitvoeringswijze (wo. milieueisen machinerie). Verontreiniging is zodoende niet aan de orde. Hydrologische effecten Bij de werkzaamheden wordt geen oppervlaktewater (direct of indirect) aangetast, aangezien geen werkzaamheden aan watergangen of grondwater Verzoeting, verzilting, verdroging of vernatting worden uitgevoerd. Negatieve effecten als gevolg van hydrologie zijn zodoende niet aan de orde. Bij de werkzaamheden wordt geen oppervlaktewater (direct of indirect) Verandering in stroomsnelheid, aangetast, aangezien geen werkzaamheden aan watergangen of grondwater overstromingsfrequentie en dynamiek substraat worden uitgevoerd. Negatieve effecten als gevolg van hydrologie zijn zodoendeniet aan de orde.

Effecten op soorten Mogelijk, binnen het projectgebied kunnen vaste verblijfplaatsen van Natura Verlies van vaste verblijfplaatsen of functioneel 2000-doelsoorten aanwezig zijn door de ecologische relaties tussen het leefgebied projectgebied en Natura 2000-gebieden. Dit effect wordt nader beoordeeld in 3.1.4. Op basis van bekende verstoringsafstanden tot maximaal 1.500 meter et al., 2014; et al. 2014 en et al., 2008) en de afstanden tot Verstoring door geluid, licht en optisch de meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden (circa drie kilometer), is geen sprake van (tijdelijke) verstoring op Natura 2000-gebieden. Eventuele trillingen hebben gezien het geringe trillingseffect et Verstoring door trillingen al., 2011; Gemeente 2003) geen effect op de verder gelegen (meer dan drie km) Natura 2000-gebieden. Mogelijk, binnen het projectgebied kunnen Natura 2000-doelsoorten aanwezigDirecte sterftevansoorten zijn door de ecologische relaties tussen het projectgebied en Natura 2000- gebieden. Dit effect wordt nader beoordeeld in 3.1.4. Bij het beoogde project worden geen soorten geïntroduceerd/vrijgelaten.Introductie van soorten Negatieve effecten als gevolg van introductie van soorten zijn zodoende uitgesloten. 3.1.3 Effecten stikstofdepositie Door de voorgenomen ontwikkeling kan in de realisatiefase stikstofdepositie ontstaan.

Emissie van stikstofoxiden ontstaat onder andere door verbranding van fossiele brandstoffen bij stook, in het verkeer of door inzet van (mobiele) machines. Stikstofdepositie kan tot vele kilometers ver reiken en negatieve (verzurende/vermestende) effecten hebben op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Het rekenmiddel AERIUS Calculator kan worden gebruikt om de te verwachten stikstofdepositie (NOx en NH3) te berekenen. Gezien de omvang van de werkzaamheden en de afstand tot het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige Natura 2000- gebied Oordt's Mersken op drie kilometer afstand) worden negatieve effecten als gevolg van stikstofdepositie in de realisatiefase niet verwacht. Dit kan uitsluitend met behulp van de AERIUS Calculator juridisch inzichtelijk gemaakt worden. 3.1.4 Ecologische relaties Ecologische relaties ontbreken tussen het projectgebied en Natura 2000-gebieden. De aangewezen doelsoorten van de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden zijn gebonden aan specifieke biotopen (Ministerie van LVVN, te Kenmerk 251987 Pagina 12 van 30 Eco Het voortplantingswater van grote modderkruiper bestaat uit ondiep water met bij voorkeur een rijkere begroeiing, zand- of kleibodem met sliblaag. met een dikke laag week slib worden gemeden. De grote modderkruiper kent een beperkte migratie. Overlap tussen zomer-, winter- en voortplantingsbiotoop is dan ook relatief groot.

In de winterperiode vindt veelal clustering plaats in diepere en slibrijke delen, waar de inactieve periode wordt doorgebracht. Aanwezigheid van een rijke vegetatie is vaak van belang, maar niet absoluut essentieel. modderkruipers tonen een sterke binding met verlandingsvegetaties. Deze wateren zijn vaak arm aan andere vissoorten. Migratieroutes zijn beperkt, maar in sommige gevallen tot 1000 meter (NGB, 2023). In de omgeving, op circa 1,5 kilometer afstand, is een waarneming van grote modderkruiper bekend (NDFF, 2026). De watergang waar deze waarneming is gedaan, is niet aangesloten op het projectgebied. De vijver in het projectgebied betreft een geïsoleerde waterpartij. Tevens isin de vijver weinig begroeiing aanwezig. Binnen het projectgebied is sprake van een zwarte dunne baggerlaag (figuur 3.2), waarbij een modderlaag met hoofdzakelijk organisch materiaal ontbreekt. De vijver bevindt zich ook niet in een sterke verlandingsfase. Tevens zijn de oevers bemonsterd met een schepnet. Hierbij zijn geen grote modderkruipers waargenomen. Gezien de geïsoleerde ligging, de afwezigheid van begroeiing en het ontbreken van een modderlaag met organisch materiaal, wordt grote modderkruiper in het projectgebied uitgesloten. Figuur 3.2 sliblaag in de vijver.

Gezien de habitateisen van de overige doelsoorten en het ontbreken van geschikte biotopen binnen het projectgebied, worden de overige doelsoorten binnen het projectgebied uitgesloten. Er is zodoende geen sprake van (tijdelijke) aantasting op instandhoudingsdoelen van overige doelsoorten van Natura 2000-gebieden. 3.2 Natuurnetwerk Nederland Ligging projectgebied t.o.v. het NNN Op de kaart in figuur 3.2 is te zien dat het projectgebied niet binnen het Natuurnetwerk Nederland (NNN) ligt. Het dichtstbijzijnde NNN-gebied ligt op circa drie kilometer afstand. Effectbeoordeling Voor de vergroting van de vijver is geen wijziging van het Omgevingsplan nodig. Er is zodoende geen sprake van een nieuwe planologische ontwikkeling. Gezien de ruime afstand (>drie kilometer), de aard en omvang van de voorgenomen ontwikkeling en het tussenliggende bebouwde gebied dat een afschermde werking heeft, is geen sprake van aantasting van wezenlijke waarden en kenmerken van het NNN. Vervolgstappen ten aanzien van het NNN zijn niet aan de orde. Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 13 van 30 Eco Natuurnetwerk Nederland NNN overige natu 130 NNN beheergebied buben NNN 3,0 km 1,3 km Figuur 3.2 Ligging projectgebied (rode cirkel) ten opzichte van het NNN (groen) en natuur buiten NNN (geel).

