Bijlage 1 - Najaarsrapportage 2024 definitief
Tekst van het document
Najaarsrapportage 2024
1
Inhoud Inleiding ............................................................................................................................................................... 3 Totaal voorgestelde wijziging 2024 per programma:...................................................................................... 4 Algemeen/diverse programma’s ......................................................................................................................... 5 Programma 0 ....................................................................................................................................................... 6 Programma 1 ....................................................................................................................................................... 7 Programma 2 ....................................................................................................................................................... 7 Programma 3 ....................................................................................................................................................... 8 Programma 4 .......................................................................................................................................................
8 Programma 5 ....................................................................................................................................................... 9 Programma 6 ..................................................................................................................................................... 10 Programma 7 ..................................................................................................................................................... 11 Programma 8 ..................................................................................................................................................... 13 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................................................ 14 Overhead ........................................................................................................................................................... 15 Reservemutaties ................................................................................................................................................ 16 Voorzieningen mutaties ....................................................................................................................................
16 Kredieten ........................................................................................................................................................... 17
2
Inleiding Voor u ligt de najaarsrapportage 2024. De najaarsrapportage is een tussentijdse rapportage, waarin het college de raad informeert over afwijkingen in de realisatie van de programmabegroting van het lopende jaar om zo meer inzicht en sturingsmogelijkheden te creëren. Met de najaarsrapportage wordt een inschatting gegeven van het verwachte rekeningresultaat. Gezien de aard van de najaarsrapportage, een afwijkingenrapportage, worden geen voorstellen voor nieuw beleid gedaan. Wel worden in deze rapportage voorstellen gedaan om budgetten over te hevelen naar het volgende begrotingsjaar. In de tussentijdse rapportages worden afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van taakvelden en investeringskredieten in de begroting groter dan € 50.000, conform wat in artikel 6 van de financiële verordening is vastgelegd voor dit onderdeel, toegelicht. Tabel 1 geeft een overzicht van de voorgestelde begrotingswijzigingen en tabel 3 is een overzicht van de begrotingssaldi 2024-2028 na verwerking van de voorgestelde mutaties. Voorgestelde mutaties najaarsrapportage 2024 Begr. 2024
Begr. 2025
Lasten
3.618
4.955
Baten
3.490
4.673
Begroting saldo
-128
-282
Structureel resultaat
85
-192
Incidenteel resultaat
-213
-90
x € 1.000
Tabel 1 Voorgestelde begrotingswijzigingen
Door de voorgestelde wijziging 2024 verslechtert het begrote resultaat 2024 met € 0,1 miljoen. Het begrotingssaldo 2024 blijft € 1,5 miljoen positief. Naast enkele budgetoverhevelingen naar 2025 wordt het meerjarenperspectief 2025-2028 niet gewijzigd Op de volgende pagina’s worden de afwijkingen per programma nader toegelicht:
3
Totaal voorgestelde wijziging 2024 per programma: In de tabellen 2 en 3 is de impact van de voorgestelde begrotingswijziging op de begroting per jaar per programma gespecificeerd. Voorgestelde wijziging begroting 2024 x € 1.000
Vastgestelde Begroting 2024
Voorgestelde mutaties 2024
Voorgestelde begroting 2024 na mutaties
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
0 Bestuur en ondersteuning
5.481
1.676
-55
320
5.426
1.996
1 Veiligheid
2.540
18
-48
-
2.492
18
2 Verkeer en vervoer
6.623
258
20
60
6.643
318
3 Economie
