Bijlage 1 Normenkader Opsterland 2025

1

Normenkader Opsterland 2025 Het normenkader is de inventarisatie van relevante wet- en regelgeving van hogere overheden en van de gemeente zelf met betrekking tot financiële beheershandelingen. Voorbeelden zijn: Europese aanbestedingsrichtlijnen en eisen/voorwaarden die betrekking hebben op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken (recht, hoogte en duurbepalingen). Andere besluiten van de raad met een kaderstellend karakter en die bepalingen bevatten over financiële beheershandelingen, zoals de begroting en begrotingswijzigingen, zijn ook een verplicht onderdeel van het normenkader. Collegebesluiten vallen niet onder de rechtmatigheidscontrole, tenzij de controle hiervan verplicht is op basis van hogere regelgeving of raadsbesluiten c.q. verordeningen. In die gevallen wordt alleen getoetst of het voorgeschreven besluit daadwerkelijk door het college is genomen. Conform de aanbeveling van de commissie BBV zijn de door de raad gedelegeerde bevoegdheden aan het college niet opgenomen in het normenkader. Het normenkader moet actueel gehouden worden. Bij het uitvoeren van de controles is het uiteraard van belang dat de juiste wet- en regelgeving getoetst wordt. Om het normenkader te kunnen gebruiken voor de interne beheersing moet het geoperationaliseerd worden.

De relevante bepalingen worden vastgelegd in een toetsingskader. Vervolgens wordt in risicoanalyses bepaald of en zo ja welke beheersmaatregelen genomen moeten worden om de risico’s te beheersen of verzachten. Deze verantwoordelijkheid ligt grotendeels binnen de teams, aangezien de

beheersmaatregelen in de lijn genomen moeten worden. Hierbij wordt rekening gehouden met een praktische begrenzing van de controle. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door de focus op de belangrijkste risico’s te leggen. Dit kan betekenen dat sommige bepalingen, uit doelmatigheidsoverwegingen, buiten het operationaliseren van het normenkader blijven. Het operationaliseren van het normenkader is een verantwoordelijkheid van het college. Het normenkader wordt onder andere gebruikt om te controleren of eigen regelgeving tijdig en juist gepubliceerd wordt. Nieuwe wet- en regelgeving wordt besproken bij de risicoanalyses en waar nodig betrokken in de controles. Bij de verbijzonderde interne controles (onafhankelijke controles achteraf) worden de risico’s met behulp van werkprogramma’s gecontroleerd. De bevindingen worden per aandachtsgebied gerapporteerd aan de betrokken medewerkers. Twee keer per jaar worden de adviezen aan het managementteam voorgelegd in de Audit & control rapportage. Door deze werkwijze wordt de naleving van wet- en regelgeving met voor de gemeente financiële gevolgen zichtbaar en toetsbaar vastgelegd. Het normenkader is ingedeeld per programma van de begroting. Voor meer informatie over het normenkader wordt verwezen naar de Kadernota rechtmatigheid September 2025 van de Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

2 Sommige wet- en regelgeving die bij programma 0 staat is bij meerdere programma’s van toepassing. De wet- en regelgeving wordt niet nogmaals aangegeven bij de overige programma’s.

Pr. 0

Hogere wet- en regelgeving

Gemeentelijke regelgeving

Bestuur en ondersteuning / gemeentebreed Aanbestedingswet 2012 en Europese Richtlijnen (2014/24, 2014/23 en 2014/25) EU-Werkingsverdrag o.a. EU-regels voor staatssteun (artikelen 107, 108 en 109) Wet Terugvordering Staatssteun Aanbestedingsreglement Werken 2016 Kadernota Rechtmatigheid 2025 Algemene wet bestuursrecht Algemene wet inzake rijksbelastingen Ambtenarenwet 2017 Cao Gemeenten Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten Wet gemeenschappelijke regelingen Besluit bouwwerken leefomgeving Wet Markt en Overheid Burgerlijk Wetboek (o.a. Boek 7 titel 4. Huur en titel 5. Pacht) Dienstenwet Drinkwaterwet Waterwet Erfgoedwet Financiële-verhoudingswet Gemeentewet Wet dieren Invorderingswet 1990 Kostenwet invordering rijksbelastingen Mededingingswet Onteigeningswet Belastingwetten Sociale en fiscale wetgeving Wet op de omzetbelasting 1968 Pensioenwet Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers Reglement rijbewijzen Besluit Paspoortgelden Besluit optie- en naturalisatiegelden 2002 Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften Wet basisregistratie personen Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur Wet financiering decentrale overheden Uitvoeringsregeling Financiering decentrale overheden

Begroting inclusief de daarin benoemde kaderstellende beleidsnota’s voor zover die de financiële rechtmatigheid raken. Raadsbesluiten betreffende investeringsvoorstellen. Verordening rechtspositie raadsleden Opsterland 2024 Verordening onroerende-zaakbelastingen Opsterland 2025 Verordening uitsluitend recht gemeente Opsterland 2025 Verordening Reclamebelasting Gorredijk 2019 Algemene subsidieverordening Opsterland 2024 Financiële Verordening Opsterland 2025 Legesverordening Opsterland 2025 Algemeen plaatselijke verordening Opsterland 2021 (tot 1-9-25) Algemene plaatselijke verordening Opsterland 2025 (m.i.v. 1-9-25) Verordening bezwarencommissie Opsterland (bco) 2018 Verordening commissie bezwaren ambtenarenzaken Opsterland (cba) 2018 Verordening op de Rekenkamer Opsterland 2023 Verordening Werkgeverscommissie Controleverordening Opsterland 2023 Verordening consumptieve blijverslening gemeente Opsterland 2019 Verordening Verzilverlening gemeente Opsterland 2019 Nota Reserves en voorzieningen 2025 Nota grondbeleid Opsterland 2018-2021 (tot 27-1-2025) Nota grondbeleid Opsterland 2025 (m.i.v. 27-1-2025) Beeldkwaliteitsplan Beheer Openbare Ruimte 2021-2025 Watertakenprogramma 2025-2029

