Bijlage 2 Bopa-motivering De Hoop - Mientewei deel 1 anoniem
Tekst van het document
0 BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk ONTWERP
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 1 BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk ONTWERP 7 april 2026 Opdrachtgever Elkien Inhoudsopgave 1 | Inleiding | 4 1.1 | Aanleiding | 4 1.2 | Ligging projectgebied | 4 1.3 | Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit | 5 1.4 | Omgevingsplan | 6 1.5 | Leeswijzer | 7 2 | Huidige situatie en voorgenomen ontwikkeling | 8 2.1 | Huidige situatie | 8 2.2 | Toekomstige situatie | 8 2.3 | Ruimtelijke kwaliteit (omgevingskwaliteit) | 14 3 | Participatie | 15 3.1 | Participatie | 15 3.2 | Overleg ketenpartners | 15 4 | Toetsing aan regelgeving en beleid | 16 4.1 | Instructieregels Rijk | 16 4.2 | Instructieregels provincie | 17 4.3 | Waterschapsverordening | 18 4.4 | Gemeentelijke regelgeving en beleid | 18 4.4.1 | Omgevingsvisie Opsterland | 18 4.4.2 | Woonvisie gemeente Opsterland | 18 5 | Aspecten fysieke leefomgeving en milieu | 20 5.1 | Omgevingsveiligheid | 20 5.2 | Water | 21 5.3 | Luchtkwaliteit | 23 5.4 | Geluid door (bedrijfsmatige) activiteiten | 24 5.5 | Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen | 25 5.6 | Bodem | 26 5.7 | Geur | 27 5.8 | Ladder voor duurzame verstedelijking | 28 5.9 | Archeologie en cultuurhistorie | 30 5.10 | Natuurwaarden | 31 5.11 | Verkeer en parkeren | 34 5.12 | Duurzaamheid | 36 5.13 | Gezondheid | 37 5.14 | M.e.r.-beoordeling | 38 BOPA -motivering De
Hoop - Mientewei te Gorredijk | datum 07-04-2026 | 2 BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 3 6 Financiële uitvoerbaarheid en kostenverhaal 40 6.1 Wettelijk kader 40 6.2 Onderzoek 41 6.3 Conclusie 41 7 Evenwichtige toedeling van functies aan locaties 42 7.1 Toetsingskader 42 7.2 Afweging 42 Bijlagen 43 BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 4 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Woningcorporatie Elkien heeft het voornemen om een woningbouwontwikkeling te realiseren op de braakliggende gronden bij de locatie De Hoop/Mientewei in Gorredijk. De ontwikkeling bestaat uit de realisatie van 30 appartementen en acht levensloopbestendige grondgebonden woningen. Met deze ontwikkeling wordt regulier wonen mogelijk op deze locatie. Het hoofddoel is niet zorg zoals voorheen maar het wonen zelf; er is geen permanente begeleiding aanwezig en bewoners kunnen er grotendeels zelfstandig wonen. Het omgevingsplan van de gemeente Opsterland staat deze ontwikkeling niet toe. Door middel van het verlenen van een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) kan het voornemen wel worden toegestaan (zie ook paragraaf 1.3). Een motiver ing moet aantonen dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Deze motivering voorziet daarin.
1.2 Ligging projectgebied Het projectgebied bevindt zich aan de rand van Gorredijk, tussen Mientewei, Hegedyk en De Hoop, en omvat (delen van) de kadastrale percelen Gorredijk -C-5018 en Gorredijk-C-3514. Het betreft een binnenstedelijke locatie. Figuur 1. Ligging van het projectgebied
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 5 Figuur 2. Begrenzing van het projectgebied 1.3 Omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit Een BOPA is een activiteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet vergunningsvrij voor het bouwen is. Voor de BOPA gelden de beoordelingsregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Dat betekent dat de vergunning alleen wordt verleend: a. met het oog op een evenwichtige toedeling van functies (artikel 8.0a, tweede lid Bkl); b. als daarbij wordt voldaan aan de beoordelingsregels uit artikel 8.0b tot en met 8.0e Bkl. Die beoordelingsregels komen overeen met de regels die gelden voor het opstellen van een omge- vings-plan. Dat betekent dat ook de instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Bkl gelden voor de BOPA. Daarnaast moet ook worden voldaan aan de instructieregels in de Omgevingsverordening van de provincie Fryslân en mag het plan niet in strijd zijn met de waterschapsverordening van Wetterskip Fryslân. Tot slot moet het plan passen binnen het gemeentelijke beleid. De gemeente Opsterland heeft aangegeven medewerking te willen verlenen aan het planvoornemen door middel van het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplan - activiteit (BOPA).
In deze motivering wordt onderbouwd of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties door de ontwikkeling en of voldaan wordt aan de beoordelingsregels uit het Bkl. Met het oog
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 6 op vergunningverlening worden in de volgende hoofdstukken van deze motivering de evenwichtige toedeling van functies aan locaties en de beoordelingsregels nader uitgewerkt. 1.4 Omgevingsplan Huidige planologische situatie 'H KXLGLJH IXQFWLH EHVWHPPLQJ YDQ KHW SHUFHHO LV Ȇ:RQHQ Ȃ :RRQFHQWUXPȇ YROJHQV KHW EHVWHPPLQJVSODQ Ȇ*RUUHGLMN .RPȇ ]LH ILJXXU 'LW EHVWHPPLQJVSODQ LV YDVWJHVWHOG RS -4-2016 en maakt onderdeel uit van het (tijdelijke) omgevingsplan van de gemeente Opsterland. 'H YRRU Ȇ:RQHQ Ȃ :RRQFHQWUXPȇ DDQJHZH]HQ JURQGHQ ]LMQ EHVWHPG YRRU x Gebouwen en overkappingen voor (zorg)woningen gecombineerd met maatschappelijke voor- zieningen, met ondergeschikt ruimte voor: o woonstraten en paden o parkeervoorzieningen o speelvoorzieningen o groenvoorzieningen en bebossing o waterlopen en nutsvoorzieningen Inclusief bijbehorende tuinen, erven, terreinen en andere bouwwerken. Figuur 3. Uitsnede plankaart van het geldende bestemmingsplan Gorredijk Kom (Omgevingsloket Ȃ Regels op de kaart) Beoogde planologische situatie Het projectvoorstel is niet in overeenstemming met de bepalingen van het (tijdelijk) omgevingsplan. De aangevraagde buitenplanse omgevingsactiviteit betreft reguliere woningbouw, niet zorgwonen. Daarnaast wijkt de voorgestelde situering van het woongebouw en de woningen af van het geldende plan.
De beoogde woningen kennen geen bouwvlak en ter plaatse van het woongebouw komt het bouwvlak niet overeen met de toekomstige situatie.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 7 0HW GH]H ZLM]LJLQJ ZRUGW KHW JHEUXLN DOV IXQFWLH Ȇ:RQHQȇ HQ GH QLHXZH VLWXHULQJ YDQ GH ZRQLQJHQ HQ het woongebouw toegestaan binnen het projectgebied. In een later stadium zal de BOPA worden meegenomen in een aanpassing van het omgevingsplan. Dit betekent ook dat de gemeente hiermee de voorgaande functies in het plangebied als vervallen beschouwd. 1.5 Leeswijzer Deze motivering als volgt opgesteld: hoofdstuk 2 beschrijft de huidige en nieuwe situatie. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 aangegeven hoe invulling is gegeven aan participatie. In hoofdstuk 4 volgt een toetsing van het initiatief aan het geldende relevante beleid. Vervolgens komen in hoofdstuk 5 de relevante onderzoeks- en milieuaspecten aan de orde. Daarna wordt in hoofdstuk 6 ingegaan op de financiële uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 7 sluit af met een eindconclusie over de evenwichtige toedeling van de nieuwe functie aan de locatie. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 8 2 Huidige situatie en voorgenomen ontwikkeling 2.1 Huidige situatie Het perceel bestaat vooral uit grasland en heeft aan de zuidoostzijde een vijver. Het plangebied was voorheen bebouwd; na de sloop van de voormalige zorgappartementen zijn de gronden gedurende meerdere jaren onbenut gebleven.
