Document · PDF

Bijlage 1 - Integraal veiligheidsbeleid 2024-2027 Opsterland

Raadsvergadering 11 november 2024, gemeente OpsterlandBij agendapunt: Integraal Veiligheidsbeleid 2024 - 2027 (B)6.602 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Integraal Veiligheidsbeleid Gemeente Opsterland 2024 - 2027

Voorwoord Veiligheid is een belangrijke voorwaarde om prettig te kunnen wonen, werken en leven. Ik ben blij dat Opsterland een veilige gemeente is. Hier werken we hard aan en dit willen we graag zo houden en waar mogelijk verbeteren. Maar dit kunnen we niet alleen. Het zorgen voor een veilige gemeente is een gedeelde verantwoordelijkheid van de gemeente, ketenpartners en onze inwoners. Voor u ligt het integraal veiligheidsbeleid van de gemeente Opsterland voor de periode 2024-2027. Hierin staan de thema’s waar we ons de komende jaren op richten. Mede door schaarste in menskracht en middelen is prioriteren soms noodzakelijk.

wisselend personeel en wachtlijsten in de zorg. We moeten elkaar daarom scherp houden en altijd gezamenlijk zoeken naar een oplossing. Sinds mijn aantreden als burgemeester heb ik met veel inwoners, ondernemers en plaatselijke belangen kunnen spreken. Tijdens mijn dorpentour heb ik gemerkt hoe sterk onze mienskip is en hoe groot de bereidheid is om samen te werken aan een veilige omgeving. Ik nodig u dan ook van harte uit om actief bij te dragen aan de uitvoering van dit beleid en samen verantwoordelijkheid te nemen voor een veilig Opsterland. Andries Bouwman Burgemeester van Opsterland

Dit beleid is het resultaat van intensieve samenwerking met diverse stakeholders, waaronder inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en onze toegewijde ketenpartners zoals de politie, brandweer (Veiligheidsregio Fryslân) en het Openbaar Ministerie. Daarnaast zijn landelijke, regionale en lokale trends op het gebied van veiligheid geanalyseerd, evenals het coalitieakkoord ‘Mei-inoar foarút’. De uitkomsten hiervan zijn meegenomen in dit veiligheidsbeleid. De komende jaren zijn onze prioriteiten ‘Ondermijning’, ‘Jeugd en Veiligheid’, ‘Digitale veiligheid’ en ‘Zorg en veiligheid’. Op alle prioriteiten is een complete aanpak noodzakelijk. Of het nu gaat om de aanpak van personen met verward/onbegrepen gedrag, woonoverlast of de aanpak van drugscriminaliteit. Samenwerking met onze ketenpartners is van essentieel belang voor een goede, sluitende aanpak. Ook onze partners hebben te maken met uitdagingen; denk aan capaciteitsproblemen,

Inhoud Inleiding 7 1. Veilige ‘mienskip’ door samenwerking 9 2. Prioriteiten 10 2.1 Ondermijning 11 2.2 Jeugd en Veiligheid 14 2.3 Digitale Veiligheid 17 2.4 Zorg en Veiligheid 20 3. Overige veiligheidsthema’s 23 Eindnoten 25

Inleiding Gemeente Opsterland wil een samenleving zijn waarin inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen. Zij moeten zich niet alleen veilig voelen, maar het moet ook veilig zijn. Door gezamenlijke inspanning op basis van integrale samenwerking met onze ketenpartners en inwoners zorgen we met elkaar voor een veilig Opsterland. Voor een goede sturing en coördinatie op veiligheidsthema’s stelt de gemeente iedere vier jaar een integraal veiligheidsbeleid op. Het integraal veiligheidsbeleid 2024-2027 bevat de ambities en doelstellingen waarmee we als gemeente regie voeren op veiligheid. De komende beleidsperiode hebben wij vier veiligheidsthema’s geprioriteerd: • • • •

Ondermijning Digitale veiligheid Zorg en veiligheid Jeugd en veiligheid

De doelstellingen binnen deze veiligheidsthema’s dragen bij aan de algemene ambitie:

“Inwoners en bezoekers van Opsterland zijn veilig en voelen zich veilig. We hanteren een integrale aanpak op de veiligheidsterreinen, zodat we goed voorbereid zijn op crises, zowel nieuwe als bestaande vormen van criminaliteit en overlast. Bovendien behouden we het huidige veiligheidsniveau, en verbeteren het waar mogelijk, in samenwerking met onze ketenpartners en inwoners.”

Leeswijzer Het hoofdstuk hierna staat stil bij samenwerkingspartners en de diverse samenwerkingsverbanden. Hoofstuk drie beschrijft de geprioriteerde veiligheidsthema’s. Iedere

prioriteit is opgebouwd volgens een vaste structuur en begint met een toelichting van het thema. Hierbij wordt beargumenteerd waarom het betreffende thema is geprioriteerd. Vervolgens worden de ambitie en doelstellingen beschreven. Met andere woorden: wat willen we bereiken? In het laatste hoofdstuk zijn ‘natuurbrandbeheersing’ en ‘veilige evenementen’ opgenomen als overige veiligheidsthema’s. Deze onderwerpen zullen de komende jaren eveneens de nodige aandacht krijgen.

Veiligheidsanalyse Voor het stellen van de juiste prioriteiten is het van belang te weten hoe het staat met de veiligheid in de gemeente. Wat komt er de komende jaren op ons af, waar willen we naartoe werken en hoe staan onze ketenpartners hierin. Daarom heeft voor de totstandkoming van dit beleid een veiligheidsanalyse plaatsgevonden. In de veiligheidsanalyse zijn verschillende indicatoren uitgewerkt en beoordeeld. Zo heeft er een evaluatie plaatsgevonden van het afgelopen beleid, zijn diverse collega’s en ketenpartners geïnterviewd en is gekeken naar de regionale en landelijke (beleids)ontwikkelingen. Er is als het ware een foto gemaakt van de huidige veiligheidssituatie in de gemeente. Uit deze veiligheidsanalyse is een voorstel voortgekomen om de eerder genoemde vier veiligheidsthema’s te prioriteren. Op 21 september 2023 is de uitkomst van de veiligheidsanalyse/voorstel met de gemeenteraad besproken.

