CConstaterende datOpsterland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Voorjaarsrapportage 2026

Raadsvergadering 30 juni 2026, gemeente OpsterlandBij agendapunt: Voorjaarsrapportage 2026 (B)10.808 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Voorjaarsrapportage 2026 Datum: 19 mei 2026 Pagina I Inhoud Inleiding ..........................................................................................................................................1 Totaal voorgestelde wijziging per programma: .............................................................................2 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ......................................................................................4 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ....................................................4 Taakveld 0.1 Bestuur .......................................................................................................................................4 Taakveld 0.2 Burgerzaken ...............................................................................................................................4 Programma 0 - Mutaties overhead (Taakveld 0.4) ........................................................................5 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ....................................................5 Taakveld 0.4 Overhead ...................................................................................................................................5 Programma 1 Veiligheid

...............................................................................................................8 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ....................................................8 Taakveld 1.1 Crisisbeheersing .........................................................................................................................8 Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid .....................................................................................................8 Programma 2 Verkeer en vervoer ................................................................................................9 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ....................................................9 Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer ....................................................................................................................9 Programma 3 Economie .............................................................................................................10 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................10 Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur ..................................................................................................10 Programma 4 Onderwijs

............................................................................................................11 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................11 Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs ........................................................................................................11 Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting ...............................................................................................................11 Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken ............................................................................................12 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................13 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................13 Taakveld 5.2 Sportaccommodaties ...............................................................................................................13 Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie .......................................................................13 Taakveld 5.4 Musea ......................................................................................................................................13 Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed

.....................................................................................................................14 Taakveld 5.6 Media .......................................................................................................................................14 Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie ................................................................................14 Programma 6 Sociaal domein .....................................................................................................16 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................16 Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie .........................................................................................16 Taakveld 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen jeugd ..........................................................................17 Taakveld 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal .....................................................................17 Taakveld 6.3 Inkomensregelingen ................................................................................................................17 Taakveld 6.4 Begeleide participatie ..............................................................................................................17 Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie

...................................................................................................................18 Taakveld 6.711 Huishoudelijke hulp (WMO) ................................................................................................18 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ...................................................................................19 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................19 Taakveld 7.1 Volksgezondheid ......................................................................................................................19 Taakveld 7.2 Riolering ...................................................................................................................................19 Taakveld 7.3 Afval .........................................................................................................................................19 Taakveld 7.4 Milieubeheer ............................................................................................................................19 Programma 8 Bouwen, wonen en gronden ................................................................................21 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................21 Taakveld 8.1 Ruimte en

leefomgeving ..........................................................................................................21 Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) .............................................................................21 Taakveld 8.3 Wonen en bouwen ..................................................................................................................21 Algemene Dekkingsmiddelen .....................................................................................................23 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................23 Datum: 19 mei 2026 Pagina II Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen .............................................................................23 Reservemutaties ........................................................................................................................24 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................24 Investeringen .............................................................................................................................25 Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 ..................................................25 Inleiding Het startpunt van deze

voorjaarsrapportage is het begrotingssaldo tot en met de raad van maart. De voorjaarsrapportage bevat verschillende technische en autonome ontwikkelingen en daarnaast een aantal nieuwe zaken die niet uitstelbaar en onontkoombaar zijn in 2026 opgenomen. De voorjaarsrapportage is een afwijkingenrapportage en vooral financieel van aard. Deze rapportage geeft inzicht in de begrotingsuitvoering en de bijbehorende financiële afwijkingen ten opzichte van de raming. In de tussentijdse rapportages worden de afwijkingen en aanpassingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van taakvelden en investeringskredieten in de begroting toegelicht. In de financiële zin ligt de nadruk verder op de volgende zaken: • | Actualisatie exploitatie 2026 – 2030: De begroting 2026 is ambtelijk in september 2025 opgesteld en vastgesteld op 10 november 2025. Op het moment van de voorjaarsrapportage 2026 is de begroting al ruim een half jaar oud. In de tussentijd kunnen zich ontwikkelingen (financieel en inhoudelijk) hebben voorgedaan, die van invloed zijn op het financiële beeld en die mogelijk vragen om bijsturing. • | Structurele doorwerking jaarrekening 2025: Op het moment dat de voorjaarsrapportage 2026 verschijnt, is ook de jaarrekening 2025 opgesteld. Onderdeel van de jaarrekening is een analyse van het resultaat.

Op basis van deze analyse stellen we verschillende budgetaanpassingen voor. Voorgestelde mutaties voorjaarsrapportage 2026-2030 x € 1.000 | Begroot 2026 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 Lasten | 3.388 | 3.262 | 5.131 | 3.852 | 3.866 Baten | 6.767 | 3.904 | 5.233 | 2.980 | 2.962 Begroting saldo | 3.379 | 643 | 101 | -872 | -904 Structureel resultaat | 1.482 | -679 | -781 | -872 | -904 Incidenteel resultaat | 1.897 | 1.321 | 883 | - | - Na verwerking van de voorgestelde mutaties is stand van de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2030 als volgt: Aangepaste begroting 2026 - 2030 n.a.v. voorjaarsrapportage Begroot 2026 | Begroot 2027 | Begroot 2028 | Begroot 2029 | Begroot 2030 x € 1.000 Lasten | 112.132 | 104.391 | 104.600 | 103.089 | 103.286 Baten | 115.891 | 106.072 | 104.101 | 102.855 | 104.310 Begroting saldo | 3.759 | 1.680 | -499 | -234 | 1.024 Structureel resultaat | 1.550 | 134 | -645 | 18 | 1.277 Incidenteel resultaat | 2.209 | 1.547 | 147 | -252 | -252 Datum: 19 mei 2026 | Pagina 1 Totaal voorgestelde wijziging per programma: In de volgende tabellen is de impact van de voorgestelde begrotingswijziging op de begroting per jaar per programma gespecificeerd.

Voorgestelde wijziging begroting 2026 Vastgestelde Begroting (vastgestelde | Mutaties voorjaarsrapportage | Begroting x € 1.000 | begroting tm rv maart) | na mutaties voorjaarsrapportage 2026 | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo 0 Bestuur en ondersteuning | 4.957 | 842 | -4.115 | 56 | - | -56 | 5.013 | 842 | -4.171 1 Veiligheid | 2.906 | 10 | -2.896 | 22 | - | -22 | 2.928 | 10 | -2.918 2 Verkeer en vervoer | 6.619 | 264 | -6.354 | -734 | - | 734 | 5.884 | 264 | -5.620 3 Economie | 628 | 366 | -262 | -80 | -80 | 0 | 548 | 286 | -262 4 Onderwijs | 3.681 | 592 | -3.089 | 189 | 33 | -156 | 3.870 | 625 | -3.245 5 Sport, cultuur en recreatie | 7.164 | 639 | -6.525 | 896 | 518 | -378 | 8.060 | 1.157 | -6.903 6 Sociaal domein | 45.659 | 13.255 | -32.405 | 3.406 | 2.298 | -1.108 | 49.065 | 15.553 | -33.513 7 Volksgezondheid en milieu | 15.441 | 13.889 | -1.552 | 1.031 | 724 | -307 | 16.473 | 14.613 | -1.860 8 Bouwen, wonen en Gronden | 3.132 | 1.664 | -1.468 | -1.827 | -2 | 1.825 | 1.306 | 1.663 | 357 Algemene dekkingsmiddelen | 2.122 | 76.799 | 74.677 | - | 2.427 | 2.427 | 2.122 | 79.226 | 77.104 Mutaties reserves | 250 | 769 | 519 | - | 738 | 738 | 250 | 1.507 | 1.257 Overhead | 16.185 | 35 | -16.150 | 428 | 110 | -318 | 16.613 | 145 | -16.468 resultaat 2026 | 108.744 | 109.124 | 380 | 3.388 | 6.767 | 3.379 | 112.132 | 115.891 | 3.759 Structureel