Binnen het bouwvlak gelden ter plaatse van de voormalige gebouwen maximale bouwhoogtes van respectievelijk 8 en 10 meter. Figuur 4. Aanzicht vanaf De Hoop op het huidige onbebouwde projectgebied (Google Maps Ȃ streetview) 2.2 Toekomstige situatie Voorgenomen ontwikkeling Voor de voorgenomen ontwikkeling wordt ingezet op het realiseren van een nieuwe woonfunctie binnen het plangebied. Het plan voorziet in de bouw van een appartementengebouw met dertig appartementen voor sociale huur en acht levensloopbestendige grondgebonden koopwoningen in een parkachtige setting. Hierdoor ontstaat een samenhangend geheel dat recht doet aan de bestaande kwaliteiten van het gebied. Onderstaande figuur laat een uitsnede van de situatietekening zien (bijlage 1). Er is ook een gedetailleerder inrichtingsplan gemaakt (bijlage 2).
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 9 Figuur 5. Situatietekening (Achterbosch Architecten) Appartementengebouw De appartementen, worden gerealiseerd in een modern, duurzaam appartementengebouw dat zorgvuldig is ingepast in het bestaande parklandschap. Het appartementengebouw bestaat uit drie bouwlagen met een maximale hoogte van circa 9,13 meter (peil tot dakrand). Het appartementengebouw krijgt een eigentijdse, duurzame uitstraling door het gebruik van houten modules (Finch Buildings). Deze modules worden in een fabriek gemaakt en ter plaatse op en aan elkaar geplaatst. De gevels zijn een combinatie van metselwerk e n houten bekleding. Ze zijn opgebouwd uit geel/grijs genuanceerde baksteen in halfsteens verband, gecombineerd met horizontale houten delen in naturel afwerking. Buitenbergingen worden uitgevoerd in hout, passend bij het woongebouw.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 10 Figuur 6. Gevelaanzicht en visualisatie van het appartementengebouw (Achterbosch Architecten)
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 11 De appartementen zijn bestemd voor sociale huur. Het gebouw is zo ontworpen dat het qua schaal en vormgeving past bij zowel de zaagtandverkaveling aan De Hoop als de bestaande bebouwing langs de Hegedyk en Mientewei. Grondgebonden woningen De acht grondgebonden woningen worden levensloopbestendig ontworpen, wat betekent dat ze geschikt zijn voor bewoning door alle leeftijden en toekomstbestendig zijn qua indeling en toegankelijkheid. De woningen sluiten qua schaal en materiaalgebruik aan bij het appartementengebouw, met een combinatie van baksteen en houten gevelbekleding. De woningen zijn voorzien van grote raampartijen, schuifpuien en hoekramen voor optimale daglichttoetreding en zicht op het groen. Door de woningen in een hofjesstructuur te plaatsen, ontstaat er een kleinschalige en veilige woonomgeving, waarbij contact tussen bewoners wordt gestimuleerd en het groene karakter van de locatie behouden blijft. Er zijn 3 varianten: A, B en C. Variant A en B Beide varianten zijn levensloopbestendige woningen met een vergelijkbare indeling, maar verschillen in de positionering van ramen, deuren en optionele elementen zoals schuifpuien en hoekramen. Deze woningen bestaan uit twee bouwlagen, met een maximale hoogte van circa 6 meter. BVO per woning: ca. 103,8 m². Figuur 7.
Gevelaanzicht van varianten A en B (Achterbosch Architecten)
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 12 Variant C Onderscheidt zich door een plat dak. BVO per woning is ca. 103,8-106,3 m2. Figuur 8. Gevelaanzicht variant C (Achterbosch Architecten) Een aantal woningen wordt standaard uit gerust met een extra verdieping. Op aanraden van de welstandscommissie is besloten dat er minimaal drie woningen deze opbouw krijgen en als zodanig te NRRS ZRUGHQ DDQJHERGHQ =R ZRUGW YRRUNRPHQ GDW HU HHQ WH ȆSODWȇ EHHOG RQWVWDDW De minimaal te realiseren bouwmassa geeft stedenbouwkundig een passend beeld. De woningen bestaan uit één of twee bouwlagen (afhankelijk van wel of geen opbouw), met een maximale hoogte van circa 6 meter. BVO per woning: ca. 103,8 m². Figuur 9. De optie met alle woningen een opbouw en daarmee de maximale bouwmogelijkheden (Achterbosch Architecten)
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 13 Figuur 10. De optie met de combinatie van woningen met en zonder opbouw (Achterbosch Architecten) Groene buitenruimte Groen in de buitenruimte is van grote waarde. De bestaande groene elementen worden daarom, waar het kan, behouden en opgenomen in het nieuwe ontwerp. De inrichtingstekening bevat alle maatregelen die in de buitenruimte worden genomen. Langs en tussen de bebouwing worden verschillende plantvakken aangelegd met en mix van heesters en vaste beplanting . Dit zorgt voor seizoensvariatie en een aantrekkelijk straatbeeld het hele jaar. Bij de vijverpartij wordt een meer bloemrijk gazon gerealiseerd. Daarnaast voorziet het plan in de gevarieerde aanplant van nieuwe bomen, aangevuld met het behoud van aanwezige bomen. De bomen zorgen voor schaduwwerking en een groene uitstraling van het terrein. Langs erfscheidingen en overgangen naar aangrenzende functies worden lage hagen toegepast met een hoogte van circa 1,0 meter, waarmee een duidelijke maar groene erfafscheiding wordt gerealiseerd. Figuur 11. Elementen van de groene buitenruimte (inrichtingstekening door Buro Hollema)
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 14 Binnen het plangebied worden nieuwe paden aangelegd (betonverharding en betonstraatsteen) die zorgen voor een goede ontsluiting en logische verbindingen tussen de bebouwing, de openbare ruimte en de omliggende voorzieningen. De paden worden zorgvuldig inge past in het groen. Het resultaat is een openbare ruimte die niet alleen functioneel is ingericht, maar ook zichtbaar bijdraagt aan de ruimtelijke kwaliteit en leefomgeving. 2.3 Ruimtelijke kwaliteit (omgevingskwaliteit) Het gebied tussen Mientewei, Hegedyk en De Hoop bestaat onder andere uit een carrévormige bebouwing en een bebouwing met een elliptische vorm van De Miente (een woonzorglocatie van ZuidOostZorg). Rondom deze bebouwing liggen een parkachtig terrein en een stuk braakliggend land, waar eerder 88 zorgappartementen stonden. Het carré staat diagonaal ten opzichte van de straat. In de omgeving zijn voornamelijk vrijstaande woningen aanwezig, aangevuld met enkele geschakelde woningen. Aan De Hoop staan de woningen in een zaagtandverkaveling; overige woningen zijn parallel of haaks geplaatst op de Hegedyk en Mientewei. Ten zuidoosten van het gebied bevindt zich een grote waterpartij en een complex met sportcentrum en openluchtzwembad, dat momenteel wordt verbouwd.