(Bron: Provincie 3.3 NatuurbuitenhetNNN ruimtelijk beleid (Provincie Fryslân, 2024) is naast bescherming van natuur binnen het NNN ook aandacht voor bescherming van provinciale natuur, in natuurgebieden buiten het NNN, in weidevogelgebieden, ganzenfoerageergebieden en vogelrustgebieden. De gebieden kenmerken zich door de relatieve rust, de grote openheid en weidsheid. NatuurbuitenhetNNN In figuur 3.2 iste zien dat de dichtstbijzijnde natuur buiten het NNN op circa 1,3 kilometer ligt van het projectgebied. Gezien de ligging buiten deze gebieden is geen sprake van vervolgstappen ten aanzien van natuur buiten het NNN. GanzenfoerageergebiedenIn de provincie zijn ook ganzenfoerageergebieden aangewezen. Dit zijn percelen of gebieden die gedurende winterperiode tot dienen als foerageergebied voor grauwe gans, kolgans, brandgans en/of rotgans. Grondgebruikers kunnen op basis van vrijwilligheid grond beschikbaar stellen om deel te nemen aan deze foerageergebieden. Het projectgebied ligt buiten aangewezen ganzenfoerageergebied (zie figuur 3.3). Gezien de ligging (omsloten door bebouwing) en nabijheid van bestaande verstoringsbronnen (bebouwing, wegen, opgaand groen) betreft het projectgebied ook geen essentieel leefgebied voor ganzen (zie ook 3.1). Vervolgstappen ten aanzien van ganzenfoerageergebieden zijn niet aan de orde.

Mientewei teKenmerk251987 Pagina 14 van 30 Eco Ganzenfoerageergebieden Sportspecifiek tot 1 me ΘΕ Soontipeakto ju 5,8 km Figuur 3.3 Ligging projectgebied (groene marker beneden) ten opzichte van ganzenfoerageergebied (paars gearceerd). (Bron: Provincie 2025). WeidevogelgebiedenIn figuur 3.4 is te zien dat het projectgebied buiten aangewezen weidevogelgebied ligt. Weidevogelgebieden bestaan uit ruime en open gebieden (zichtafstand > 400 meter) met voldoende en rust en waarin gevarieerde graslanden liggen die in potentie geschikt zijn voor weidevogels. Het dichtstbijzijnde weidevogelgebied ligt op ruim 2,8 kilometer afstand. Het projectgebied is omsloten door bebouwing en werkzaamheden vinden binnen de bestaande verstoringscontouren plaats. Het projectgebied is daarmee niet van waarde voor weidevogels. Een nadere toetsing aan het weidevogelbeleid is zodoende niet aan deorde. Weidevogelkansgebieden. Weidevogelkansgebieden Parels-meer dan 25- broodparen grutto Weidevogelkansgebieden. Weidevogelkansgebied Figuur 3.4 Ligging projectgebied (groene marker beneden) ten opzichte van weidevogelkansgebied (gearceerd). (Bron: Provincie te Kenmerk 251987 Pagina 15 van 30 Eco Effectbeoordeling flora- en fauna-activiteit 4.1 De veldinspectie is uitgevoerd aan het begin van het groeiseizoen van vele soorten planten.

Desondanks iser op basis van de terreinkenmerken en aangetroffen soorten een goed beeld verkregen van de potentie voor beschermde soorten. Bij het veldbezoek zijn diverse soorten, zoals riet, grote lisdodde, rododendron en klimop (figuur 4.1). Gedurende de veldinspectie zijn geen beschermde soorten of invasieve exoten waargenomen. Beschermde flora wordt op basis van de terreinkenmerken (voedselrijk, frequent maaibeheer) en de bekende verspreidingsgegevens uitgesloten. Vervolgstappen ten aanzien van flora zijn niet aan de orde. Figuur 4.1 Rododendron en klimop in het projectgebied. 4.2 Broedvogels worden ingedeeld in de volgende drie categorieën, zie ook bijlage 2: Soorten met een jaarrond beschermd nest (categorie 1-4); Overige soorten met jaarrond beschermde nesten (categorie 5); Soorten zonder jaarrond beschermd nest. 4.2.1 Soorten met een jaarrond beschermd nest (categorie 1-4) In het projectgebied ontbreken bebouwing en bomen. Het projectgebied is daarmee ongeschikt als (potentiële) nestlocatie voor boom- en gebouwgebonden vogelsoorten, zoals huismus, gierzwaluw, roek en havik. Ook in de directe omgeving van het projectgebied zijn geen nesten van deze soorten waargenomen en/of bekend. Vervolgstappen ten aanzien van soorten met jaarrond beschermde nesten zijn niet aan de orde.

4.2.2 Soorten met jaarrond beschermde nesten (categorie 5) Soorten van categorie 5 zijn honkvaste broeders, maar doorgaans voldoende flexibel om elders een nest te bouwen. Indien sprake is van ecologisch zwaarwegende redenen zijn nesten van categorie 5 ook jaarrond beschermd. Soorten met jaarrond beschermde nesten (categorie 5) worden uitgesloten binnen het projectgebied. Voor de meeste soorten ontbreekt geschikt broedhabitat in de vorm van moerasachtig gebied, open water met weinig Mientewei teKenmerk251987 Pagina 16 van 30 5 Eco verstoring, holtes in bomen of grind/rotsachtige gebieden. Vervolgstappen ten aanzien van soorten met jaarrond beschermde nesten zijn niet aan de orde. 4.2.3 Soorten zonder jaarrond beschermd nest Het projectgebied biedt geschikt broedgelegenheid voor broedvogels, zoals merel, roodborst en meerkoet inhet opgaand groen en langs de oevers van de vijver (figuur 4.2). Voor alle inheemse vogelsoorten geldt een verbod op handelingen die soorten, nesten, eieren of vaste rust-of verblijfplaatsen beschadigen. Verstoring van vogels is toegestaan zolang dit geen wezenlijke invloed op de gunstige staat van instandhouding heeft. Figuur 4.2 Langs de oever en in de bosschage kunnen algemene vogels tot broeden komen. Foerageergebied Het projectgebied kan deel uitmaken van het foerageergebied van diverse vogels.