resultaat | 104.361 | 104.430 | 68 | 4.965 | 6.447 | 1.482 | 109.326 | 110.877 | 1.550 Incidenteel resultaat | 4.383 | 4.694 | 312 | -1.577 | 320 | 1.897 | 2.805 | 5.014 | 2.209 Ter informatie het effect op het meerjarig perspectief: Voorgestelde wijziging begroting 2027 Vastgestelde Begroting (vastgestelde | Mutaties voorjaarsrapportage | Begroting x € 1.000 | begroting tm rv maart) | na mutaties voorjaarsrapportage 2027 | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo 0 Bestuur en ondersteuning | 4.794 | 842 | -3.952 | 90 | - | -90 | 4.883 | 842 | -4.042 1 Veiligheid | 2.906 | 10 | -2.896 | 82 | - | -82 | 2.989 | 10 | -2.978 2 Verkeer en vervoer | 6.303 | 264 | -6.038 | 45 | - | -45 | 6.348 | 264 | -6.083 3 Economie | 734 | 472 | -262 | -231 | -231 | - | 503 | 241 | -262 4 Onderwijs | 3.773 | 592 | -3.181 | 193 | -7 | -200 | 3.966 | 585 | -3.381 5 Sport, cultuur en recreatie | 6.974 | 639 | -6.334 | 486 | 482 | -4 | 7.460 | 1.121 | -6.339 6 Sociaal domein | 45.525 | 13.075 | -32.450 | 2.231 | 1.798 | -433 | 47.756 | 14.873 | -32.883 7 Volksgezondheid en milieu | 9.526 | 8.113 | -1.413 | 1.054 | - | -1.054 | 10.580 | 8.113 | -2.467 8 Bouwen, wonen en Gronden | 3.515 | 2.220 | -1.295 | -2.209 | -779 | 1.430 | 1.306 | 1.441 | 135 Algemene dekkingsmiddelen | 1.113 | 75.492 | 74.379 | - | 2.684 | 2.684 | 1.113 | 78.176 | 77.063 Mutaties reserves | 250 |

413 | 163 | - | -43 | -43 | 250 | 327 | 77 Overhead | 15.717 | 35 | -15.682 | 1.520 | - | -1.520 | 17.237 | 35 | -17.203 resultaat 2027 | 101.130 | 102.168 | 1.038 | 3.262 | 3.904 | 643 | 104.391 | 106.029 | 1.637 Structureel resultaat | 96.310 | 97.122 | 812 | 5.673 | 4.994 | -679 | 101.983 | 102.073 | 91 Incidenteel resultaat | 4.820 | 5.045 | 226 | -2.411 | -1.090 | 1.321 | 2.409 | 3.955 | 1.547 Datum: 19 mei 2026 | Pagina 2 Voorgestelde wijziging begroting 2028 Vastgestelde Begroting (vastgestelde | Mutaties voorjaarsrapportage | Begroting x € 1.000 | begroting tm rv maart) | na mutaties voorjaarsrapportage 2028 | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo 0 Bestuur en ondersteuning | 4.745 | 797 | -3.948 | 90 | - | -90 | 4.835 | 797 | -4.038 1 Veiligheid | 2.906 | 10 | -2.896 | 82 | - | -82 | 2.989 | 10 | -2.978 2 Verkeer en vervoer | 5.919 | 264 | -5.654 | 45 | - | -45 | 5.964 | 264 | -5.699 3 Economie | 491 | 147 | -344 | -13 | 94 | 107 | 478 | 241 | -237 4 Onderwijs | 4.399 | 592 | -3.807 | 212 | 1 | -210 | 4.610 | 593 | -4.017 5 Sport, cultuur en recreatie | 6.677 | 639 | -6.038 | 529 | 482 | -47 | 7.207 | 1.121 | -6.086 6 Sociaal domein | 45.445 | 13.075 | -32.369 | 2.196 | 1.798 | -398 | 47.641 | 14.873 | -32.767 7 Volksgezondheid en milieu | 9.543 | 8.163 | -1.380 | 1.054 | - | -1.054 | 10.597 | 8.163 | -2.434 8 Bouwen, wonen en

Gronden | 2.490 | 871 | -1.620 | -538 | 237 | 776 | 1.952 | 1.108 | -844 Algemene dekkingsmiddelen | 1.113 | 74.099 | 72.986 | - | 2.620 | 2.620 | 1.113 | 76.719 | 75.606 Mutaties reserves | 250 | 177 | -73 | - | - | - | 250 | 177 | -73 Overhead | 15.491 | 35 | -15.456 | 1.475 | - | -1.475 | 16.965 | 35 | -16.931 resultaat 2028 | 99.469 | 98.869 | -600 | 5.131 | 5.233 | 101 | 104.600 | 104.101 | -499 Structureel resultaat | 95.598 | 95.734 | 136 | 5.720 | 4.938 | -781 | 101.318 | 100.673 | -645 Incidenteel resultaat | 3.871 | 3.135 | -736 | -588 | 294 | 883 | 3.282 | 3.429 | 147 Voorgestelde wijziging begroting 2029 Vastgestelde Begroting (vastgestelde | Mutaties voorjaarsrapportage | Begroting x € 1.000 | begroting tm rv maart) | na mutaties voorjaarsrapportage 2029 | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo 0 Bestuur en ondersteuning | 4.605 | 522 | -4.083 | 90 | - | -90 | 4.695 | 522 | -4.173 1 Veiligheid | 2.906 | 10 | -2.896 | 82 | - | -82 | 2.989 | 10 | -2.978 2 Verkeer en vervoer | 5.953 | 264 | -5.688 | 45 | - | -45 | 5.998 | 264 | -5.733 3 Economie | 478 | 241 | -237 | - | - | - | 478 | 241 | -237 4 Onderwijs | 4.705 | 592 | -4.113 | 212 | 1 | -210 | 4.916 | 593 | -4.323 5 Sport, cultuur en recreatie | 6.664 | 639 | -6.025 | 529 | 482 | -47 | 7.193 | 1.121 | -6.072 6 Sociaal domein | 45.455 | 13.075 | -32.379 | 367 | -100 | -467 |

45.822 | 12.975 | -32.846 7 Volksgezondheid en milieu | 9.584 | 8.220 | -1.364 | 1.054 | - | -1.054 | 10.638 | 8.220 | -2.418 8 Bouwen, wonen en Gronden | 2.186 | 943 | -1.243 | 37 | 37 | - | 2.223 | 980 | -1.243 Algemene dekkingsmiddelen | 1.113 | 75.155 | 74.042 | - | 2.560 | 2.560 | 1.113 | 77.715 | 76.602 Mutaties reserves | 250 | 177 | -73 | - | - | - | 250 | 177 | -73 Overhead | 15.338 | 35 | -15.304 | 1.436 | - | -1.436 | 16.774 | 35 | -16.740 resultaat 2029 | 99.236 | 99.874 | 638 | 3.852 | 2.980 | -872 | 103.089 | 102.855 | -234 Structureel resultaat | 95.683 | 96.573 | 890 | 3.852 | 2.980 | -872 | 99.535 | 99.553 | 18 Incidenteel resultaat | 3.554 | 3.301 | -252 | - | - | - | 3.554 | 3.301 | -252 Voorgestelde wijziging begroting 2030 \ | Vastgestelde Begroting (vastgestelde | Mutaties voorjaarsrapportage | Begroting begroting tm rv maart) | na mutaties voorjaarsrapportage 2030 | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo 0 Bestuur en ondersteuning | 4.725 | 522 | -4.203 | 90 | - | -90 | 4.815 | 522 | -4.293 1 Veiligheid | 2.906 | 10 | -2.896 | 82 | - | -82 | 2.989 | 10 | -2.978 2 Verkeer en vervoer | 6.005 | 264 | -5.740 | 45 | - | -45 | 6.050 | 264 | -5.785 3 Economie | 468 | 241 | -227 | - | - | - | 468 | 241 | -227 4 Onderwijs | 4.801 | 592 | -4.209 | 216 | 1 | -215 | 5.018 | 593 | -4.424 5 Sport, cultuur en recreatie | 6.660 | 639 |