De voorgenomen ontwikkeling sluit aan op de zaagtandverkaveling bij De Hoop en houdt rekening met de schaal van bestaande gebouwen door aan deze zijde eveneens een groter gebouw te plaatsen, waardoor aansluiting ontstaat met beide verkavelingspatronen: zaa gtand aan De Hoop en parallel of haaks op Hegedyk en Mientewei. Op het knikpunt is de algemene ruimte met lift en trap voorzien, die ook dienstdoet als entree. Aan de Mientewei is ruimte voor levensloopbestendige woningen in hofjesstructuur met doodlopende weg, overeenkomstig met de bestaande bebouwing. Het beoogde materiaalgebruik en gevelbeeld van de woningen en het gebouw sluiten aan bij het omliggende parklandschap. Door toepassing van veel hout en lichte baksteen vormt het ensemble een overgang tussen de omringende bebouwing, de wegen en het park. De Adviescommissie Omgevingskwaliteit vindt dat het plan bijdraagt aan een goede omgevingskwaliteit en heeft onder voorbehoud van enkele aandachtspunten een positief advies gegeven. Deze aandachtspunten zijn in het ontwerp verwerkt, waarmee de omgevingskwa liteit voldoende geborgd is.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 15 3 Participatie 3.1 Participatie In de Omgevingsregeling staat een plicht voor de aanvrager van een omgevingsvergunning om bij de aanvraag aan te geven: of de aanvrager aan participatie heeft gedaan; zo ja: hoe de aanvrager aan participatie heeft gedaan en wat de resultaten zijn. De gemeente Opsterland heeft aangegeven het belangrijk te vinden initiatieven die een zekere invloed hebben op de omgeving kunnen rekenen op voldoende draagvlak van de direct omwonenden. Bij de voorliggende BOPA-aanvraag geldt dan ook verplichte participat ie. Er is daarom vroegtijdig aandacht besteedt aan participatie. In de periode januari 2023 tot oktober 2024 zijn diverse participatiemomenten georganiseerd. Omwonenden en andere belanghebbenden zijn via inloop - en informatieavonden, aparte overleggen en specifieke sessies betrokken bij de planvorming. Tijdens deze bije enkomsten zijn het stedenbouwkundig plan en de beoogde doelgroep toegelicht, en konden aanwezigen hun opmerkingen en wensen kenbaar maken. Op basis van de inbreng van omwonenden zijn aanpassingen doorgevoerd, zoals het verder van de straat plaatsen van bebouwing en het beperken van balkons en ramen aan de zijde van de Hegedyk. Ook zijn zorgen over schaduwwerking en bouwhoogte besproken en toegelicht.
De reacties varieerden van zorgen over de bouwhoogte tot waardering voor de doorgevoerde aanpassingen. Het volledige participatieproces en de uitkomsten hiervan zijn vastgelegd in een verslag, dat als bijlage 3 bij deze BOPA-motivering is gevoegd. 3.2 Overleg ketenpartners Een bestuursorgaan houdt bij de uitoefening van zijn taken en bevoegdheden rekening met de taken en bevoegdheden van andere bestuursorganen en stemt zo nodig met deze andere bestuursorganen af. De ontwerp BOPA-motivering zal worden gedeeld met de overlegpartners. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 16 4 Toetsing aan regelgeving en beleid Er moet worden voldaan aan de instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de Omgevingsverordening van de provincie Fryslân. Ook mag het project niet in strijd zijn met de water - schapsverordening van Wetterskip Fryslân. Tot slot moet het project passen binnen het gemeentelijke beleid. In dit hoofdstuk worden deze aspecten afgewogen en waar nodig gemotiveerd. 4.1 Instructieregels Rijk In hoofdstuk 5 van het Bkl is een groot aantal instructieregels opgenomen. Aan deze instructieregels moet worden voldaan. De meest relevante instructieregel betreft de regels voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Dit betreft onder meer: het waarborgen van de veiligheid; het beschermen van de waterbelangen; het beschermen van de gezondheid en van het milieu; het beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed; het behoud van ruimte voor toekomstige functies; het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen. Omdat niet alle instructieregels relevant zijn voor het plan, is in onderstaande tabel een toetsing gedaan aan de thema's uit het Bkl. Hierbij is bij elk thema uit het Bkl afgewogen of het thema al dan niet relevant is voor dit plan. Vervolgens werkt hoofd stuk 5 de omgevingsaspecten die relevant zijn voor de activiteit nader uit.
Thema Paragraaf BKL Relevant? Paragraaf Motivering Omgevingsveiligheid 5.1.2 Ja 5.1 Waterbelangen 5.1.3 Ja 5.2 Luchtkwaliteit 5.1.4.1 Ja 5.3 Geluid door activiteiten 5.1.4.2 Ja 5.4 Geluid van wegen, spoorwegen en industrieterreinen 5.1.4.2a Ja 5.5 Trillingen 5.1.4.4 Nee - Bodemkwaliteit 5.1.4.5 Ja 5.6 Geur 5.1.4.6 Ja 5.7 Ladder voor duurzame verstedelijking 5.1.5.4 Ja 5.8 Cultureel erfgoed en werelderfgoed 5.1.5.5 Ja 5.9 Toegankelijkheid openbare ruimte 5.1.6.2 Ja 5.14 Gezien de aard van het voornemen; het mogelijk maken van een appartementengebouw en grondgebonden woningen, is er, behalve dat er sprake moet zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, weinig verbinding of overlap met het Rijksbeleid en de Rijksregels. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 17 4.2 Instructieregels provincie Omgevingsvisie Fryslân De Omgevingsvisie, vastgesteld op 23 september 2020, is een instrument onder de nieuwe Omgevingswet. In de Omgevingsvisie Fryslân, 'De Romte Diele', legt de provincie plannen en doelen voor de leefomgeving van Fryslân vast. Het betreft een integrale visie voor de lange termijn op een abstract niveau.
De visie geeft richting aan het beleid dat de provincie samen met verschillende partijen ZLO XLWYRHUHQ YLD SURJUDPPDȇV SURMHFWHQ LQLWLDWLHYHQ HQ HYHQWXHHO UHJHOV 'H SURYLQFLDOH omgevingsvisie vervangt het s trategisch beleid uit het streekplan, milieubeleidsplan, waterhuishoudingsplan en verkeer- en vervoerplan. In de visie wordt beschreven wat de provincie doet om de basiskwaliteiten van de Friese leefomgeving te behouden. Daarnaast worden vier urgente, inteJUDOH WKHPDȇV QDGUXNNHOLMN EHQRHPG Fryslân vitaal, leefbaar en bereikbaar houden; Energietransitie voortzetten; Fryslân klimaatadaptief inrichten; Biodiversiteit versterken. De voorgestelde herontwikkeling van deze locatie sluit nauw aan bij de ambities zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie Fryslân. De planologische borging van het project draagt bij aan een transparante en verantwoorde ruimtelijke ordening. Daarnaast is deze binnenstedelijke herontwikkeling in lijn met WKHPDȇV GLH GLUHFW YHUEDQG KRXGHQ PHW GH NZDOLWHLW YDQ GH I\VLHNH OHHIRPJHYLQJ Dit sluit aan op de GRHOVWHOOLQJ ȆYLWDDOȇ GLH YROGRHQGH ZRQLQJHQ LQ GH SURYLQFLH EHRRJW +HW SURMHFWYRRUQHPHQ LV LQ overeenstemming met de principes en doelstellingen uit de Omgevingsvisie Fryslân. Instructieregels provincie Fryslân De provincie Fryslân stelt via een ruimtelijke verordening regels op voor ruimtelijke plannen van gemeenten.
Deze regels zijn gericht op onderwerpen die van provinciaal belang zijn, waaronder verstedelijking, natuur, nationale landschappen, water en glastu inbouw. Gemeenten beschikken op sommige terreinen over beleidsvrijheid, terwijl op andere gebieden strikte provinciale richtlijnen gelden. De verordening kan betrekking hebben op het gehele provinciale grondgebied, delen daarvan of specifieke gebiedsgerich te thema's. In de omgevingsverordening is het mogelijk dat de provincie instructieregels opneemt, zoals vermeld in paragraaf 2.5.1 van de Omgevingswet. Het doel van deze instructieregels is het realiseren van omgevingswaarden of andere provinciale doelstel lingen voor de fysieke leefomgeving (artikel 2.22 Omgevingswet). Hieronder staan de voor het planvoornemen relevante instructieregels. 7KHPD $UWLNHO 2PJHYLQJVYHURUGHQLQJ 9HUZLM]LQJ SDUDJUDDI 2PJHYLQJVNZDOLWHLWHQ DOV EDVLV =XLQLJ HQ PHHUYRXGLJ UXLPWHJHEUXLN .RSSHOHQ HQ YHUELQGHQ *H]RQG HQ YHLOLJ %XQGHOLQJ VWHGHOLMNH IXQFWLHV 3URJUDPPHULQJ ZRQLQJERXZ BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 18 Het gebruik van het binnenstedelijk gelegen projectgebied als woongebied past binnen de afspraken over programmering woningbouw en het beleid van de provinciale Omgevingsverordening. Conclusie Het projectvoornemen is in lijn met de provinciale instructieregels.