Hoe nu verder? De gemeenteraad stelt de kaders en prioriteiten van het integraal veiligheidsbeleid vast voor de komende jaren. De uitvoering van dit integrale veiligheidsbeleid, met concrete acties en doelstellingen, wordt uiteengezet in een veiligheidsagenda. De veiligheidsagenda is vergelijkbaar met een uitvoeringsprogramma en beschrijft alle acties en activiteiten die tot en met 2027 worden uitgevoerd.

Wettelijk kader De burgemeester is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid. In artikel 38b van de Politiewet staat dat de gemeente minstens één keer per vier jaar haar doelen op veiligheidsbeleid vaststelt. Met het voorliggend integraal veiligheidsbeleid voldoet de burgemeester aan deze plicht. De afdelingen Ontwikkeling Sociaal Domein, Ruimtelijke Ontwikkeling, OWO-VTH en het gebiedsteam hebben regelmatig te maken met vraagstukken waar het onderwerp veiligheid onderdeel van uitmaakt. Dit betekent dat het college van burgemeesters en wethouders samen de verantwoordelijkheid draagt voor het integraal veiligheidsbeleid. In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De komende jaren worden gebruikt om delen van het integraal veiligheidsbeleid te borgen in de uit de Omgevingswet voortvloeiende plannen en visies. 7

Financiën Met de jaarlijkse vaststelling van de begroting stelt de raad de financiële kaders voor het veiligheidsbeleid vast. De financiële kaders bepalen mede het ambitieniveau en de mate waarin projecten en programma’s kunnen worden vormgegeven om de veiligheid te borgen en te vergroten. Uitgangspunt van het integraal veiligheidsbeleid 2024-2027 is dat de ambities en doelstellingen worden bereikt met bestaande middelen.

Communicatie Het gebruik van communicatie bevordert de bekendheid en zichtbaarheid van veiligheidsthema’s en de bijbehorende acties en resultaten. Doelgerichte communicatie is een basisprincipe dat bij elk veiligheidsthema terugkomt. Zo communiceren we (samen met onze ketenpartners) over uitgevoerde acties en nieuw en/of geactualiseerd beleid. De berichtgeving hierover vindt plaats via diverse communicatiemiddelen en lokale media. Een van de uitgangspunten van het college van burgemeester en wethouders, zoals verwoord in het coalitieakkoord Opsterland 2022-2026 ‘Mei-inoar foarút’, is inwonerbetrokkenheid: het zoeken van de verbinding met de dorpen en inwoners enthousiasmeren om meer initiatieven te starten om hun leefomgeving te verbeteren. Dat is ook wat we nastreven met dit integraal veiligheidsbeleid. We blijven aansluiting zoeken met inwoners, ondernemers en andere organisaties door te communiceren over veiligheidsthema’s die hen direct aanspreken en/of aangaan. Het gaat dan om herkenbare onderwerpen zoals bijvoorbeeld inbraakpreventie.

1. Veilige ‘mienskip’ door samenwerking De zorg voor veiligheid behoort tot de kerntaken van de gemeente. Zoals in inleiding is benoemd voert de gemeente de regie op veiligheid. De aanpak van (on)veiligheid rust bij velen: van politie en Openbaar Ministerie tot de inwoners van Opsterland en ketenpartners. Allemaal spelen zij een rol in het bevorderen van de veiligheid in onze mienskip.

We zien dat veiligheidsvraagstukken steeds complexer worden. Ze vragen om een integrale benadering. Ketenpartners waar wij veelal mee samen werken zijn politie, OM, brandweer, maar ook woningcorporaties, het Zorg- en Veiligheidshuis Fryslân, GGZ, GGD en andere maatschappelijke organisaties. Naast de regionale en lokale ketenpartners zijn er ook diverse samenwerkingsverbanden, te weten:

OWO-VTH

Driehoek

Veiligheidsregio Fryslân

Samen met de gemeente Smallingerland, het OM en het politiebasisteam Oost-Fryslân wordt de lokale driehoek gevormd. In de driehoek worden afspraken gemaakt over de inzet van politie en prioritering van veiligheidsthema’s.

Tijdens een ramp, crisis of ingrijpend incident dat bijvoorbeeld leidt tot maatschappelijke onrust is het belangrijk dat er strak wordt samengewerkt en er rolduidelijkheid is. Beslissingen worden op diverse niveaus genomen (operationeel, tactisch en strategisch). Er is op dat moment vaak een samenwerking tussen Veiligheidsregio Fryslân (VRF), politie, OM en gemeente. Bij een grotere ramp, waarbij de consequenties de gemeentegrenzen overschrijden, neemt de voorzitter van de veiligheidsregio de leiding. Dit is de burgemeester van gemeente Leeuwarden. Ook in de zogeheten “koude fase” (de fase waarin er geen crisis is) wordt volop samengewerkt, bijvoorbeeld aan planvorming.

RIEC Noord-Nederland Het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) Noord-Nederland ondersteunt de gemeente bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Met als doel samenwerking te stimuleren en de overheid en samenleving weerbaarder te maken om zo ondermijning tegen te gaan.

De gemeente Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf werken samen op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving. Zij werken samen met de politie om onder andere Opsterland veilig te houden en overlast tegen te gaan.

2. Prioriteiten Dit hoofdstuk beschrijft de geprioriteerde thema’s. Dit zijn de prioriteiten waar de komende jaren extra op wordt ingezet. Elke prioriteit wordt beschreven evenals de ambities en doelen die we ervoor hebben gesteld. Overige veiligheidsthema’s, zoals woninginbraken, houden onze blijvende aandacht maar zijn niet benoemd als prioriteit. Prioriteiten stellen is nodig, omdat er altijd meer vraagstukken zijn dan beschikbare capaciteit. Dit dwingt ons om scherpe keuzes te maken. De wereld om ons heen verandert snel met wisselende en nieuwe uitdagingen. Deze omstandigheden kunnen ertoe leiden dat prioriteiten en werkzaamheden verschuiven. Flexibiliteit is dan van belang om efficiënt en slagvaardig te kunnen optreden. Dit integrale veiligheidsbeleid laat dan ook ruimte om overige veiligheidsthema’s aandacht te geven als dat nodig is, maar door de vastgestelde prioriteiten staat meerjarig de koers vast.