-6.021 | 529 | 482 | -47 | 7.189 | 1.121 | -6.068 6 Sociaal domein | 45.375 | 13.068 | -32.306 | 370 | -100 | -470 | 45.745 | 12.968 | -32.776 7 Volksgezondheid en milieu | 9.650 | 8.268 | -1.382 | 1.054 | - | -1.054 | 10.704 | 8.268 | -2.436 8 Bouwen, wonen en Gronden | 2.153 | 943 | -1.210 | 37 | 37 | - | 2.190 | 980 | -1.210 Algemene dekkingsmiddelen | 1.113 | 76.588 | 75.475 | - | 2.542 | 2.542 | 1.113 | 79.130 | 78.017 Mutaties reserves | 250 | 177 | -73 | - | - | - | 250 | 177 | -73 Overhead | 15.314 | 35 | -15.279 | 1.443 | - | -1.443 | 16.756 | 35 | -16.722 resultaat 2030 | 99.420 | 101.348 | 1.928 | 3.866 | 2.962 | -904 | 103.286 | 104.310 | 1.024 Structureel resultaat | 95.866 | 98.047 | 2.181 | 3.866 | 2.962 | -904 | 99.732 | 101.009 | 1.277 Incidenteel resultaat | 3.554 | 3.301 | -252 | - | - | - | 3.554 | 3.301 | -252 Datum: 19 mei 2026 | Pagina 3 Programma 0 Bestuur en ondersteuning Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Hieronder staan de mutaties in programma 0 exclusief taakveld 0.4 en 0.7. Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-.

| Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten LastenSaldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 0 Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur | -31 | 31 | 65 | -65 | 65 | -65 | 65 | -65 | 65 | -65 Cao indexering 3% | - | - | 34 | -34 | 34 | -34 | 34 | -34 | 34 | -34 Indexatie rekenkamer | -1 | 1 | 1 | -1 | 1 | -1 | 1 | -1 | 1 | -1 EuroPact Fryslân | -30 | 30 | 30 | -30 | 30 | -30 | 30 | -30 | 30 | -30 0.2 Burgerzaken | -25 | 25 | 25 | -25 | 25 | -25 | 25 | -25 | 25 | -25 Verkiezingen | -25 | 25 | 25 | -25 | 25 | -25 | 25 | -25 | 25 | -25 Eindtotaal | -56 | 56 | 90 | -90 | 90 | -90 | 90 | -90 | 90 | -90 Taakveld 0.1 Bestuur • | Cao-indexatie (nadeel € 34.000 vanaf 2027) De salarissen worden geïndexeerd in overeenstemming met de in 2025 vastgestelde CAO. • | Indexatie rekenkamer (nadeel € 705 vanaf 2026) Jaarlijks wordt het budget van de rekenkamer geïndexeerd. • | EuropaPact Fryslân (nadeel € 30.075 vanaf 2028) Het doel van het EuropaPact Fryslân (voorheen Friese projectenmachine) is om de positie van Friesland binnen de Europese Unie te versterken en haar partners en organisaties in Fryslân te ondersteunen bij de ontwikkeling van Europese projecten. Momenteel is tot en met 2027 geld gereserveerd voor de deelname. We vragen nu de gemeenteraad om structureel budget te reserveren.

Het EuropaPact Fryslân is destijds gestart omdat er relatief weinig Europese middelen richting Friesland gingen. De evaluatie in 2024 toont aan dat het EPF de samenwerking tussen de Friese gemeenten en de provincie op het gebied van Europabewustzijn sterk heeft verbeterd. Dit heeft geleid tot gemakkelijker samenwerking, betere toegang tot kennis over de EU en subsidiemogelijkheden en een breder gebruik van de ondersteuning door gemeenten, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Mede hierdoor is het aandeel Europese middelen dat naar Friesland komt toegenomen, wat bijdraagt aan de realisatie van regionale ambities en projecten. Ook organiseert het EPF jaarlijks een werkbezoek aan Brussel, waaraan wij deelnemen, wat bijdraagt aan het versterken van ons netwerk en het vergroten van onze kennis van Europese ontwikkelingen. Daarnaast heeft deelname via het EPF geleid tot concrete resultaten, zoals de kosteloze deelname aan een Europees netwerk. Wij zijn tevreden over het EPF en nemen actief deel, zowel bestuurlijk in de stuurgroep als ambtelijk in de aanjaaggroep. De gemeentelijke partners betalen € 1,- per inwoner per jaar aan contributie, wat voor Opsterland neerkomt op zo’n € 30.075,- per jaar. Taakveld 0.2 Burgerzaken • | Verkiezingen (nadeel € 25.000 vanaf 2026) De kosten van het organiseren van verkiezingen nemen toe.

Denk aan de kosten van benodigde training en software, maar ook de locatiehuur en het afdrukken en bezorgen van benodigde documentatie, zoals stempassen. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 4 Programma 0 - Mutaties overhead (Taakveld 0.4) Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Hieronder staan de mutaties in programma 0 die in taakveld 0.4 overhead vallen. Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-. | Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 0 Bestuur en ondersteuning 0.4 Overhead | 110 | 428 | -318 | - | 1.520 -1.520 | - | 1.475 -1.475 | - | 1.436 -1.436 | - | 1.443 -1.443 Reiskosten 0,23 naar 0,25 | - | 30 | -30 | - | 30 | -30 | - | 30 | -30 | - | 30 | -30 | - | 30 | -30 Aanpassing kapitaallasten 2026 | - | -51 | 51 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Cao indexering 3% | - | - | - | - | 1.185 -1.185 | - | 1.185 -1.185 | - | 1.185 -1.185 | - | 1.185 -1.185 Uitstroom personeel_WW verplichting | - | 115 | -115 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - WAZO (wet arbeid en zorg) | 110 | 110 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Beveiliging | - | 45 | -45 | - | 45 | -45 | - | 45 | -45 | - | 45 | -45 | - | 45 | -45 Klantmanager Inkomen, 0,78 fte | - | 66 | -66 | - | 66 | -66 | - | 66 | -66 | - | - | - | - | - | - Locatie coordinator opvang Oekrainers 0,89 fte -

| - | - | - | - | - | - | 64 | -64 | - | 85 | -85 | - | 85 | -85 Kwaliteitsadviseur 1 fte | - | 102 | -102 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Wijk GGD 0,78 fte | - | 78 | -78 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Ruft regeling | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Doorbelastingen naar taakvelden | - | -240 | 240 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Hert foar Opsterlân | - | -58 | 58 | - | -58 | 58 | - | -58 | 58 | - | -58 | 58 | - | -58 | 58 Gebiedsontwikkelaar 1fte (11) | - | 60 | -60 | - | 116 | -116 | - | - | - | - | - | - | - | - | - Marap OWO | - | 171 | -171 | - | 136 | -136 | - | 143 | -143 | - | 149 | -149 | - | 156 | -156 Eindtotaal | 110 | 428 | -318 | - | 1.520 -1.520 | - | 1.475 -1.475 | - | 1.436 -1.436 | - | 1.443 -1.443 Taakveld 0.4 Overhead • | Reiskosten (nadeel € 30.000 vanaf 2026) De onbelaste reiskostenvergoeding gaat in 2026 omhoog van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer. Het kabinet wil hiermee werknemers tegemoetkomen in de gestegen brandstof- en mobiliteitskosten. De verhoging geldt met terugwerkende kracht voor heel 2026. • | Kapitaallasten (voordeel € 51.000 in 2026) Verschillende investeringskredieten worden bij de jaarrekening 2025 afgesloten. Verschillende kredieten zijn nog niet gereed en lopen nog een jaar door.