839
495
9
107
848
602
4 Onderwijs
3.751
781
-10
18
3.741
799
5 Sport, cultuur en recreatie
7.857
1.443
98
36
7.956
1.479
6 Sociaal domein
45.681
14.693
119
-311
45.799
14.382
7 Volksgezondheid en milieu
11.878
10.152
-1.026
-1.049
10.852
9.103
8 Bouwen, wonen en Gronden (VHROSV)
2.461
1.689
675
1.077
3.136
2.766
Algemene dekkingsmiddelen
1.086
72.026
-
473
1.086
72.499
Mutaties reserves Overhead
473
2.499
3.010
2.689
3.483
5.188
15.496
37
826
70
16.322
107
104.166
105.767
3.618
3.490
107.784
109.257
Structureel resultaat
98.344
97.693
398
483
98.742
98.176
Incidenteel resultaat
5.822
8.074
3.220
3.007
9.042
11.081
Tabel 2 wijziging begroting 2024 per programma
Voorgestelde wijziging begroting 2025 x € 1.000
Vastgestelde Begroting 2025
Voorgestelde mutaties 2025
Voorgestelde begroting 2025 na mutaties
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
0 Bestuur en ondersteuning
4.245
526
182
-
4.426
526
1 Veiligheid
2.713
18
-
-
2.713
18
2 Verkeer en vervoer
6.419
258
-
-
6.419
258
3 Economie
597
321
40
-
637
321
4 Onderwijs
3.384
511
-
-
3.384
511
5 Sport, cultuur en recreatie
6.422
635
60
-
6.482
635
6 Sociaal domein
44.096
13.060
-
-
44.096
13.060
7 Volksgezondheid en milieu
9.336
8.097
4.166
4.166
13.502
12.263
8 Bouwen, wonen en Gronden (VHROSV)
2.274
1.538
-
-
2.274
1.538
Algemene dekkingsmiddelen
1.117
73.347
507
507
1.624
73.854
Mutaties reserves Overhead
250
257
-
-
250
257
16.175
40
-
-
16.175
40
97.026
98.610
4.955
4.673
101.981
103.283
Structureel resultaat
92.910
94.248
4.865
4.673
97.775
98.922
Incidenteel resultaat
4.116
4.361
90
-
4.206
4.361
Tabel 3 wijziging begroting 2025 per programma
4
Algemeen/diverse programma’s In de volgende paragrafen worden de voorgestelde mutaties per programma toegelicht Maar eerst worden de programma overstijgende wijzigingen in totaal toegelicht. In de tabellen met de mutatie per programma komen de algemene afwijkingen steeds weer terug, maar worden niet afzonderlijk toegelicht. Kapitaallasten 2024 (Lasten € 225.000 voordeliger) De raming van de kapitaallasten wordt aangepast op basis van de definitieve afsluiting van kredieten in de jaarstukken 2023. Enkele projecten zijn nog niet afgesloten door vertraging of bewust doorgeschoven waardoor op diverse programma’s in de begroting in 2024 een voordeel ontstaat van totaal € 225.000. Voorgestelde wijziging Kapitaalslasten 2024 x € 1.000
Vastgestelde Begroting 2024
Voorgestelde Voorgestelde mutaties 2024 begroting 2024 na mutaties
Lasten
Lasten
Lasten
0 Bestuur en ondersteuning
38
3
41
2 Verkeer en vervoer
594
-60
534
3 Economie
53
-
53
4 Onderwijs
879
-10
870
5 Sport, cultuur en recreatie
450
-50
400
6 Sociaal domein
50
-
50
7 Volksgezondheid en milieu
600
-
600
8 Bouwen, wonen en Gronden (VHROSV)
184
-6
178
Overhead
548
-102
445
3.396
-225
3.171
Tabel 4 wijziging kapitaalslasten 2024 per programma
5
Programma 01 Begroot 2024 Baten Lasten 0 Bestuur en ondersteuning 0.1 Bestuur Saldo voor mutaties Algemeen budget B&W 0.2 Burgerzaken -313 Saldo voor mutaties -313 Paspoortpiek 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden -1.362 Saldo voor mutaties -1.362 Budgetoverheveling inventarisatie gebouwen Budgetverschuiving Correctie Tsjerne Kapitaallasten Landerijen 0.8 Overige baten en lasten Totaal 0 Bestuur en ondersteuning -1.676
Mutatie 2024 Baten Lasten 1.694 1.694 1.272 1.272 2.475 2.475
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten 40
-165
40 75
-165 -155
75 -170
-478 -313 -165 -1.517 -1.362
-92 9 350
40 5.481
1.734 1.694 40 1.347 1.272 75 2.305 2.475 -92 9
350
-505
3 -90
-505
-320
-55
-1.996
3 -90 40 5.426
Tabel 5 Begrotingswijzigingen Programma 0
Taakveld 0.2. Burgerzaken (Baten € 165.000 voordeliger, Lasten € 75.000 nadeliger) Door de paspoortpiek worden er in 2024 meer reisdocumenten aangevraagd dan in andere jaren. Hierdoor zijn de inkoopkosten van de documenten hoger (lasten) en de ontvangen leges bij verkoop (baten) ook. Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden (Baten € 155.000 voordeliger, Lasten € 170.000 voordeliger) • Inventarisatie gemeentelijke gebouwen (Budgetoverheveling 2024 naar 2025) Vanuit de oorspronkelijke begroting 2023 is € 140.000 beschikbaar gesteld voor een inventarisatie van objecten in het ruimtelijke domein inclusief alle eigendoms-, beheer en exploitatieaspecten. De inventarisatie is in uitvoering en gaat verder in 2025. Er wordt voorgesteld om € 91.500 over te hevelen van 2024 naar 2025. • Landerijen (Baten € 505.000 voordeliger) De opbrengsten grondverkopen vallen in 2024 incidenteel € 490.000 hoger uit dan begroot. In het plan Fûgelliet noord is grond verkocht aan een ontwikkelaar voor € 450.000 ten behoeve van woningbouw. De verkoop van groenstroken levert € 40.000 meer op dan begroot. Daarnaast zijn de huren en pachten €15.000 hoger door een nabetaling over 2023 • Landerijen (Budgetoverheveling 2024 naar 2025) De afrekening van de tijdelijke bouwweg in het plan Langezwaag noord vindt in 2025 of 2026 plaats.