Gezien het beperkte oppervlak en de terreinkenmerken betreft het geen essentieel foerageergebied. In de directe omgeving (tuinen, parken, erven) is bovendien voldoende beschikbaar alternatief foerageergebied beschikbaar. 4.3 Vleermuizen Vleermuizen kunnen via nauwe openingen hun verblijfplaats kruipend bereiken. De verblijfplaatsen kunnen zich bevinden in spouwmuren, achter gevelbetimmering, daklijsten en vensterluiken, onder dakpannen, spleten en nissen in muren, in boomholten et cetera et al., 2011). Verblijfplaatsen Vanwege de afwezigheid van bebouwing en bomen is aanwezigheid van potentiële verblijfplaatsen van vleermuizen uitgesloten. Vervolgstappen ten aanzien van verblijfplaatsen van vleermuizen zijn niet aan de orde. Vliegroute Binnen het projectgebied ontbreken lijnvormige elementen, waardoor vliegroutes worden uitgesloten in het projectgebied. Vervolgstappen ten aanzien van vliegroutes van vleermuizen zijn zodoende niet aan de orde. Foerageergebied Het projectgebied kan onderdeel uitmaken van het van het foerageergebied van in de omgeving voorkomende soorten vleermuizen (NDFF, 2026). Aangezien de werkzaamheden overdag plaatsvinden en de locatie en omgeving na ontwikkeling voldoende geschikt blijven als foerageergebied is verder onderzoek naar het voorkomen van foerageergebieden van vleermuizen niet noodzakelijk.

4.4 Grondgebonden zoogdieren Verblijfplaatsen van beschermde grondgebonden zoogdieren (zonder provinciale vrijstelling) worden op basis van de habitateisen, de terreinkenmerken en het veldbezoek uitgesloten. Voor bunzing, hermelijn en wezel ontbreken geschikte verblijfplaatsen in de vorm van takkenhopen, voldoende dekking en weinig verstoring, omdat er een wandelpad doorheen loopt (figuur 4.3). De aanwezige bosschage biedt Mienteweite Kenmerk 251987 Pagina 17 van 30 Eco niet genoeg ruimte voor een territorium van deze soorten. De bosschage maakt ook geen onderdeel uit van een geleidend element (verbinding), omdat het een geïsoleerde bosschage betreft. Het sluit niet aan op groene elementen in de omgeving. Voor soorten als waterspitsmuis ontbreekt voldoende oever- en waterbegroeiing en schoon water. Het nemen van vervolgstappen is zodoende niet aan de orde. Figuur 4.3 In de bosschage ontbreekt voldoende dekking onder andere in de vorm van takkenhopen. Overige grondgebonden zoogdieren met een provinciale vrijstelling In het projectgebied zijn vaste verblijfplaatsen van algemene grondgebonden zoogdiersoorten zoals huisspitsmuis, aardmuis en veldmuis te verwachten. Bij de geplande ingrepen kunnen enkele verblijfplaatsen en/of exemplaren van deze grondgebonden zoogdieren geschaad worden.

In voorliggende situatie geldt voor deze soorten in de provincie vrijstelling van de schadelijke handelingen uit de Omgevingswet (zie bijlage 1), waardoor het nemen van vervolgstappen voor deze zoogdieren niet aan de orde is. Wel geldt te allen tijde de zorgplicht, zie 5.3.4. 4.5 Overige soorten Beschermde amfibiesoorten hebben veelal voorkeur voor een habitat waarin ruige oeverbegroeiing en veel waterplanten aanwezig zijn. De meeste beschermde soorten zijn gebonden aan (matig) voedselarm water met een goede waterkwaliteit. Bovendien moeten de oevers van de watergang niet te steil zijn. Overwinteringshabitat van beschermde amfibiesoorten bestaat uit struikgewas, struweel, ruig grasland en/of bosrijk gebied. Overwintering vindt plaats op vorstvrije locaties buiten de invloed van grondwater. Veelal blijven amfibiesoorten op minder dan honderd meter afstand van het voortplantingswater (Ravon, het projectgebied ontbreekt geschikt voortplantingswater, omdat ruige oever- en waterbegroeiing ontbreekt (figuur 4.4). Tevens is het water naar verwachting voedselrijk, vanwege de aanwezigheid van riet. In het projectgebied ontbreekt zandige, humeuze grond voor amfibieën om zich inte graven. Tevens zijn tijdens de bemonstering met het schepnet geen amfibiesoorten aangetroffen. Wel kunnen enkele algemeen voorkomende amfibiesoorten zoals gewone pad worden verwacht.

Voor deze soorten geldt een vrijstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen (bijlage 1). De zorgplicht geldt welte allen tijde (5.3.4). Mientewei teKenmerk251987 Pagina 18 van 30 Eco Figuur 4.4 Een ruige oever- en watervegetatie ontbreekt binnen het projectgebied. Beschermde reptielen hebben een combinatie van broeihopen, zonplaatsen en beschutting nodig binnen hun habitat. Allerlei holen en gaten, steen- en houthopen, broeihopen en oude gebouwen kunnen als overwinteringsplaats gebruikt worden. Belangrijk is dat deze plaatsen vorstvrij en drooggelegen zijn. Broeihopen dienen van voldoende grote te zijn (1,5 meter breed, drie meter lang en één meter hoog) om succesvol te zijn. (Ravon, het projectgebied en in de directe omgeving ontbreekt dergelijk habitat. Vervolgstappen zijnniet aandeorde. Beschermde vissensoorten worden op basis van verspreidingsgebied en habitateisen en terreinkenmerken (geen migratie mogelijk, zoet water en weinig oever- en waterbegroeiing) uitgesloten. Tevens zijn tijdens de bemonstering met het schepnet geen vissensoorten aangetroffen. Ook grote modderkruiper wordt binnen het projectgebied uitgesloten, zie ook 3.1.4. Vlinders en libellen hebben waardplanten nodig om eitjes af te leggen. Voor libellensoorten zijn dit planten die gebonden zijn aan waterrijke habitats.

Binnen het projectgebied ontbreken waardplanten en geschikte habitat voor beschermde vlinders en libellen. Verblijfplaatsen van beschermde ongewervelden worden zodoende uitgesloten. Vervolgstappen zijn niet aan de orde. 4.6 soorten Een groot deel soorten, zoals, vogels, zoogdieren, reptielen en amfibieën, zijn in bovenstaande paragrafen reeds besproken. Er zijn geen vervolgstappen aan de orde in context van de verbodsbepalingen. Het projectgebied is voedselrijk en er vindt frequent onderhoud plaats. Lijstsoorten flora worden zodoende niet verwacht binnen het projectgebied. Het projectgebied kan wel incidenteel gepasseerd worden door lijst soorten (bijvoorbeeld vlinders en libellen) of gebruikt worden als foerageergebied door Lijstsoorten. lijst soorten geldt de specifieke zorgplicht, zie 5.3.4. Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 19 van 30 Eco Conclusie enadvies 5.1 Natura 2000-gebieden, overige beschermde gebieden Uit de quickscan natuurbescherming Omgevingswet ten aanzien van Natura 2000-gebieden, overige beschermde gebieden wordt het volgende geconcludeerd: Natura 2000-gebieden Het projectgebied ligt buiten Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde gebied ligt op circa drie kilometer afstand.