De werkelijke kapitaallasten 2026 zijn geboekt en de raming van de begroting 2026 wordt hierop aangepast. • | Cao-indexatie (nadeel € 1.190.000 vanaf 2027) De salarissen worden geïndexeerd in overeenstemming met de in 2025 vastgestelde CAO. • | Uitstroom personeel (nadeel € 115.000 in 2026) Als gevolg van uitstroom van personeel heeft de organisatie een WW-verplichting. De kosten voor 2026 bedragen € 115.000. • | Wet arbeid en zorg (budgetneutraal in 2026) Via het UWV worden verschillende vergoedingen ontvangen. Dit zijn vergoedingen vanuit de WAZO (Wet arbeid en zorg) en een transitievergoeding. De vergoeding vanuit de WAZO wordt gebruikt om vervangende medewerkers in te zetten. De transitievergoeding is een betaling aan de medewerker bij uitdiensttreding na twee jaar ziekte. Dit is budgetneutraal. • | Beveiliging (nadeel € 45.000 vanaf 2026) Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de veiligheid van medewerkers en inwoners in ons gemeentehuis. Met de verharding in de maatschappij en steeds heftiger casuïstiek in het sociaal domein en vanuit openbare orde, zien we dat vaker de inzet van een (ingehuurde) beveiliger nodig is. Bijvoorbeeld bij bijeenkomsten over doorstroomlocaties. Daarnaast voert sinds eind 2025 iedere avond een beveiliger een sluitronde uit in het gemeentehuis en plaatst hij het alarm.

Ook bij huisbezoeken bij inwoners komen onze medewerkers soms in onveilige situaties terecht. Daarom gaan we werken met de inzet van alarmknoppen. Deze worden bij bijvoorbeeld de BOA’s al gebruikt. Daarnaast is er sprake van een jaarlijkse indexatie van de kosten voor de werkzaamheden die partijen als Wardenburg en G4S uitvoeren (denk aan controles, aanpassingen sloten etc.). Dit alles resulteert in een stijging van het benodigde budget voor beveiliging. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 5 • | Klantmanager inkomen (budgetneutraal in 2026, 2027 en 2028) Binnen het cluster Inkomen zijn recent diverse nieuwe (wettelijke) regelingen ingevoerd. De implementatie en uitvoering van deze regelingen, waaronder o.a. de alleenverdienersproblematiek, komen boven op de al bestaande wettelijke en uitvoerende taken. Daarnaast is er een toegenomen instroom van hulp- en ondersteuningsverzoeken naar aanleiding van de recente realisatie van de doorstroomlocatie Ikenhiem, waardoor meer inwoners een beroep doen op de beschikbare voorzieningen. De hiermee gepaard gaande uitbreiding van werkzaamheden kan binnen de huidige personele capaciteit niet op een verantwoorde wijze worden opgevangen. Ten behoeve van een rechtmatige, doelmatige en tijdige uitvoering van de taken binnen het cluster is een uitbreiding van de formatie met 0,78 fte noodzakelijk.

Deze uitbreiding wordt in eerste instantie gelijkgesteld aan de periode waarvoor de normvergoeding doorstroomlocatie Ikehiem is toegekend (2026 t/m 2028). • | Locatiecoördinator opvang Oekraïners (nadeel € 64.000 in 2028 en € 85.000 vanaf 2029) Sinds de uitbraak van de oorlog in Oekraïne worden vluchtelingen opgevangen binnen onze gemeente. Op de aangewezen opvanglocaties zijn locatiemanagers actief. Door de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) kan de huidige inhuur van een van de coördinatoren niet worden verlengd na 31 juli 2026. Om continuïteit en kennis te behouden willen we de desbetreffende locatiemanager, die vanaf het begin van de opvang betrokken is en kennis en ervaring heeft op het gebied van vluchtelingen en statushouders, graag behouden en een contract voor onbepaalde tijd aanbieden. Voorgesteld wordt om de formatie tijdelijk tot en met 2030 uit te breiden met 0,89 fte (€ 85.000). Hierna bereikt de medewerker de pensioengerechtigde leeftijd. Tot en met maart 2028 is hiervoor financiële dekking vanuit de Oekraïne-gelden. • | Kwaliteitsadviseur (nadeel € 102.000 in 2026) Binnen het gebiedsteam is behoefte aan aanvullende capaciteit van 1 fte kwaliteitsadviseur (€ 102.000).

De nieuwe applicaties waar het gebiedsteam mee werkt en welke nog geïmplementeerd worden vergen constante afstemming OWO breed, zodat wij de dienstverlening voor onze inwoners volgens het beleid van Opsterland kunnen uitvoeren. De kwaliteitsadviseurs dragen zorg dat de processen van acht wetten en vijf regelingen voor het Sociaal Domein beschreven worden. Vervolgens wordt dit vertaald naar en ingericht in de applicaties. De toename in wet-en regelgeving als ook de blijvende afstemming over de inrichtingskeuzes van processen is een feit. Daarnaast is er een toenemende vraag, door wettelijke verplichtingen, om de werkprocessen van het gebiedsteam op doelmatigheid en rechtmatigheid te toetsen. We hebben deze formatie nu nodig om de inrichting van de nieuwe applicaties te ondersteunen en om te zorgen dat de externe ontwikkelingen van wijzigingen in wet- en regelgeving verankerd worden in processen en/of werkinstructies, zoals de Participatiewet in Balans, de nieuwe Inkoop Wmo en het werken met het normenkader begeleiding dit alles vraagt inzet van de kwaliteitsadviseur. Voorgesteld wordt om 1 fte kwaliteitsadviseur in 2026 in te zetten. Verwachting is dat continuering van deze inzet noodzakelijk blijft, de structurele afweging hierover wordt bij de begroting van 2027 gemaakt.

• | Wijk GGD (nadeel € 78.000 in 2026) De Wijk GGD’er signaleert vroegtijdig psychische, sociale en veiligheidsrisico’s bij inwoners die zelf geen hulp zoeken. Door outreachend te werken worden problemen sneller herkend en escalaties voorkomen. De functie verbindt GGD, GGZ, wijkteams, politie, woningcorporaties, huisartsen en verslavingszorg. Dit leidt tot minder politie-inzet, minder crisissituaties en minder druk op hulpverlening. Na afloop van de tijdelijke subsidie is structurele borging nodig om terugval te voorkomen. De Wijk GGD’er (0,78 € 78.000) levert aantoonbare maatschappelijke Datum: 19 mei 2026 | Pagina 6 meerwaarde en versterkt veiligheid en leefbaarheid. Voorgesteld wordt om deze voor 2026 te continueren en structurele invulling af te wegen bij begroting 2027. • | Ruft regeling (budgetneutraal vanaf 2026) Bij het vaststellen van de belastingverordeningen in december 2025 is de bijbehorende ophoging van het uitvoeringsbudget voor deze regeling door het Gebiedsteam nog niet opgenomen. De lasten worden hier opgehoogd en de kosten doorbelast naar taakveld 7.4 - afval. • | Doorbelastingen (budgetneutraal in 2026) Er zijn nog 3 projecten waarvan in 2026 nog een doorbelasting naar taakvelden moet worden gedaan. Het betreft lokale inclusie (€ 30.000, 0,3 fte), Inwonersparticipatie (€ 60.000, 0,67 fte) en consulent jeugd op school (€ 150.000, 1,5 fte).