2.1 Ondermijning 2.2 Jeugd en veiligheid 2.3 Digitale veiligheid 2.4 Zorg en veiligheid

2.1 Ondermijning Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit (kortweg: ondermijning) is sprake van verwevenheid tussen de onderwereld en de bovenwereld, waarbij criminelen gebruik maken van legale (overheids-) voorzieningen. Deze vorm van criminaliteit is vaak niet zichtbaar, maar heeft wel negatieve maatschappelijke gevolgen voor de inwoners, ondernemers en het bestuur van onze gemeente.

Ondermijning komt in een grote verscheidenheid aan verschijningsvormen voor. Het gaat om zaken als overlast van drugshandel, misbruik/uitbuiting van personen en criminele investeringen in de bovenwereld. Dit kan leiden tot vervlechting van onder- en bovenwereld met verslechtering van het ondernemersklimaat en verpaupering van wijken en buurten tot gevolg. We staan daarom samen met onze partners schouder aan schouder in de aanpak van ondermijning die onze samenleving aantast. De afgelopen jaren is een stevige aanpak op ondermijning ontwikkeld. Deze kan worden voortgezet en uitgebouwd waarbij we ook oog hebben voor andere (nieuwe) vormen van ondermijning. Er zijn diverse overlegstructuren opgezet en belangrijke samenwerkingsverbanden gerealiseerd met onder andere politie, OM, het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) en Meld Misdaad Anoniem (MMA). We hebben mede dankzij de samenwerking met onze ketenpartners een steeds betere informatiepositie.

Ontwikkelingen in Opsterland Ook in Opsterland zien we genoemde vormen van ondermijning, zoals de productie en handel in drugs. Met name het kenmerkende buitengebied van Opsterland is aantrekkelijk voor ondermijnende criminaliteit. Zo is de georganiseerde misdaad altijd op zoek naar locaties om ongestoord drugs te kunnen produceren. Daarvoor hebben ze ruimte nodig, goede bereikbaarheid en bij voorkeur een afgelegen locatie zodat de pakkans zo klein mogelijk

Inwoners en ondernemers zijn onze oren en ogen op straat. Bewustwordingscampagnes moeten hen bewust maken waar zij op kunnen letten om ondermijning te herkennen en op welke wijze zij dit kunnen melden. Deze meldingen helpen ons bij het aanpakken van ondermijnende criminaliteit. Zo kan de burgemeester bijvoorbeeld drugspanden sluiten. Dit geeft een duidelijk signaal af dat er in Opsterland geen plek is voor drugspanden en helpt bij het herstellen van de openbare orde en veiligheid. Maar ook malafide ondernemers willen we weren om vastgoed- en zorgfraude consequent tegen te gaan. is. Uit de veiligheidsanalyse is naar voren gekomen dat de aanpak van ondermijning blijvend aandacht behoeft. Om ondermijning effectief te bestrijden, is een integrale aanpak essentieel waarbij signaleren, preventie en handhaving in samenhang plaatsvinden. Verder is in mei 2024 het onderzoeksrapport ‘Ondermijning in Friesland’ van Edward van der Torre en zijn medeonderzoekers gepresenteerd. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de 17 Friese gemeenten en geeft aanbevelingen en aanknopingspunten voor de gemeentelijke aanpak van ondermijning. Hierbij wordt onder meer geadviseerd om de capaciteit van medewerkers op het gebied van openbare orde en veiligheid (OOV), evenals die van handhavers, uit te breiden. Daarnaast wordt het belang benadrukt van

een geactualiseerd Bibob-beleid. Voor Opsterland is de capaciteit op het gebied van OOV in 2023 uitgebreid en wordt momenteel gewerkt aan een geactualiseerd Bibobbeleid.

Ambitie “Het duurzaam terugdringen van ondermijning in Opsterland, waarbij de aanpak in het buitengebied en het tegengaan van jonge aanwas in de georganiseerde (drugs) criminaliteit extra aandacht krijgt.”

Dit willen we bereiken: 1.

Verder verbeteren van de informatiepositie zodat we beschikken over een actueel ondermijningsbeeld (signaleren).

Vergroten van de weerbaarheid: bestuurlijk, ambtelijk en van inwoners en ondernemers (bewustwording).

De aanwezigheid van criminele gelegenheidsstructuren beperken we tot een minimum (voorkomen).

We pakken – ook nieuwe verschijningsvormen van - ondermijnende criminaliteit transparant en consequent aan (aanpakken). 12

Wat gaan we daarvoor doen? •

We blijven investeren in het creëren van bewustzijn op verschillende niveaus; onder inwoners, ondernemers, ketenpartners en de ambtelijke organisatie. We bieden handelingsperspectief om signalen te herkennen en te melden. Hiervoor worden bewustwordingssessies, bewustwordingscampagnes en informatiebijeenkomsten georganiseerd.

•

We zetten in op het verstoren van criminele samenwerkingsverbanden en krijgen hier beter zicht op door blijvend integrale controles uit te voeren in samenwerking met onze ketenpartners (onder andere de politie, douane en inspectiediensten).

•

We maken actief gebruik van de Wet Bibob, Opiumwet en andere regelgeving uit de Algemene Plaatselijke Verordening. Door deze bestuurlijke instrumenten optimaal te benutten, creëren we aanzienlijke barrières. Denk hierbij aan het sluiten van een drugspand of het weigeren van een vergunning.

Hoe gaan we dit meten?

Succes afgelopen beleidsperiode

De resultaten van onze inspanningen maken we zichtbaar met de indicatoren uit onderstaande tabel. De cijfers die we gaan monitoren (de toe- of afname ten opzichte van de genoemde aantallen) geven een indicatie of de uitgevoerde acties het gewenste effect hebben. 2023 gebruiken we hierbij als basisjaar. Het is echter belangrijk op te merken dat de resultaten niet alleen uit cijfers worden afgeleid. Successen zijn ook te vinden in samenwerkingen en de ontwikkeling daarvan. Anders gezegd, niet alles is direct meetbaar. Sommige factoren zijn moeilijk te kwantificeren, worden niet gemeten, of laten zich niet gemakkelijk in cijfers uitdrukken.

