B15 Brief college - Preventieagenda

Zaaknummer: 0086236924

Gemeenteraad Opsterland

Uw kenmerk:

Uw brief van:

Onderwerp: Preventieagenda

Ons kenmerk:

Behandeld door:

Telefoon:

Bijlagen:

0086236924

Roos Woudenberg

(0512) 386 222

1

Beetsterzwaag, 2 december 2025 Verzonden op: 4 december 2025

Geachte raad, In 2021 is de Preventieagenda (2021-2030) door de raad vastgesteld. In deze Preventieagenda zijn doelen opgesteld en zeven actielijnen uiteengezet. Om hier uitvoering aan te geven, stellen we jaarlijks een actieplan vast. Hierin verbinden we concrete acties aan de actielijnen en aan de overkoepelende doelen. Het actieplan voor 2026 is vastgesteld door het college van B&W. Terugblik 2025 In 2025 zijn in alle onderdelen van de Preventieagenda stappen gezet. In deze brief geven we een terugblik op hoofdlijnen. Voor een terugblik op activiteitenniveau verwijzen we naar het actieplan 2026. Elkaar ontmoeten en helpen in de dorpen staat centraal in de vastgestelde nota ‘Hert foar Opsterlân’. Hierin staan de plannen om inwoners en organisaties te ondersteunen om goed samen te werken en het netwerk te versterken. Dit draagt eraan bij dat mensen langer en actiever in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen. Ook is meer aandacht besteed aan informele zorg en jonge mantelzorgers. Zo groeit het netwerk van inwoners die elkaar ondersteunen, wat de druk op professionele zorg helpt verlagen. Dit alles bij elkaar noemen wij de sociale basis. Binnen het thema jeugd is verder gewerkt aan een sterke basis. Via onder andere de Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)-aanpak en de Lokale Educatieve Agenda is de samenwerking tussen scholen, ouders en ketenpartners versterkt.

Samen met deze ketenpartners wordt tijdens dialoogsessies bepaald op welke thema's we gaan inzetten. Doordat we dat samen doen, voorkomen we versnippering en kunnen we hopelijk gerichter resultaten behalen als het gaat om een veilige omgeving voor onze kinderen. Er is meer aandacht gekomen voor gelijke ontwikkelkansen en mentale gezondheid bij jongeren. De vijf ketenaanpakken, zoals Kansrijke Start, Welzijn op Recept en Valpreventie worden verder opgezet en doorontwikkeld. Ook zijn nieuwe initiatieven gestart die bijdragen aan gezonde leefstijl, mentale veerkracht en meedoen in de samenleving. Het nieuwe beleidsplan Schuldhulpverlening draagt bij aan vroegsignalering en meer ondersteuning bij financiële problemen.

1/3

Zaaknummer: 0086236924

Daarnaast is de Lokale Inclusie Agenda vastgesteld. Daarmee werken we aan een gelijkwaardige samenwerking waarin iedereen die wil, mee kan doen. Ook versterken we de basisvaardigheden, zoals lezen, rekenen en digitaal, onder andere via taalhuizen en bij lokale werkgevers. Vooruitblik 2026 en evaluatie In 2026 bevindt de Preventieagenda zich halverwege de looptijd richting 2030. Dit jaar staat in het teken van tussentijds evalueren, bijsturen en verder bouwen op wat is bereikt. In het eerste halfjaar voeren we een brede, tussentijdse evaluatie uit van de periode 2021–2025. Die laat zien wat goed werkt, waar we nu staan en waar verbetering mogelijk is. Ook worden hierin maatschappelijke ontwikkelingen meegenomen. De resultaten van deze evaluatie gebruiken we om de tweede helft van de looptijd zo effectief mogelijk uit te voeren. We richten ons in 2026 onder andere op de verdere uitvoering van Toekomstbestendig Welzijnswerk binnen de actielijn Vitale Dorpen. Het digitale platform Voor Elkaar Plein groeit verder, net als het aantal Doarpskeamers waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Bij de actielijn Gezond Lichaam ligt de focus op het borgen van de ketenaanpakken en het uitbreiden van beweeg- en leefstijlactiviteiten.

Binnen de actielijn Mentale Veerkracht versterken we de samenwerking tussen onderwijs, jongerenwerk en welzijn, zodat signalen van stress of psychische klachten eerder worden herkend. Verder besteden we aandacht aan financiële zelfredzaamheid, vrijwilligerswerk en mantelzorg. Door deze brede inzet blijft de Preventieagenda richting 2030 bijdragen aan een gezond, veerkrachtig en verbonden Opsterland. Financiën De Preventieagenda van de gemeente Opsterland is gebaseerd op het gedachtegoed van positieve gezondheid. Dat betekent dat gezondheid meer is dan de afwezigheid van ziekte. Ook mentale, sociale en financiële gezondheid spelen een rol. Met deze brede blik willen we bijdragen aan het welzijn van inwoners en de zorg op termijn betaalbaar en uitvoerbaar houden. Sinds 2021 werken we met een integrale aanpak voor preventie binnen het sociaal domein. Daarbij sluiten we aan bij landelijke afspraken, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord (IZA). In Friesland is het IZA vertaald naar het frIZA. Gemeenten hebben binnen het GALA een belangrijke taak om lokaal samenhangend beleid op te zetten. In Opsterland hebben we ervoor gekozen om de uitvoering van het GALA te verbinden met onze bestaande Preventieagenda. In 2025 is ook het landelijk Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) ondertekend.

Een deel van de taken en middelen uit het GALA lopen hierin door. Hoewel landelijk beleid en financiering kunnen wijzigen, houden we vast aan een integrale preventieve aanpak waarin samenwerking, een sterke sociale basis en eigen regie van inwoners centraal staan. De uitvoering van de Preventieagenda vraagt vooral personele inzet en valt grotendeels binnen de bestaande budgetten. Wanneer extra middelen nodig zijn, vragen we deze aan via de perspectiefbrief of begroting. Daarnaast ontvangen we financiering vanuit het GALA, AZWA en FrIZA. Deze middelen worden ingezet voor activiteiten die passen binnen de doelen van de Preventieagenda.

2/3

Zaaknummer: 0086236924

Investeren in preventie is investeren in de toekomst. De effecten zijn niet altijd direct zichtbaar, maar zorgen op de lange termijn voor meer gezondheid, meer samenredzaamheid en minder druk op zorg en ondersteuning. Zo bouwen we stap voor stap aan een duurzaam en sociaal Opsterland. Tot slot Als u vragen heeft over de preventieagenda, kunt u contact opnemen met Roos Woudenberg via mailadres Roos.woudenberg@opsterland.nl.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Sandra van ’t Hooge

Andries Bouwman

3/3