Dit levert een voordeel op in taakveld 0.4 - overhead en een nadeel in programma 6. • | Hert foar Opsterlân (budgetneutraal vanaf 2026) In 2025 is 0,6 fte (€ 58.000) aangevraagd voor een verenigingsondersteuner Hert foar Opsterlân. Deze opdracht wordt echter uitbesteed aan Sport Fryslân. We zetten daarom 0,6 fte (programma 0) om naar kosten in programma 6. Dit levert een voordeel op in taakveld 0.4 - overhead en een nadeel in programma 6. • | Gebiedsontwikkelaar (nadeel € 60.000 in 2026 en € 116.000 in 2027) De gemeente Opsterland is volop in ontwikkeling. Ook de komende jaren werken we aan diverse nieuwbouwprojecten, herontwikkelingen, uitbreidingen van bedrijventerreinen en andere gebiedsontwikkelingen. Door de groei van het aantal projecten is onze huidige capaciteit onvoldoende om alle ontwikkelingen tijdig en zorgvuldig op te pakken. Daarnaast weten we dat in de komende jaren meerdere collega’s met pensioen gaan. Om tijdig kennis over te dragen en de continuïteit binnen het team te waarborgen, willen we nu al een nieuwe gebiedsontwikkelaar aantrekken. Hiermee borgen we zowel de kwaliteit van het werk als de doorlooptijd van de lopende en toekomstige gebiedsontwikkelingen.

• | Marap OWO (nadeel € 171.000 in 2026, € 136.000 in 2027 en € 143.000 in 2028 oplopend tot € 156.000 in 2030) De drie OWO-afdelingen hebben voor de uitvoering van hun taken een aantal mutaties aangeleverd. De noodzakelijke mutaties zijn in deze voorjaarsrapportage opgenomen. De overige, afweegbare, aanvragen worden door de drie huizen meegenomen bij de begroting 2027. Vanuit OWO-B&R is dat aanvullende inhuur voor het afronden van de implementatie van de kernapplicaties Sociaal Domein. OWO-Bedrijfsvoering heeft de indexatie van de ICT-budgetten en het informatieseringsjaarplan en de kosten voor de nieuwe werkomgeving raadsleden aangemeld. OWO-VTH heeft voor het opstellen van het OWO-breed evenementenbeleid een projectleider nodig. Daarnaast zijn er een regelanalist en managementassistent aan de formatie toegevoegd. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 7 Programma 1 Veiligheid Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-.

| Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 1 Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer | - | - | 54 | -54 | 54 | -54 | 54 | -54 | 54 | -54 Verbonden partijen | - | - | 54 | -54 | 54 | -54 | 54 | -54 | 54 | -54 1.2 Openbare orde en veiligheid | -22 | 22 | 28 | -28 | 28 | -28 | 28 | -28 | 28 | -28 Veiligheid | -22 | 22 | 22 | -22 | 22 | -22 | 22 | -22 | 22 | -22 Verbonden partijen | - | - | 6 | -6 | 6 | -6 | 6 | -6 | 6 | -6 Eindtotaal | -22 | 22 | 82 | -82 | 82 | -82 | 82 | -82 | 82 | -82 Taakveld 1.1 Crisisbeheersing • | Veiligheidsregio (nadeel € 54.000 vanaf 2027) De deelnemersbijdrage aan de veiligheidsregio wordt op basis van de al aangeboden conceptbegroting aangepast. De bijdrage op dit taakveld betreft de brandweer en crisisbeheersing. Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid • | Veiligheidsregio (nadeel € 6.000 vanaf 2027) De deelnemersbijdrage aan de veiligheidsregio wordt op basis van de al aangeboden conceptbegroting aangepast. De bijdrage op dit taakveld betreft de lijkschouwing. • | Veiligheid (nadeel € 22.000 vanaf 2026) De vaste lasten voor o.a. RIEC, KHONRAAD en het Zorg- en Veiligheidshuis stijgen. Daarnaast groeien de OOV opgaven sterk door nieuwe thema’s zoals ondermijning, digitale veiligheid en de weerbare samenleving. Deze taken vragen structurele inzet, samenwerking en communicatie.

Een budgetverhoging van € 22.000 is nodig om wettelijke verplichtingen na te komen, prioritaire thema’s effectief aan te pakken en blijvend te investeren in een veilige, weerbare en toekomstbestendige gemeente. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 8 Programma 2 Verkeer en vervoer Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-. | Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 2 Verkeer en vervoer 2.1 Verkeer en vervoer | 734 | -734 | 45 | -45 | 45 | -45 | 45 | -45 | 45 | -45 Aanpassing kapitaallasten 2026 | 854 | -854 | - | - | - | - | - | - | - | - Bebakening | -20 | 20 | 20 | -20 | 20 | -20 | 20 | -20 | 20 | -20 Gladheidsbestrijding | -100 | 100 | 25 | -25 | 25 | -25 | 25 | -25 | 25 | -25 Eindtotaal | 734 | -734 | 45 | -45 | 45 | -45 | 45 | -45 | 45 | -45 Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer • | Kapitaallasten (voordeel € 854.000 in 2026) Verschillende investeringskredieten worden bij de jaarrekening 2025 afgesloten. Verschillende kredieten zijn nog niet gereed en lopen nog een jaar door. De werkelijke kapitaallasten 2026 zijn geboekt en de raming van de begroting 2026 wordt hierop aangepast. • | Bebakening (nadeel € 20.000 vanaf 2026) In de openbare ruimte staan duizenden verkeersborden, verwijsborden en straatnaamborden.

Hoewel we proberen om dit aantal te beperken, groeit dit aantal elk jaar een beetje. We zien naast deze groei ook een sterke groei in het aantal schades en vermissingen. Het beschikbare budget is daarom niet langer voldoende en daarom wordt voorgesteld om de middelen structureel te verhogen. • | Gladheidsbestrijding (nadeel € 100.000 in 2026 en € 25.000 vanaf 2027) Het klimaat verandert langzaam en dat levert steeds vaker natte winters op met temperaturen die schommelen rond het vriespunt. Dit zijn de klimatologische omstandigheden die om inzet voor de gladheidbestrijding vragen. Het gemiddeld aan strooibeurten per seizoen is de afgelopen jaren toegenomen. Afgelopen winter was daarbij buitenproportioneel, maar de verwachting is dat dit de nieuwe trend is. Met de aanpassing worden de middelen afgestemd op de verwachte gemiddelde inzet. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 9 Programma 3 Economie Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-.

| Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 3 Economie 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | -80 | -80 | 0 | -231 | -231 | - | 94 | -13 | 107 | - | - | - | - | - | - Aanpassing Grexxen | -80 | -80 | 0 | -231 | -231 | - | 94 | -13 | 107 | - | - | - | - | - | - Eindtotaal | -80 | -80 | 0 | -231 | -231 | - | 94 | -13 | 107 | - | - | - | - | - | - Taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur • | Aanpassing grondexploitaties (budgetneutraal in 2026 en 2027, voordeel € 107.000 in 2028) Als uitvloeisel van de jaarstukken zijn de grondexploitaties geactualiseerd. Deze actualisatie wordt verwerkt in de begroting 2026 en is daarmee ook het vertrekpunt voor de begroting 2027. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 10 Programma 4 Onderwijs Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-.

| Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 4 Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 Bewegingsonderwijs | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 4.2 Onderwijshuisvesting | -7 | -44 | 37 | -7 | - | -7 | 1 | 19 | -17 | 1 | 19 | -17 | 1 | 23 | -22 Aanpassing kapitaallasten 2026 | - | -44 | 44 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Huisvesting basisonderwijs | -7 | - | -7 | -7 | - | -7 | -7 | - | -7 | -7 | - | -7 | -7 | - | -7 Onderwijshuisvesting - De Finne | - | - | - | - | - | - | - | 5 | -5 | - | 5 | -5 | - | 5 | -5 Onderwijshuisvesting - De Opdracht | - | - | - | - | - | - | 8 | 9 | -1 | 8 | 9 | -1 | 8 | 9 | -1 Onderwijshuisvesting indexatie | - | - | - | - | - | - | - | 4 | -4 | - | 4 | -4 | - | 9 | -9 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 40 | 195 -155 | - | 155 | -155 | - | 155 | -155 | - | 155 -155 | - | 155 | -155 Activiteiten LOAB vliegwielbijdrage | 10 | 10 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Bewegingsonderwijs | - | 5 | -5 | - | 5 | -5 | - | 5 | -5 | - | 5 | -5 | - | 5 | -5 Leerlingenvervoer | - | 150 -150 | - | 150 | -150 | - | 150 | -150 | - | 150 -150 | - | 150 | -150 Verbreding VVE | 30 | - | 30 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Voorschoolse voorzieningen | - | 30 |