Er zijn in 2024 nog geen planschade claims binnengekomen voor het plan Langezwaag noord. Voorgesteld wordt om deze posten (€ 70.000 en € 20.000) over te hevelen naar 2025. • Opvanglocatie de Tsjerne (Baten € 350.000 nadeliger) Voor het gereedmaken van locatie de Tsjerne als opvanglocatie is rekening gehouden met een transitievergoeding van € 800.000 en een dekking vanuit de normvergoeding 2024. Deze baten vanuit de normvergoeding zijn per abuis dubbel verwerkt in de begroting waardoor nu een nadeel ontstaat van € 350.000.
1
Algemene dekkingsmiddelen(0.5, 0.61, 0.62,0.64, 0.7 ), Overhead(0.4) en mutatie Reserves(0.10) zijn ook onderdeel van programma 0. Deze worden net als in de begroting en jaarrekening als apart onderdeel behandeld.
6
Programma 1 Begroot 2024 Baten Lasten 1 Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Saldo voor mutaties 3e Begrotingswijziging VRF 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal 1 Veiligheid
Mutatie 2024 Baten Lasten 2.222 2.222
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten -48 -48
-18 -18
319 2.540
-48
-18 -18
2.173 2.222 -48 319 2.492
Tabel 6 Begrotingswijzigingen Programma 1
Binnen dit programma zijn er geen afwijkingen groter dan € 50.000
Programma 22 Begroot 2024 Baten Lasten 2 Verkeer en vervoer 2.1 Verkeer en vervoer Saldo voor mutaties Gladheidbestrijding Kapitaallasten Degeneratie wegen 2.5 Openbaar vervoer Totaal 2 Verkeer en vervoer
-258 -258
-258
Mutatie 2024 Baten Lasten 6.615 6.615
8 6.623
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
-60
20
-318 -258
-60
20 -60 60
-60
-60
20
-318
6.635 6.615 20 -60 60 8 6.643
Tabel 7 Begrotingswijzigingen Programma 2
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer (Baten € 60.000 voordeliger, Lasten € 20.000 nadeliger) Voor de aanleg van ondergrondse communicatiekabels vragen wij per meter een degeneratievergoeding van de telecombedrijven. Deze vergoeding krijgen we als compensatie voor de graafwerkzaamheden. Na verloop van tijd zien we dat daar waar gegraven is de bestrating eerder aan onderhoud toe is. De ontvangen middelen worden daarom vaak op korte termijn weer gebruikt voor onderhoud. Omdat veel kabels op dit moment worden gelegd (o.a. glasvezel) ervaren we een piek in de te ontvangen baten en de te maken uitgaven.
2
In de gemeente Opsterland zijn de taakvelden 2.2 Parkeren, 2.3 Recreatieve havens en 2.4 Economische havens en waterwegen niet van toepassing.
7
Programma 3 Begroot 2024 Baten Lasten 3 Economie 3.1 Economische ontwikkeling Saldo voor mutaties EZ visie bedrijventerreinen Kapitaallasten 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Saldo voor mutaties Grondexploitatie 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Saldo voor mutaties Toeristenbelasting Totaal 3 Economie
-201 -201
-73 -73
-221 -221 -495
Mutatie 2024 Baten Lasten 439 439
231 231
121 48 48 839
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten -40
-201 -201
-49
-40 0 49
-49
49
-123 -73 -49
9
-279 -221 -58 -602
-58 -58 -107
399 439 -40 0 280 231 49 121 48 48 848
Tabel 8 Begrotingswijzigingen Programma 3
Taakveld 3.4 Economische promotie (Reservemutatie budgetneutraal) De inkomsten van de toeristenbelasting 2024 worden naar verwachting € 278.000. Dit is € 58.000 meer dan geraamd. Dit voordeel wordt toegevoegd aan de reserve Recreatie en Toerisme en is daarmee budgetneutraal.