4.3 Waterschapsverordening In de waterschapsverordening staan geen (instructie)regels waar in het kader van dit projectvoornemen rekening mee moet worden gehouden. In paragraaf 5.1 is nader ingegaan op de wateraspecten in dit project. 4.4 Gemeentelijke regelgeving en beleid 4.4.1 Omgevingsvisie Opsterland In de Omgevingsvisie Opsterland wordt een visie geschetst van hoe de gemeente er over 30 jaar uitziet en in die tijd een prettige gemeente blijft om in te wonen, die goed bereikbaar is, economisch welvarend en waarin mensen gezond en veilig kunnen recreëre n. De omgevingsvisie wordt gebruikt als kader om keuzes te maken over initiatieven voor bijvoorbeeld woonwijken, winkels, bedrijven, nieuwe wegen of groengebieden. De omgevingsvisie heeft de volgende opgaven: Bevorderen leefbaarheid en vitaliteit van de dorpen; Klimaatadaptatie, tegengaan van wateroverlast en hittestress; Bevorderen energietransitie; Naar een landbouw met toekomst; Versterken van natuurwaarden en verbeteren van biodiversiteit. De voorgestelde woningbouwontwikkeling sluit aan bij de doelstellingen van de Omgevingsvisie Opsterland, met name op het gebied van leefbaarheid en vitaliteit van de dorpen. Door de bestaande binnenstedelijke ontwikkellocatie te benutten wordt bijgedragen aan de woningvoorraad in Gorredijk en de gemeente Opsterland. Dit draagt bij aan een stabiele en vitale woonomgeving.
4.4.2 Woonvisie gemeente Opsterland De gemeentelijke woonvisie van Opsterland (vastgesteld september 2023) en recente woningbouwupdates laten zien dat Gorredijk een belangrijke kern is voor nieuwe woningbouw. Er worden diverse nieuwbouwprojecten in Gorredijk benoemd in de woonvisie, waaronde r de projectlocatie. Het project voorziet in de realisatie van zowel huurappartementen als levensloopbestendige koopwoningen. Hiermee wordt direct invulling gegeven aan de in de woonvisie benoemde behoefte aan: BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 19 Levensloopbestendige woningen voor ouderen en mensen met een zorgvraag; Betaalbare huurwoningen voor diverse doelgroepen, waaronder jongeren en starters; Woonvormen voor bijzondere doelgroepen, zoals jongeren met een beperking. De locatie ligt binnen het bestaand stedelijk gebied van Gorredijk, waarmee wordt voldaan aan het uitgangspunt van zorgvuldig ruimtegebruik en het versterken van bestaande kernen. Door het toevoegen van verschillende woningtypen en prijsklassen draagt het project bij aan doorstroming, diversiteit en toekomstbestendigheid van de woningvoorraad in Gorredijk.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 20 5 Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 5.1 Omgevingsveiligheid Toetsingskader OPJHYLQJVYHLOLJKHLG RPYDW GH ULVLFRȇV GLH RQWVWDDQ ELM GH RSVODJ SURGXFWLH KHW JHEUXLN HQ KHW YHUYRHU van gevaarlijke stoffen en windturbines. De relevante regelgeving ten aanzien van omgevingsveiligheid is vastgelegd in paragraaf 5.1.2 Bkl. Deze paragraa f behandelt tevens het plaatsgebonden risico en groepsrisico, waarbij grens - en standaardwaarden en aandachtsgebieden rondom (zeer) (beperkt) kwetsbare gebouwen en locaties aan de orde komen. Plaatsgebonden risico Bij ruimtelijke besluiten dienen de gestelde grenswaarden voor kwetsbare of zeer kwetsbare gebouwen en locaties in acht te worden genomen. Afhankelijk van de activiteit zijn voor het plaatsgebonden risico vaste of te berekenen afstanden vastgesteld (zie bijlage VII Bkl). Groepsrisico +HW JURHSVULVLFR KHHIW EHWUHNNLQJ RS ]RJHQRHPGH ȆDDQGDFKWVJHELHGHQȇ 'LW ]LMQ JHELHGHQ URQG activiteiten met gevaarlijke stoffen waar zichtbaar wordt gemaakt waar personen binnenshuis zonder aanvullende maatregelen onvoldoende bescherming genieten tegen de gevolgen van incidenten met gevaarlijke stoffen (bron: RIVM a, z.d.). Aandachtsgebieden betreffen situaties met betrekking tot brand, explosie en gifwolk. Het is niet verplicht deze zones in een omgevingsplan op te nemen.
Naast de bovengenoemde regels over veelvoorkomende situaties, verdienen de volgende aspecten extra aandacht: beperkingen binnen het belemmeringengebied van buisleidingen; veiligheid met betrekking tot opslag, herverpakken en bewerken van vuurwerk en pyrotechni- sche artikelen voor theatergebruik; veiligheid rond de bewerking en opslag van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik en op mili- taire objecten; veiligheid rondom luchthavens. Onderzoek Voor het aspect omgevingsveiligheid is de Portaal Atlas Veiligheid (PAV) geraadpleegd. Op de kaart van de PAV staan verschillende risico-ontvangers en risicobronnen aangegeven. Er is op de kaart nagegaan of er ook aandachtspunten (in dit geval risicobronnen ) op het vlak van omgevingsveiligheid aanwezig zijn. In en rondom het projectgebied zijn geen risicobronnen aanwezig die invloed hebben op het voornemen. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 21 Conclusie Op basis van het bureauonderzoek kan worden geconcludeerd dat omgevingsveiligheid geen EHOHPPHULQJ YRUPW YRRU GH YRRUJHQRPHQ RQWZLNNHOLQJ (U ]LMQ JHHQ ELM]RQGHUH ULVLFRȇV YDVWJHVWHOG GLH aanvullende maatregelen of nader onderzoek vereisen. Hiermee wordt voldaan aan de geldende wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid en kan het project zonder extra veiligheidsmaatregelen worden gerealiseerd.
5.2 Water Toetsingskader Een bopa houdt rekening met de gevolgen voor het beheer van watersystemen (Artikel 5.37 van het Bkl). De opvattingen van het bestuursorgaan dat is belast met het beheer van de watersystemen zijn betrokken bij de uitleg van de gevolgen voor het beheer van het watersysteem. Denk bijvoorbeeld aan (instructie)regels uit de provinciale omgevingsverordening en de waterschapsverordening. Daarnaast zijn er rijksregels die betrekking hebben op: 1. het voorkomen van belemmeringen voor primaire waterkeringen; 2. het bouwen binnen kustfundamenten buiten stedelijk gebied; 3. het ontplooien van activiteiten in en nabij grote rivieren en het IJsselmeergebied. Het is aan het bevoegd gezag om te bepalen hoe andere bestuursorganen bij de besluitvorming en de weging van het waterbelang worden betrokken. De oorspronkelijke watertoets is om die reden niet langer voorgeschreven en de gemeente is vrij om zelf hier invu lling aan te geven. Ten slotte zijn er regels afkomstig uit de bruidsschat die betrekking hebben op het lozen van (industrieel) afvalwater in het openbaar vuilwaterriool. In het algemeen is de specifieke zorgplicht voor milieubelastende activiteiten uit de bruidsschat voldoende. Onderzoek Er is digitaal advies opgevraagd bij Wetterskip Fryslân. Het resultaat van de watertoets is als bijlage 4 bij deze motivering te raadplegen.