3 Pr.

Hogere wet- en regelgeving

Gemeentelijke regelgeving

1

Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo) Regeling schatkistbankieren decentrale overheden Wet houdbare overheidsfinanciën Besluit leningvoorwaarden decentrale overheden Wet inburgering 2021 Besluit inburgering 2021 Wet milieubeheer Wet normering topinkomens Wet op de loonbelasting 1964 Wet op de vennootschapsbelasting 1969 Wet op het BTW-compensatiefonds Wet rechten burgerlijke stand Wet waardering onroerende zaken Wet belastingen op milieugrondslag Zorgverzekeringswet Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers Wet tegemoetkomingen loondomein Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen Paspoortwet Verhaalswet ongevallen ambtenaren Wet personenvervoer 2000 Legesbesluit akten burgerlijke stand Regeling opvang ontheemden Oekraïne Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Wet op de kansspelen Specifieke uitkeringen Omgevingswet Besluit kwaliteit leefomgeving Besluit activiteiten leefomgeving Omgevingsverordening van de provincie Fryslân Faillissementswet Veiligheid Subsidieverordening oudejaarsactiviteiten Opsterland 2021

2

Opiumwet Wet veiligheidsregio’s Verkeer en vervoer

Wegsleepverordening Opsterland 2010

3

Wegenverkeerswet 1994 Besluit wegslepen van voertuigen Economie Winkeltijdenwet

Verordening toeristenbelasting Opsterland 2020 Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Opsterland 2023

4 Pr.

Hogere wet- en regelgeving

4

Onderwijs

5

Wet educatie en beroepsonderwijs (Web) Leerplichtwet 1969 Wet kinderopvang Wet op de expertisecentra Wet op het primair onderwijs Wet voortgezet onderwijs 2020 Uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting PO/VO Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2025 (tot 1-5-25) Besluit bekostiging WEC (2022) Besluit bekostiging WPO (2022) Sport, cultuur en recreatie

Gemeentelijke regelgeving Verordening bekostiging leerlingenvervoer Opsterland 2022 (tot 1-8-25) Verordening leerlingenvervoer 2025 (m.i.v. 1-8-25) Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Opsterland 2019

Cultuur Educatie in Opsterland 2023-2026 6

Sociaal domein Jeugdwet Besluit Jeugdwet AMvB reële prijzen Jeugdwet Participatiewet Regeling hoogte van de tegemoetkoming voor alleenverdieners voor 2025 Regeling beloning curatoren, bewindvoerders en mentoren Besluit Participatiewet Regeling beslagvrije voet Regeling Participatiewet, IOAW en IOAZ Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 Wet langdurige zorg Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 Uitvoeringsbesluit Wmo 2015 Uitvoeringsregeling Wmo 2015 Wet sociale werkvoorziening Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Regeling gehandicaptenparkeerkaart Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (vervalt per 1-7-2027) Wet tegemoetkomingen loondomein

7

Volksgezondheid en milieu

Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Opsterland 2015 Maatregelverordening Opsterland 2018 (betreft participatiewet IOAZ en IOAW) Re-integratieverordening gemeente Opsterland 2023 Subsidieverordening Innovatie Sociaal Domein Opsterland 2016 Verordening cliëntenparticipatie Wet werk en bijstand Opsterland 2012 Verordening Cliëntenparticipatie Wet sociale werkvoorziening 2023 Verordening Hart voor de Jeugd Opsterland 2025 Verordening individuele inkomenstoeslag Opsterland 2024 Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Opsterland 2023 Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Opsterland 2014 Verordening Wet inburgering Opsterland 2007 Verordening tegenprestatie Opsterland 2015

5 Pr.

Hogere wet- en regelgeving Wet op de lijkbezorging Alcoholwet Aanvullingswet natuur Omgevingswet

8

Gemeentelijke regelgeving Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Opsterland 2025 Verordening lijkbezorgingsrechten Opsterland 2025 Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen Opsterland 2024 Verordening rioolheffing Opsterland 2025

Bouwen, wonen en gronden Woningwet Leegstandwet Huisvestingswet 2014 Uitvoeringsbesluit kostenverrekening en gegevensuitwisseling Wet waardering onroerende zaken

Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving Omgevingsrecht Opsterland 2019 Verordening Starterslening Opsterland 2016 Verordening naamgeving en nummering (adressen) Opsterland 2021 Omgevingsplan gemeente Opsterland Erfgoedverordening gemeente Opsterland 2024 Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Omgevingskwaliteit Fryslân Verordening nadeelcompensatie Opsterland 2022

Bij dit normenkader behoren: ▪ Een toetsingskader, waarin de artikelen met financiële beheershandelingen (recht-, hoogte- en duurbepalingen) zijn aangegeven die verder geoperationaliseerd zijn in risicoanalyses en werkprogramma’s. Het normenkader, toetsingskader, risicoanalyses en werkprogramma’s staan ter beschikking van de accountant voor de jaarrekeningcontrole.