We hebben veel inzet gepleegd op bewustwording van ondermijning. Als inwoners, ondernemers en medewerkers signalen van ondermijning herkennen, kunnen zij dit melden via Meld Misdaad Anoniem (MMA) waarbij wij sinds 2023 zijn aangesloten. Daarnaast worden regelmatig integrale controles uitgevoerd, zoals de actie ‘De boer op,’ waarbij we informatie uitwisselen met boeren om hun bewustzijn en weerbaarheid tegen ondermijning te vergroten.

Ondermijning

2023

Aantal casussen Lokaal Informatieoverleg Ondermijning (LIO)

Aantal casussen RIEC

Aantal bewustwording sessies (intern)

Aantal informatiebijeenkomsten/ voorlichtingscampagnes (extern)

Aantal MMA meldingen

We zetten het Lokaal Informatieoverleg Ondermijning (LIO) voort om enerzijds interne en externe informatie (van politie) samen te brengen en zo onze informatiepositie te versterken. Anderzijds om opvolging aan signalen/casuïstiek te geven.

Aantal integrale controles

Aantal bestuurlijke maatregelen n.a.v. hennepkwekerijen/drugspanden

3 0

We voeren het uitvoeringsprogramma ondermijning uit, dat voortvloeit uit de Intentieverklaring Friese Norm2.

Aantal keren inzet bevoegdheden burgemeester drugshandel APV Aantal Bibob casussen

Aantal vergunningen ingetrokken / geweigerd o.b.v. Bibob

We maken jongeren weerbaar1 tegen verleidingen van (ondermijnende) criminaliteit door te inventariseren welke preventiemaatregelen mogelijk zijn en deze toe te passen.

We zetten (waar mogelijk) de Wet goed verhuurderschap in. Dit zijn regels ter bevordering van goed verhuurderschap en het voorkomen en tegengaan van ongewenste verhuurpraktijken.

De inzet op bewustwording heeft geleid tot meerdere interne meldingen. Daarnaast worden er regelmatig MMAmeldingen gedaan. Op deze manier bundelen we onze krachten om ondermijning in Opsterland tegen te gaan.

2.2 Jeugd en Veiligheid Het voorkomen van overlast en criminaliteit begint bij de jeugd. Door te zorgen dat zij veilig opgroeien, kan er voorkomen worden dat zij in de criminaliteit belanden. Jeugdige daders zijn vaak in hun thuissituatie erg kwetsbaar. Het is daarom van belang om naar het hele gezin te kijken.

Het is essentieel dat jongeren in een veilige omgeving kunnen opgroeien. Het verkennen van grenzen hoort bij een gezonde ontwikkeling, maar kan door omwonenden als overlast worden ervaren, wat mogelijk gevoelens van onveiligheid kan oproepen. Wanneer het (thuis) niet goed gaat of ouders hulp nodig hebben bij de opvoeding, is het belangrijk dat zij de juiste ondersteuning krijgen. Tegelijkertijd blijven de lange wachttijden bij zorgaanbieders voor jongeren met complexe problemen een knelpunt. Wat verstaan we onder jeugd? Dit zijn personen in de leeftijdscategorie van 0 tot en met 23 jaar, waarbij we onderscheid maken in drie subcategorieën: Kinderen ( onder 12 jaar)

Basisschoolleeftijd, voor deze groep is aandacht in jeugdbeleid/preventie uitvoeringsprogramma gericht op primair onderwijs, ouders, opvoeding, veiligheid op school, pesten etc.

Tieners (12-18 jaar)

Middelbare schoolleeftijd, periode waarin jongeren naar de middelbare school gaan en de puberteit doormaken, wat samen kan gaan met risicovolgedrag en grotere vatbaarheid voor invloeden van buitenaf/groepsdruk.

Jongvolwassenen (18-23 jaar)

Hoewel deze groep formeel niet altijd meer als ‘jeugd’ wordt beschouwd, besteden wij ook aandacht aan deze groep omdat de overgang naar volwassenheid en zelfstandigheid bij sommigen extra begeleiding en ondersteuning vereist om overlast- en/of crimineel gedrag te voorkomen.

Met de meeste jongeren in Opsterland gaat het goed. Een beperkte groep jongeren veroorzaakt echter overlast of vertoont hinderlijk gedrag, zoals overlast door scooters, vuurwerk, afval op straat en vernielingen aan publieke eigendommen. Dit gedrag komt vaak voor in groepsverband en onder invloed van groepsdruk. In sommige gevallen escaleert dit en raken jongeren betrokken bij intimidatie, bedreigingen of geweld, meestal met kwetsbare jongeren als betrokkenen. Deze groep is extra vatbaar voor de verleidingen van het grote geld en kan daardoor afglijden naar criminaliteit. Zodra ze betrokken raken bij georganiseerde criminaliteit, is het bijzonder moeilijk om hiervan los te komen. Aandacht voor alcohol- en drugsgebruik onder minderjarigen blijft essentieel. In Opsterland zien we een toename van middelengebruik onder jongeren3 , mede door groepsdruk en sociale normen. Jongeren drinken vaker als mensen in hun omgeving, zoals ouders of vrienden, dat ook doen. Om het gebruik terug te dringen, is een

gerichte, integrale aanpak nodig. Daarom zijn we in 2024 gestart met de Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) aanpak, gericht op een positieve, gezonde leefomgeving voor jongeren (10-18 jaar). Deze aanpak richt zich op vier domeinen: het gezin (ouderbetrokkenheid), school, vriendenkring en vrije tijd. OKO is een meerjarige aanpak, gebaseerd op het succesvolle IJslandse preventiemodel. De invloed van sociale media op de jeugd is onmiskenbaar, waaronder het probleem van online pesterijen. Onderzoek van de GGD4 toont aan dat het aantal gevallen van online pesten in Opsterland is gestegen. Dit vraagt om een brede benadering van jeugdproblematiek, waarbij de digitale wereld een belangrijke rol speelt in het signaleren van trends en het tijdig ondernemen van actie.

Overzicht meldingen jeugdoverlast:

Ontwikkelingen in Opsterland

Wat gaan we daarvoor doen?

