A02 Brief dhr. Buist - Handhaving milieuregels is provincie breed willekeurig - A
Tekst van het document
08-12-2025 |
|
provincie breed willekeurig
is
Brief dhr. Buist - Handhaving milieuregels 8 december 2025.
willekeurig.
is
Onderwerp: Handhaving milieuregels Fryslân Geachte raadsleden,
ik
Direct hieronder treft u aan een stuk dat aanvankelijk geplaatst had willen hebben als opiniestuk de LC. Niet alle copy die wordt aangeboden wordt echter ook geplaatst zo leert de ervaring. Zo gaat dat een democratische rechtstaat met persvrijheid, het wat het is. Als schrijver van stukjes ga niet over het plaatsingsbeleid, dat aan de redactie.
in
is
in
is
je
ik
Daaronder vindt u een wat uitgebreider stuk dat heb geschreven op basis van documenten, een lang gesprek met medewerkers van de FUMO (door tussenkomst van hun afdeling communicatie), op basis van landelijke informatie (o.a. rapporten en verslagen) en op basis van mijn kennis die eerder opdeed van uit mijn vroegere loopbaan. Dat stuk heeft gediend als de basis voor het opiniestuk. heb dat document bijgevoegd opdat uw beeld dan zo volledig mogelijk is.
ik
Ik
ik
Uiteraard heb me inmiddels gewend tot het Dagelijks Bestuur van de FUMO en natuurlijk ook tot de Provincie Fryslân. heb hen gevraagd deze onverkwikkelijke situatie te doen beëindigen.
Ik
Vanwege uw controlerende taak leek het mij goed ook u als raadsleden van een van de genoemde gemeenten te informeren. U bent de instantie die het zogenaamde eerste lijntoezicht
heeft op het college, U bent degene die aan de knopen draait. Vandaag stond de LC overigens uitvoerig stil bij deze kwestie.
Siebren Buist
in
Vriendelijke groet,
het eerste kwartaal van 2026 beschikken over uw inhoudelijke reactie
in
Ik
zou graag ergens deze.
08-12-2025 |
|
provincie breed willekeurig
is
Brief dhr. Buist - Handhaving milieuregels
De teksten 2 oktober 2025:
Handhaving milieuregels klopt niet.
in
in
er
al
in
In
Wie Fryslân een bedrijf heeft, merkt snel dat verschillen zijn de wijze waarop verschillende gemeenten milieuregels worden gehandhaafd. de ene gemeente krijgt een bedrijf te maken met strikte controles en mogelijk zelfs strafrechtelijke vervolging, terwijl een paar kilometer verderop het toezicht mild en boetes zelden of nooit voorkomen. Dit geen karikatuur, maar de dagelijkse praktijk het gebied waar Fryske Utfieringstjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) haar werk doet.
is
is
in
het leven geroepen om toezicht en handhaving
verbeteren en
in
't
te
te
in
is
uniformeren. De oprichting van FUMO was het gevolg van twee rampen. De eerste was de vreselijke vuurwerkramp Enschede. De tweede ramp was de brand café Hemeltje Volendam dat aan 14 jonge mensen het leven kostte. Beide rampen toonden de noodzaak aan om de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving op milieu- en leefomgevingstaken flink verbeteren. Het rapport met de sprekende naam 'De Tijd Rijp' van de Commissie Mans heeft daarbij een wezenlijke rol gespeeld. De FUMO
in
in
te
is
in
Bedrijven en inwoners zouden moeten weten waar ze aan toe zijn, ongeacht de gemeente waarin men woont of onderneemt. Maar de praktijk werkt het anders: tien gemeenten laten de onafhankelijke FUMO handhaven. Acht gemeenten van de achttien gemeenten Fryslân
in
houden de touwtjes zelf
in
handen (Achtkarspelen, Heerenveen, Noardeast-Fryslân,
in
Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland, Súdwest-Fryslân, Tytsjerksteradiel). Dat betekent dat buitengewoon opsporingsambtenaren die acht gemeenten onder direct gezag van het lokale bestuur vallen. Strafrechtelijk handhaven gebeurt daar niet of nauwelijks. Heerenveen, een van de grootste gemeenten de provincie met heel veel bedrijven, jaren geen enkel bedrijf strafrechtelijk aangesproken. Men laat, zo laat het zich aanzien uit een oogpunt van logica en kansberekening, daar jaren zaken lopen. Inzet van het strafrecht vindt daar niet plaats. Het signaal is: bedrijven worden daar ontzien en er daardoor sprake van concurrentievervalsing. In
al
is
in
al
is
In
de tien gemeenten die hun handhaving wél bij de FUMO (hebben ondergebracht, ziet het
is of
is
of in
je
is je
beeld er totaal anders uit. Daar voert de dienst jaarlijks 150 tot 200 strafrechtelijke onderzoeken uit en volgen tientallen processen-verbaal. Dat verschil niet alleen opmerkelijk, het ook onacceptabel. De plek waar onderneemt, bepaalt wegkomt met milieuschade juist niet wegkomt. En dat rechtsongelijkheid: volledig strijd met de essentie van een rechtsstaat en strijd met de basisfilosofie van omgevingsdiensten.