Er wordt met het projectvoornemen rekening gehouden met advies van het waterschap. Uit de watertoets blijkt dat de normale procedure van toepassing is op dit project. Dit betekent dat het waterschap stelt dat het plan invloed heeft op het water of de wateraspecten in de omgeving. In het onderstaande wordt ingegaan op de aspecten die Wett erskip Fryslân in kader van de voorgenomen ontwikkeling belangrijk acht. Toename verharding Door ruimtelijke ontwikkelingen neemt de hoeveelheid verhard oppervlak toe met als gevolg een versnelde afvoer van hemelwater. Het is nodig om deze versnelde afvoer te compenseren om de waterberging in een gebied in stand te houden. Dit geldt ook voor toev oegen van BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 22 oppervlakteverharding die wel past binnen het omgevingsplan, maar waarvan de grond al meer dan vijf jaar braak ligt en waar in het verleden niet voor gecompenseerd is. Het is niet toegestaan zonder watervergunning neerslag versneld tot afvoer te laten komen indien daarbij meer dan 200 m 2 onverharde grond in stedelijk gebied en 1.500 m 2 in landelijk gebied wordt bebouwd of verhard. Er geldt een vrijstelling van de vergunningsplicht wanneer wordt voldaan aan de compensatieregels genoemd in dit wateradvies. De meest voorkomende manier van compenseren is het graven van extra oppervlaktewate r.
Bij het graven van extra oppervlaktewater hanteren wij de volgende compensatienorm: y Boezem 5%, dit heeft alleen betrekking op de Friese boezem; y Polder 10%, y Vrij afstromend, alternatieve maatregelen. Betekenis voor het project Er wordt tegemoet gekomen aan de eis van Wetterskip Fryslân door extra wateroppervlakte te graven. Er wordt ca. 415m² gecompenseerd, door de bestaande vijverpartij uit te breiden. Dit is op de inrichtingstekening aangegeven (bijlage 2). Figuur 12. De watercompensatie vindt plaats door de vijver aan de noordkant uit te breiden. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 23 Klimaat Om ook in de toekomst prettig te kunnen wonen, werken en recreëren moeten steden en dorpen ingericht worden met het oog op de toekomst. Zo is het mogelijk om het bebouwd gebied beter bestand te maken tegen hevige regenbuien, periodes van droogte en hitte e n de gevolgen van een mogelijke overstroming. Conclusie Voor dit plan dient een vergunning aangevraagd te worden bij Wetterskip Fryslân. Ook moet er rekening gehouden worden met de (aanvullende) adviezen van Wetterskip Fryslân, hiervan uitgaande is het omgevingsaspect water geen belemmering. 5.3 Luchtkwaliteit Toetsingskader Een project moet in beginsel worden getoetst aan de rijksomgevingswaarden voor de luchtkwaliteit.
Een toetsing aan de rijksomgevingswaarden voor luchtkwaliteit is niet nodig als een project of activiteit maar weinig bijdraagt aan luchtverontreiniging. In ju ridische termen heet dat: niet in betekenende mate (NIBM). Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: 1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze standaardgevallen NIBM vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet dan wel onder een bepaalde omvang blijven (artikel 5.54 Bkl). 2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve beschrijving voldoende zijn. Veel mensen bepalen met de NIBM-tool op een eenvoudige en snelle manier of een project in betekenende mate bijdraagt aan de luchtver- ontreiniging. Soms zijn detailberekeningen nodig als aanvulling op de NIBM -tool. Dit hangt af van de uitkomst van de NIBM-tool. Voor onderhavig project is mogelijkheid 1 aan de orde. Een aantal veelvoorkomende activiteiten dragen niet in betekenende mate (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging. Daarom is het niet nodig deze 'standaardgevallen' te toetsen aan de rijksomgevingswaarden voor stikstofdioxide (NO 2) en fijnstof (PM10). Voor onder andere woningbouw geeft het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) in artikel 5.54 grenzen aan.
Als een activiteit binnen deze grenzen valt, is geen toetsing nodig aan de rijksomgevingswaarden voor (NO 2) en fijnstof (PM 10). Want de activiteit draagt dan per definitie NIBM bij aan de luchtverontreiniging. Woningen/woonwijken zijn NIBM als het gaat om maximaal: 1.500 woningen bij 1 ontsluitingsweg 3.000 woningen bij 2 of meer ontsluitingswegen BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 24 Onderzoek Met woningen wordt het netto aantal woningen bedoeld. Het gaat hierbij dus om het aantal woningen dat er (netto) bij komt, vergeleken met eerdere situaties. Het projectvoornemen ziet op de netto toename van 3 8 woningen en daarmee draagt het project niet in betekenende mate bij aan de luchtkwaliteit. Conclusie Het project is niet in betekenende mate van invloed op de luchtkwaliteit. Het plan is vanuit het oogpunt van luchtkwaliteit dus uitvoerbaar en kan op verantwoorde wijze worden gerealiseerd. 5.4 Geluid door (bedrijfsmatige) activiteiten Toetsingskader Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties zijn er instructieregels van het Rijk over geluid van activiteiten (paragraaf 5.1.4.2 van het Bkl). Het omgevingsplan of de Bopa moet ervoor zorgen dat bewoners van woningen een prettig leefklimaat hebben, daarnaast moet worden gekeken of omliggende activiteiten in hun belangen geschaad worden.
Daartoe moet het omgevingsplan of de Bopa in beginsel hierover regels bevatten. Het gaat om 'gewoon' geluid in een stedelijke omgeving, dat wil zegge n de combinatie wonen met (lichte) bedrijvigheid. De benodigde regels over geluid zijn opgenomen in de bruidsschat (zie paragraaf 22.3.4). Om na te gaan of het geluid door activiteiten op het projectgebied aanvaardbaar is, is ervoor gekozen om, zolang de VNG -SXEOLFDWLH Ȇ0LOLHX]RQHULQJ QLHXZH VWLMOȇ QRJ QLHW GHILQLWLHI LV YRRUDOVQRJ JHEUXLN WH maken van de huidige VNG-handreiking 'Bedrijven en milieuzonering'. Om hinder tussen bedrijven en gevoelige functies zoals woningen te voorkomen, is het wenselijk dat tussen beide functies voldoende ruimte is. In het handboek 'Bedrijven en milieuzonering' worden milieuaspecten als geluid, geur, stof en gevaar uitgedrukt in richtlijnafstanden die wenselijk worden geacht tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. De richtlijnafstand is gebaseerd op een minimale afstand tot aaneengesloten woonbebouwing. Het betreffen indicatieve afstanden die bij voorkeur worden aangehouden, maar met een goede motivering kan en mag hiervan worden afgeweken. De richtafstanden van de VNG -publicatie gelden tot het gebiedstype 'rustige woonwijk'. In bepaalde gevallen kan gemotiveerd worden dat er geen sprake is van een 'rustige woonwijk', maar een 'gemengd gebied'.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij een lint in een dorpskern waar meerdere functies naast elkaar zitten. Of bij een gebied dat langs een drukke ontsluitingsweg ligt. Bij een 'gemengd gebied' kunnen de richtafstanden met 1 afstandsstap verkleind worden. Uitzondering hierop is de richtafstand voor externe veiligheid. Deze wordt niet verkleind. In de directe omgeving van het projectgebied is vooral sprake van woningen, waardoor het projectgebied past bij een woongebied. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 25 Uitwaartse werking De voorgenomen ontwikkeling betreft 38 woningen. De woningen vormen geen milieubelastende functie maar kunnen omliggende bedrijven wel beperken in hun mogelijkheden en (bedrijfs) activiteiten. Inwaartse werking Functies uit de omgeving kunnen invloed hebben op de nieuwe ontwikkeling in het projectgebied. Voor de te realiseren woningen is gekeken naar (bedrijfs)activiteiten in de omgeving die van invloed kunnen zijn op de ontwikkeling. Onderzoek Uit het omgevingsplan blijkt dat er in de omgeving geen activiteiten zijn die relevante geluidhinder veroorzaken. De woningen worden verwarmd met lucht/water -warmtepompen waarvan de buitenunits op het dak van het appartementengebouw worden geplaatst. Het plaatsen van een buitenunit is toegestaan zonder vergunning, zolang voldaan wordt aan de geluidseisen uit het Bbl.
