04-03-2025 Brief inwoner Langezwaag over productielocatie Luxwoude (geanonimiseerd)

Aan: gemeenteraad van Opsterland cc aan: College van Burgemeester en Wethouders Postbus 10.000 9244 ZP Beetsterzwaag

4 maart 2025 Beste gemeenteraad,

te

in

Wij hebben kennisgenomen van de gepubliceerde stukken naar aanleiding van de bestemmingsplanwijziging Luxwoude -grondwaterwinning- en drinkwaterproductielocatie, waaronder natuurlijk het raadsvoorstel van de gemeente en de expert review op de eerder verschenen Quickscan naar alternatieve locaties voor de waterzuiveringsfabriek. Aangezien het college blijft vasthouden aan het voorstel om ook de productielocatie Luxwoude realiseren, op basis van wederom een onzorgvuldig onderzoek. Conclusies zijn snel getrokken zonder goede onderbouwing, weinig diversiteit aan geïnterviewde personen om tot een goed oordeel kunnen komen en bovendien zijn sommige punten zijn geheel niet onderzocht. Wij geven u via deze brief daarom onze inhoudelijke reactie op: het raadsvoorstel (0086116730), 2) de expert review en een reactie op bijlage weten de brief van Vitens. Tot slot brengen we de gevolgen van de waterwinning nogmaals aan de orde aangezien op eerdere vragen (ingezonden brief nog geen inhoudelijke antwoorden zijn gegeven.

te

is

er

te

in

te 5,

3)

1)

1)

Reactie op raadsvoorstel College (0086116730)

In

Proces en participatie het ontwerpbestemmingsplan was de hoogte van 20 meter voor 3000 m3 nog niet aan de orde. Dit betreft een ingrijpende wijziging voor omwonenden en onze leefomgeving.

In

onze zienswijze en ook via deze brief benadrukken we nogmaals het ondermaatse participatieproces. Er geen duidelijk beeld geschetst richting bewoners over alternatieve locaties voor de fabriek en de hoogte van het gebouw. De participatie en informatie die met bewoners gedeeld ging met name over de waterwinning en de bodemeffecten en niet over de productielocatie en de alternatieven. Dit wordt ook bevestigd de interviews (bijlagen expert review). Het verhogen van de hoogte van de fabriek naar 20 meter pas na het voorontwerp aan de orde gekomen. Tevens wordt de interviews bevestigd dat de verstrekte referentiebeelden die door Vitens zijn getoond niet representatief zijn voor de hoogte van het gebouw, materiaal en kleurgebruik. Belangrijke punten, echter komen deze punten niet terug de conclusies van de opstellers van de expert review en evenmin de conclusies van het College.

is

is

in is

in

in

in

is

Ondanks deze feiten bevreemd het ons dat er een oordeel wordt gegeven over het participatieproces zonder dat er met omwonenden gesproken. Er wordt klakkeloos overgenomen dat er veel aandacht besteed aan het gebiedsproces.

is

6)

Visualisatie bouwhoogte (bijlage Hoort dit figuur nu formeel bij de bestemmingsplanwijziging? Wat

is

is

volgens het College de definitie van bouwhoogte? Het College stelt voor om de bouwhoogte te verlagen naar 16 meter. Moeten bewoners dit zien als compromis? Bij een boerderij dit namelijk gewoon de dakhoogte ten opzichte van het maaiveld. Als wij naar de visualisatie kijken dan de bouwhoogte van het oppervlakte van 5.000 m² 14 meter ten opzichte van het maaiveld van de bouwkavel en geen 12 meter. De bouwhoogte 18,5 meter hoog voor maximaal 3.000 m², bezien vanaf het maaiveld. Kortom: het gehele bouwwerk niet onder de 13 meter. Wij vinden dit onduidelijke informatieverstrekking en pure misleiding. Het heel simpel, 20,18,5 of 16 of 14 meter GEEN 13 meter. Hierover bent u als raad de vorige raadsvergadering ook heel duidelijk geweest, het moet onder de 13 meter blijven. Als u instemt met het voorstel van het College steekt het gebouw straks nog 8,5 meter boven de (loof)bomen uit.