Programma 4 Begroot 2024 Baten Lasten 4 Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting Saldo voor mutaties Huurinkomsten Kapitaallasten 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Saldo voor mutaties Kapitaallasten Totaal 4 Onderwijs
-48 -48
Mutatie 2024 Baten Lasten 209 1.786 1.786
-18
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
-10
-18 -733 -733 -781
-10 0
1.756 1.756 3.751
-18
0 -10
-66 -48 -18 -733 -733 -799
209 1.777 1.786 -10 1.756 1.756 0 3.741
Tabel 9 Begrotingswijzigingen Programma 4
Binnen dit programma zijn er geen afwijkingen groter dan € 50.000
8
Programma 5 Begroot 2024 Baten Lasten 5 Sport, cultuur en recreatie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties Saldo voor mutaties Budgetoverheveling De Sweach Huurinkomsten Kapitaallasten Sportvelden 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media Saldo voor mutaties Kapitaallasten SPUK lokale bibliotheekvoorziening 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recr. Saldo voor mutaties Kapitaallasten Waterwegen calamiteit gorredijk Totaal 5 Sport, cultuur en recreatie
-537 -132 -132
Mutatie 2024 Baten Lasten 697 1.613 1.613
2
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
-9
-537 -130 -132
-60 2
2 1 50
-49 -355 -2 -30 -30
-339 -339
-1.443
414 454 58 777 777
-38
38
-38
0 38
3.844 3.844
7.857
69
-36
697 1.604 1.613 -60
-51 120 98
1 50 -49 -355 -2 -68 -30 -38 -339 -339
-1.479
414 454 58 816 777 0 38 3.913 3.844 -51 120 7.956
Tabel 10 Begrotingswijzigingen Programma 5
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties • Sportvelden (Lasten € 50.000 nadeliger) Op de post sportterreinen verwachten we een overschrijding van ongeveer € 50.000. Deze overschrijding komt door uitgesteld onderhoud van 2022 en 2023 (als gevolg van beperkte personele capaciteit in deze jaren). Daarnaast is een groot aantal masten voor het verlichten van de velden afgekeurd. Om de veiligheid te waarborgen zijn deze direct vervangen. • De Sweach (budgetoverheveling) In 2021 heeft de raad een bedrag van € 60.000 beschikbaar gesteld aan VV De Sweach ten behoeve van de nieuwbouw. Deze bijdrage is tot op heden niet verstrekt en wordt ook in de resterende maanden van 2024 nog niet verstrekt, omdat het project (Kindcentrum De Finne) nog niet is gestart. Taakveld 5.7 Openbaar groen en openluchtrecreatie (Lasten: € 69.000 nadeliger) Op 6 mei 2024 is een grote verontreiniging ontdekt in een sloot op het bedrijventerrein aan de Leitswei in Gorredijk. Om verdere verspreiding in het oppervlaktewater te voorkomen is de sloot direct gesaneerd. De kosten van deze niet geraamde sanering bedragen € 120.000. De kosten kunnen niet verhaald worden omdat de dader van de lozing niet traceerbaar is, waarschijnlijk gaat het om een illegale lozing.
9
Programma 6 Begroot 2024 Baten Lasten
Mutatie 2024 Baten Lasten
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
6 Sociaal domein 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Saldo voor mutaties Kapitaallasten Normvergoeding Oekraine Onderhoud Skâns Subsidie SignalSafe Subsidie Sociale basis Subsidie Welzijn op recept 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.71C Dagbesteding (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling 6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig Saldo voor mutaties Jeugdzorg 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74C Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82A Jeugdbescherming 6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Totaal 6 Sociaal domein
-4.578 -4.578
7.044 7.044
311
400 -27 -31 -31 -50 -9.407 -54 -230
-281 0 -400 30 27 31 31
4.493 11.445 3.523 1.347 1.200 200 3.129 1.925 1.150 193 400 160 400
-4.266 -4.578 400 -27 -31 -31 -50 -9.407 -54 -230
5.650 5.650
400
6.050 5.650 400 349 365 850 1.000 7
400 349 365 850 1.000 7 -375
-375 700
-14.693
6.763 7.044 0 -400 30 27 31 31 4.493 11.445 3.523 1.347 1.200 200 3.129 1.925 1.150 193 400 160 400
150 45.681
700
311
119
-14.382
150 45.799
Tabel 11 Begrotingswijzigingen Programma 6
Taakveld 6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie (Baten € 311.000 nadeliger, Lasten € 281.000 voordeliger) In de begroting 2024 is rekening gehouden met een normvergoeding voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen van € 83 per dag, dit is bijgesteld naar € 61 per dag per gerealiseerde opvangplek. De begrote lasten en baten worden hiermee budgetneutraal bijgesteld met € 400.000 naar € 2.8 miljoen.