Voor deze installaties is een geluidonderzoek uitgevoerd (bijlage 5), waarbij is getoetst aan artikel 4.108, derde lid, van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Uit de berekening blijkt dat het geluidvermogen van één buitenunit 57 dB(A) bedraagt, terwijl het maximaal toelaatbare geluidvermogen 66 dB(A) is. Ook bij een cons ervatieve beoordeling van het cumulatieve geluidniveau van meerdere buitenunits blijft het berekende geluidvermogen (64,8 dB(A)) onder de toegestane waarde. Hiermee wordt voldaan aan de wettelijke geluidseisen en vormt het aspect geluid van activiteiten ge en belemmering; er is sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Omdat aan de wettelijke eisen moet worden voldaan, wordt er gezorgd voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Conclusie Het projectvoornemen wordt niet belemmerd door bedrijfsmatige activiteiten uit de omgeving. 5.5 Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen Toetsingskader Het Bkl regelt verschillende aspecten van de fysieke leefomgeving, waaronder ook omgevingsgeluid, met inbegrip van geluidsoverlast door wegverkeer. In het Bkl zijn normen en regels opgenomen die van toepassing zijn op geluidsoverlast veroorzaakt door wegver keer.
Bij gemeentewegen waar per etmaal gemiddeld meer dan 1.000 motorvoertuigen passeren zijn geluidsmetingen en -berekeningen benodigd om de geluidsbelasting op de omgeving vast te stellen. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 26 Onderzoek Het projectgebied bevindt zich aan De Hoop en Mientewei. Geluid door wegen is op dit voornemen van toepassing. Geluid door spoorwegen en industrieterreinen zijn niet aan de orde voor het projectvoornemen. In het kader van de aanvraag voor een BOPA is een akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de geluidbelasting door wegverkeerslawaai. Het onderzoek (bijlage 6) richt zich op de geluidbelasting door gemeentelijke wegen (Mientewei, De Hoop, Hegedyk) en de provinciale weg N392. Uit dit onderzoek blijkt dat de geluidsbelasting van de provinciale weg N392 maximaal Lden = 36 dB bedraagt (inclusief aftrek volgens artikel 110g Wgh), waarmee voldaan wordt aan de standaardwaarde van 48 dB. Bij vier woningen veroorzaakt het verkeer op gemeentelijke wegen een geluidsbelasting die hoger is dan de standaardwaarde van Lden = 53 dB. Voor de overige woningen en appartementen blijft de geluidsbelasting onder deze norm. Omdat bij die vier woningen de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden, zijn er verschillende maatregelen onderzocht om de geluidsbelasting te verminderen.
Bron - en overdrachtsmaatregelen blijken echter in praktijk niet wenselijk door bezwaren van stedenbo uwkundige, landschappelijke of verkeerskundige aard. Indien het bevoegd gezag deze maatregelen niet doelmatig acht, moet het gezamenlijke geluidsniveau bij woningen 1, 2, 5 en 6 worden vastgelegd in de omgevingsvergunning voor de BOPA. Het onderzoek concludeert dat het geluid aan de gevels acceptabel is en dat de woningen beschikken over gevels die minder geluid doorlaten. Bovendien moeten de gevels voldoen aan de eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), zodat ook binnen de woning een prettig woon- en leefklimaat gegarandeerd wordt. Conclusie Het project is op het gebied van geluid door wegen niet evident onuitvoerbaar en kan op een acceptabele manier worden gerealiseerd. 5.6 Bodem Toetsingskader Waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie zijn opgenomen in artikel 5.89i Bkl. Deze waarden kunnen per gebied of per gebruiksfunctie verschillen. Bij een overschrijding van een vastgestelde waarde is het bouwen van een bodemgevoelig gebouw alleen toegelaten als de in het omgevingsplan voorgeschreven sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 27 Onderzoek VERKENNEND BODEMONDERZOEK Bij wijzigingen van activiteiten geldt dat de bodem geschikt moet zijn voor het beoogde gebruik. Dit kan betekenen dat een onderzoek moet worden verricht naar de bodem - en grondwaterkwaliteit. Uit het Bkl blijkt dat een woning een bodemgevoelig gebouw is en dat daarom bodemonderzoek nodig is. Naar aanleiding hiervan heeft Eco Reest Bodem BV een verkennend milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd op de betreffende locatie (bijlage 7). Het onderzoek biedt inzicht in mogelijke bodem- en grondwaterverontreiniging. Uit de resultaten blijkt dat er lichte PAK - en metaalverontreinigingen aanwezig zijn, waardoor de locatie niet geheel onverdacht is. AANVULLEND BODEMONDERZOEK Naar aanleiding van de voorgenomen ontgravingswerkzaamheden is aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van de locatie De Hoop / Mientewei te Gorredijk (bijlage 8). Aanleiding hiervoor waren de resultaten van het eerdere verkennend bodemonderzoek, waarbij een bovengronds mengmonster was geclassificeerd in de kwaliteitsklasse industrie. In het aanvullende onderzoek zijn tien meetpunten individueel herbemonsterd en geanalyseerd, aangevuld met een PFAS-analyse. Uit de resultaten blijkt dat het merendeel van de bodem voldoet aan de kwaliteitsklasse landbouw/natuur.
Lokaal, in het zuidoostelijk deel van het plangebied, is sprake van afwijkende bodemkwaliteit (klasse wonen en industrie). Bij de verdere planuitwerking en uitvoering zal met deze resultaten rekening worden gehouden, onder meer ten aanzien van grondverzet en eventuele afvoer van grond. Conclusie Het plan is vanuit het oogpunt van bodemkwaliteit uitvoerbaar en kan op verantwoorde wijze worden gerealiseerd. 5.7 Geur Toetsingskader Er zijn instructieregels van het Rijk over geur met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Deze zijn terug te vinden in het Bkl. De instructieregels van het Bkl voor geur zijn gericht op aangewezen geurgevoelige gebouwen. In de aan wijzing van geurgevoelige gebouwen is de functie bepalend. Hierbij kan gedacht worden aan wonen, onderwijs of zorg. Voor overige gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van geurbescherming. Alleen voor geur van veehouderijen en van rioolwater zuivering bevat het Bkl specifieke instructies. Verder zijn er nog regels over geur opgenomen in de Bruidsschat, die gelden voor de volgende activiteiten: x Geur door het houden van landbouwhuisdieren en paarden en pony's voor het berijden in een dierenverblijf; x geur door het houden van fokteven van nertsen; BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 28 x geur door andere agrarische activiteiten, zoals o.a.
het opslaan van vaste mest, champost of dikke fractie en het composteren of opslaan van groenafval; x geur door het exploiteren van zuiveringstechnische werken. Voor andere activiteiten moet een ruimtelijk besluit ervoor zorgen dat de geur door een activiteit op geurgevoelige gebouwen aanvaardbaar is. Hieraan zijn geen specifieke regels gekoppeld. Het Bkl schrijft voor dat de geur door activiteiten bij het toelaten van geurgevoelige gebouwen aanvaardbaar dient te zijn. Hieraan worden voor het houden van landbouwhuisdieren met en zonder geuremissiefactor normen gesteld in de vorm van standaardwaarden en grenswaarden voor de geurbelasting e n/of minimumafstanden tussen geuremissiepunt en de gevel van geurgevoelige gebouwen. Toetsing In de omgeving van het projectgebied is geen sprake van bedrijven met melkrundvee en jongvee (landbouwhuisdieren zonder geuremissiefactor). Geurhinder is niet aan de orde. Conclusie Het project is op het gebied van geurhinder uitvoerbaar en kan op een acceptabele manier worden gerealiseerd.