Vanwege deze afstand, de potentiële effecten, bekende dosis-effectrelaties en de aard/omvang van de voorgenomen ontwikkeling, zijn negatieve effecten, met uitzondering van stikstofdepositie in de realisatiefase op voorhand uitgesloten. Gezien de omvang van de werkzaamheden en de afstand tot de Natura 2000-gebieden worden negatieve effecten als gevolg van stikstofdepositie niet verwacht. Dit kan uitsluitend met behulp van de AERIUS Calculator juridisch inzichtelijk gemaakt worden. Natuurnetwerk Nederland/Natuur buiten NNN Het projectgebied ligt buiten het Natuurnetwerk Nederland en natuur buiten het NNN. Het voorgenomen project heeft gezien de afstand tot deze gebieden (meer dan één kilometer), de ligging binnen de bebouwde kom en de aard en omvang van de plannen geen effect op deze gebieden. Vervolgstappen ten aanzien van het NNN zijn niet aan deorde. Tabel 5.1 Samenvatting conclusies gebiedsbescherming. Afstand tot dichtstbijzijnde (Mogelijk) negatieve Vervolgstappen gebied effectenNatura 2000 3 km Ja Stikstofberekening(en) Natuurnetwerk Nederland 3 km Natuur buiten NNN - bijz. prov.

natuurgebieden 1,3 km - ganzenfoerageergebied 5,8 km - weidevogelkansgebied 2,8 km 5.2 en faunaactiviteit Uit de quickscan natuurbescherming Omgevingswet ten aanzien van flora- en fauna-activiteit wordt het volgende geconcludeerd: Binnen en in de directe omgeving van het projectgebied kunnen algemene vogelsoorten tot broeden komen. Aantasting en verstoring van broedvogels dient voorkomen te worden. Vleermuizen: Verblijfplaatsen van vleermuizen zijn vanwege het ontbreken van bebouwing en potentiële holtes en spleten in de bomen uitgesloten. Tevens zijn negatieve effecten op essentiële vliegroutes of foerageergebied uitgesloten. Overige soortgroepen - zonder provinciale vrijstelling: Groei- en verblijfplaatsen van overige grondgebonden zoogdieren, flora, vissen, amfibieën, reptielen en ongewervelden zijn gezien de terreinkenmerken, habitateisen en bekende verspreidingsgegevens uitgesloten. Vrijgestelde soorten: In het projectgebied zijn enkele algemeen voorkomende grondgebonden zoogdieren en amfibieën te verwachten. Voor deze soorten geldt een vrijstelling van de verbodsartikelen, wel geldt te allen tijde de zorgplicht. Lijstsoorten: Lijstsoorten geldt de specifieke zorgplicht. Er geldt te allen tijde de specifieke zorgplicht Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 20 van 30 Eco Tabel 5.2 Samenvatting conclusies flora- en fauna-activiteit.

Groei-/verblijfplaatsen/ (Mogelijk) negatiefBeschermde soorten Vervolgstappen essentieel leefgebied aanwezig effect -jaarrond beschermd (cat. 1-4) - jaarrond beschermd (cat. 5) buiten - overige broedvogels Mogelijk Mogelijk broedseizoen Vleermuizen - verblijfplaatsen - foerageergebied - vliegroutes Grondgebonden zoogdieren Amfibieën ReptielenVissen Ongewervelden Vrijgestelde soorten Mogelijk Ja Zorgplicht lijstsoorten Mogelijk Mogelijk Zorgplicht 5.3 en vervolgstappen 5.3.1 Stikstofdepositie Geadviseerd wordt een AERIUS-berekening voor de realisatiefase te maken om inzichtelijk te maken of sprake is van (toename van) stikstofdepositie op Natura 2000-gebied (en). Afhankelijk van de uitkomsten van de berekeningen zijn vervolgstappen aan de orde. Voor ontwikkelingen waarbij is aangetoond dat er géén sprake is van (toename van) stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden (<0,00 mol/ha/jr), is geen vergunning nodig. In dat geval kan het project worden uitgevoerd zonder verdere vervolgstappen met betrekking tot de Omgevingswet, onderdeel Natura 2000. Voor ontwikkelingen waarbij de depositie >0,00 mol/ha/jaar is, zijn significant negatieve effecten niet op voorhand uitgesloten en zijn vervolgstappen zoals een nadere ecologische beoordeling (voortoets stikstof), saldering en/of een vergunning aan de orde.

5.3.2 Broedvogels Binnen en in de omgeving van het projectgebied kunnen diverse (niet jaarrond beschermde) vogels tot broeden komen. Voor alle inheemse vogelsoorten geldt een verbod op handelingen die soorten, nesten, eieren of vaste rust- of verblijfplaatsen beschadigen. het broedseizoen zijn alle broedende vogels en hun nesten beschermd. Daarom heeft het zin om zoveel mogelijk werkzaamheden buiten het broedseizoen te laten plaatsvinden. Voor het broedseizoen wordt in principe de periode van tot aangehouden, maar dit zijn geen harde grenzen. Bepalend isof er broedgevallen aanwezig zijn, en dit is afhankelijk van de soort en van klimatologische omstandigheden, die van jaar tot jaar verschillen. Het is vaak niet mogelijk alle werkzaamheden buiten het broedseizoen te laten plaatsvinden. Dat betekent dat er voorafgaand en/of tijdens de werkzaamheden rekening gehouden moet worden met de aanwezigheid van deze nesten. Er zijn verschillende mogelijkheden om hier invulling aan te geven. Het is altijd maatwerk en ter beoordeling aan een deskundig ecoloog, en het kan niet uitgevoerd worden zonder ecologische begeleiding.

Opties kunnen zijn: Voorafgaand aan het broedseizoen potentiële nestlocaties ongeschikt maken en houden; Voorafgaand aan het broedseizoen het werk opstarten en zorgen dat er continu doorgewerkt wordt; Ander maatwerk (locatiespecifiek) op basis van ecologische begeleiding. Mientewei teKenmerk251987 Pagina 21 van 30 Eco 5.3.3 Natuurvriendelijke oevers De te vergroten vijver biedt de kans om natuurvriendelijke oevers aan te leggen. Een goede natuurvriendelijke oever heeft niet alleen een meerwaarde voor de natuur, maar leidt ook tot een verbetering van de waterkwaliteit. Hoewel er veel soorten natuurvriendelijke oevers denkbaar zijn kunnen ze grofweg in drie hoofdtypen ingedeeld worden: • Plasberm; Drasberm; • Flauw hellendtalud. Een plasberm is permanent watervoerend. Drasbermen zijn oevers die min of meer op gelijke hoogte met de waterlijn van de watergangen zijn. Een flauw hellend talud is minder afhankelijk van het waterpeil en daarmee meer geschikt in gebieden met een (veel) hoger zomerpeil dan winterpeil. Combinaties van deze hoofdtypen zijn mogelijk, zoals een plasberm met een flauw hellend talud. De inrichting van een natuurvriendelijke oever kan op verschillende manieren gedaan worden.