In de afgelopen jaren zijn er geen (zichtbare) problematische jeugdgroepen ontstaan. Wel is er op verschillende momenten en locaties overlast ervaren. Onder leiding van de gemeente, samen met ketenpartners, is geprobeerd deze overlast terugdringen. Er zijn diverse overlegstructuren opgezet waarin jeugdoverlast wordt besproken en acties worden gecoördineerd. Af en toe sluiten ook lokale belanghebbenden en ondernemers die door de overlast worden getroffen, hierbij aan. Met gerichte interventies en samenwerking willen we voorkomen dat jongeren grensoverschrijdend of crimineel gedrag vertonen.

•

We volgen de (digitale) ontwikkelingen en trends onder de jeugd. We passen preventieactiviteiten hier op aan en zoeken hierbij de samenwerking met de scholen, het jongerenwerk en andere ketenpartners. Denk hierbij aan Hackhield en het faciliteren van Hackshield in de klas (lesprogramma) om jongeren digitaal weerbaar te maken.

•

We pakken alcohol- en drugsgebruik onder minderjarigen aan met onder andere de OKOaanpak. Deze gerichte en integrale benadering versterkt het formele en informele netwerk rondom jongeren en creëert zo een kansrijke omgeving voor hen. Daarnaast voeren we Alcoholwetcontroles uit bij evenementen om naleving van de regels te waarborgen.

Ambitie “Het creëren van een veilige omgeving waarin jongeren zich kunnen ontwikkelen en deel kunnen uitmaken van de samenleving, terwijl tegelijkertijd wordt opgetreden bij overlast en ondersteuning wordt geboden als zij dreigen te verzeilen in criminaliteit.”

•

We zoeken aansluiting de projecten uit het ‘Uitvoeringsprogramma preventie jeugd 2024’, zoals de OKO aanpak.

•

We zetten in op nauw contact met de jeugd. Het jongerenwerk, handhaving en de (digitale) wijkagenten staan in nauw contact met de jeugd, ouders en omwonenden.

Dit willen we bereiken 1.

Jeugdoverlast in de openbare ruimte blijft beperkt.

Wij kennen onze jeugd goed en zijn een betrouwbare overheid waar jongeren terecht kunnen voor hulp. Tegelijkertijd spreken wij hen aan op hun gedrag wanneer zij overlast veroorzaken, omdat preventie niet zonder handhaving kan.

Een stevige samenwerking tussen ketenpartners, waarbij ouders en jongeren betrokken zijn. Zorgelijke signalen worden vroegtijdig herkend en aangepakt door deze gezamenlijke inzet

Tegengaan van de vorming van problematische jeugdgroepen en jonge aanwas van crimineel gedrag.

•

Wij blijven inzetten op preventie, vroegtijdig signaleren en het oplossen van problemen. Bij ernstige overlast treden handhaving en politie op, en waar nodig gebruiken we het 7-stappenmodel5 voor een groepsgerichte aanpak van jeugdoverlast.

•

We maken jongeren weerbaar tegen de verleidingen van (ondermijnende) criminaliteit door te inventariseren welke preventiemaatregelen mogelijk zijn en deze toe te passen. Voor jongeren die in de klauwen van georganiseerde criminaliteit terecht zijn gekomen, doen we ons best om hen terug te halen en de nodige zorg te bieden.

Hoe gaat we dit meten? De resultaten van onze inspanningen maken we zichtbaar met de indicatoren uit onderstaande tabel. De cijfers die we gaan monitoren (de toe- of afname ten opzichte van de genoemde aantallen) geven een indicatie of de uitgevoerde acties het gewenste effect hebben. 2023 gebruiken we hierbij als basisjaar. Het is echter belangrijk op te merken dat de resultaten niet alleen uit cijfers worden afgeleid. Successen zijn ook te vinden in samenwerkingen en de ontwikkeling daarvan. Anders gezegd, niet alles is direct meetbaar. Sommige factoren zijn moeilijk te kwantificeren, worden niet gemeten, of laten zich niet gemakkelijk in cijfers uitdrukken. Jeugd en Veiligheid

2023

Aantal politie meldingen jeugdoverlast

132

Aantal politie meldingen vandalisme/baldadigheid

Controles Alcoholwet

Succes afgelopen beleidsperiode Vanaf 2023 is de samenwerking tussen ketenpartners verder versterkt door de introductie van het Sociaal Platform Jeugd. Deze overlegstructuur bevordert de korte lijnen tussen partners, waardoor zorgen vroegtijdig worden gesignaleerd en gedeeld. Gezamenlijk wordt gezocht naar passende oplossingen en interventies. Daarnaast is de OKOaanpak gestart om te waarborgen dat onze jeugd gezond, veilig en gelukkig opgroeit.

2.3 Digitale Veiligheid Digitalisering heeft een grote impact op de levens van onze inwoners. Uit de Veiligheidsmonitor 2023 blijkt dat 16% van de Nederlandse bevolking slachtoffer geweest is van een of meer online delicten of incidenten. Hacken, digitale fraude, phishing, sexting en online pesten zijn slechts enkele vormen van criminaliteit in het digitale domein. Hoewel de impact daarvan en het risico op slachtofferschap groot is, ontbreekt bij veel mensen de kennis en alertheid over deze vorm van criminaliteit.

Jongeren zijn relatief vaak slachtoffer van online pesten, phishing, geldfraude en grooming, en worden ook vaker als verdachte betrokken bij dergelijke activiteiten6. Ouderen lijken daarentegen meer kwetsbaar voor bijvoorbeeld WhatsApp-fraude en bankhelpdeskfraude. Daarnaast blijkt ook het midden- en kleinbedrijf (MKB) steeds vaker slachtoffer te worden van complexere vormen van digitale criminaliteit. Zo maken cybercriminelen een op maat gemaakte e-mail en doen zich voor als iemand anders om geld of gevoelige bedrijfsinformatie te verkrijgen. Het is daarom belangrijk om als gemeente te investeren in de bewustwording en weerbaarheid van zowel inwoners als ondernemers. Onze snel digitaliserende wereld heeft ook impact op de gemeente. Het leidt niet alleen tot nieuwe mogelijkheden maar ook tot nieuwe uitdagingen op het gebied van privacy en informatieveiligheid. Gegevensbescherming in de breedste zin van het woord is belangrijker dan ooit. De recente technologische ontwikkelingen zoals clouddiensten, kunstmatige intelligentie (bijvoorbeeld chatbots als ChatGPT), algoritmes, huishoudelijke apparatuur die verbonden is met het internet en andere innovaties zullen onze manier van leven, werken en communiceren ingrijpend en blijvend veranderen. Daarom is het belangrijk om voorbereid te zijn op cyberaanvallen en datalekken.