in
De oplossing vraagt lef, milieuregels gelden echt voor iedereen en overal. Of beter gezegd: ze
de ene
in
Fryslân anno 2025 bedrijven
in
zouden voor iedereen en overal moeten gelden. Dat
is
is
in
gemeente vrijer spel hebben dan de andere, onhoudbaar en niet meer van deze tijd. Binnen het FUMO gebied kan dit veranderen als men de moed heeft de bestuurlijke
is
te
is
in
verhoudingen op scherp zetten. Rechtsongelijkheid niet alleen een bestuurlijk probleem, deze willekeur schaadt ook het vertrouwen van inwoners een eerlijke overheid. De Tijd Rijp voor een krachtige actie vanuit het Dagelijks Bestuur van de FUMO om ontstane verschillen op te heffen.
08-12-2025 |
|
in
perspectief / Rechtsongelijkheid
in
De Omgevingsdienst Fryslân (FUMO)
provincie breed willekeurig
is
Brief dhr. Buist - Handhaving milieuregels
Fryslân.
in
opdracht van de 18 Friese gemeenten, de provincie Fryslân en Wetter skip Fryslân of bedrijven zich aan de regels op het gebied van lucht, bodem, water of geluid houden. De Omgevingsdienst Fryslân (FUMO) controleert
in
De gemeenten de provincie Fryslân, de provincie en het Wetter skip hebben daartoe sinds december 2012 op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving de nodige taken overgedragen aan FUMO. Dat was een wettelijke verplichting om meer uniformiteit, deskundigheid, menskracht en kwaliteit op het terrein van het milieu te garanderen. De verantwoordelijkheid van deze grijpen op bais van taken bleef wel bij de deelnemende overheden.
te
in
in
in
De oprichting van FUMO was onder meer het gevolg van twee rampen. De eerste was de vuurwerkramp Enschede 2000 waarbij 23 mensen het leven verloren, ongeveer 900 mensen
't
in
café Hemeltje Volendam 2001 dat aan 14 jonge mensen het leven kostte. Beide rampen toonden de noodzaak aan om de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving op milieu- en leefomgevingstaken flink te verbeteren. gewond raakten en 200 woningen werden verwoest. De tweede ramp was de brand
in
in
te
is
De onderbouwing voor dit opschalen tot het niveau van het gebied van de veiligheidsregio
is
in
vinden het rapport van de Commissie Mans (2008) met de naam ‘De Tijd Rijp'. Deze commissie werd ingesteld naar aanleiding van deze rampen. heel het land zijn de Omgevingsdiensten qua gebied gelijk aan de veiligheidsregio's behalve Gelderland. Gelderland telde 3 veiligheidsregio's en aanvankelijk maar liefst 7 Omgevingsdiensten, inmiddels zijn het 6 en verwachten dat dat nog verder gaat dalen.