is

is

is

is

is

1

Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Deze terminologie is aan vele interpretaties onderhevig. De ladder van duurzame verstedelijking wordt aangehaald, dit is geen duurzame verstedelijking; van bos maak je een industriegebied! Als functies er niet thuishoren dan is het nooit zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Industrie is industrie en hoort niet op een bosperceel, dit blijft de kern van de zaak! Een citaat uit het raadsvoorstel en expert review: “Schaarse ruimte op het bedrijventerrein blijft hiermee beschikbaar voor economische activiteiten”. Het College bedoelt: met de komst van een waterzuiveringsfabriek gaat schaars open landschap verloren en worden inwoners van Opsterland benadeeld. We benoemen nog maar weer eens: bewoners van Luxwoude en omliggende dorpen en buitengebieden worden de dupe van al deze economische activiteiten. Een derde van het water is voor de zuivelfabrieken op het IBF. Het is notabene de hele aanleiding waarom we überhaupt Luxwoude naar voren is gekomen. Het kleine Luxwoude wordt het afvoerputje van het IBF en toekomstige andere ontwikkelingen (Lelylijn, hoogspanning). Inwoners van Luxwoude en omstreken hebben de waterwinning al te accepteren. Het óók nog accepteren van een waterzuiveringsfabriek gaat veel te ver, aangezien er LOGISCHE alternatieve locaties zijn.

Uit leefbaarheidsonderzoek is gebleken dat inwoners het landschap als één van de belangrijkste en meest bepalende aspecten van leefbaarheid ervaren. Waarom voert de gemeente onderzoeken uit als het niet dient om richting te geven aan jullie beleid? Het college verkiest economische belangen boven de belangen van inwoners. Dit betreuren wij enorm! Vertrouwen Ná de besluitvorming mogen de bewoners wel mee praten hebben Vitens en het College bedacht. “Vertrouw erop dat Vitens in overleg met de gemeente en omgeving zorgvuldig aandacht besteed aan de landschappelijke inpassing en de beeldkwaliteit en laat dit begeleiden door een klankbordgroep”. Als u eenmaal toestemming gegeven heeft voor de bestemmingsplanwijziging en de bouw van de waterzuiveringsfabriek, dan is er geen instrument meer voor bewoners of voor de gemeente om bij te sturen. Daarbij is het vertrouwen enorm geschaad, zowel in het College als Vitens. Beide partijen zijn voor bewoners geen betrouwbare partner gebleken. Vitens houdt zich niet aan afspraken, ze nemen het niet nauw met de cijfers! In oktober 2023 werden bewoners en óók u verrast met een bouwhoogte van 20 meter. Daarnaast blijkt dat het hand aan de kraan principe niet werkt! Wij informeerden u in december 2024 al per brief over dat Vitens zich niet aan de verleende pompproefvergunning heeft gehouden.

Er is in 2018 harder gepompt dan in de aanvraag van de verleende vergunning en er werd niet gepompt in het voor- of najaar zoals afgesproken, maar in de zomer! En laat dat nou net één van de droogste zomers van de afgelopen tien jaar zijn. Kortom: bewoners kunnen er niet op vertrouwen dat Vitens haar afspraken nakomt. Evenmin kunnen wij er op vertrouwen dat het waterschap en de Provincie haar controlerende taak vervult. Dat het College vertrouwen geeft aan Vitens zonder dat er een gezonde vertrouwensbasis aanwezig is tussen omwonenden, gemeente en Vitens, geeft maar weer aan dat het College bewoners ondermijnt en zich niks van bewoners aantrekt. Dan de rol van de portefeuillehouder. In december 2023 is een onteigeningsprocedure gestart tegen Staatsbosbeheer. In de zakelijke beschrijving (p.12, punt 8) bij aanvraag van de onteigeningsprocedure staat: “Er zijn vier zienswijzen ingediend, deze zienswijzen zien voornamelijk toe op de wijze waarop er omgevingsparticipatie heeft plaatsgevonden, de verkeersbewegingen, de afwegingen ten aanzien van de locatie van het productiebedrijf en effecten op de grondwaterstand. De ingediende zienswijzen leiden niet tot een ander ruimtebeslag.” Oftewel: in december 2023 was al duidelijk dat er niks met de zienswijzen van bewoners zou gebeuren.