De belangrijkste uitgangspunten zijn et al., 2003): • Geleidelijke overgang van land naar water (maximale verhouding 1:3); • Aanwezigheid van oevervegetatie; • Milieuvriendelijk oeverbeschermingsmateriaal; • Uitwisseling van water; . Het beheer en onderhoud is afgestemd op een goede vegetatieontwikkeling en houdt rekening met de in deoevervoorkomendedieren; • bestrijdingsmiddelen/meststoffen; • Voldoende breedte; • Voldoende breed talud; Voldoende diepte. Natuurvriendelijke oevers komen ook ten goede aan (beschermde) soorten, zoals waterspitsmuis, diverse amfibiesoorten, vogels en insecten. Deverzone Plas-draszone met ondergedoken waterplanten Figuur 5.1 Opbouw van een natuurvriendelijke oever (links¹) en een voorbeeld van een aangelegde oever (rechts²). 1 https://www.waterschaprivierenland.nl/subsidieNVO 2 https://biodivers.nl/natuurvriendelijke-oever/ Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 22 van 30 Eco 5.3.4 (Specifieke) zorgplicht Wij merken op dat te allen tijde de zorgplicht blijft gelden. Deze zorgplicht houdt in dat nadelige gevolgen voor flora en fauna zoveel mogelijk moeten worden voorkomen. Deze zorg geldt voor alle individuen van in Nederland voorkomende soorten planten en dieren, ongeacht of deze soort beschermd is en ongeacht of vergunning of vrijstelling is verleend.

Werkzaamheden worden zodanig uitgevoerd dat eventueel aanwezige dieren de gelegenheid krijgen te vluchten. Dit betekent in de praktijk veelal dat in één richting gewerkt wordt, zodat dat dieren niet 'opgesloten' raken. Er kan onder andere invulling gegeven worden aan de zorgplicht door het gebruik van vaste rijroutes, het zo kort mogelijk werken binnen het projectgebied en het vermijden van het gebruik (kunst)verlichting, zowel in de realisatie- als gebruiksfase. 5.4 Geldigheid en houdbaarheid Voorliggend rapport is opgesteld onder de huidige wet- en regelgeving en isin principe meerdere jaren te gebruiken, mits weinig of geen ruimtelijke of kwalitatieve veranderingen zijn opgetreden binnen het onderzoeksgebied. de Omgevingswet geldt een geldigheidstermijn van drie jaar, waarbij de jongste gegevens niet ouder mogen zijn dan drie jaar. Dit is vastgelegd in de Omgevingsregeling (art 7.197j lid 2 b OR). Indien ingrijpende wijzigingen in het onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden, dient een actualisatie van de ecologische beoordeling plaats te vinden. Ook in geval (deel)aspecten in wet- en regelgeving wijzigen, dient een herbeoordeling plaats te vinden (zie ook disclaimer). Daarnaast dient -in geval van stikstofberekeningen- rekening te worden gehouden met (in ieder geval jaarlijkse) actualisaties van het voorgeschreven rekenmiddel AERIUS Calculator.

Hierin worden actuele gegevens met betrekking tot emissies en stikstofdeposities verwerkt. Voor projecten en plannen waarover nog geen formeel besluit is genomen dienen berekeningen met het meest actuele rekenmiddel te zijn uitgevoerd. 5.5 Verantwoording De conclusies en adviezen zijn van toepassing op de door de opdrachtgever aangegeven en in hoofdstuk 1.4 beschreven werkzaamheden en activiteiten en onder de voorwaarden en uitgangspunten genoemd in het document (en overige communicatie met de opdrachtgever). Indien deze wijzigen of er ook andere werkzaamheden worden uitgevoerd, dient er een herbeoordeling plaats te vinden. De initiatiefnemer of opdrachtgever is verantwoordelijk voor het gebruik van de rapportage. Eco BV aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor de inhoud, interpretaties of conclusies indien gebruik wordt gemaakt van deelaspecten van deze rapportage, zonder verwijzing naar de volledige rapportage. Bovendien aanvaardt Eco BV geen aansprakelijkheid voor kosten en vertraging die optreden als gevolg van hetvoorkomenvan beschermdeflora en fauna. Mientewei teKenmerk251987 Pagina 23 van 30 Eco Geraadpleegde | bronnen Literatuur/documenten BIJ12 (2024). Kennisdocument | marterachtigen, | Bunzing | - | - | Versie 1.0, BIJ12 (2021). Kennisdocument | modderkruiper | Misgurnusfossilis.

| Versie 2.0, D.,Jooris, R., Verbelen, | D., & Dochy, | O., | en amfibieën | West-Vlaanderen. | Resultatenvan een grootschalig | poelenonderzoek | door vrijwilligers | 2000-2005. | Provincie West-Vlaanderen, | i.s.m. Instituut voor Natuuren | Bosonderzoek, | en Hyla, amfibieën- | en reptielenwerkgroep | van Natuurpunt, K., | J.B.M., | & | van de Nederlandse | zoogdieren. - Natuur van Nederland | 12. Naturalis Biodiversity | & | Kenniscentrum | Insecten en andere | ongewervelden. & | Effectenindicator Natura 2000-gebieden: | Achtergronden | en verantwoording | ecologische | randvoorwaarden | en storende | factoren. Alterra | UR. Alterra-rapport | 1375, 2005. Ottburg, | & | (2013). Effectenindicator | soorten: gebruikershandleidingen | verantwoording | gegevens. | Alterra | UR. Alterra-rapport | 2487,2013. M., | Ottburg, | & | (2014). Update | effectenindicator | Natura | 2000 d.d. voorjaar 2014: aanpassing | storende | factoren vermesting | en verzuring | doorstikstofdepositie | uit de lucht | verband met PAS-gegevens. | Alterra | UR. C.,O. von Helversen, | Nill(2011): Vleermuizen; | soorten van Europa | en Noordwest-Afrika, | / Uitgevers | B.V., Gemeente | (2003). Handhaafinstructie | -Trillingen bijheien. Afdeling bouwbeheer, (2008). Verstoringsgevoeligheid | van vogels | -Update | literatuurstudie naar de reacties van vogels op recreatie. en | (2022).