10
Taakveld 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig (Lasten € 400.000 nadeliger) De kosten voor de jeugdhulp nemen steeds meer toe. De toename van jeugdhulpkosten is een trend die zich ook voordoet in andere Friese gemeenten. Belangrijke oorzaken voor de kostenstijging zijn: − De tarieven voor specialistische jeugdhulp zijn met 5% gestegen ten opzichte van 2023. − Het is noodzakelijk dat er vaker verwezen naar duurdere zorgtrajecten voor specialistische jeugdhulp. − Lopende trajecten worden afgerond in 2024 vanwege een nieuwe inkoopsystematiek. − De jeugdhulpvragen van jongeren en gezinnen worden steeds complexer. − Jeugdhulp wordt ingezet in plaats van passend onderwijs (thuiszitters). − Niet alle maatregelen zijn toegekend; effecten van recent ingevoerde maatregelen zijn nog niet verzilverd.
Programma 7 Begroot 2024 Baten Lasten 7 Volksgezondheid en milieu 7.1 Volksgezondheid Saldo voor mutaties Lokale uitvoeringskracht FriZA Subsidie OKO & Vroegsignalering 3e Begrotingswijziging VRF 7.2 Riolering 7.3 Afval Saldo voor mutaties Inkomsten afval 7.4 Milieubeheer Saldo voor mutaties Lokale aanpak isolatie tranche 1 Lokale aanpak isolatie tranche 2 Aanpak energiearmoede Budgetoverheveling CDOKE Budgetoverheveling energiearmoede Budgetoverheveling LAI Budgetverschuiving CDOKE Soortenmanagementplan 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal 7 Volksgezondheid en milieu
-240 -240
Mutatie 2024 Baten Lasten 1.960 1.960
-3.342 -3.540 -3.540
2.361 2.828 2.828
-2.879 -2.879
4.483 4.483
-51
12
-21 -31
21 31 -39 0
71 71 1.029
-1.038
-37 -2.332 -514 445
37 2.332 514 -445
457 3.239
-457 -3.239 -9 48 181 0 -1.026
-48 -181 -150 -10.152
246 11.878
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
1.049
-291 -240 -21 -31 -3.342 -3.469 -3.540 71 -1.850 -2.879 -37 -2.332 -514 445 457 3.239 -48 -181 -150 -9.103
1.972 1.960 21 31 -39 2.361 2.828 2.828 3.445 4.483 37 2.332 514 -445 -457 -3.239 -9 48 181 246 10.852
Tabel 12 Begrotingswijzigingen Programma 7
Taakveld 7.1 Volksgezondheid (Baten € 51.000 voordeliger, Lasten € 12.000 nadeliger) Het regioplan FrIZA (Integraal Zorgakkoord in Friesland) zet in om de transformatie van zorg naar gezondheid in Fryslân te kunnen realiseren. Aan de gemeente is een uitkering verstrekt van € 21.000 voor jaar 2024 om lokaal uitvoeringskracht in te zetten om de opgaven uit het regioplan te kunnen behalen. Daarnaast is vanuit hetzelfde regioplan voor Opgroeien Kansrijke Omgeving (OKO) een bedrag van € 31.000 ter beschikking gesteld. Taakveld 7.3 Afval (Baten € 71.000 nadeliger) De inkomsten voor het vaste deel van de afvalstoffenheffing zijn € 71.000 lager dan geraamd. Bij het berekenen van het vaste tarief afvalstoffenheffing voor 2024 is € 61.000 onttrokken uit de algemene reserve om de teruggave over 2022 te doen. Deze onttrekking is ten onrechte als een extra bate bij afval opgenomen en wordt hier gecorrigeerd. Taakveld 7.4 Milieubeheer (Baten € 1,0 miljoen nadeliger, Lasten € 1,0 miljoen voordeliger) 11
•
•
•
•
SPUK Lokale aanpak isolatie (budgetoverheveling) In juli 2023 heeft het Rijk ons een Specifieke Uitkering (SPUK) Lokale Aanpak Isolatie verleend (tranche 1). In deze rapportage verwerken we een bijstelling op deze middelen van € 37.000. De totale middelen (€ 1.561.000) zijn in ieder geval tot en met 31 december 2026 beschikbaar voor besteding. In 2024 heeft de gemeente een nieuwe aanvraag gedaan voor additionele middelen (tranche 2). Deze middelen (€ 2.332.000) zijn in ieder geval tot en met 31 december 2027 beschikbaar. Hiermee heeft de gemeente een isolatieprogramma opgezet voor slecht geïsoleerde koopwoningen van eigenaren die moeite hebben hun woning te isoleren. Voor de uitvoering werken we samen met andere gemeenten in Fryslân. In 2024 is de uitvoering begonnen, maar nog niet afgerond. Gezien de uitvoering loopt maar nog niet is afgerond, wordt voorgesteld een budget van € 3.239.000 over te hevelen van 2024 naar 2025. CDOKE (budgetoverheveling) De gemeente heeft in 2023 en 2024 de meerjarige Specifieke Uitkering CDOKE ter grootte van € 1.164.000 ontvangen. In 2025 ontvangen wij nog een meerjarige uitkering van € 590.000. In deze rapportage verwerken we de bijstelling daarvan, dit betekent ten opzichte van de al opgenomen middelen een bijstelling in deze rapportage van € 48.000 in 2024 en € 25.000 in 2025.