Daarnaast zien we een landelijke opkomende trend van online aangejaagde ordeverstoringen, waarbij sociale media en andere digitale platforms worden gebruikt om

mensen aan te zetten tot ongeoorloofde acties en chaos te creëren. Hierop moeten we eveneens goed voorbereid zijn.

Er is een verschuiving van offline - naar online criminaliteit: ook in Opsterland. Opvallend is de afname van het aantal woninginbraken terwijl het aantal cybercrime zaken toeneemt.

hier samen in optrekken. Voor de gemeente is het van groot belang om de gemeentelijke interne informatiehuishouding en beveiliging op orde te hebben. We moeten voorkomen en adequaat reageren wanneer er veiligheidsincidenten en datalekken ontstaan. Dit vraagt voortdurende aandacht en bewustwording van onze medewerkers over informatieveiligheid en privacy.

Ambitie Ontwikkelingen in Opsterland De landelijke trend laat zien dat er steeds meer inwoners slachtoffer worden van gedigitaliseerde criminaliteit, zo ook in Opsterland. Het exacte aantal slachtoffers in onze gemeente is onbekend, aangezien geregistreerde meldingen slechts een klein deel van de daadwerkelijke gevallen vertegenwoordigen. Veel slachtoffers doen geen aangifte uit schaamte of andere redenen. Ter indicatie: het totale schadebedrag voor (gemelde) slachtoffers van cybercriminaliteit in Opsterland en Smallingerland (ons basisteam politie) bedroeg in 2023 €114.091,137. Gezien de stijging van het fenomeen cybercriminaliteit is het belangrijk om als gemeente te investeren in de weerbaarheid van inwoners en ondernemers. Omdat digitale criminaliteit de gemeentegrenzen vaak overstijgt is het noodzakelijk om met publiek/private ketenpartners

“Het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid rondom digitale veiligheid van inwoners, ondernemers en de gemeentelijke organisatie, evenals het voorbereid zijn op grootschalige cyberincidenten en online aangejaagde ordeverstoringen.”

Dit willen we bereiken 1.

We vergroten de weerbaarheid van inwoners en ondernemers tegen digitale criminaliteit. We richten ons daarbij vooral op kwetsbare doelgroepen, zoals ouderen, jongeren en bedrijven, door hen bewust te maken van de veiligheidsrisico’s in de digitale wereld en hen handelingsperspectieven te bieden. 18

Het krijgen van inzicht in de aard en omvang van cybercrime, onder andere door meldingsbereidheid te stimuleren.

De gemeente heeft haar eigen digitale huis op orde en vergroot de kennis van interne medewerkers op dit onderwerp.

De gemeentelijke organisatie is goed voorbereid op cyberincidenten/crisissen en volgt de ontwikkelingen op het gebied van online aangejaagde openbare ordeverstoring.

Wat gaan we daarvoor doen? •

•

We maken inwoners, ondernemers en medewerkers van de gemeente bewust van de gevaren van digitale criminaliteit door te communiceren over de veiligheidsrisico’s die gepaard gaan met digitalisering. Dit doen we door middel van voorlichting en bewustwordingscampagnes. De focus ligt eerst op bewustwording en vervolgens op het weerbaar maken van deze doelgroepen. We volgen landelijke en regionale ontwikkelingen en acties. Waar van meerwaarde zullen we deze inzetten in Opsterland. Hierbij is samenwerking met publieke/ private ketenpartners zoals politie, banken, scholen, andere gemeenten erg belangrijk. Digitale criminaliteit is immers domein overstijgend. Vanuit de crisisorganisatie worden de noodzakelijke voorbereidingen getroffen over de omgang met cyberincidenten en cybercrisissen. Daarnaast wordt periodiek getraind op crisissen met betrekking tot cybercriminaliteit, zoals een cyberaanval.

Hoe gaan we dit meten?

Succes afgelopen beleidsperiode

In het vorige integraal veiligheidsbeleid lag de focus niet op digitale veiligheid. Dit betekent echter niet dat we geen aandacht hadden voor deze snel opkomende vorm van criminaliteit. In het voorjaar van 2024 zijn we begonnen met de voorbereidingen voor Hackshield, een online game voor kinderen van 8 tot 12 jaar. Hackshield leert hen bewust en veilig om te gaan met het internet.

Digitale veiligheid

2023

Aantal gemelde cybercrimes bij politie (o.a. horizontale fraude, identiteitsfraude, met online handel, fraude met betaalproducten, etc.)

113

Aantal bewustwording sessies (intern)

Aantal informatiebijeenkomsten/ voorlichtingscampagnes (extern)

Cijfers veiligheidsmonitor

16%8

2.4 Zorg en Veiligheid Het thema ‘Zorg en veiligheid’ omvat diverse onderwerpen zoals huiselijk geweld, verward gedrag, radicalisering (CTER) en woonoverlast. De afgelopen jaren zijn de domeinen zorg en veiligheid dicht naar elkaar toegegroeid. We hebben gezien dat door vroegtijdig vanuit zorg betrokken te zijn en hulp te verlenen, kan worden voorkomen dat casuïstiek complex wordt en risico’s vormt voor de openbare orde en veiligheid.

Problemen op het gebied van zorg en veiligheid tasten het veiligheidsgevoel van inwoners aan. Het aantal personen met verward of onbegrepen gedrag neemt toe. Het gaat hierbij om mensen die de grip op hun leven (dreigen te) verliezen, waardoor er een risico ontstaat dat zij zichzelf of hun omgeving schade berokkenen. Het zijn vaak inwoners waarbij sprake is van multiproblematiek. Denk hierbij aan complexe aandoeningen in combinatie met schulden of een verslaving. De decentralisatie van de zorgtaken en de bijbehorende bezuinigingen hebben er onder andere toe geleid dat mensen langer dan wenselijk moeten wachten op de benodigde zorg. Hierdoor raakt de zorgproblematiek met de veiligheidsproblematiek verweven. Uiteindelijk krijgt dan ook de omgeving last van het gedrag van deze personen. We merken op dat de problematiek rondom individuele casuïstiek steeds complexer wordt en meer tijd en energie vergt om op te lossen of te de-escaleren. Tegelijkertijd zijn we er de afgelopen jaren lokaal goed in geslaagd om een groot deel van deze problematiek aan te pakken met behulp van de AVE-methodiek en de inzet van onze procesregisseurs zorg en veiligheid.