Verstoringsgevoeligheid | van vogels - Update literatuurstudie naar de reacties van vogels op recreatie. Netwerk | Bureaus, werkgroep | 'Standaarden | en protocollen' (2023). Soortinventarisatieprotocollen | het kader van de Wet | natuurbescherming, | versie Provincie Fryslân (2024). Omgevingsverordening | provincie | Fryslân. Gepubliceerd | op | werking vanaf 03- 01-2024. al. (2003). Natuurvriendelijke | Oevers Handreiking. van der, | & | (2014). Effectafstanden | Natura | 2000-gebieden | en Rijntakken. Arcadis, te Kenmerk 251987 Pagina 24 van 30 Eco Internet Ministerie van LVVN (2025). Natura 2000-gebieden. Geraadpleegd in van https://www.natura2000.nl/ Nationale Databank en Fauna. Geraadpleegd op van www.NDFF.nl³ Omgevingsloket (2025). Regels Omgevingswet. Geraadpleegd in van https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/ (2025). Wetstekst Omgevingswet. Geraadpleegd in van https://wetten.overheid.nl/ Ravon (2025). Soorteninformatie. Geraadpleegd in van https://www.ravon.nl/Soorten/Soortinformatie/... RIVM (2025). AERIUS Calculator, versie 2025.0.1. Geraadpleegd in van https://calculator.aerius.nl/own2000/ Vogelbescherming (2025). Soorteninformatie. Geraadpleegd in van https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/... Zoogdiervereniging (2025). Soorteninformatie. Geraadpleegd in van https://zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/...

3 In dit rapport worden gegevens gebruikt welke (deels) afkomstig zijn uit de NDFF. Deze mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. Mientewei teKenmerk251987 Pagina 25 van 30 Eco Bijlage vrijgestelde soorten provincie Vrijgestelde soorten Provincie Aardmuis (Microtus agrestis) Bosmuis (Apodemus sylvaticus) Dwergmuis (Micromys minutus) Dwergspitsmuis (Sorex minutus) Egel (Erinaceus europaeus) Gewone bosspitsmuis (Sorex araneus) (Lepus europeus) Zoogdieren Huisspitsmuis (Crocidura russula) (Oryctolagus cuniculus) (Talpa europea) (Capreolus capreolus) woelmuis (Clethrionomys glareolus) Steenmarter foines) Tweekleurige bosspitsmuis (Sorex coronatus) Veldmuis (Microtus arvalis) (Vulpes vulpes) Woelrat (Arvicola terrestris) kikker temporaria) Amfibieën Gewone pad (Bufo bufo) watersalamander (Triturus vulgaris) Meerkikker Pelophylax ridibundus ridibunda) Middelste groene kikker / Bastaardkikker (Pelophylax klepton esculentus esculenta) Bron: Provincie Fryslân (2024). Omgevingsverordening provincie Fryslân. Gepubliceerd op in werking vanaf 03-01-2024- Bijlage 5.1 behorende bij artikel 5.19.

Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 26 van 30 Eco Bijlage 2 vogels met jaarrond beschermde nesten provincie Nederlandse naam Categorie* Nederlandse naam Categorie* Blauwe reiger 2 Blauwe kiekendief Bontbekplevier Eider 5 Draaihals 4 Gekraagde roodstaart Glanskop mantelmeeuw 5 gele kwikstaart stern 2 bontespecht 5 zilverreiger 2 mantelmeeuw Huiszwaluw 2 Middelste bonte specht Ruigpootuil 5 Noordsestern Oehoe specht wouw 4 Zwartkopmeeuw 2 *Toelichting categorieën: Mientewei te Kenmerk 251987 Pagina 27 van 30 Eco Categorie 1: Nesten die, behalve gedurende het broedseizoen als nest, buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust-en verblijfplaats (voorbeeld: huismus, kerkuil, steenuil). Categorie 2: Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar (voorbeeld: aalscholver, roek, gierzwaluw). Categorie 3: Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar (voorbeeld: ooievaar, torenvalk, slechtvalk).

Categorie 4: Nesten van vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen (voorbeeld: boomvalk, buizerd en ransuil). Categorie 5:-Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Deze zijn buiten het broedseizoen niet beschermd. nesten van categorie 5-soorten zijn wèl jaarrond beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Daarom isbij het aantreffen van een nest van een categorie 5-soort binnen de invloedssfeer van een voorgenomen (ruimtelijke) ontwikkeling, voorafgaand aan het uitvoeren van die ontwikkeling te allen tijde een omgevingscheck noodzakelijk. Bron: Provincie teKenmerk251987 Pagina 28 van 30 Eco Bijlage 3Uittreksel NDFF Beschermde soorten* binnen één kilometer van het projectgebied.

Soortgroep Soort Vissen modderkruiper Blauwe reiger Buizerd Gekraagde roodstaart Gierzwaluw gelekwikstaart zilverreiger Huismus Huiszwaluw IJsvogel Kokmeeuw Scholekster Stormmeeuw Torenvalk Visdief Zilvermeeuw Damhert Zoogdieren, Overige zoogdieren Eekhoorn Gewone dwergvleermuis Zoogdieren, Vleermuizen Laatvlieger vleermuis dwergvleermuis I *Habitatrichtlijnsoorten, soorten met jaarrond beschermde nesten en provinciaal beschermde soorten. (Bron: NDFF, te Kenmerk 251987 Pagina 29 van 30 Eco Bijlage 4 Uittreksel NDFF lijst lijst dieren en planten * binnen één kilometer van het projectgebied. Soortgroep Soort Insecten Dagvlinders zandoogje Insecten en Moerasgitje Bosaardbei Vaatplanten sleutelbloem Korenbloem Krabbenscheer fonteinkruid Verfbrem Waterscheerling gagel kievitsbloem vetkruid Vissen modderkruiper Huismus Huiszwaluw Kneu Oeverloper Torenvalk Visdief Zoogdieren, Overige zoogdieren Zoogdieren, Vleermuizen Laatvlieger soorten (Bron: NDFF, te Kenmerk 251987 Pagina 30 van 30 Bijlage 11 AERIUS-berekening BOPA-motivering - BügelHajema Ruimte voor de leefomgeving Mientewei te datum 54 AERIUS stikstofberekening H BURO Aerius stikstofberekening Datum:Status:Definitief Buro Tel: www.burohollema.nl Buro streeft naar een optimale verhouding tussen kwaliteit en prijs. Periodiek wordt ons kwaliteitssysteem gecontroleerd door Normec Certification.

