2025.205 Accountantsverslag Opsterland 2024 def

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Resultaat en weerstandsvermogen

Gemeente Opsterland

Kernpunten van de controle

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen

7 juli 2025

Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Per saldo persoonlijker Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

1

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Aan de raad van de gemeente Opsterland T.a.v. mevrouw L. Meijer, griffier Postbus 10000 9244 ZP BEETSTERZWAAG Behandeld door: Dirk Kuperus Ons kenmerk: 2024 Datum: 7 juli 2025 Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de controleverklaring bij de jaarrekening 2024 van uw gemeente alsmede een exemplaar van de gewaarmerkte jaarstukken. Onze controleverklaring hebben wij gedateerd op 7 juli 2025. In deze brief gaan wij in op de strekking van onze controleverklaring, mogelijke geconstateerde afwijkingen, de bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken en rapporteren wij, voor zover dit noodzakelijk of vereist is, over onze bevindingen en adviezen. In het controleproces hebben wij te maken gehad met enige vertraging. Het goed inzetten van beschikbare capaciteit voor uw gemeente bleek een uitdaging. Niettemin hebben we de controle tijdig kunnen afronden als het gaat om de vaststelling van de jaarrekening door de raad. Onze bevindingen en opmerkingen daarbij zijn bedoeld om de gemeenteraad te ondersteunen bij de bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken. Wij benadrukken dat verspreiding van de controleverklaring met handtekening en de gewaarmerkte jaarrekening niet is toegestaan. In hoofdstuk 2 leggen wij uit waarom dat belangrijk is en hoe u aan de publicatieverplichtingen kunt voldoen.

Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

1. DE HOOFDLIJNEN VAN ONZE CONTROLE ............................................................................. 4 2. BESTUURLIJKE AFHANDELING EN PUBLICATIE...................................................................... 6 3. RESULTAAT EN WEERSTANDSVERMOGEN ........................................................................... 7 4. KERNPUNTEN VAN DE CONTROLE........................................................................................ 9 5. OVERZICHT VAN NIET-GECORRIGEERDE VERSCHILLEN....................................................... 19 6. OVERIGE ONDERWERPEN .................................................................................................. 20 7. ONAFHANKELIJKHEID GEWAARBORGD .............................................................................. 22 8. AFSLUITING ........................................................................................................................ 23 BIJLAGE BIJ ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 GEMEENTE OPSTERLAND ...................................... 24

Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

3

1. De hoofdlijnen van onze controle Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle

Onderwerp Strekking van de controleverklaring

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen

Resultaat 2024 en vermogenspositie

Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Controleverschillen

Overige onderwerpen

Kwaliteit van de interne beheersing

Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Rechtmatigheidsverantwoording

Signalen van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

Bevindingen Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening. Onderdeel hiervan is ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Ook verklaren wij dat de specifieke uitkeringen die in de SiSa-bijlage zijn opgenomen getrouw en rechtmatig verantwoord zijn. Over 2024 is een resultaat gerealiseerd van € 5,5 miljoen positief. Het resultaat over boekjaar 2024 is de optelsom van een totaalbedrag aan gerealiseerde baten van € 105,0 miljoen en € 99,6 miljoen aan gerealiseerde lasten met daarnaast een reservemutatie van, per saldo, € 0,1 miljoen positief. Dit betekent dat u meer heeft onttrokken aan de reserves dan toegevoegd. Dit betekent dat het eigen vermogen ultimo 2024 uitkomt op € 50,7 miljoen (2023: € 45,3 miljoen). Vanuit uw eigen analyses blijkt dat er voldoende buffer aanwezig is voor het opvangen van de door u gedefinieerde risico’s. U beoordeelt dat uw vermogenspositie ruim voldoende is, maar dat de komende jaren door ‘het ravijnjaar’ uw financiële positie wel onder druk kan komen te staan. Wij hebben tijdens onze controle enkele bevindingen geconstateerd. Deze hebben wij opgenomen in hoofdstuk 4. Wij hebben tijdens de jaarrekeningcontrole geen significante gebreken in de administratieve organisatie of interne beheersing aangetroffen die van invloed zijn op ons oordeel.

In onze managementletter hebben wij onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing meer in detail beschreven. De hoofdlijn daarvan is dat de gemeente Opsterland de basiskwaliteit op orde heeft en de organisatie ook zelfkritisch is in de zoektocht naar verbeteringen. Het college heeft, op basis van een voorgeschreven format, in de jaarrekening verantwoording afgelegd over de rechtmatigheid van de jaarrekening. Het college heeft verklaard rechtmatig te hebben gehandeld. Het totaalbedrag van onrechtmatigheid bedraagt € 1.515.446. Het college heeft de in de financiële verordening opgenomen, door de raad vastgestelde, verantwoordingsgrens van, afgerond op duizendtallen, € 3.135.450 gehanteerd. Het totaalbedrag van onrechtmatigheid blijft beneden de vastgestelde grens. Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is opgesteld. Tijdens de controle hebben wij met u gesproken over frauderisico’s, fraudesignalen en uw interne beheersing. In 2024 heeft u een frauderisicoanalyse opgesteld. Daarnaast heeft u ons bevestigd dat er in de organisatie geen gevallen van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik zijn gemeld. Wij hebben tijdens de controle tevens geen aanwijzingen verkregen dat er bij u sprake is van fraude dan wel misbruik of oneigenlijk gebruik.

4

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Belangrijke schattingen in de jaarrekening

Iedere jaarrekening bevat schattingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de waardering van vaste activa, (oninbare) vorderingen, voorzieningen en het afgrenzen van verplichtingen. Binnen gemeente Opsterland hebben de belangrijkste schattingen betrekking op het inschatten van de waardering van de grondexploitaties, de vorderingen en op de hoogte van de (onderhouds)voorzieningen. Wij hebben vastgesteld, nadat enkele correcties zijn doorgevoerd, dat de door het college gehanteerde schattingen redelijk, consistent en passend zijn.

Verantwoording specifieke uitkeringen

Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd met inachtneming van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole die hierover regels bevat. Er zijn naar aanleiding van de controle aanpassingen in de SiSa-bijlage doorgevoerd. Er resteren bij de voor u van toepassing zijnde specifieke uitkeringen geen fouten of onzekerheden die de rapporteringstolerantie voor specifieke uitkeringen overschrijden.

Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

Dataveiligheid en IT

In overeenstemming met artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek delen wij u overigens mee dat er naar aanleiding van de controle van de jaarrekening geen zaken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn op te merken.

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd

Uw IT-omgeving vraagt steeds meer aandacht en krijgt die ook. De eisen die in de praktijk gesteld worden aan IT en dataveiligheid nemen nog steeds toe maar op alle fronten de norm halen is gelet op uw schaalgrootte uitdagend geworden. Mede door nieuwe regelgeving met betrekking tot data- en cyberbeveiliging vraagt dit om een actieve rol van zowel de gemeentelijke organisatie als van de raad als toezichthouder. Tijdens de interimcontrole hebben wij hier aandacht voor gehad en de uitkomsten met het college besproken. We hebben het college gevraagd om voldoende aandacht te hebben voor deze ontwikkelingen.

Verslaggeving en WNT

Uit onze controle blijkt dat de jaarrekening 2024 overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften is opgesteld. Wij hebben daarnaast vastgesteld dat de overige informatie die in de jaarverslaggeving is opgenomen niet inconsistent is met de informatie in de jaarrekening en de door ons verkregen controle-informatie. Ook hebben wij vastgesteld dat is voldaan aan de Wet normering topinkomens.

Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

5

2. Bestuurlijke afhandeling en publicatie Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

De bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken bestaat uit de volgende stappen: het college van burgemeester en wethouders behandelt in de betreffende vergadering de jaarstukken, met inbegrip van de jaarrekening, en stelt de jaarstukken daarmee vervolgens op. Op dat moment ontstaan formeel de jaarstukken. De gemeenteraad behandelt vervolgens de jaarstukken en stelt deze vast. Er zit enige tijd tussen de verzending van de conceptstukken aan de raad en de vergadering waarin de vaststelling van de jaarstukken plaatsvindt. Mochten in de periode tot de vaststelling van de jaarrekening omstandigheden blijken die aanpassing van de jaarrekening noodzakelijk maken, dan moet een dergelijke aanpassing nog worden gemaakt. Dat geldt ook in geval de jaarrekening om andere redenen gewijzigd wordt alvorens tot vaststelling wordt overgegaan. Wij verzoeken de gemeente in deze gevallen met ons in contact te treden om gezamenlijk de noodzakelijke vervolgstappen te bespreken. Openbaarmaking Bij de jaarstukken hoort de controleverklaring die wij dateren op xxx 2025. Wij hebben één exemplaar van de controleverklaring voorzien van een originele handtekening. Dit exemplaar is ten behoeve van uw eigen archief en mag niet worden gepubliceerd.

Het andere exemplaar van de controleverklaring is voorzien van de naam van onze accountantspraktijk en de naam van de accountant, echter zonder persoonlijke handtekening. Deze mag openbaar gemaakt worden.et is niet toegestaan de origineel getekende verklaring openbaar te maken. Deze werkwijze is van belang om misbruik van onze handtekening te voorkomen. Als wij constateren dat toch gebruik gemaakt is van een controleverklaring met onze handtekening zullen wij u verzoeken dit te herstellen, bijvoorbeeld door de jaarstukken van het internet af te halen, dan wel de fysieke verspreiding ongedaan te maken. Vanzelfsprekend treden wij in die situaties met u in overleg over de manier waarop dit moet plaatsvinden. Wij bevestigen u ermee akkoord te gaan dat het afschrift van onze controleverklaring zonder persoonlijke handtekening wordt openbaar gemaakt in de jaarrekening, mits de opgemaakte jaarrekening ongewijzigd blijft. Openbaarmaking van de controleverklaring is slechts toegestaan tezamen met de jaarstukken. Hiervoor gebruikt u een exemplaar zonder ons waarmerk. De gewaarmerkte versie van de jaarrekening is uitsluitend voor uw eigen archief. Als u de jaarstukken en de controleverklaring opneemt op internet, dient u te waarborgen dat de jaarstukken goed zijn afgescheiden van andere informatie op de internetsite.

Afscheiding kan bijvoorbeeld plaatsvinden door de jaarstukken in niet-bewerkbare vorm als een afzonderlijk bestand op te nemen of door een waarschuwing op te nemen indien de lezer de jaarstukken verlaat ("u verlaat de beveiligde, door de accountant gecontroleerde jaarrekening"). Dit accountantsverslag brengen wij uit in een versie met en zonder handtekening. De versie zonder handtekening kan in het kader van de bestuurlijke behandeling worden verspreid. De versie met handtekening is alleen bestemd voor uw archief. Verspreiding daarvan is niet toegestaan.

6

3. Resultaat en weerstandsvermogen Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

3.1 Resultaat 2024 U heeft het boekjaar 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 5,5 miljoen. De begroting na wijziging liet een resultaat zien van € 1,0 miljoen positief. Het positieve resultaat is als “gerealiseerd resultaat” afzonderlijk zichtbaar in de balans. Het resultaat is het verschil tussen het totaal aan baten enerzijds (bij u over 2024 € 105,0 miljoen) en het totaal aan lasten (van € 99,6 miljoen). Het saldo van baten en lasten komt daarmee uit op € 5,4 miljoen positief. Daarnaast heeft uw raad goedkeuring gegeven aan een aantal mutaties op de reserves. Het saldo van de dotaties en de onttrekkingen komt uit op € 0,1 miljoen positief. De som van het saldo van de baten en lasten van € 5,4 miljoen en deze mutaties van € 0,1 miljoen is het jaarrekeningresultaat 2024 en betreft, zoals al benoemd, afgerond € 5,5 miljoen positief. 3.2 Vermogenspositie De ontwikkeling van uw vermogenspositie hebben we in onderstaande tabel weergegeven in zowel een solvabiliteitspercentage als in een absoluut bedrag. Door de positieve resultaten van de afgelopen jaren is er sprake geweest van een positieve vermogensontwikkeling. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is uitgebreid ingegaan op de risico’s die de gemeente signaleert en de daarvoor benodigde weerstandscapaciteit en het beschikbare weerstandsvermogen.