De uitkering CDOKE is met name bedoeld voor salarissen en kosten voor ingehuurd personeel op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Vanaf 2024 is de capaciteit op energiebeleid uitgebreid en wordt betaald uit de CDOKE-middelen. Daarnaast wordt op verschillende thema’s kortlopend personeel van derden ingehuurd, zoals voor het soortenmanagementplan. De verwachting is dat niet alle middelen in 2024 al besteed worden, daarom wordt voorgesteld om een budget van € 445.000 over te hevelen van 2024 naar 2025. Aanpak energiearmoede (budgetoverheveling) De gemeente heeft in 2022 en 2023 een Specifieke Uitkering van het Rijk ontvangen van in totaal € 996.000 voor maatregelen tegen Energiearmoede. Deze middelen kunnen tot en met 2025 worden besteed. Een deel van deze middelen stond nog geparkeerd op de balans, in deze rapportage ramen we deze resterende middelen € 514.000 in 2024. Inmiddels zijn de uitgaven voor de Energie Kado Regeling afgerond. Wij bieden met de resterende middelen maatwerk- en financieel adviezen aan voor de doelgroep binnen de Lokale Aanpak Isolatie. Daarnaast bieden we € 2.500 extra voor isolatiemaatregelen voor huishoudens met een inkomen tot 150% van het sociaal minimum en ondersteunen we dorpen met verduurzamingsacties en onze Energieverkenners. De drie energieverkenners werken binnen OWO-verband en hebben als standplaats Beetsterzwaag.
De gemeente Opsterland heeft daarvan één in dienst. Er is steeds meer vraag naar maatwerkadviezen, waardoor de energieverkenners een duidelijke rol vervullen bij de aanpak van energiearmoede. De maatregelen lopen tot en met 2025. Daarom wordt voorgesteld om een budget van € 457.000 over te hevelen van 2024 naar 2025. Soortenmanagementplan (budgetneutraal) Voor het natuurvriendelijk isoleren zijn twee subsidies ontvangen van provincie Fryslân op basis van de subsidieregeling Natuurvriendelijk Isoleren Fryslân. Dit voor het opstellen van een soortenmanagementplan en voor het realiseren van alternatieve verblijfplaatsen. In totaal is € 181.000 aan subsidies ontvangen. Deze subsidies dekken ongeveer de helft van de kosten voor de verblijfplaatsen en het opstellen van een soortenmanagementplan. De overige kosten worden gedekt uit de CDOKE-middelen.
12
Programma 8 Begroot 2024 Baten Lasten 8 Bouwen, wonen en Gronden (VHROSV) 8.1 Ruimtelijke ordening Saldo voor mutaties Kapitaallasten Planontwikkeling 8.2 Grondexploitatie (nietbedrijventerreine Saldo voor mutaties Grondexploitatie 8.3 Wonen en bouwen Saldo voor mutaties Kapitaallasten Omgevingsvergunningen Welstand Totaal 8 Bouwen, wonen en Gronden (VHROSV)
Mutatie 2024 Baten Lasten
609 609
-263
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
-6
-263
603 609 -6
-6 -263 -1.004 -1.004
659 659
-685 -685
1.193 1.193
-263
-514
651
-514 -300
651 30
-1.518 -1.004 -514 -985 -685
0 -300
1.310 659 651 1.223 1.193 0
-300 30
-1.689
2.461
-1.077
675
30 -2.766
3.136
Tabel 13 Begrotingswijzigingen Programma 8
Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening (Baten € 263.000 voordeliger, Lasten € 6.000 voordeliger) Voor diverse ruimtelijke wijzigingen zijn in 2024 exploitatiebijdragen voor planontwikkeling (€ 213.000) en leges voor wijzigingen in bestemmingsplannen (€ 50.000) ontvangen. Deze inkomsten van totaal € 263.000 waren niet geraamd. Het voordeel wordt toegevoegd aan de reserve Komplannen. Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (Baten € 514.000 voordeliger, Lasten € 651.000 nadeliger) De grondopbrengsten nemen toe door de hogere verkopen in Ureterp noord (Wilster) en in de nieuwe grondexploitaties in Wijnjewoude (Herontwikkeling locatie OBS It Twaspan) en Siegerswoude (Uthôf). De lasten worden hoger door het bouwrijp maken van de nieuwe grondexploitaties in Wijnjewoude en Terwispel (Kolderveen fase 2). Taakveld 8.3 Wonen en bouwen (Baten € 300.000 voordeliger, Lasten € 30.000 nadeliger) De verwachting voor 2024 is dat de omgevingsvergunningen activiteit bouw voor 2024 nog verder hoger uitvallen dan geraamd (€ 300.000). Vooral de aanvragen gedaan in 2023 waarvoor in 2024 de leges worden opgelegd geven dit effect. De impact van de omgevingswet op de baten is nog onvoldoende bekend. Daarom wordt deze verhoging alleen voor 2024 opgenomen.