In
in
is
te
er
is
in
in
Dat samenwerken Fryslân nooit echt goed van de grond gekomen. Met name op het gebied van handhaving hebben de nodige gemeenten steeds zelf willen bepalen en zich niet willen schikken naar meer algemene beginselen een groter gebied. Juist bij handhaving kan het pijn gaan doen bij betrokken bedrijven en particulieren de gemeenten. Een dwangsom of een boete kost geld, soms veel geld en daar willen deze gemeenten zelf over gaan. Met name de vraag of een dwangsom boete moet worden opgelegd en hoe hoog het prijskaartje dan moet zijn, de vraag waar de gemeenten zelf over willen beslissen.
in
of
is
in is
is
is
Het gebied van de FUMO beslaat 18 gemeenten. Het takenpakket dat de afzonderlijke gemeenten afnemen van de FUMO niet uniform. Dat was vanaf het begin het geval en ruim tien jaar niet echt verbeterd. Het takenpakket dat gemeenten afnemen van de FUMO meer divers dan bij de andere Omgevingsdiensten het land. Fryslân zien en doen ze het anders, maar niet per se beter. Als het gaat om handhaving valt op dat de FUMO daar een rol speelt voor 10 van de 18 gemeenten. De andere 8 (Achtkarspelen, Heerenveen, NoardeastFryslân, Ooststellingwerf, Weststellingwerf, Opsterland, Súdwest-Fryslân, Tytsjerksteradiel) doen die handhaving zelf. Dat houdt dat die gemeenten de gemeente als organisatie en het gemeentebestuur een bepalende rol kunnen hebben wat er gaat gebeuren de sfeer van handhaving. De matigende en uniformiteit nastrevende invloed van de FUMO daarop nihil. De verschillen zijn dus groot en de uniformiteit ver te zoeken bij deze 8 gemeenten.
In
in
in
in
in
in
is
is
08-12-2025 |
|
provincie breed willekeurig
is
Brief dhr. Buist - Handhaving milieuregels Een paar voorbeelden:
in
-deze 8 gemeenten die de handhaving eigen huis hebben gehouden bepalen zelf ieder voor zich de invulling van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht. De buitengewoon
in
er
opsporingsambtenaar die daar werken wordt aangestuurd door het lokale bestuur. Dat maakt dat niet strafrechtelijk gehandhaafd wordt deze 8 gemeenten, alleen de gemeente SúdwestFryslân daar een uitzondering op en lijkt de pas lopen met de FUMO;
te
in
is
In
-de buitengewoon opsporingsambtenaren die voor de 10 andere FUMO gemeenten werken hebben een onafhankelijke rol en hebben geen bemoeienis met het lokale bestuur. deze gemeenten wordt binnen het gebied langs vaste beslislijnen gewerkt waardoor willekeur wordt vermeden;
al
is
-in de gemeente Heerenveen, een van grootste gemeenten met veel bedrijven, heel lang geen enkel bedrijf strafrechtelijk aangesproken. Heerenveen vriendelijk voor zijn bedrijven. Het vestigingsklimaat hier mede daardoor anders (gunstiger) dan andere gemeenten;
is
in
is
in
of
-de FUMO voert jaarlijks tussen de 150 en 200 strafrechtelijke onderzoeken uit bij bedrijven die onder de provincie vallen de groep van 10 gemeenten. Het grootste deel daarvan resulteert een waarschuwing en wordt bestuursrechtelijk verder opgepakt. gevallen van directe (onomkeerbare) schade voor de leefomgeving geval van recidive wordt een proces-verbaal opgemaakt. Op jaarbasis varieert dat tussen de 30 en 50 processen-verbaal deze 10 tien
In
in
in
of
in
gemeenten;
bedrijf
is
welke gemeente
je
woont of
in
je
welke gemeente
in
Het maakt dus wel degelijk uit
gevestigd als het gaat om handhaving van milieuregels. Rechtsongelijkheid en een verschillend
in
werkwijze
in
door deze feitelijke tweedeling
is
vestigingsklimaat
Fryslân een feit.