Als gemeente streeft u ernaar om de impact van risico’s te minimaliseren door voldoende buffers (weerstandsvermogen) te hebben om de mogelijke impact hiervan op te vangen. Door de gekwantificeerde risico’s af te zetten tegen het aanwezige weerstandsvermogen bepaalt u de mate waarin risico’s worden afgedekt. U hebt de benodigde weerstandcapaciteit berekend op € 3,2 miljoen. De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt volgens uw berekening € 29 miljoen. Uw weerstandsratio komt daarmee op 9, terwijl de in de branche vaak gebruikte minimumwaarde 1 is. Dat weerspiegelt dus flinke ruimte en een gezonde financiële positie. U concludeert dan ook in de jaarrekening dat het aanwezige weerstandsvermogen ruim voldoende is om de risico’s af te dekken. In het onderstaande overzicht vatten we uw vermogenspositie samen, zowel vanuit de balans als vanuit uw exploitatie (in € 1.000):

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

7

Vermogenspositie

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Totaal eigen vermogen Solvabiliteit in %

Realisatie 2024

Realisatie 2023

23.549 21.640 5.503 50.692

23.613 18.610 3.092 45.315

43,9

41,2

In lijn met de hoge ratio inzake het weerstandsvermogen ligt uw solvabiliteit. De gemeente Opsterland is solvabel. En daarmee in staat de financiële gevolgen van risico’s, in de toekomst, op te vangen. Dat geldt ook voor de financieel zware jaren die in het vooruitzicht liggen, ofwel het ravijnjaar en de gevolgen daarvan in de jaren daarna. Een bijzondere actualiteit is het positieve nieuws inzake de voorjaarsnota. Voor zover nu bekend gaat het om 400 miljoen euro in de algemene uitkering volgens de algemene maatstaven en 400 miljoen euro specifiek voor jeugdwet. Deze bedragen zijn structureel. Daarnaast is er voor 2026 en 2027 ongeveer 450 miljoen per jaar incidenteel. Structureel is er dus ongeveer 45 euro per inwoner beschikbaar maar dit is wel afhankelijk van de jeugd component. Wellicht dat het ravijn een beetje wordt opgevuld, maar het is hiermee zeker nog niet gedempt.

Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

8

4. Kernpunten van de controle Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

4.1 Ons beeld van de gemeente Opsterland In onze managementletter 2024 hebben we gemeld dat de basiskwaliteit van uw primaire processen van voldoende niveau is en voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Dat blijkt ook uit de resultaten van uw eigen interne controlewerkzaamheden. 4.2 Rechtmatigheidsverantwoording Sinds het boekjaar 2023 neemt u een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Hiermee wordt door het college verantwoording afgelegd over het naleven van de financiële afspraken binnen de gemeente. Wij hebben vastgesteld dat het college in de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening concludeert rechtmatig te hebben gehandeld. Dit betekent dat de door het college geconstateerde rechtmatigheidsbevindingen de verantwoordingsgrens niet hebben overschreden. De verantwoordingsgrens is door de raad in de financiële verordening vastgesteld op 3% van de totale lasten en komt voor 2024 uit op, afgerond op duizendtallen, € 3.165.000. Wij hebben in het kader van onze jaarrekeningcontrole vastgesteld dat de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. De drie relevante criteria waarover in de rechtmatigheidsverantwoording wordt verantwoord zijn als volgt: Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen.

De voorwaarden hebben onder andere betrekking op het voldoen aan wet- en regelgeving bijvoorbeeld de Europese aanbestedingsregels en het verstrekken van subsidies. Bij gemeente Opsterland is de van toepassing zijnde wet- en regelgeving vastgelegd in het normenkader dat door de raad is vastgesteld. Als de van toepassing zijnde voorwaarden niet zijn nageleefd, kan dit leiden tot een onrechtmatigheid. Vanuit uw eigen interne controles zijn voor een bedrag van € 267.000 rechtmatigheidsfouten gebleken, die betrekking hebben op het niet voldoen aan de aanbestedingswet. Wij hebben vastgesteld dat u de intern uitgevoerde controles met voldoende diepgang heeft uitgevoerd en dat u hierbij de juiste conclusies heeft getrokken. Daarnaast zijn er enkele kleinere onrechtmatigheden aangetroffen die opstellen tot een bedrag van € 188.000. Begrotingscriterium

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

9

Het begrotingscriterium ziet toe op het budgetrecht van de raad. Financiële handelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten en de mutaties in de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting (begrotingscriterium). De begroting is hiermee kaderstellend en afwijkingen hiervan zijn in principe onrechtmatig. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

De raad heeft een geactualiseerde financiële verordening 212 vastgesteld. Om rekening te houden met de aanscherping van het begrip ‘begrotingsrechtmatigheid’ zoals bekend gemaakt door de Commissie BBV in november 2023 en ook om nader te duiden wat wordt verstaan onder ‘tijdige melding van begrotingsafwijkingen aan de raad’ is op de genoemde datum door de raad een toevoeging vastgesteld. Deze toevoeging luidt dat onderschrijdingen van lasten en onder- en overschrijdingen van baten wordt beschouwd als tijdig aan de raad gemeld te zijn als ze bij de jaarrekening worden gemeld en toegelicht. Op basis hiervan heeft het college voor een bedrag van, afgerond op duizendtallen, € 1.060.000 aan kredietoverschrijdingen en lastenoverschrijdingen op de programma’s als onrechtmatig aangemerkt. Het college is trouwens van mening dat deze overschrijdingen voor een bedrag van € 433.000 als acceptabel kunnen worden aangemerkt. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen, dan wel met het doel om voor een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude, om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen.