13
Algemene dekkingsmiddelen Begroot 2024 Baten Lasten Algemene dekkingsmiddelen 0.5 Treasury -1.426 Saldo voor mutaties -1.426 Dividend Omrin 0.61 OZB woningen -3.368 Saldo voor mutaties -3.368 OZB baten 0.62 OZB niet-woningen -1.594 Saldo voor mutaties -1.594 OZB baten 0.64 Belastingen overig -64 0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkerin -65.574 Saldo voor mutaties -65.574 Gemeentefonds voorgaande jaren Septembercirculaire 2024 Totaal Algemene dekkingsmiddelen -72.026
Mutatie 2024 Baten Lasten 193 193 894 894
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
-60 -60 -74 -74 47 47
1.086
-386
0
-191 -195 -473
0 0
-1.486 -1.426 -60 -3.442 -3.368 -74 -1.547 -1.594 47 -64 -65.960 -65.574 -191 -195 -72.499
193 193 894 894
0
0 1.086
Tabel 14 Begrotingswijzigingen Algemene dekkingsmiddelen
Taakveld 0.5 Treasury (Baten € 60.000 voordeliger) Ten opzichte van de primaire raming is € 60.000 meer dividend ontvangen vanuit Omrin. Taakveld 0.61 OZB woningen & 0.62 OZB niet-woningen (Baten € 27.000 voordeliger) Bij de begroting wordt uitgaan van een bepaalde waarde van de woningen en niet woningen voor de berekening van het tarief voor de OZB. In de praktijk wijkt de waarde voor de woningen en niet woningen altijd iets af. Hierdoor zijn de baten voor de OZB-woningen €74.000 hoger dan begroot. De baten voor de niet-woningen zijn €47.000 lager dan begroot. Per saldo €27.000 voordelig. Taakveld 0.7 Uitkeringen gemeentefonds (Baten € 386.000 voordeliger) De septembercirculaire 2024 is verschenen. Ten opzichte van de meicirculaire 2024 levert dit een voordeel op van € 195.000 voor het lopende jaar 2024. Dit wordt veroorzaakt door een voorschot onderbesteding BCF-plafond, een bijstelling van hoeveelheden in de maatstaven en het bijstellen van de inkomstenmaatstaf door mutaties in de WOZ-waarden. De afrekening van voorgaande jaren is incidenteel € 191.000 voordelig. Meerjarig wordt de algemene uitkering budgetneutraal verwerkt. Voor 2025 € 507.000 en 2026 en verder 1,3 miljoen aan zowel de baten- als lastenkant. De bijbehorende kosten zijn naar verwachting in het voorjaar inzichtelijk en worden dan in de 1ste tussentijdse rapportage en perspectiefbrief 2025 verrekend.
14
Overhead Begroot 2024 Baten Lasten Overhead 0.4 Overhead Saldo voor mutaties Kapitaallasten Onderhoud gebouwen Organisatieontwikkeling OWO marap Voorziening SPP Ziektepot Zwangerschapsgelden Totaal Overhead
-37 -37
-37
Mutatie 2024 Baten Lasten 15.496 15.496
15.496
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
-70
826
-70 -70
-102 15 0 25 476 342 70 826
-107 -37
-70 -107
16.322 15.496 -102 15 0 25 476 342 70 16.322
Tabel 15 Begrotingswijzigingen Overhead
Taakveld 0.4 Overhead (Baten € 70.000 voordeliger, Lasten € 826.000 nadeliger) • Strategische Personeelsplanning (SPP) Wij hebben dit najaar afscheid genomen van een medewerker. Als werkgever zijn we eigenrisicodrager voor werknemers die rechten, zoals re-integratie en WW, hebben opgebouwd. In dit geval bedragen de voorziene rechten maximaal € 477.000. Voor deze rechten moeten we een voorziening treffen. Dit bedrag wordt aan de voorziening SPP toegevoegd. Zolang medewerker nog geen ander werk heeft gevonden ontvangt hij een uitkering. Als de medewerker binnen 5 jaar werk vinden dan valt het resterende bedrag vrij ten gunste van de algemene middelen. Ondertussen zijn wij in gesprek met het UWV over het wettelijk kader waar deze specifieke casus onder zou moeten vallen. Ook dit heeft mogelijk positieve consequenties voor de hoogte van het bedrag van de voorziening. • Vervanging bij langdurige ziekte In 2024 is voor de inhuur van vervanging bij langdurige ziekte € 250.000 begroot. Ondanks dat het algemeen verzuim lager is dan het sectoraal gemiddelde hebben we helaas wel te maken met een aantal langdurige ziektegevallen. Hierdoor is er meer vervangende inhuur nodig dan dat er budget is. Naar verwachting is er nog aanvullend € 342.000 nodig voor 2024. • Zwangerschapsgelden Voor de medewerksters die met zwangerschapsverlof gaan ontvangen we als werkgever een vergoeding.