De gemeente vervult een regierol om risico’s op overlast, criminaliteit, polarisatie en andere spanningen te voorkomen of te beperken. Ook zorgt de gemeente ervoor dat overlast en criminaliteit effectief worden aangepakt. Dit 21

gebeurt in samenwerking met inwoners en ketenpartners, zoals de politie, het Openbaar Ministerie, zorgprofessionals, woningcorporaties en het Zorg- en Veiligheidshuis Fryslân. Daarnaast speelt de gemeente een belangrijke rol in de preventieve en integrale aanpak van radicalisering en extremisme. Naast zorgen over jihadistisch extremisme, is er groeiende bezorgdheid over radicalisering vanuit zowel linkse als rechtse hoeken, evenals anti-overheidsen complotdenken. De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) heeft in opdracht van Noord-Nederlandse gemeenten een fenomeenanalyse uitgevoerd naar links- en rechtsextremisme en anti-overheidssentimenten. Eind 2022 zijn de resultaten van het onderzoek gepresenteerd en de vervolgacties besproken. Uit het onderzoek blijkt dat ook in Noord-Nederland voldoende voedingsbodem is voor deze vormen van extremisme, waarbij gas- en zandwinning, windmolenproblematiek en boerenprotesten kenmerkend zijn voor onze regio. Het is cruciaal dat we signalen van polarisatie, radicalisering en extremisme zorgvuldig oppakken en de onderliggende gevoelens en belangen in kaart brengen, een aanpak die we Contraterrorisme, Extremisme en Radicalisering (CTER) noemen. Opsterland streeft ernaar om haar inwoners de zorg te bieden die ze nodig hebben en om vroegtijdig problemen te signaleren.

Door de juiste partners in te zetten, kunnen we voorkomen dat dergelijke problemen escaleren naar ernstige veiligheidskwesties.

Ontwikkelingen in Opsterland

In Opsterland is het aantal meldingen bij de politie over personen met verward of onbegrepen gedrag in de afgelopen vijf jaar met 15% toegenomen9 , met een aanzienlijke piek tijdens de coronaperiode. Daarnaast blijven inwoners met GGZ-problemen, gedragsstoornissen of verslavingsproblemen vaak langer thuis wonen zonder passende hulp te kunnen of willen krijgen. Dit kan het veiligheidsgevoel in een buurt verstoren.

Ambitie “Het leveren van passend maatwerk aan inwoners met complexe problematiek en/of een veiligheidsrisico om overlast en onveilige situaties te minimaliseren”

Dit willen we bereiken 1.

Inwoners voelen zich veilig op straat en in hun leefomgeving.

De gemeente biedt - in samenwerking met ketenpartners - adequate zorg en maatregelen voor personen die door hun gedrag overlast en onveilige situaties veroorzaken.

We zijn op de hoogte van landelijke en regionale ontwikkelingen op thema’s die zorg- en veiligheid raken. We passen beproefde praktijken toe in samenwerking met onze ketenpartners.

Wat gaan we daarvoor doen? •

We voeren regie op complexe vraagstukken, betrekken onze ketenpartners bij de aanpak en sturen op passend eigenaarschap in de keten. Waar nodig schalen we op naar het Zorg- en Veiligheidshuis Fryslân.

•

We hanteren de aanpak voorkoming escalatie (AVE) als het op- en afschalingsmodel bij complexe casuïstiek en zorgen voor blijvende aandacht voor het model bij onze eigen medewerkers en ketenpartners.

•

De burgemeester past in voorkomende gevallen zijn bevoegdheden toe, zoals het opleggen van huisverboden en crisismatregelen uit de Wet verplichte GGZ. We hebben aandacht voor CTER10 signalen, onderzoeken deze zorgvuldig en zetten in op bewustwording bij ambtenaren, bestuur en ketenpartners. Waar mogelijk zetten we de Wet aanpak woonoverlast in.

•

We blijven buurtbemiddeling inzetten.

•

We informeren onze inwoners blijvend over de (eigen) mogelijkheden om overlast tegen te gaan en de mogelijkheden die overheden en maatschappelijke organisaties bieden.

Hoe gaat we dit meten?

Succes afgelopen beleidsperiode

Sinds 2022 is de samenwerking tussen zorg en veiligheid verder versterkt door de inzet van de wijk-GGD’er. De wijkGGD’er fungeert als verbindingsschakel in het netwerk van veiligheid en zorg. Deze professional benadert mensen met onbegrepen of verward gedrag zo snel mogelijk om verdere escalatie te voorkomen. In een vroege fase bepaalt de wijkGGD’er, samen met (zorg)ketenpartners, welke aanpak en zorg nodig is en regelt dit. Dit helpt om onnodige politieinzet te vermijden en voorkomt verdere traumatisering van de betrokkenen.

Zorg en veiligheid

2023

Aantal politie meldingen verwarde personen/ personen met onbegrepen gedrag

141

Aantal politie meldingen burenconflicten 104 Aantal politie meldingen drugs/ drankoverlast

Aantal politie meldingen overig sociaal

Aantal CTER casussen

Aantal keren inzet buurtbemiddeling

Aantal keren inzet Wet aanpak woonoverlast

3. Overige veiligheidsthema’s Naast de vier vastgestelde prioriteiten zijn ‘brandveiligheid’ en ‘veilige evenementen’ thema’s die de komende jaren ook aandacht verdienen en krijgen.

3.1 Natuurbrandbeheersing De gemeente Opsterland bestaat voor een groot deel uit buitengebied met veel natuur en bossen. In het buitengebied wordt gerecreëerd, gewoond, ondernomen en zorg aangeboden. De natuur is echter ook kwetsbaar. Door klimatologische ontwikkelingen hebben we steeds vaker te maken met (langdurige) droogte. Dit zorgt ervoor dat vegetatie meer en vaker brandbaar wordt en het aantal brandgevoelige dagen zal toenemen. Uit recent onderzoek van het NIPV 2023 blijkt er een toename te verwachten is van het aantal natuurbranden en de intensiteit daarvan. Dit in combinatie met een verdere verdichting van Nederland maakt ook dat de verwachting is dat de impact van de branden op de maatschappij toeneemt.