Bij fraude passen beheersmaatregelen zoals fraudepreventie, handhaving, fraudeopsporing en sancties. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’). De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Gemeente Opsterland beschikt over een Nota Misbruik & Oneigenlijk gebruik. In 2024 is, mede in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording, een frauderisicoanalyse opgesteld. In deze analyse zijn de risico’s misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) ook behandeld. De risico’s zijn daarmee per proces in beeld gebracht en per proces is de kans en impact ingeschat. Verder hebt u vastgelegd welke beheersmaatregel de realisatie van het gesignaleerde risico voorkomt of mitigeert en welk team verantwoordelijk is voor de toepassing van de beheersmaatregel.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

10

Vanuit uw eigen interne controles zijn geen onrechtmatigheidsfouten gebleken met het betrekking tot het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium die boven de rapporteringstolerantie liggen. Wij hebben vastgesteld dat u de intern uitgevoerde werkzaamheden met voldoende diepgang heeft uitgevoerd en dat u hierbij de juiste conclusies heeft getrokken. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

4.3 Rapporteren over fraude Door maatschappelijke ontwikkelingen is er in toenemende mate aandacht voor fraudepreventie, maar ook op onderwerpen zoals corruptie, omkoping en (het bewust niet naleven van) wet- en regelgeving. Onder andere door de toenemende aandacht voor deze onderwerpen, wordt van organisaties steeds vaker gevraagd informatie te verstrekken over de visie, het beleid en het toezicht op integer handelen binnen alle teams van uw organisatie. In 2024 heeft het college een frauderisicoanalyse opgesteld. Dit vinden wij een goede zaak. Vanuit onze eigen rol als accountant dienen wij ook een inschatting te maken van de frauderisico’s, en gepaste werkzaamheden uit te voeren om te borgen dat er geen fraudes van materieel belang hebben plaatsgevonden. Onderdeel hiervan is het risico dat het management de interne beheersing doorbreekt, wat bij iedere organisatie een risico is. In dit kader beoordelen wij interne processen, zoals (de totstandkoming van) schattingen, ongebruikelijke transacties buiten de normale bedrijfsvoering en onzakelijke transacties met verbonden partijen. Onze werkzaamheden zien onder andere toe op vaststellen dat prestaties geleverd zijn en de wijze waarop u dit zelf borgt, het naleven van het interne inkoopbeleid en voor u relevante aanbestedingsregels. Bepaalde delen van de opbrengstverantwoording kunnen ook onderdeel zijn hiervan.

Indien we aanwijzingen hebben van fraude communiceren wij dit met het bestuur. Indien fraude plaatsvindt in de top van de organisatie of als er niet voldoende herstelwerkzaamheden worden getroffen, zullen wij dit melden bij de externe toezichthouder. Tijdens de controle hebben wij een professioneel-kritische houding betracht ten opzichte van frauderisico’s in de jaarrekening. Wij merken op dat onze controle niet primair gericht is op het ontdekken van fraude. Tijdens de uitvoering van onze controles hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is van materiële fraude. 4.4 Grondexploitaties Belangrijkste aandachtspunten waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hiervoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognotiseerde resultaat, de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten alsmede ook het voortgangspercentage van het complex. Actualisaties grondexploitaties De grondexploitaties worden jaarlijks herzien. Dit gebeurt door de planeconoom ondersteund door een interne deskundige toezichthouder op de openbare ruimte. Bij het maken van de herzieningen wordt gebruik gemaakt van intern bekende

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

11

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

verrekenprijzen en de ervaring van de deskundigen. Voor maken van bestekcalculaties signaleren wij dat de deskundigheid van de interne deskundige zwaar weegt. De calculaties worden niet met een dossier onderbouwd, maar komen direct uit de kennis en ervaring van de deskundige op papier. Voor een gemeente is het belangrijk om niet te afhankelijk te zijn van één persoon. Wij adviseren u daarom om de gemaakte calculaties te onderbouwen met nadere informatie, zoals offertes van meerdere partijen, taxaties en vergelijkingen met nacalculaties op andere complexen. Daarmee verkleint u de afhankelijkheid van de interne kennis en maakt u besluitvorming herleidbaar en overdraagbaar. Voor één post hebben wij vastgesteld dat de berekening van de nog te maken uren hoger is dan verwacht. U geeft aan dat dit bedrag gebaseerd is op een oude calculatie uit het verleden die al enige tijd niet herzien is. Wellicht is dit een goed startpunt voor het toetsen en documenteren van calculaties. Overall vinden wij dat de calculaties voorzichtig zijn ingestoken en volgens een vast stramien opgebouwd. Indexatie De jaarlijkse kostenstijging wordt direct in de verrekenprijzen verwerkt. De indexatie wordt al jaren op 1% gesteld. Daarbij worden de verrekenprijzen bijgewerkt naar de huidige marktwaarde waarmee eventuele hogere stijgingen worden opgevangen.

Zoals hierboven aangegeven is dit echter niet zichtbaar. Het is gebruikelijk om in grondexploitaties de indexatie apart zichtbaar te maken zodat het effect van inflatie zichtbaar is voor de raad. Bovendien ligt de huidige inflatie al een aantal jaren boven de 1%. Wij adviseren u daarom de indexatie apart zichtbaar te maken via een berekening in de calculaties. De gemeente rekent geen opbrengstenstijgingen in. Verkoopprijzen worden vastgesteld in de grondprijzenbrief. Waardering warme grond ‘Warme grond’ is een term uit het verslaggevingsstelsel BBV voor grond die de gemeente op afzienbare termijn wil gaan ontwikkelen. Normaal gesproken moet grond volgens het BBV op de huidige bestemmingswaarde worden gewaardeerd. Dat is bijna altijd agrarische waarde. Voor grond die u wilt ontwikkelen betaalt u in de praktijk echter vaak meer dan de huidige bestemmingswaarde. Om hieraan tegemoet te komen staat het BBV toe dat u deze grond waardeert tegen de aanschafwaarde vooropgesteld dat u aan twee voorwaarden voldoet: u moet aantoonbaar concrete plannen tot ontwikkeling hebben én de grond moet na twee jaar opnieuw getaxeerd worden. In uw huidige beheersingsstelsel is niet voorzien in een periodieke taxatie. In de praktijk heeft u nagenoeg alle grond, dat in uw bezit is, in het verleden al afgewaardeerd tot agrarische waarde. Vier percelen zijn hoger gewaardeerd.