Die ontvangen vergoeding is naar verwachting € 70.000 hoger dan begroot. Deze extra middelen worden echter ook weer gebruikt voor vervangende inhuur deze is ook € 70.000 hoger.
15
Reservemutaties Begroot 2024 Baten Lasten Mutaties reserves 0.10 Mutaties reserves -2.499 Saldo voor mutaties -2.499 Jaarrekening 2023 storting oekrainemiddelen Organisatieontwikkeling Planontwikkeling Toeristenbelasting Totaal Mutaties reserves -2.499
Mutatie 2024 Baten Lasten 473 473
473
Begroting 2024 na mutatie Baten Lasten
-2.689
3.010
-2.689 0
2.689
-2.689
263 58 3.010
-5.188 -2.499 -2.689 0
-5.188
3.483 473 2.689 263 58 3.483
Tabel 16 Begrotingswijzigingen Reserve mutaties
Reserve opvang en begeleiding ontheemden/ algemene reserve vrije deel In de jaarrekening 2023 is voorgesteld om de restantmiddelen à € 2,6 miljoen van de opvang Oekraïne beschikbaar te houden in de reserve opvang en begeleiding ontheemden. Er is echter geen officieel besluit over genomen, dat wordt in deze rapportage alsnog voorgesteld te doen. Reserve komplannen De opbrengst van diverse ruimtelijke wijzigingen wordt toegevoegd aan de reserve komplannen. Zie programma 8. Reserve toeristenbelasting De hogere opbrengst van de toeristenbelasting wordt toegevoegd aan de reserve recreatie en toerisme. Zie programma 3.
Voorzieningen mutaties Voorziening SPP De voorziene maximale rechten worden toegevoegd aan de voorziening SPP. Zie overhead.
16
Kredieten Mutaties Kredieten (Balans) Voorgestelde mutaties 2024 Lasten Calciumopslagtanks Vervangingskrediet tractie Suvis De Verbinding Afsluiting project Werkcafé Dumava Kortezwaag
35 -35 150 63 0
Baten 150 660
Saldo -35 35 -63 660
249
810
561
Tabel 17 Begrotingswijzigingen Kredieten
Calciumopslagtanks De calciumopslagtanks voor de gladheidsbestrijding zijn aan vervanging toe. De kosten hiervoor zijn € 35.000 hoger dan initieel geraamd. De ophoging van de kredieten worden gedekt uit een jaarlijks vervangingskrediet waardoor het geen effect heeft op de kapitaallasten. Specifieke Uitkering Ventilatie In Scholen (Suvis), basisschool De Verbinding Ureterp In 2023 hebben we een Suvis-uitkering van € 150.000 ontvangen van het rijk voor het verbeteren van de ventilatie in basisschool De Verbinding in Ureterp. Deze uitkering is betaald aan het schoolbestuur. Per saldo daarmee neutraal. Afsluiting project Werkcafe Dit project is bewust begroot zonder risico-opslag. Door een aantal oorzaken zoals complexe sloopwerkzaamheden en systeemtechnische aanpassingen zijn de kosten hoger uitgevallen dan verwacht. Dit alles maakt dat het project een overschrijding kent van € 63.000 op het krediet. Om de overschrijding te dekken moet de bijbehorende afschrijvingsreserve met hetzelfde bedrag worden opgehoogd. Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA), Kortezwaag In 2024 hebben we een DUMAVA-subsidie aangevraagd bij het rijk voor het verduurzamen van vastgoed in Kortezwaag. Het rijk heeft in totaal een subsidie van € 660.000 toegekend. Deze middelen ramen we als extra inkomst aan de batenzijde.
Het te activeren krediet wordt daardoor lager en daardoor ook lagere afschrijvingslasten.
17