Buro isin het bezit van het certificaat ISO 9001:2015. Pagina 1 van 16 BURO INHOUD Pagina 1. Inleiding1.1 Aanleiding1.2 Projectlocatie 3334 1.3 van deze rapportage 2. Wettelijk kader 56 2.1 Koude starts 3. Uitgangspunten3.1 Bouwfase3.1.1 Inzet werktuigen3.1.2 Inzet voertuigen 9 88820 3.1.3 Koudestart 103.2 Gebruiksfase 113.2.1 Koude start 12 4. Resultaten 13 4.1 Resultaten bouwfase 134.1.1 Mobiele werktuigen 134.1.2 Rijdend verkeer 13 33333 4.1.3 Koude starts 134.1.4 Stikstofdepositie 144.2 Resultaten gebruiksfase 144.2.1 Rijdend verkeer 144.2.2 Koude starts 14 4.2.3 Stikstofdepositie 14 5. Conclusie 15 6. Bijlagen 16 Pagina 2 van 16 BURO (-) 1. INLEIDING 1.1 Aanleiding Initiatiefnemer is voornemens om woningen te realiseren te De ontwikkeling betreft de realisatie van 8 rijwoningen en 30 appartementen. Om de uitvoerbaarheid van dit project in hetkader van stikstofte onderzoeken isdoor Buro een stikstofonderzoekuitgevoerd. 1.2 Projectlocatie Figuur 1 geeft de projectlocatie weer, figuur 2 de ligging van de projectlocatie ten opzichte van de nabijgelegen stikstofgevoelige gebieden.

015100 5339 4150 De Donnen 61659 2015 1950 43143 Hegedy Mientewei Mientewei Hegedyk Bakkert 6693 410 413 Figuur 1: Projectlocatie (Bron: PDOK viewer) Pagina 3 van 16 BURO (-) Wanen Rotevalle WygardEastertens DrachtscompagneMantgu Feanen Wiuwgr sterein Bakkeveense Bolzum Boombergum Reahos Jum Een Haulerw Schanegoutum Wijnjeterper SchaceAldrum 1012 sbrechnum Cerhett Oordt's Veenhu Tinie Merskeh Sneekermeergebied genhuizen Jubbegs ep Vegenwoord Taleberd Brekkén Dosterwolde □ eg Ravenswou Neuehome Etstool Oudeschool Sintjahahnesga Njehoade DrentsN04 Tjerkosast 14363 Leggelderveld Fri Oidelamer eggel N355 Wilhelminabord 200655, 560600 Legsner5km Rottige Meenthe COSM&Kadaster Figuur 2: Situering van de projectlocatie ten opzichte van nabijgelegen Natura 2000 gebieden. 1.3 van deze rapportage De inzet van werktuigen tijdens de realisatie en de benodigde rijbewegingen tijdens de bouw en het gebruik hebben stikstofemissie tot gevolg. Deze stikstofemissie veroorzaakt stikstofdepositie, welke mogelijk een negatief effect kan hebben op de instandhoudingsdoelen van de nabijgelegen Natura 2000- gebieden en die te zien zijn in Figuur 2. Deze rapportage beschrijft de rekenmethode, de aannames en de resultaten van de berekening van de stikstofdepositie. Aan de hand van de resultaten wordt bepaald ofer een natuurvergunning voor stikstof aangevraagd moet worden. Pagina 4 van 16 + BURO 2.

| WETTELIJK Binnen | Natura 2000 worden | de meest | waardevolle | natuurgebieden | Europa | beschermd | om | de hierin voorkomende | biodiversiteit te behouden. | Om | deze biodiversiteit te beschermen | 1979 de vogelrichtlijn opgesteld | en | 1992 de habitatrichtlijn. | Europese | lidstaten wijzen specifieke vogelrichtlijn- of habitatrichtlijngebieden | aan als onderdeel | van deze Natura 2000-gebieden. | Natura 2000-gebied | zijn instandhoudingsdoelen | bepaald | van doelsoorten | of habitattypen | welke gericht zijnop het behouden, | uitbreiden ofverbeteren | van deze soorten of habitattypen. | De bescherming | van deze vogel- en habitatrichtlijn gebieden | zijn | Nederland | juridisch vertaald | de Wet | natuurbescherming. | Bij nieuwe | plannen | en projecten | het van belang dat deze instandhoudingsdoelen | van Natura | 2000- gebieden | niet negatief worden | aangetast. Eén van de mogelijkheden | waarbij sprake | van aantasting | van deze instandhoudingsdoelen | via stikstofdepositie. Stikstofdepositie veroorzaakt | vermesting | en verzuring op habitattypen | binnen | Natura 2000- gebieden | en kan ervoor zorgen dat instandhoudingsdoelen | nietworden | gehaald.

Een stikstofberekening | dient te worden | uitgevoerd | om te bepalen | of de voorgenomen | plannen | een significante stikstofdepositie | veroorzaken | op habitattypen | van veelal omliggende | Natura 2000-gebieden. Wet | Stikstofreductie | en Natuurverbetering Wanneer | geen enkel Natura | 2000-gebied | de bijdrage hoger | dan 0,00 mol N/ha/jr dan | geen toestemming | benodigd | op het gebied | van stikstof | kader van de Wet | Natuurbescherming. | De AERIUS Calculator 2024 | rekent door tot een waarde | van 0,00 (tot 2 cijfersachter de komma). Hersteldoel | hexagonen Volgens | de Europese | en Habitatrichtlijn, die geïmplementeerd | de Nederlandse | Omgevingswet, mag | Natura 2000-natuur | niet verslechteren. | Tot 2023 | maakte | AERIUS | primair gebruik van TO- habitatkaarten, | omdat | dat tot dan de meest | actuele beschikbare | gegevens | waren. | De TO-habitatkaart de habitatkaart die de ligging van beschermde | habitats weergeeft | op het moment | dat de bescherming van het N2000-gebied | begon. Ondertussen | zijnvoor veel Natura | 2000-gebieden | nieuwe vegetatiekarteringen | uitgevoerd | en op basis daarvan | T1-habitatkaarten | opgesteld. Voor die gebieden waarvooreen | T1-kaart beschikbaar | bevat deze dus de best beschikbare | en meest | actuele informatie overde | aanwezige | stikstofgevoelige | habitattypen | en leefgebieden | voor soorten.