Het gaat om drie percelen die u al langer in bezit heeft en die gewaardeerd zijn volgens uw interne systeem tussen de € 8,5 – 10/m2 en één nieuw perceel dat gewaardeerd is tegen € 17/m2. De percelen die u al in uw bezit heeft zijn dermate voorzichtig gewaardeerd dat wij verwachten dat uit de verplichte taxatie geen lagere waarde zal komen. Vanuit het BBV is het echter vereist dat u deze gronden zo spoedig mogelijk laat taxeren. Het nieuwe perceel is recent gekocht. Dit hoeft u pas over twee jaar te laten taxeren. Wij adviseren u om de vereiste taxatie in uw planning & control cyclus te verankeren.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

12

4.5 Materiële vaste activa

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Voorbereidingskrediet Onder de materiële vaste activa is een voorbereidingskrediet voor onderwijshuisvesting geactiveerd. De gemeente heeft een voorbereidingskrediet verstrekt voor het ontwikkelen van een nieuw schoolgebouw en heeft hierbij gekozen voor voorfinanciering. In december van 2024 is het krediet alvast overgemaakt naar de school. De school heeft echter nog geen kosten gemaakt voor het project. Het krediet was daarom in 2024 aanvankelijk onterecht als materieel vast actief geboekt. Het kenmerk van een materieel vast actief is dat de onderliggende waarde gerealiseerd is. Dit is niet het geval voor dit krediet en is daarom (terecht) overgeboekt naar de vooruitbetaalde bedragen. Wij adviseren u om bij voorfinanciering te monitoren in welke mate het project gerealiseerd is ten behoeve van de juiste boekhoudkundige verwerking. Activering en afschrijving Tijdens het voorbereiden van de balanscontrole hebben uw interne controleurs geconstateerd dat niet alle activa juist geboekt zijn. Het gaat om activeren in een onjuiste categorie waardoor ook het afschrijvingspercentage niet juist was. Dit is inmiddels gecorrigeerd. 4.6 Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de organisatie om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten.

Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Naast ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants leiden de hogere inflatie, de energieprijsontwikkeling en de reactie van de deelnemende overheden hierop, tot een andere beoordeling van continuïteitsrisico’s. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. Net als ten aanzien van het onderwerp fraude is ook rapportering in de controleverklaring over continuïteit met ingang van 2022 verplicht. Hoewel vanwege de wettelijke waarborgen feitelijke discontinuïteit van uw gemeente als geheel niet aan de orde is, kan onder omstandigheden de financiële positie wel aanleiding zijn tot het schrappen van taken of het afstoten van activa. Ook externe ontwikkelingen zoals inflatie en beschikbaarheid van personeel zijn van invloed op de manier waarop naar uw financiële positie gekeken wordt. In onze controleverklaring is meer informatie dan voorheen opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. Ons werk begint immers met uw eigen inschattingen over de toekomst.

U hebt in de paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing aangegeven dat er geen directe indicaties bestaan om op korte termijn taken of activiteiten te beëindigen en u bent van mening dat de continuïteit gezekerd is. Die conclusie kunnen wij onderschrijven.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

13

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

4.7 Verantwoording Specifieke uitkeringen Ter voorkoming van onnodige verantwoordingsdruk verstrekt het Rijk een groot aantal specifieke geldstromen die via het systeem van Single Information Single Audit (SiSa), moeten worden verantwoord. De verantwoordingsgegevens voor deze regelingen worden opgenomen in de zogeheten SiSa-bijlage bij de jaarrekening. In tegenstelling tot de andere onderdelen van de jaarrekening is de controleverklaring bij de jaarrekening 2024 niet alleen van toepassing op de getrouwheid, maar ook op de rechtmatigheid van de in deze bijlage opgenomen bestedingen. In de SiSa-bijlage zijn vrijwel alleen financiële gegevens opgenomen. De laatste jaren is het aantal SiSa regelingen dusdanig toegenomen, met de bijbehorende verantwoordingsdruk, dat het kabinet voornemens is het aantal specifieke uitkeringen drastisch te verminderen. Het aantal in de jaarrekening 2024 te verantwoorden specifieke uitkeringen is nog steeds aanzienlijk en daarmee is er nog altijd sprake van een stevige verantwoordingsdruk. De controlevoorschriften voor de SiSa-bijlage zijn opgenomen in de Nota verwachtingen accountantscontrole. Hierin staat onder meer de wijze waarop de controle moet worden ingestoken beschreven en zijn specifieke rapporteringsgrenzen voorgeschreven, te weten per specifieke uitkering: • € 12.500 als de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000.

• 10% indien de omvangsbasis groter is dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1,0 mln. • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1,0 mln. Wij hebben geen fouten of onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de SiSa-bijlage 2024 van de gemeente Opsterland die deze grenzen overschrijden. In de bijlage bij dit accountantsverslag nemen we de verplichte tabel op. Deze tabel dient aan het ministerie van BZK ter beschikking te worden gesteld. 4.8 Het maken van schattingen 4.8.1 Schattingen: algemeen Bij het opmaken van een jaarrekening is het noodzakelijk dat u schattingen en oordelen toepast om te komen tot betrouwbare cijfers. Niet zelden worden schattingen niet als zodanig onderkend, omdat ze een vast onderdeel van uw administratieve proces zijn. Tijdens onze controle besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de belangrijke schattingen omdat deze, bedoeld of onbedoeld, het resultaat kunnen beïnvloeden. Binnen uw organisatie hebben de belangrijkste schattingen betrekking op het inschatten van (de waarde van) de materiële vaste activa, onderhanden werk in de grondexploitaties, de vorderingen en de kortlopende schulden en de noodzaak tot het treffen van voorzieningen.

4.8.1 Schattingen: voorzieningen Uw gemeente heeft voorzieningen gevormd voor verliezen, risico’s of verplichtingen die hun oorsprong vinden in het huidige boekjaar of eerdere boekjaren, maar waarvan de (verwachte) uitgaven in de toekomst liggen. Deze voorzieningen zijn naar hun aard gebaseerd op veronderstellingen en schattingen van het college. Zij schatten op basis van hun kennis van de gemeente en haar

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

14

omgeving in wat het effect van de te voorziene risico’s, verplichtingen en kosten zal zijn in de komende jaren en wat de omvang van de voorziening moet zijn. Wij hebben voor de relevante onderwerpen het schattingsproces beoordeeld en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Daarbij hebben specifieke aandacht voor mogelijke beïnvloeding door het management en stelselmatigheid. Inhoudsopgave Uit onze werkzaamheden blijken geen resterende tekortkomingen of aanwijzingen van beïnvloeding. Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