Wat gaan we hiervoor doen? Eens per vier jaar stelt Veiligheidsregio Fryslân het regionaal risicoprofiel vast. Het risico op een natuurbrand wordt hierin ook specifiek benoemd. Brandweer Fryslân treft daarom ook voorbereidende maatregelen om een natuurbrand (beter) te kunnen bestrijden door bijvoorbeeld de aanschaf van specifiek materieel en het investeren op vakbekwaamheid. Echter is dit niet de enige maatregel, de grootste winst kan behaald worden door preventief maatregelen te nemen die kunnen voorkomen dat een natuurbrand minder snel onbeheersbaar wordt. In 2023 is mede daarom het ‘convenant natuurbrandbeheersing Fryslân’ ondertekend. In dit convenant wordt de samenwerking tussen VRF, terreinbeheerorganisaties, provincie en een aantal

Friese gemeenten (waaronder Opsterland) op het gebied van natuurbrandbeheersing verder beschreven en het belang van het onderwerp erkend. De focus ligt hierbij op natuurgebieden uit de Risico Inventarisatie Natuurgebieden, zogeheten ‘RIN gebieden’. Dit zijn natuurgebieden waarin door gebiedskenmerken een groter risico bestaat op een onbeheersbare natuurbrand, voor Opsterland zijn dit Duurswouderheide, Lippenhuisterheide, Beetsterzwaag e.o. en Bakkeveen e.o. De samenwerking, vastgelegd in het convenant, heeft als doel om preventief op te treden tegen natuurbranden middels een gebiedsgerichte aanpak. De gebiedsgerichte aanpak gaat uit van het samenbrengen van gebiedspartners terreinbeheerders, en de brandweer om waar nodig en mogelijk preventieve maatregelen te nemen en voorbereidende plannen te maken voor een effectievere beheersing en bestrijding van natuurbranden. Deze maatregelen kunnen bijvoorbeeld bestaan uit het voorkomen dat een brand een risico-object kan bereiken, een brand (beter) gecompartimenteerd kan worden of het voldoende beschikbaar hebben van bluswatervoorzieningen op het terrein. De komende jaren zullen dan ook in het teken staan van het uitvoeren van de maatregelen (na vaststelling) met de betrokken partijen.

3.2 Veilige evenementen In Opsterland worden jaarlijks diverse vergunningen verstrekt voor verschillende typen evenementen. Deze evenementen variëren in aard en schaal, van straatbarbecues met een beperkt aantal bezoekers tot grotere evenementen zoals Oerrock, het Dodofestival en het Oldtimerfestival. Ondanks het groeiend aantal

evenementen in onze gemeente, is er door samenloop van verschillende omstandigheden, nog geen evenementenbeleid vastgesteld. Wij zijn er trots op dat er in Opsterland zoveel evenementen worden georganiseerd en bezocht. Evenementen dragen bij aan de gemeenschapszin en de lokale economie, en bieden een leuke gelegenheid voor ontspanning. Om de veiligheid te waarborgen en duidelijkheid te creëren voor zowel inwoners als organisatoren, vinden wij het belangrijk dat er evenementenbeleid wordt opgesteld.

Wat gaan we hiervoor doen? De komende jaren gaan we ons inzetten om een duidelijk en helder evenementenbeleid te ontwikkelen. Goed opgezet evenementenbeleid vermindert de kans op problemen. Met het evenementenbeleid willen we de kaders schetsen waarbinnen evenementen kunnen plaatsvinden. Dit biedt richtlijnen voor zowel initiatiefnemers als hulpdiensten, voor een veilig en verantwoord verloop van evenementen in Opsterland. Bij evenementen staat de openbare orde en veiligheid voorop en krijgt tijdens het vergunningentraject de nodige aandacht. Toezicht en handhaving bij evenementen zijn ook belangrijke aspecten en deze taken worden uitgevoerd door de afdeling OWO-VTH. Omdat deze afdeling voor de OWO-gemeenten werkt, heeft geharmoniseerd evenementenbeleid in OWO-verband (waarbij er ruimte is voor lokaal maatwerk) de voorkeur boven lokaal evenementenbeleid. Dit komt omdat geharmoniseerd beleid eenvoudiger is in de uitvoering. 23

Daarom wordt de komende jaren onderzocht of een OWO-evenementenbeleid mogelijk is en, indien ja, hoe dit opgesteld kan worden. Het streven is om binnen de looptijd van dit integraal veiligheidsbeleid, evenementenbeleid vastgesteld te hebben, hetzij lokaal dan wel OWOevenementenbeleid.

Eindnoten 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Deze actie komt ook terug bij prioriteit Jeugd en Veiligheid, er is sprake van een overlap. Intentieverklaring Friese Norm beschrijft de (bestuurlijke) ambities van de Provincie Fryslân, het Wetterskip Fryslân en de 18 Friese burgemeesters in de aanpak van ondermijning. Doel is te komen tot een eenduidige en effectieve aanpak. Het vormen van een brede barriere door meer samen te werken als één overheid en door één basisniveau af te spreken. Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 en schoolmonitor 2023. Gezondheidsmonitor Jeugd 2023. Het 7-stappenmodel biedt handvatten om signalen op een zorgvuldige manier te verkennen, om een plan van aanpak te maken als er inderdaad sprake blijkt te zijn van een problematische jeugdgroep en om het plan goed uit te voeren. Bron: rapport cyberweerbaarheid "Een gemeentelijk offensief ter preventie van slachtofferschap van cybercrime" van o.a. Hogeschool Saxion. Bron: politie. 16% van de Nederlandse bevolking is in 2023 slachtoffer geweest van online criminaliteit. Bron: Veiligheidsmonitor 2023. In 2018 waren er 122 meldingen van verward gedrag en in 2023 140 meldingen. CTER staat voor Contraterrorisme, Extremisme en Radicalisering.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opsterland&id=8b10692b-6fc6-49dd-a39a-62e1f9aaf66a