5.8 Ladder voor duurzame verstedelijking Toetsingskader Als een ruimtelijk plan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet rekening worden gehouden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling en (als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen a an de rand van de bebouwing van stedelijk gebied) de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien (artikel 5.219g Bkl). 'LW ZRUGW GH Ȇ/DGGHUWRHWVȇ JHQRHPG 9RRU KHW WRHWVHQ DDQ GH /DGGHU YRRU 'XXU]DPH YHUVWHGHOLMNLQJ dienen de volgende vragen te worden beantwoord: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? 4. Is er behoefte aan de ontwikkeling? 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Toetsing De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Er moet beoordeeld worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was of kon worden gerealiseerd.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 29 Vraag 1: Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Deze ontwikkeling kan worden aangemerkt als een nieuwe stedelijke ontwikkeling, aangezien er sprake is van een uitbreiding van bebouwing buiten de bestaande bouwvlakken. Deze functiewijziging resulteert initieel in een groter beslag op de beschikbare (planologische) ruimte dan voorheen. Hoewel er in de nieuwe situatie ook sprake is van onbebouwde grond die eerder wel bebouwd was wordt de Ladder wel volledig doorlopen. Vraag 2: Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? Er is sprake van een functiewijziging van zorgwonen naar regulier wonen. Dit betekent dat het gebruik en het woongedrag veranderen: Zorgwonen: Gericht op bewoners met een zorgvraag, vaak met gemeenschappelijke voorzienin- gen en zorgondersteuning. Regulier wonen: Gericht op een bredere doelgroep, zonder structurele zorgvoorzieningen, met een meer individueel woongebruik. Deze functiewijziging wordt in de praktijk en volgens jurisprudentie vaak als een nieuwe stedelijke ontwikkeling aangemerkt, omdat het om een andere invulling van de ruimte en een andere doelgroep gaat. Vraag 3: Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Het verzorgingsgebied betreft de kern Gorredijk en directe omgeving, waar behoefte bestaat aan reguliere woningen.
Vraag 4: Is er behoefte aan de ontwikkeling? Uit de Woonvisie (zie paragraaf 4.4.2) blijkt dat er behoefte is aan levensloopbestendige woningen voor ouderen, maar ook aan reguliere woningen voor diverse doelgroepen. De beoogde woningen en appartementen voldoen aan deze eisen. De locatie aan De Hoop i s ook specifiek benoemd als woningbouwlocatie in de gemeentelijke woonvisie. Het aangrenzende wooncentrum voorziet in diverse (medische) zorgfaciliteiten en de dichtstbijzijnde supermarkt is op 360 meter afstand gelegen. De ontwikkeling betreft een herontwikkeling van momenteel braakliggend terrein binnen het bestaande stedelijke gebied. Hiermee wordt aangesloten op de bredere woningbehoefte in het verzorgingsgebied. Vraag 5: Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Ja, het terrein ligt binnen het bestaand stedelijk gebied, zoals aangeduid in de Omgevingsverordening van de provincie Fryslân. Conclusie Op basis van het bovenstaande voldoet deze ontwikkeling aan de criteria van de Ladder voor duurzame verstedelijking. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 30 5.9 Archeologie en cultuurhistorie Toetsingskader In het Bkl zijn ten aanzien van de bescherming van archeologie een aantal beginselen geformuleerd (art. 5.130 Bkl).
Deze beginselen richten zich op de omgang met monumenten die op grond van het omgevingsplan zijn beschermd, archeologische monumenten, (voorb eschermde) rijksmonumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten en beschermde cultuurlandschappen. De provincie Fryslân heeft het initiatief genomen om, zoveel mogelijk in samenwerking met het rijk en de gemeenten, het bodemarchief zo goed mogelijk in kaart te brengen. Dit gebeurt op de FAMKE: Friese Archeologische Monumentenkaart Extra. De FAMKE biedt informatie over in de provincie bekende of te verwachten archeologische waarden. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in twee onderzoeksperiodes: de steentijd-bronstijd en de ijzertijd-middeleeuwen. De Cultuurhistorische Kaart Fryslân (CHK2) geeft informatie over in de provincie bekende cultuurhistorisch waardevolle objecten/elementen. De cultuurhistorische kaart is informatief: de kaart geeft aan welke cultuurhistorische elementen en structuren op provinciale schaal van betekenis zijn. Toetsing archeologie FAMKE-kaart provincie Fryslân Op basis van het bestemmingsplan Gorredijk Kom (2016) geldt voor deze locatie geen dubbelbestemming archeologie. Volgens de actuele FAMKE -kaarten voor de ijzertijd tot de middeleeuwen is archeologisch onderzoek vereist bij ontwikkelingen groter dan 5.000 vierkante meter. Spoaren út it ferline.
Beleidsnotitie Archeologie 2025-2031 In 2012 is gemeente Opsterland in samenwerking met Provinsje Fryslân een verdiepingsslag gestart om te komen tot actuele archeologische beleidsadvieskaarten en bronnenkaarten. Deze zijn in 2025 afgerond. De gemeente heeft diverse wettelijke taken op het gebied van de archeologische monumentenzorg, waaronder het zor gen voor een adequate bescherming van het bodemarchief en het zo volledig mogelijk informeren van initiatiefnemers met plannen in de openbare ruimte. De Omgevingswet vereist bovendien van gemeenten om archeologische waarden te borgen in het omgevingsplan. Dit kan alleen door up to date archeologisch kaartmateriaal en bijbehorend beleid te hebben, en in te zetten op meer zichtbaarheid en bewustwording over archeologie binnen de gemeente. Met het beleid en nieuwe kaartbeelden wordt aan de wettelijke taken en eisen voldaan en wordt er bovendien ingezet op bewustwording, voorlichting, participatie en publieksbereik. Aangezien het nieuwe archeologiebeleid van kracht is en de actuele archeologiekaarten voor deze locatie aangeven dat dergelijk onderzoek voor beide onderzoeksperiodes niet noodzakelijk is, is archeologisch onderzoek niet uitgevoerd. Verwacht wordt dat arch eologische waarden met het voorliggende project niet aangetast worden.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 31 Toetsing cultuurhistorie Ten aanzien van cultuurhistorie is de Cultuurhistorische Kaart Fryslân (CHK2) geraadpleegd. Uit deze kaart blijkt dat in en nabij het plangebied geen cultuurhistorische elementen aanwezig zijn die geraakt worden door de planontwikkeling. Figuur 13. Uitsnede van de Cultuurhistorische kaart van Provincie Fryslân (CHK2) Conclusie Het plan is op het gebied van erfgoed uitvoerbaar en kan op een verantwoorde manier worden uitgevoerd. 5.10 Natuurwaarden Toetsingskader Ter bescherming van de natuur zijn in het Bkl diverse regels opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die waren opgenomen in de Wet natuurbescherming (Wnb). Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000- gebieden, regels voor de soortenbescherming van te beschermen planten en diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds - en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, te weten de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Onderzoek Soortenbescherming Om de natuurwaarden van het plangebied in beeld te brengen, is een natuurtoets uitgevoerd. De rapportage is als bijlage 9 te raadplegen.
BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 32 Flora: Tijdens de veldinspectie zijn geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Door de terreinkenmerken (voedselrijk, frequent maaibeheer) en verspreidingsgegevens worden beschermde flora uitgesloten. Vervolgstappen zijn niet aan de orde. Vogels: Binnen het plangebied kunnen algemene vogelsoorten zoals merel en roodborst tot broeden komen. Er zijn geen jaarrond beschermde nesten van categorie 1 -4 of 5 aangetroffen. Verstoring van broedvogels dient te worden voorkomen; werkzaamheden bij voorkeur bui ten het broedseizoen (1 maart Ȃ 1 september) uitvoeren. Ecologische begeleiding en een werkprotocol zijn noodzakelijk indien werkzaamheden binnen het broedseizoen plaatsvinden. Vleermuizen: Geen verblijfplaatsen van gebouw - of boombewonende vleermuizen aangetroffen. Geen essentiële vliegroutes of foerageergebied binnen het plangebied. Vervolgstappen zijn niet aan de orde. Grondgebonden zoogdieren: Verblijfplaatsen van beschermde soorten (zoals waterspitsmuis) zijn uitgesloten op basis van terreinkenmerken en veldbezoek. Voor algemene soorten (aardmuis, veldmuis, egel, etc.) geldt provinciale vrijstelling, maar de zorgplicht blijft van toepassing. Amfibieën, reptielen, vissen, ongewervelden: Geen geschikt habitat voor beschermde amfibieën, reptielen, vissen (zoals grote modderkruiper) of ongewervelden aanwezig.
Vervolgstappen zijn niet aan de orde. Voor algemene soorten geldt provinciale vrijstelling, met blijvende zorgplicht. Rode Lijstsoorten: Geen essentiële leefgebieden voor Rode Lijstsoorten vastgesteld. De specifieke zorgplicht geldt voor alle individuen van in Nederland voorkomende soorten. Advies: Voer werkzaamheden zoveel mogelijk buiten het broedseizoen uit. Stel een ecologisch werkprotocol op en laat een deskundig ecoloog de locatie vrijgeven. Houd rekening met de zorgplicht: voorkom, beperk of maak nadelige gevolgen voor flora en fauna ongedaan. Gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden: Het plangebied ligt buiten Natura 2000-gebieden; het dichtstbijzijnde gebied ligt op circa drie kilometer afstand. Negatieve effecten zijn op voorhand uitgesloten, behalve mogelijk stikstofdepositie. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 33 Geadviseerd wordt een AERIUS -berekening uit te voeren voor de realisatie - en gebruiksfase om te bepalen of er sprake is van toename van stikstofdepositie. A ls gevolg van het planvoornemen kan er in potentie sprake zijn van een toename van stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden tijdens de aanleg- en/of gebruiksfase. Er is daarom een AERIUS-berekening uitgevoerd. De AERIUS-berekening is als bijlage 11 opgenomen.
Uit de berekening blijkt dat zowel in de bouw- als in de gebruiksfase geen enkele hexagoon in een Natura 2000-gebied een projectbijdrage kent van meer dan 0,00 mol N/ha/jaar. Er treedt door de stikstofdepositie geen negatief effect op in de in het kader van de Omgevingswet beschermde Natura 2000-gebieden. Een omgevingsvergunning Natura 2000-activiteit is in het kader van de stikstofdepositie dan ook niet nodig. Natuurnetwerk Nederland (NNN) en overige natuurgebieden: Het plangebied ligt buiten het NNN en buiten overige beschermde natuurgebieden. Door de afstand (>3 km), ligging binnen de bebouwde kom en aard van de plannen zijn negatieve effecten uitgesloten. Geen vervolgstappen nodig. Ganzenfoerageergebieden en weidevogelgebieden: Het plangebied ligt buiten aangewezen ganzenfoerageer - en weidevogelgebieden. Geen essentieel leefgebied voor deze soorten. Geen vervolgstappen nodig. Houtopstanden: Binnen het plangebied bevinden zich twee eiken. Behoud van de 2 eiken heeft de voorkeur. Worden deze toch gekapt, dan wordt een herplant voorgesteld met een grote maat en minimaal het aantal te kappen bomen. Afhankelijk van de grootte kan dit 1 op 4 zijn. Natuurinclusief bouwen & zorgplicht Geadviseerd wordt om natuurinclusief te bouwen: faunavoorzieningen in de bebouwing en inrichting van de buitenruimte met inheemse soorten.
Het terreininrichtingsplan (zie bijlage 2) geeft inzicht in de locaties waar nieuw groen, waaronder bomen en overige beplanting, wordt aangelegd. De zorgplicht geldt altijd: nadelige gevolgen voor flora en fauna moeten zoveel mogelijk worden voorkomen, beperkt of ongedaan gemaakt. Dit is ook het uitgangspunt in het biodiversiteitsplan en de Natuurherstelwet. De Natuurherstelwet (officieel: Europese Natuurherstelverordening) is een Europese wet die sinds augustus 2024 van kracht is. Het doel is om de achteruitgang van biodiversiteit en ecosystemen in Europa te stoppen en te herstellen. Lidstaten zijn verplicht om herstelmaatregelen te nemen voor aangetaste natuurgebieden, zoals bossen, rivieren, landbouwgebieden, steden en kustgebieden. De wet stelt concrete doelen: in 2030 moet minimaal 20% van de aangetaste gebieden zijn hersteld, in 2040 60%, en in 2050 90%. Ook zijn er doelen voor het behoud van stedelijk groen, het planten van bomen en het beschermen van bestuivers. BOPA-motivering De Hoop - Mientewei te Gorredijk datum 07-04-2026 34 Gemeenten moeten vergroening stimuleren, bijvoorbeeld via omgevingsplannen en natuurinclusieve bouw.
Gr aafwerkzaamheden vijver In aanvulling op de eerder uitgevoerde quickscan natuurbescherming voor het perceel De Hoop / Mientewei (Eco Reest, 28 april 2025) is een aanvullende natuurtoets uitgevoerd ten behoeve van de voorgenomen werkzaamheden aan de vijverpartij (Bijlage 10, Eco Reest, 19 maart 2026). Deze aanvullende quickscan is specifiek gericht op het vergroten van de wateroppervlakte en eventuele aanpassingen aan de oevers. Uit het onderzoek blijkt dat ook voor deze werkzaamheden geldt dat het plangebied buiten Natura 2000Ǧgebieden, het Natuurnetwerk Nederland en overige provinciaal beschermde natuurgebieden ligt. Gezien de afstand tot deze gebieden, de beperkte omvang van de ingreep en het ontbreken van ecologische relaties zijn negatieve effecten op gebiedsbescherming uitgesloten. Ten aanzien van soortenbescherming sluit de aanvullende natuurtoets aan bij de conclusies uit de oorspronkelijke natuurtoets. Vaste rustǦ en verblijfplaatsen van strikt beschermde soorten ontbreken in en rond de vijverpartij. Wel kan de vijver en de directe oeverzone worden gebruikt door algemene broedvogels en door enkele algemeen voorkomende, provinciaal vrijgestelde soorten. Met inachtneming van het broedseizoen en uitvoering van de werkzaamheden conform de (specifieke) zorgplicht kunnen negatieve effecten worden voorkomen.
De aanvullende natuurtoets leidt daarmee niet tot nieuwe of zwaardere randvoorwaarden en vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het plan vanuit het aspect natuur. Conclusie Het planvoornemen is met het oog op de natuurwaarden niet evident onuitvoerbaar en kan op een verantwoorde manier worden gerealiseerd. 5.11 Verkeer en parkeren Toetsingskader Verkeer en parkeren moeten als omgevingsaspecten in het belang van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties worden beoordeeld. De Omgevingswet en het Bkl stellen geen regels op dit gebied. De omgevingsvisies van provincie Fryslân en gemeente Opsterland gaan wel op deze aspecten in. Naast het provinciaal en het gemeentelijk beleid blijven de CROW -richtlijnen belangrijk bij de beoordeling van verkeer en parkeren. In de beoordeling van het project op het omgevingsaspect verkeer zijn de ontsluitingsstructuur, verkeersgeneratie, bereikbaarheid en verkeersveiligheid relevant. Daarbij worden alle relevante vervoerwijzen bezien (gemotoriseerd verkeer, langzaam verkeer, o penbaar vervoer). Het project leidt tot meer/minder motorvoertuigbewegingen (mvt). Een verkeerstoename mag niet leiden tot knelpunten in de verkeersafwikkeling en/of verkeersveiligheid. De beoordeling van het project op het omgevingsaspect parkeren houdt onder meer in dat er voldoende parkeergelegenheid aanwezig moet zijn.