4.8.3 Schattingen: methoden en backtesting Tijdens onze werkzaamheden hebben wij geen tekortkomingen aangetroffen in de schattingsmethoden en vastgesteld dat de wijze waarop deze tot stand komen niet is gewijzigd ten opzichte van vorig jaar. Wij aanvaarden uw schattingen, maar wij melden volledigheidshalve dat inherent is aan schattingen dat de uiteindelijke uitkomst kan afwijken. Daarnaast vinden wij het belangrijk dat u in de periode na afloop van het boekjaar de uitkomsten van de gemaakte schattingen evalueert. Dat noemen we backtesting. Op die manier maakt u beter inzichtelijk hoe schattingen in de praktijk zijn uitgepakt. Deze informatie kunt u vervolgens gebruiken om de gehanteerde schattingsmethoden en uitgangspunten voor de komende jaren te verbeteren. Gemeente Opsterland heeft nog geen standaardwerkwijze om backtesting uit te voeren. 4.8.4 Voorziening onderhoud gebouwen De voorwaarde, vanuit het BBV, voor het mogen treffen van een egalisatievoorziening is het hebben van een beheerplan dat niet ouder is dan 5 jaar. U beschikt over een dergelijk plan en de jaarlijkse dotatie aan de voorziening is gebaseerd op dit plan. Het beheerplan bevat zowel kosten voor groot onderhoud als voor dagelijks onderhoud. De voorziening is echter, op grond van verslaggevingsregels, alleen bedoeld voor groot onderhoud, hetgeen inhoudt dat dagelijks onderhoud er niet in opgenomen mag worden.

U bent daarvan op de hoogte en corrigeert de dotatie voor het dagelijkse onderhoud met een bedrag van afgerond € 213.000. Dit bedrag is echter niet onderbouwd en lijkt gebaseerd te zijn op informatie uit het verleden dat niet geactualiseerd is. Wij hebben begrepen dat het op dit moment ook niet mogelijk is om de specificatie van het dagelijks onderhoud te maken. Om die reden nemen wij dit bedrag op in de foutenevaluatie als schattingsonzekerheid. 4.8.5 Voorziening strategisch personeelsplan (SPP) Deze voorziening bedraagt ultimo 2024 € 1.114.000 en is in het verleden door de gemeente gevormd in verband met mobiliteits- en mogelijke WW-verplichtingen. Aangezien het BBV een verbod kent op het vormen van personeelsgerelateerde verplichtingen/voorzieningen, voor zover deze een jaarlijks vergelijkbaar volume hebben, is besloten deze voorziening grotendeels te laten vrijvallen. Het restant van de voorziening bedraagt € 50.000 en is gerelateerd aan gesloten vaststellingsovereenkomsten. De jaarlasten van het vrijgevallen deel worden vanaf nu opgenomen in de komende begrotingen. 4.8.6 Voorziening riolering Er is materieel foutherstel toegepast bij de voorziening riolering. Deze voorziening werd zowel aangewend voor het volledig dekken van rioleringsinvesteringen als voor groot onderhoud.

Deze twee typen lasten dienen echter separaat behandeld te worden, waarbij rioleringsinvesteringen geactiveerd en afgeschreven dienen te worden. De gemeente beschikt over een actueel beheerplan waarin

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

15

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

dit type lasten (onderhoud en rioleringsinvesteringen) echter niet gescheiden zijn, waardoor conform BBV de gemeente deze middelen dient te alloceren in een ‘door derden beklemde middelen’ voorziening (BBV artikel 44 lid 2). Gezien dit ook in de beginbalans onjuist verwerkt was, was er sprake van een (materiële) fout. De correctie ad. € 3.135.000 is retrospectief verwerkt per 01-01-2024 en toereikend toegelicht in de jaarrekening. Met deze nieuw ingestelde rioleringsvoorziening ad. € 3.135.000 kan de gemeente zowel het onderhoud als de kapitaallasten van de rioleringsinvesteringen (afschrijvingen) dekken via het taakveld riolering waarbij het productsaldo opgevangen wordt door deze nieuwe voorziening. 4.8.7 Voorziening BCF De voorziening BTW-BCF 2019-2022 ad. € 500.000 is gedeeltelijk vrijgevallen omdat de omvang van benodigde voorziening inmiddels bekend was op balansdatum, als gevolg van een gesloten vaststellingsovereenkomst met de belastingdienst. De omvang bedroeg € 336.000, waardoor het restant ad € 164.000 niet meer benodigd was. Dit is correct verwerkt in de jaarrekening. 4.9 Sociaal domein 4.9.1 Uitvoering PGB WMO en Jeugdwet door de SVB Er is ten aanzien van de PGB’s nog steeds sprake van “gedwongen winkelnering” voor gemeenten. De uitvoering van de PGB’s geschiedt door de Sociale VerzekeringsBank (SVB).

De controle op de uitvoering en de financiële verantwoording aan de gemeenten wordt gedaan door de interne accountant van de SVB. Bij de verantwoordingen over 2024 heeft deze accountantsdienst een verklaring met beperking afgegeven. Hoewel de SVB de administratieve uitvoering van de PGB’s verzorgt, doet zij zelf geen onderzoek naar de prestatielevering. Bestedingen uit hoofde van WMO en Jeugd (zowel ZiN als PGB) worden intern gecontroleerd op rechtmatigheid binnen de toewijzing. Dit is onderdeel van het reguliere controleplan. Daarnaast heeft de gemeente gericht cliëntonderzoek gedaan naar de prestatielevering. Daaruit komen geen onzekerheden die uitgaan boven onze rapporteringsgrens. Omdat de gemeente deze eigen controles heeft uitgevoerd houdt dit per saldo in dat wij als accountant van de gemeente Opsterland kunnen uitgaan van de door de SVB gemelde projectie van de “meest waarschijnlijke fout” in de uitvoering zoals opgenomen in de projectiebrieven WMO en Jeugd. Bij de “meest waarschijnlijke fout” gaat het bij gemeente Opsterland om bedragen die onder de rapporteringstolerantie liggen. 4.9.2 CAK verantwoordelijk voor de inning van de eigen bijdragen In verschillende gevallen zijn de mensen aan wie ondersteuning wordt toegekend een eigen bijdrage verschuldigd.