Daarom | AERIUS Calculator 2025 | voor meerdere | Natura | 2000-gebieden | een T1-habitatkaart | opgenomen. Wanneeralleen | met de T1-habitatkaart | gerekend | zou worden | AERIUS, | dan zou de depositiebijdrage van een plan of project niet berekend | worden | op de locaties (hexagonen) | waar het habitat verdwenen (en geen | ander habitat voorkomt | dat stikstofgevoelig is).Het verdwenen | habitat moet | beginsel hersteld worden; | verslechtering | ten slotte juridisch niet toegestaan. | sommige | gevallen moet | het habitat hersteld worden | op de locatie waar het verdwenen | Een plan | project mag | nietvoor wezenlijke | vertraging van het herstel van het habitat zorgen. Om het mogelijk | maken | om | de depositiebijdrage | van een plan of project ook op deze herstellocaties te berekenen, | zijn'hexagonen | met een hersteldoel' opgenomen | AERIUS | 2024. 'Hexagonen | met | een hersteldoel' | zijnhexagonen waarbinnen | AERIUS | Calculator gerekend | wordt | met de kritische depositiewaarde | van de stikstofgevoelige | habitats die daar | TO aanwezig | waren | maar | T1 verdwenen | zijn,omdat | beoordeeld dat het betreffende | habitat op die locatie moet | terugkeren. | Het kan voorkomen | dat | op een hexagoon meerdere | hersteldoelen | voorkomen. | Ook niet overbelaste | hexagonen | kunnen | onderdeel | zijnvan deze set hexagonen | met | een hersteldoel.

| de open data | zichtbaar of een hexagoon | wel | niet overbelast is. Pagina5van16 BURO Noordzoekustzo Waddenzee Ljouwert Assets Mantiggerzand lystad welle arlem Figuur 3 kaart verdwenen hexagonen (grijs zonder hersteldoel, blauw met een hersteldoel) 2.1 Koudestarts Uit onderzoek van TNO is gebleken dat de emissie van wegverkeer kort na het starten met een koude motor, veel hoger is dan de emissie tijdens het rijden. Dit wordt de 'koude start' genoemd. Vanaf versie 2024 dienen gebruikers in AERIUS Calculator de koude start in te voeren als losse bron naast het rijdende wegverkeer. Uit de publicaties 'Emissiefactoren wegverkeer 2023' van TNO (de partij die de emissiefactoren na onderzoek publiceert) blijkt dat er duidelijk onderscheid te maken is tussen voertuigen met koude start en rijdend verkeer. Deze emissies tijdens een koude start treedt op in de eerste minuut na het starten van de motor omdat de katalysator dan nog moet opwarmen. Binnen deze periode zijn de voertuigen nog niet of nauwelijks van hun startlocatie zijn vertrokken. Door de koude start emissies apart te berekenen kunnen ze ook toegekend worden aan de plekken waar ze optreden. geconcentreerd bij het huis, in de wijk en op parkeerplaatsen in plaats van verspreid over de weg. Na ongeveer 2 uur stilstand (zonder draaiende motor) is de motor weer koud.

Dit is van belang voor het toekennen van emissie op locaties waar voertuigen tijdelijk stilstaan, onder andere parkeerplaatsen, laden/lossen. het uitsplitsen van de koude start emissies blijkt differentiatie van koude start en warme motor bij mobiele werktuigen en schepen geen meerwaarde te hebben. Ten eerste staan de motoren van mobiele werktuigen en schepen vaak lang aan waardoor de verhouding tussen warme en koude emissie anders is dan bij voertuigen. Ten tweede zijn de warme emissies van moderne voertuigen zeer laag, waardoor koude start emissies een substantieel aandeel is van het totaal. Voor de meeste mobiele werktuigen en schepen geldt dit niet/minder. Ten derde vindt de verhoogde koude emissie door de koude start bij mobiele werktuigen op dezelfde locatie plaats als de warme emissies en kunnen zij daarom eventueel in Pagina 6 van 16 BURO de totaalemissies verdisconteerd worden. In tegenstelling tot bij verkeer. Als laatst geldt dat schepen en mobiele werktuigen met SCR1 een hogere emissie hebben als de motorlast laag is (20%). Dit is een substantieel deel van de totale emissie en onderdeel van de emissiefactoren. is de lage motorlast en hoge emissie niet gekoppeld aan de startlocatie, omdat tijdens het gebruik of het traject de motor op verscheidene periodes op lage motorlast draait. Pagina 7 van 16 BURO 3.

UITGANGSPUNTEN Voor de realisatie van dit project wordt er gewerkt met meerdere werktuigen. Vanuit de verbrandingsmotoren van deze werktuigen ontstaan stikstofoxiden (NOx). De uitstoot is afhankelijk van factoren als het type werktuig, het vermogen, het percentage belasting, het aantal draaiuren en het AdBlue verbruik. Naast het gebruik van werktuigen vinden er ook vervoersbewegingen van en naar de projectlocatie plaats. Het gaat dan om transport van materialen en personeel, wat ook stikstofuitstoot oplevert. deze variabelen worden ingevoerd in het AERIUS model van het RIVM. De basisinformatie ten aanzien van de uitgangspunten voor het gebruik en type materieel zijn berekend op basis van het ontwerp of bestek van de werkzaamheden. 3.1 Bouwfase 3.1.1 Inzet werktuigen De inzet van mobiele werktuigen is één van de emissiebronnen in de bouwfase. In AERIUS valt dit onder de sectorgroep 'Mobiele werktuigen'. Omdat het project een bouwproject betreft is de sector en Delfstoffenwinning' geselecteerd. Het type bron is een vlakbron, omdat de werktuigen naar de bouwplaats (het vlak) worden verplaatst en binnen dat vlak naar behoefte worden verplaatst en gebruikt. Door middel van onderstaande formule wordt het aantal liters per jaar berekend. Het aantal liters per jaar wordt in de AERIUS calculator gebruikt om de stikstofdepositie te bepalen.

Naast de genoemde factoren kan de daadwerkelijke stikstofemissie beïnvloed worden door factoren zoals de omgang met de werktuigen door het personeel ter plaatse. Omdat zulke factoren niet te voorspellen en ook heel moeilijk te modelleren zijn, wordt er bij de berekening van het aantal liters per jaar dat verbruikt wordt uitgegaan van de volgende standaardformule: = Verbruik (0,095 * max vermogen + 0,54) * draaiuren Het AdBlue-verbruik per mobiel werktuig wordt bepaald aan de hand van de classificatie van de mobiele werktuigen door et al (2021)¹. Voor stage IV en V werktuigen op diesel met een vermogen tussen de 56 en 560 kW geldt dat het AdBlue verbruik 6% van het brandstofverbruik bedraagt. Een uitzondering hierop zijn de kiep- en overige vrachtwagens die op de bouwplaats aanwezig zijn. Deze worden geclassificeerd als Middelzware utiliteitsvoertuigen (MUT) of Zware utiliteitsvoertuigen Hiervoor wordt geen AdBlue verbruik gerekend, vanwege het feit dat deze voertuigen voor het grootste gedeelte stationair draaien op de bouwplaats. In tabel 1 is te zien welke mobiele werktuigen zijn gebruikt, welke eigenschappen de werktuigen hebben en wat de verwachte draaiuren zijn gedurende het gehele project. De verwachting is dat de realisatie van het project minder dan een jaar zal duren.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://opsterland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b5b9181d-4bb1-40d7-b023-928e20a58b77?agendaItemId=cc28bb43-5de4-41d6-96f5-23992c649740