-30 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Eindtotaal | 33 | 189 -156 | -7 | 193 | -200 | 1 | 212 | -210 | 1 | 212 -210 | 1 | 216 | -215 Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs • | Bewegingsonderwijs (nadeel € 38.000 vanaf 2026) Voor het bewegingsonderwijs ontvangen exploitanten een normvergoeding voor het gebruik van sportaccommodaties, gebaseerd op het aantal toegekende gym-uren waarop scholen aanspraak hebben. Daarnaast organiseert de gemeente voor enkele scholen ook het gymnastiekvervoer zodat de leerlingen zich op een veilige manier verplaatsen tussen school en gymzaal. De tarieven voor het gymnastiekvervoer en de normvergoeding voor de huur van de gymzalen worden jaarlijks geïndexeerd. Daarnaast wordt er vanaf 2026 extra gymnastiekvervoer ingezet voor de groepen 3 en 4 van School Loevestein en De Treffer. De loopafstand naar de nieuwe gymnastiekaccommodatie SOC Kortezwaag wordt als te groot beschouwd, waardoor er voor deze groepen busvervoer is ingezet. De vervoerskosten hiervoor worden gelijkelijk (50/50) gedeeld tussen het schoolbestuur en de gemeente. De groepen 5 t/m 8 fietsen naar SOC Kortezwaag. Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting • | Kapitaallasten (voordeel € 44.000 in 2026) Verschillende investeringskredieten worden bij de jaarrekening 2025 afgesloten. Verschillende kredieten zijn nog niet gereed en lopen nog een jaar door.

De werkelijke kapitaallasten 2026 zijn geboekt en de raming van de begroting 2026 wordt hierop aangepast. • | Huisvesting basisonderwijs (nadeel € 7.000 vanaf 2026) De huurinkomsten van KDO Tiko zijn te laag begroot. De begrote opbrengsten worden daarom opwaarts bijgesteld naar € 35.000. Mutatie € 2.500 structureel voordeel. De huurinkomsten van KDO Kinderwoud zijn te hoog geraamd. De begrote opbrengsten worden daarom neerwaarts bijgesteld naar € 8.800. Mutatie € 9.330 structureel nadeel • | Onderwijshuisvesting indexatie VNG norm (nadeel € 4.000 vanaf 2028) In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2022 - 2035 (IHP) is een investeringsplan opgenomen om te komen tot een meerjarenplanning voor schoolgebouwen over de periode 2022 - 2035 (krediet 2026: € 4.028.000). De financiële consequenties (afschrijvingslasten) zijn vertaald in de meerjarenbegroting. Hierbij baseren wij ons op de VNG-normbedragen en deze worden jaarlijks geïndexeerd. De index (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding voor het jaar 2026 is 6,52%. Door de gestegen bouwkosten zijn de geïndexeerde VNG -normbedragen uit het IHP als grondslag voor de kostenraming ontoereikend om de geplande onderwijsprojecten te bekostigen. Dit geeft een bijstelling van € 792.000 voor alle IHP-kredieten tezamen.

Het uiteindelijk effect op de afschrijvingslasten van de verhoging van de kredieten is €16.000 Datum: 19 mei 2026 | Pagina 11 (gebaseerd op een afschrijvingstermijn van 50 jaar). Dit effect zal niet direct in 2026 of 2027 zichtbaar zijn maar verdeeld over de diverse jaarschijven zichtbaar worden. • | Onderwijshuisvesting de Finne (nadeel € 5.000 vanaf 2028) Op dit taakveld worden de kapitaallasten bijgesteld, zie toelichting bij het hoofdstuk investeringen. • | Onderwijshuisvesting de Opdracht (nadeel € 1.000 vanaf 2028) Op dit taakveld worden de kapitaallasten bijgesteld, zie toelichting bij het hoofdstuk investeringen. Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken • | Activiteiten LOAB vliegwielbijdrage (neutraal 2026) Voor de aanpak laaggeletterdheid heeft de gemeente een aanvraag gedaan voor een bijdrage uit het regionaal budget. Er is door de penvoerende gemeente (Leeuwarden) € 10.000 toegekend (vliegwielbijdrage). Zowel de inkomsten als de uitgaven worden met dit bedrag verhoogd waardoor het effect per saldo budget neutraal is. • | Bewegingsonderwijs (nadeel € 5.000 vanaf 2026) Zie toelichting bij taakveld 4.1 openbaar onderwijs • | Leerlingvervoer (nadeel € 150.000 vanaf 2026) Als gemeente organiseren wij het vervoer van leerlingen. Hiervoor hebben wij € 745.000 begroot. We zijn een plattelandsgemeente, waardoor de afstanden van thuis-school groter zijn.

De kosten zijn gestegen vanwege indexaties contracttarieven, cao-stijgingen en inflatiegevoelige kosten, zoals brandstofprijzen. Om de wettelijke taak te kunnen blijven uitvoeren, verzoeken wij het budget voor 2026 te verhogen met € 150.000. Met de verordening en beleidsregels Leerlingenvervoer zetten wij in op kostenbesparingen door scherper te indiceren, en zelfredzaamheid te stimuleren. • | Verbreding VVE & Voorschoolse voorzieningen (neutraal voor 2026) Daarnaast zijn de VVE baten in jaar 2026 € 30.000 hoger, daarmee verhogen we ook de lasten op de post Voorschoolse voorzieningen. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 12 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-. | Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 5 Sport, cultuur en recreatie 5.2 Sportaccommodaties | 482 | 321 | 161 | 482 | 482 | - | 482 | 482 | - | 482 | 482 | - | 482 | 482 | - Aanpassing kapitaallasten 2026 | - | -161 | 161 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Sportcentrum Kortezwaag | 482 | 482 | - | 482 | 482 | - | 482 | 482 | - | 482 | 482 | - | 482 | 482 | - 5.3 Cult.presentatie, -productie en -partic.

| - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 Cultuureducatie | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 5.4 Musea | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 Musea indexatie | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 | - | 2 | -2 Tropisch kas indexatie | - | 0 | -0 | - | 0 | -0 | - | 0 | -0 | - | 0 | -0 | - | 0 | -0 5.5 Cultureel erfgoed | 36 | 91 | -55 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - cultuurhistorische waardenkaarten | - | 20 | -20 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Frysk taalbelied | 36 | 36 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - landschapsbiografie | - | 35 | -35 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - 5.6 Media | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 Bibliotheek indexatie | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 | - | 18 | -18 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | - | 456 | -456 | - | -24 | 24 | - | 19 | -19 | - | 19 | -19 | - | 19 | -19 Aanpassing kapitaallasten 2026 | - | 1 | -1 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Baggeropgave | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Fietspad Nije Drintse Wei naar 2026 | - | 43 | -43 | - | -43 | 43 | - | - | - | - | - | - | - | - | - Invasieve exoten | - | 30 | -30 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Kansen