Stichting Centraal Administratie Kantoor AWBZ (CAK) is de instantie die de berekening en inning van de eigen bijdrage verzorgt en deze doorbetaalt aan de gemeente. Net als bij de uitvoering van de PGB’s zijn gemeenten verplicht het CAK in te schakelen en heeft men niet de keuze om het zelf ter hand te nemen. Gemeenten hebben geen inzicht in de berekening van de hoogte van de eigen bijdrage en kunnen daar dus ook geen verantwoordelijkheid voor dragen. Systeemtechnisch betekent dit dat gemeenten alleen verantwoordelijk zijn voor de aanmelding

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

16

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

van cliënten bij het CAK. In de Kadernota rechtmatigheid is aangegeven dat de juistheid en de volledigheid van de eigen bijdrage niet vallen onder de verantwoordelijkheid van de gemeente en daarmee ook niet onder de reikwijdte van uw rechtmatigheidsverantwoording. Dat neemt niet weg dat de gemeente Opsterland wel zelf moet waarborgen dat cliënten zijn aangemeld bij het CAK. Hierop controleert u zelf. Uit onze en uw werkzaamheden blijken geen tekortkomingen. 4.9.3 Jeugdwet en WMO Voor de uitvoering van de zorg heeft gemeente Opsterland zelf, dan wel samen met andere opdrachtgevers, tal van zorgaanbieders gecontracteerd om de feitelijke zorg te leveren. De gemeente is verantwoordelijk voor de toeleiding naar zorg als het gaat om de Jeugdwet en de WMO en daarnaast bestaat de mogelijkheid, inzake de jeugd, om direct doorverwezen te worden door daartoe bevoegde professionals. Er is uiteraard in de loop van het jaar het nodige contact tussen gemeente en zorgaanbieders, en tussen gemeente en cliënten, in belangrijke mate via elektronisch berichtenverkeer. Intern worden controles uitgevoerd om de rechtmatigheid van de bestedingen en verstrekkingen uit hoofde van WMO en Jeugdwet vast te stellen.

Als sluitstuk ontvangt de gemeente na afloop van het boekjaar van de zorgleveranciers productieverantwoordingen, waarbij boven een afgesproken grens een controleverklaring van de accountant van de zorgaanbieder vereist is. De gemeente analyseert de ontvangen verantwoordingen en controleverklaringen, legt verbanden met de eigen gemeentelijke administratie, klachtenregistraties, contacten met zorgaanbieders en cliënten en vormt zich op basis van het totaal van deze informatie een oordeel over de vraag of de zorg in voldoende mate is geleverd en daarmee de zorgkosten rechtmatig zijn betaald. Wij hebben deze analyses van de gemeente beoordeeld en constateren dat als gevolg van ontbrekende verantwoordingen van zorgaanbieders sprake is van onzekerheden tot een totaal van afgerond € 586.000 (Jeugd: € 476.000, WMO: € 110.000) . Dit ligt boven onze rapportagegrens en daarom nemen we dit bedrag mee in de evaluatie in hoofdstuk 5. Naast deze onzekerheden onderkennen wij ook een onzekerheid in de balanspost ‘vooruitbetaalde hersteltrajecten’ toeziend op de Jeugdwet. De afloop van deze transitorische post kan namelijk jaarlijks niet worden vastgesteld. De onzekerheid bedraagt afgerond € 79.000. 4.9.4 Participatiewet Onze controlewerkzaamheden ten aanzien van de uitvoering van de Participatiewet brengen geen fouten en onzekerheden boven de rapporteringstoleranties naar voren.

Noch ten aanzien van de dossiercontroles, noch ten aanzien van de baten, lasten en balansmutaties zijn er zaken geconstateerd die in dit verslag onder uw aandacht moeten worden gebracht. Onze bevindingen sluiten aan op de uitkomsten van de interne controle. 4.10 Specifieke uitkering Sport U maakt gebruik van de Specifieke uitkering (Spuk) stimulering sport 2024 waar u via de SiSa bilage verantwoording over dient af te leggen. Hiervoor heeft u in 2024 een bedrag van ongeveer € 104.000 ontvangen dat gelijk is aan het toegekende bedrag.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

17

In de SiSa heeft u op basis van de werkelijke bestedingen een bedrag aan totale bestedingen van € 572.000 verantwoord. Dit bedrag is aanzienlijk hoger dan de initiële aanvraag wat voornamelijk wordt veroorzaakt door investeringen in Sportcentrum Kortezwaag waar bij de aanvraag geen rekening mee was gehouden. Doordat er sprake is van een regeling met een uitkeringsplafond heeft u voorzichtigheidshalve hiervoor geen vordering in de balans opgenomen. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Doordat deze Spuk specifiek betrekking heeft op sportinvesteringen waarbij het eventueel nog te ontvangen bedragen verminderd zal worden op de reeds verantwoorde investering leidt dit in de toekomst tot eventuele lagere afschrijvingen. De cijfermatige impact op zowel het resultaat als op de balanstotalen is daarmee naar verwachting beperkt/niet materieel en wij kunnen daarom instemmen met de huidige verwerkingswijze. Wij benadrukken dat het eventueel nog ontvangen van deze vordering verminderd dient te worden op de reeds gedane investering en zal leiden tot lagere toekomstige afschrijvingslasten dan waarbij aanvankelijk rekening mee was gehouden.

Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

18

5. Overzicht van niet-gecorrigeerde verschillen Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen

De jaarrekeningcontrole voeren wij uit met een bepaalde marge. Deze marge noemen we de materialiteit. De materialiteit is voorgeschreven in het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (Bado) en bevestigd in uw controleprotocol. Daarbij kan rekening worden gehouden met specifieke factoren of risico’s, de zogenaamde “kwalitatieve materialiteit”. Tevens gelden scherpere grenzen voor de naleving van de WNT. Het Bado stelt dat de maximaal te hanteren materialiteit 1% bedraagt van het totaal van de lasten (inclusief toevoegingen aan de reserves). De bij u gehanteerde materialiteit bedraagt, neerwaarts afgerond op duizendtallen, € 1.045.150. Mochten wij nietgecorrigeerde controleverschillen onderkennen die dit bedrag overschrijden dan kunnen we geen goedkeurende verklaring afgeven. Voor geconstateerde onzekerheden geldt een marge van 3% en dus een bedrag van € 3.135.450. Ook de door de raad vastgestelde verantwoordinggrens voor de rechtmatigheidsverantwoording bedraagt 3%.