Nog geen anderhalve maand later, in februari 2024, hebben wij een gesprek gehad met de portefeuillehouder en een ambtenaar. Een open gesprek in onze ogen, we hebben gevraagd naar de status van onze zienswijzen en de inhoud van de reactie van het college. Toen liet de wethouder weten dat dit nog zorgvuldig door ambtenaren werd afgewogen. Achteraf blijkt dus dat in december

2

2023 al duidelijk was dat er geen aanpassingen zouden plaatsvinden n.a.v. onze zienswijze. Dit draagt niet bij aan het vertrouwen. Actuele stikstofberekening Er is een actuele stikstofberekening gemaakt. Deze hebben wij niet terug kunnen vinden bij de stukken en daardoor kunnen wij niet controleren of het klopt wat het College concludeert. Ecologische onderzoeken De terreinomstandigheden zouden in het gebied ten opzichte van 2021 ongewijzigd zijn gebleven. Daarmee zou actualisatie niet nodig zijn. Echter als je het gebouw hoger maakt, dan heeft dit toch ook invloed, voor weidevogels en roofvogels bijvoorbeeld? Betaalbare prijs De kosten voor extra grondverwerving en leidingwerk zijn niet onderbouwd, hier is geen inzicht in gegeven. Buiten dat zijn hogere investeringskosten helemaal niet zo interessant als je dit terugrekent naar euro per m3 water. Verder willen wij opmerken dat het College op creatieve wijze invulling heeft gegeven aan uw motie door het als expert review te bestempelen in plaats van het opstellen van een onafhankelijke Quickscan. Dat de gewenste uitkomst voor Vitens en het College weer uit de conclusies komt, is voor ons geen verrassing. Wij gaan hier verder op in bij onze reactie op de expert review.

2) Reactie op Expert review Als u argumenten wilt waarom deze fabriek niet in het buitengebied van Luxwoude hoeft te staan dan is dat simpel. Het onderzoek van de Quickscan voldeed niet, daarom diende u een motie in. En ook uit de expert review blijkt niet waarom het gebouw per se in Luxwoude moet staan of niet op de alternatieve locaties (bedrijventerreinen). De opdracht was onder andere om financiële consequenties, risico’s en andere voors en tegens aan te geven. Hier is niet aan voldaan. De Quickscan geeft aan dat de effecten op de omgeving bij locatie Gorredijk en locatie Klaverblad Noordoost minder nadelig zijn. Gezien beide locaties een industriefunctie hebben en weinig omwonenden. Hier zijn wij het mee eens. Uit het Quickscan rapport blijkt onvoldoende waarom er uiteindelijk toch gekozen wordt voor locatie Luxwoude, terwijl de impact voor omwonenden, milieu, natuur en landschap het grootst is. Zwaar bouwverkeer zal zorgen voor jarenlange overlast op onze wegen, onveilige situaties voor fietsers, wandelaars en automobilisten. De natuur wordt aangetast doordat infrastructuur moet worden aangelegd in het buitengebied. Als het aan Vitens ligt rijden er straks grote vrachtwagens door de landerijen. Bouwverkeer is niet hetzelfde als tractoren waarvoor de agrarische gronden zijn bedoeld! Deze impact is niet aanwezig als je bouwt op industriegebied.