benutten | - | - | - | - | 6 | -6 | - | 6 | -6 | - | 6 | -6 | - | 6 | -6 Marrekrite - routebureau | - | - | - | - | 6 | -6 | - | 6 | -6 | - | 6 | -6 | - | 6 | -6 Onderhoud bomen | - | 382 | -382 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Verbonden partijen | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Vervangen duikers | - | - | - | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 | - | 8 | -8 Eindtotaal | 518 | 896 | -378 | 482 | 486 | -4 | 482 | 529 | -47 | 482 | 529 | -47 | 482 | 529 | -47 Taakveld 5.2 Sportaccommodaties • | Kapitaallasten (voordeel € 161.198 in 2026) Verschillende investeringskredieten worden bij de jaarrekening 2025 afgesloten. Verschillende kredieten zijn nog niet gereed en lopen nog een jaar door. De werkelijke kapitaallasten 2026 zijn geboekt en de raming van de begroting 2026 wordt hierop aangepast. • | Sportcentrum Kortezwaag (Budgetneutraal vanaf 2026) Eind 2025 is de nieuwe sporthal in Gorredijk opgeleverd. Hierdoor zijn ook de nieuwe huurovereenkomst en exploitatiesubsidie ingegaan. Daarnaast is ook een inschatting gemaakt van de te verwachten energielasten. Tezamen is dit een budgetneutrale aanpassing. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie • | Cultuureducatie (nadeel € 8.000 vanaf 2026) In 2022 is de huidige beleidsnotitie Cultuureducatie 2023-2026 vastgesteld.

Hierin is het jaarlijkse budget voor 2023-2026 begroot op € 290.000 met als kanttekening dat ‘de genoemde subsidieplafonds jaarlijks worden geïndexeerd met de indexatie prijsontwikkeling bruto binnenlands product (BBP), zoals opgenomen in de meicirculaire voor het voorliggende jaar’. Voor 2026 stellen we voor om te indexeren met 2,6% (CPI-prijsindex). Wij vragen € 8.000 aan voor de indexatie. Taakveld 5.4 Musea • | Indexatie subsidies (nadeel € 2.000 vanaf 2026) De gemeente subsidieert Museum Opsterland, It Damshûs en de Tropische kas. Hiervoor is € 72.000 begroot. Door jaarlijks onze subsidies te indexeren stellen wij de musea in staat om tegemoet te komen aan de jaarlijkse kostenstijgingen waar zij mee geconfronteerd worden (inflatie, energie e.d.). De indexatie voor 2026 is 2,6%. Wij vragen € 2.000 voor deze indexatie. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 13 Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed • | Frysk taalbelied (budgetneutraal in 2026) In 2026 ontvangt de gemeente een subsidie van Provinsje Fryslân € 36.000 voor het bekostigen van de inzet van een meertaligheidscoördinator. Deze subsidie nemen we op als bate en verhogen de uitgaven met hetzelfde bedrag. • | Cultuurhistorische waardenkaart en landschapsbiografie (budgetneutraal in 2026) De Omgevingswet geeft aan dat gemeenten in hun omgevingsplan rekening moeten houden met het belang en behoud van cultureel erfgoed.

Dit gebeurt door het inventariseren en analyseren van het erfgoed dat binnen de gemeente aanwezig is. Op basis daarvan neemt een gemeente een toereikend beschermingsregime op in het Omgevingsplan. Om hieraan uitvoering te kunnen geven is het noodzakelijk onze gegevens up to date te hebben. Om gemeenten bij te staan in deze omvangrijke klus, heeft het rijk een eenmalig budget beschikbaar gesteld: het gaat om €20.000 voor het vervaardigen van cultuurhistorische waardenkaarten en € 35.000 voor het uitwerken van een landschapsbiografie. Voorwaarde voor deze toekenning is dat de gemeente ook zelf een bijdrage doet om dit te realiseren. Hiervoor wordt uit het structurele budget voor erfgoed geput. De baten zitten in het gemeentefonds en zijn opgenomen op taakveld 0.7. Taakveld 5.6 Media • | Indexatie subsidies (nadeel € 18.000 vanaf 2026) Gemeente Opsterland subsidieert de bibliotheek. Hiervoor is € 753.000 begroot. De bibliotheek heeft te maken met stijgende kosten door inflatie. Daarom vragen we om indexatie van de subsidie. De benodigde indexatie is berekend op basis van de CPI-prijsindex. Voor 2026 is dit 2,6%. De extra subsidie is nodig om te voldoen aan de nieuwe zorgplicht uit de Wet Stelsel Openbare Bibliotheekvoorzieningen. Daarnaast helpt het de bibliotheek om geplande activiteiten uit te voeren.

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie • | Kapitaallasten Verschillende investeringskredieten worden bij de jaarrekening 2025 afgesloten. Verschillende kredieten zijn nog niet gereed en lopen nog een jaar door. De werkelijke kapitaallasten 2026 zijn geboekt en de raming van de begroting 2026 wordt hierop aangepast. • | Invasieve exoten (nadeel € 30.000 in 2026) In de openbare ruimte zien we een sterke groei van invasieve exoten. Vooral de Japanse duizendknoop, grote waternavel, reuzenberenklauw rukken massaal op. Dit schaadt de biodiversiteit en leidt tot overlast voor onze inwoners. Daarnaast is er vanuit wetgeving een verantwoordelijkheid voor het bestrijden van deze soorten. Met de gevraagde middelen worden de soorten in Opsterland verder in kaart gebracht en wordt een bestrijdingsplan opgesteld voor efficiënte beheersing. • | Verbonden partijen Marrekrite (nadeel € 12.000 vanaf 2027) De verwachting is dat het Routebureau Fryslân, opgericht in 2025 als onderdeel van GR Recreatieschap Marrekrite, eind 2026 formeel als taak is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling. In 2025 en 2026 kon dit nog gefinancierd worden vanuit de reserve, maar vanaf 2027 zullen de taken en de middelen onder de reguliere begroting komen te vallen.

Dit betekent dat de deelnemersbijdrage van de gemeente vanaf 2027 structureel omhooggaat met € 5.712 Om structureel toenemende (loon)kosten bij samenwerkingspartners en gesubsidieerde partijen tegemoet te komen en ervoor te zorgen dat dezelfde kwaliteit gewaarborgd blijft, passen we vanaf 2027 een correctie toe van € 6.000 op de begroting voor het recreatie en toerisme beleid. Datum: 19 mei 2026 | Pagina 14 Datum: 19 mei 2026 Pagina 15 • Fietspad Nije Drintse Wei (budgetneutraal in 2026 en 2027) De opwaardering van het recreatieve fietspad de Nije Drintse Wei (PPB2025) komt in 2026 gereed. De kosten van het fietspad kunnen hierdoor in 2026 onttrokken worden aan de Reserve Recreatie en toerisme in plaats van in 2027. Deze correctie is budget neutraal. • Onderhoud bomen (€ 382.000) Opsterland telt ruim 50.000 bomen in de openbare ruimte. Om de veiligheid van de gebruikers van deze ruimte te waarborgen is het van belang dat we onze verantwoordelijkheid nemen voor de zorgplicht aan deze kapitaalgoederen. Met de gevraagde middelen wordt een inhaalslag op het onderhoud aan de bomen gemaakt. Hierdoor blijven de bomen langer vitaal en wordt de boomveiligheid gewaarborgd. Programma 6 Sociaal domein Overzicht voorgestelde begrotingswijzigingen voorjaarsrapportage 2026 Mutatiejaar | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 x €1.000,-.

| Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 6 Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 1.998 2.517 | -519 1.498 1.490 | 8 | 1.498 1.490 | 8 | -400 | -342 | -58 | -400 | -342 | -58 Aanpassing kapitaallasten 2026 | - | -3 | 3 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Normvergoeding opvang oekraine | -400 | -400 | - | -400 | -400 | - | -400 | -400 | - | -400 | -400 | - | -400 | -400 | - Inburgering SPUK | 500 | 500 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Doorbelastingen naar taakvelden | - | 90 | -90 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Hert foar Opsterlân | - | 58 | -58 | - | 58 | -58 | - | 58 | -58 | - | 58 | -58 | - | 58 | -58 Reiskosten Inburgering | - | 150 | -150 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Normvergoeding DSL Ikenhiem | 1.898 1.832 | 66 1.898 1.832 | 66 | 1.898 1.832 | 66 | - | - | - | - | - | - Aanvullende kosten Energieopgave De Wier | - | 290 | -290 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorziening Jeugd | - | 150 | -150 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - Doorbelastingen naar taakvelden | - | 150 | -150 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorziening Interg | - | 25 | -25 | - | 25 | -25 | - | 25 | -25 | - | 25 | -25 | - | 25 | -25 Ondersteunende kosten Gebiedsteam | - |

25 | -25 | - | 25 | -25 | - | 25 | -25 | - | 25 | -25 | - | 25 | -25 6.3 Inkomensregelingen | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - WWB Levenonderhoud BUIG | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - | 300 | 300 | - Bijzondere bijstand | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - 6.4 WSW en beschut werk | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 Begeleidingsvergoeding Beschut Werk | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 6.5 Arbeidsparticipatie | - | 214 | -214 | - | 216 | -216 | - | 181 | -181 | - | 184 | -184 | - | 187 | -187 Afspraakbanen 2026 Caparis | - | 40 | -40 | - | 40 | -40 | - | 40 | -40 | - | 40 | -40 | - | 40 | -40 Jobcoaching Afspraakbanen | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 Rijksbijdrage sociale infrastructuur | - | 36 | -36 | - | 38 | -38 | - | 41 | -41 | - | 44 | -44 | - | 47 | -47 Participatiewet in balans | - | 38 | -38 | - | 38 | -38 | - | - | - | - | - | - | - | - | - 6.711 Hulp bij het huishouden (WMO) | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 Huishoudelijke Hulp | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 | - | 100 | -100 Eindtotaal | 2.298 3.406 -1.108 1.798 2.231 | -433 | 1.798

2.196 | -398 | -100 | 367 | -467 | -100 | 370 | -470 Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie • | Kapitaallasten (voordeel € 3.000 in 2026) Verschillende investeringskredieten worden bij de jaarrekening 2025 afgesloten. Verschillende kredieten zijn nog niet gereed en lopen nog een jaar door. De werkelijke kapitaallasten 2026 zijn geboekt en de raming van de begroting 2026 wordt hierop aangepast. • | Normvergoeding opvang Oekraïners (budgetneutraal vanaf 2026) De normvergoeding voor de opvang van Oekraïners wordt berekend op basis van het aantal gerealiseerde bedden per dag. De te ontvangen normvergoeding en lasten worden bijgesteld naar aanleiding van de laatst actuele cijfers. Vanaf 1 juli 2026 verandert de wijze van financieren voor de brede doelgroep vluchtelingen. Hiervan is nog geen nadere informatie, zodra dit bekend is wordt deze nieuwe systematiek toegepast in de begroting. • | SPUK-inburgering (budgetneutraal in 2026) De mutatie van de SPUK-inburgering betreft het ramen van de restantmiddelen. Jaarlijks ramen we het gehele bedrag van de specifieke uitkering. Als er wat overblijft in een jaar dan wordt dat meegenomen naar het volgende jaar. In dit geval resteert er nog € 500.000.

• | Doorbelasting naar taakvelden (budgetneutraal in 2026) De doorbelasting van taakveld overhead naar taakveld 6.1 betreft lokale inclusie (€ 30.000, 0,3 fte) en Inwonersparticipatie (€ 60.000, 0,67 fte). • | Hert foar Opsterlân Deze mutatie bevat de doorbelasting van taakveld 0.4 - overhead naar taakveld 6.1. Voor de inhoudelijke toelichting verwijzen we naar taakveld 0.4. • | Reiskosten inburgering (nadeel € 150.000 in 2026) De gemeente faciliteert reispassen voor het openbaar vervoer voor inburgeraars. Hierdoor kunnen zij reizen naar taalonderwijs of participatie en/of integratie-activiteiten. Hiervoor hebben we tijdelijk middelen begroot. De tarieven van deze reispassen zijn in 2026 verdubbeld ten opzichte van 2025. Ook is de doelgroep inburgeraars groter geworden. Hierdoor is het budget voor 2026 en de jaren daarna niet meer toereikend. We vragen € 150.000 aan, zodat 2026 een Datum: 19 mei 2026 | Pagina 16 overgangsjaar wordt. We scherpen dit jaar de beleidsregels aan ten aanzien van de reiskosten voor deze doelgroep per 1 januari 2027. • | Normvergoeding doorstroomlocatie Ikenhiem (begrotingsbreed budgetneutraal van 2026 t/m 2028) In 2025 hebben we de beschikking ontvangen waarin de te ontvangen normvergoeding vanaf 2026 is vastgesteld. De lasten en de baten worden hiermee in de begroting opgenomen.

De lasten in dit programma zijn € 66.000 lager omdat in taakveld 0.4 – overhead een klantmanager inkomen wordt gedekt uit deze normvergoeding. • | De Wier (ophoging krediet € 290.000) Deze werkzaamheden zijn aanbesteed en de laagste inschrijvingen geven aan dat de kredieten ontoereikend zijn. Er is op dit moment een tekort van € 290.000. Dit tekort is met name te wijten aan indexering van de kosten en de verhoging van prijzen van grondstoffen door mondiale ontwikkelingen. Het voorstel is om deze kostenverhoging te dekken met een aanvullende onttrekking uit de reserve Duurzaamheid van € 290.000. Door deze aanvullende onttrekking stijgen de jaarlijkse afschrijvingslasten niet met € 11.600. Deze investering levert een verwachtte besparing aan gas- en elektrakosten door de verduurzaming van MFC de Wier. De verwachting is dat met deze investering MFC de Wier jaarlijks mogelijk een besparing kan realiseren van ca. € 10.000. Zie ook taakveld 0.10 en de investeringen. Taakveld 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen jeugd • | Doorbelasting naar taakvelden (budgetneutraal in 2026) Deze mutatie bevat de doorbelasting van taakveld overhead naar taakveld 6.22. Het betreft consulent jeugd op school (€ 150.000, 1,5 fte). Dit levert een voordeel op in taakveld overhead en een nadeel in programma 6.

Taakveld 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen integraal • | Ondersteunende kosten Gebiedsteam (nadeel € 25.000 vanaf 2026) Om onze medewerkers in het Gebiedsteam goed te kunnen ondersteunen in hun werkzaamheden maken wij als gemeente gebruik van onder andere kennissystemen, Zorgdomein, intervisie, ruimtes voor WMO-gesprekken in Ureterp en Gorredijk, contractbeheer voor hulpmiddelen en cliëntervaringsonderzoeken. Het budget voor deze ondersteuning bedraagt € 110.000. Elk jaar worden deze (noodzakelijke) kosten geïndexeerd. Om de indexaties van de afgelopen jaren te compenseren en voldoende budget te hebben voor de komende jaren vragen we € 25.000 additioneel budget. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen • | Gebundelde uitkering (budgetneutraal vanaf 2026) De voorlopige toekenning BUIG is voor 2026 € 300.000 hoger dan nu in de begroting staat. We verhogen de inkomsten en de uitgaven met dit bedrag. • | Bijzondere bijstand (budgetneutraal vanaf 2026) In 2025 hebben we € 40.000 budget van de bijzondere bijstand verplaatst naar individuele studietoelage. Echter de kosten van de individuele studietoelage worden uit de BUIG bekostigd. We herstellen met deze technische wijziging deze verschuiving.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://opsterland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/914af288-943f-4e11-8ef1-95faade5720f?agendaItemId=4e6372a6-398f-4ba8-823c-a57898bb03a5