Kernpunten van de controle

In het kader van de bestuurlijke afhandeling en het dechargeproces melden wij eventuele geconstateerde afwijkingen die niet meer gecorrigeerd zijn in de jaarrekening. Deze zijn vanaf een lager bedrag dan de materialiteit mogelijk voor u relevant. Wij melden alleen afwijkingen boven een bepaalde grens. Deze bedraagt bij u € 52.750.

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Niet-gecorrigeerde controleverschillen in euro’s

Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

PGB WMO en Jeugd, ontbreken prestatielevering Balanspost ‘vooruitbetaalde hersteltrajecten’ Voorziening onderhoud gebouwen Totaal onzekerheden getrouwheid Totaal fouten getrouwheid

Bedrag

€ 586.072 € 79.375 € 213.000 € 878.447

Invloed eigen vermogen ultimo jaar € 586.072 € 79.375 € 213.000 € 878.447

€0

€0

Invloed resultaat

€ 586.072 € 79.375 € 213.000 € 878.447 €0

Daarnaast informeren wij u over gecorrigeerde controleverschillen of andersoortige afwijkingen die het gevolg zijn van significante tekortkomingen in de interne beheersing, frauderisico’s met zich meebrengen of naar onze mening onder uw aandacht zouden moeten worden gebracht. Er zijn in het controleproces geen afwijkingen geconstateerd die op grond van het bovenstaande gerapporteerd zouden moeten worden.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

19

6. Overige onderwerpen 1.

Afsluiting

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

6.1 Automatiseringsomgeving In overeenstemming met artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek delen wij u mee dat er naar aanleiding van de controle van de jaarrekening geen zaken betreffende de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn op te merken. Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts díe onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Hiervoor is een specifiek daarop gericht onderzoek noodzakelijk. Gelet op de beperkte mate van geautomatiseerde beheersmaatregelen in uw organisatie is een dergelijk onderzoek niet noodzakelijk voor de uitvoering van onze werkzaamheden. Uit onze controle zijn geen bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen. 6.2 Verantwoordelijkheden in het controleproces In de controleverklaring wijzen wij op de verdeling van de verantwoordelijkheden van de gemeente Opsterland en de accountant in het controleproces.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarstukken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. Het is, en dat beschrijven we ook in de controleverklaring, onze verantwoordelijkheid om de controle van deze jaarrekening uit te voeren met inachtneming van Nederlands recht, waaronder het besluit accountantscontrole decentrale overheden en uw eigen controleprotocol. Het voldoen aan gedragsnormen, waar onafhankelijkheid zoals in de vorige paragraaf een onderdeel van is, hoort daarbij. Onze controle plannen wij zodanig dat we een redelijke mate van zekerheid bereiken dat de jaarrekening geen materiele onjuistheden bevat als gevolg van fouten of fraude. Doordat we werken met steekproeven en andere technieken, bestaat de kans dat fouten ondanks het naar behoren uitvoeren van de controle niet ontdekt worden. Het is overigens de primaire verantwoordelijkheid van het college om, onder toezicht van de raad, voldoende maatregelen te nemen om fouten en fraude te voorkomen. Daarbij hoort eveneens dat maatregelen ter opsporing in de organisatie worden getroffen. In onze controle besteden wij om die reden uitgebreid aandacht aan deze maatregelen en voeren wij zelf werkzaamheden uit op posten en stromen die, in zijn algemeenheid of bij u, meer dan gemiddeld risicovol zijn.

Dat betreft onder andere schattingsposten, correctieboekingen, memoriaalboekingen en de beoordeling van de zakelijkheid van (mogelijk) ongebruikelijke transacties.

20

Ter afsluiting van het controleproces verstrekt het college aan ons de bevestiging bij de jaarrekening. Hierin geeft het college aan dat zij alle door ons benodigde gegevens hebben verstrekt en dat de jaarrekening naar de laatste inzichten is opgemaakt. Wij hebben, behoudens de in hoofdstuk 5 opgenomen controleverschillen, geen specifieke elementen aan de bevestiging toegevoegd. 1.

Afsluiting

Inhoudsopgave

Wel hebben wij in de bevestiging bij de jaarrekening aandacht voor continuïteit van de organisatie en de activiteiten. Hoewel de continuïteit bij decentrale overheden door het Rijk gegarandeerd is, kunnen wel degelijk effecten in de jaarrekening ontstaan als gevolg van keuzes in de activiteiten van de gemeente. De toevoeging behelst de bevestiging dat daar bij u op dit moment geen sprake van is.

Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

21

7. Onafhankelijkheid gewaarborgd 2.

Inhoudsopgave

De beroepsorganisatie van accountants NBA heeft de voorschriften in het kader van de onafhankelijkheid opgenomen in de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO). De naleving van de beroepsregels, waaronder de ViO, is in de organisatie van Eshuis Registeraccountants ingebed.

Hoofdlijnen van onze controle

Op basis van onze toetsing aan deze verordening concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij de gemeente Opsterland voldoende is gewaarborgd.

Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Wij hebben het afgelopen jaar geen andere opdrachten voor u uitgevoerd dan de controle van de jaarrekening en de direct daarmee samenhangende werkzaamheden. Wij hebben geen aanvullende opdrachten of andere controlewerkzaamheden uitgevoerd.

Afsluiting

Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

22

8. Afsluiting 3.

Afsluiting

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle

Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Opsterland voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Hoogachtend, Eshuis Registeraccountants B.V.

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen

Bijlagen: 1. Tabel met bevindingen inzake de specifieke uitkeringen 2. Getekende controleverklaring 3. Ongetekende controleverklaring in enkelvoud 4. Gewaarmerkte jaarrekening in enkelvoud

Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

23

BIJLAGE BIJ ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 GEMEENTE OPSTERLAND Hierna volgt de door het ministerie van BZK voorgeschreven rapporteringstabel inzake SiSa. 4.

Afsluiting

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle

Nummer specifieke uitkering conform SiSabijlage 2024

Specifieke uitkering

Aspect controleverklaring Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout / onzekerheid

NVT

NVT

NVT Oordeel

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening

goedkeurend

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen

goedkeurend

Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opsterland

24