Er is voor gekozen om geen bewoners te interviewen, maar ook op nadelige gevolgen voor de omgeving zoals bovengenoemde punten is niet goed doorgevraagd bij de geïnterviewde personen. Terwijl dit wel degelijk van belang is voor de afweging. Er worden conclusies getrokken terwijl feiten niet zijn gecontroleerd of onvoldoende zijn onderzocht. Zowel in het verslag als in de interviewverslagen zijn ons een aantal dingen opgevallen:

3

Nr. 1

Waar Plan van aanpak/ offerte

2.

Expert review p.2

3.

Bevindingen - Alternatieven afweging bedrijventerrein p. 3 en 4.

Citaat / verwijzing naar “In deze stap zal niet met omwonenden worden gesproken, wel wordt op basis van de stukken en af te nemen interviews een oordeel gegeven over het doorlopen participatieproces.” Geïnterviewde personen

1)Bedrijventerrein Gorredijk en Klaverblad Noord Oost zijn niet reëel.

Onze reactie Hoe kun je een goed oordeel geven over het participatieproces als je geen bewoners hierover bevraagd? Wat zijn de criteria die ze hebben gehanteerd voor mensen die worden geïnterviewd? Hebben er alleen gesprekken plaats gevonden met ambtenaren van de gemeente Heerenveen? Of is er ook bestuurlijk contact gezocht? Een ambtenaar adviseert maar is niet beslissingsbevoegd. Gezien het economische belang van de gemeente Heerenveen in dit geheel (een derde van het water moet naar de zuivelfabrieken van het IBF!) lijkt ons dat alleen ambtenaren bevragen magertjes is. 1) Wat is de onderbouwing? In alle gevallen moet er een bestemmingsplanwijziging procedure doorlopen worden óók in Luxwoude.

2)Moeizaam gebiedsproces Tjalleberd

2) Hier worden aannames gedaan. Misschien hebben bewoners wel liever een productiegebouw van Vitens die rekening houdt met landschappelijke inpassing in plaats van “lelijke” fabrieken van bedrijven of velden zonnepanelen.

3)“Toekomstige uitbreidingen fase 2 en 3 zullen ten aanzien van het uitgiftebeleid en ruimtelijke kaders grofweg dezelfde kaders hebben.”

3) Dit is een aanname. In de Quickscan (p. 9) stond duidelijk dat de kans op grondverwerving groot was: “Er is de keuze tussen het aanduiden van de productielocatie als ‘nutsvoorziening’ waardoor het op de 20 ha ‘overig’ gebouwd kan worden, of als onderdeel van het bedrijventerrein, waarmee het wel plaats zou innemen in de ruimte voor andere bedrijven. De gemeente heeft nu de voorkeur voor het inzetten op nutsvoorziening. Als nu voldoende grond wordt gekocht, kan de zuivering later nog uitgebreid worden. Wellicht kan de productielocatie van Vitens als ‘special’ aangemerkt worden: dit zijn ontwikkelingen die voorbijkomen en een plekje nodig hebben, maar niet direct ten koste van het bedrijventerrein; daar zoekt de gemeente dan buiten het bedrijventerrein een plaats voor.”

4

4.

Bevindingen - Benodigde bouwhoogte (p.5)

Er wordt gesteld dat de bouwhoogte van 13 meter binnen de agrarische bestemming van BP Buitengebied niet één op één maatgevend is voor een incidenteel in het buitengebied aanwezige drinkwaterproductie installatie. Er is een zeer uitgebreid omgevingsproces door Vitens doorlopen.

5.

Bevindingen - Planproces (p. 5)

6.

Bevindingen – zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik

“Verder heeft het leggen van extra leidingen tussen Luxwoude en Heerenveen/Gorredijk tijdelijke gevolgen voor de landbouwproductie.”

7.

Inventarisatiebestand (p. 4)

8.

Inventarisatiebestand (p. 4)

9.

Verslag interview gemeente Opsterland (geen paginanummer)

Onderzoekers stellen: “Bronnenonderzoek Royal Haskoning en aanvullend onderzoek (waar is deze?) zit niet bij het OWBP.” Toets aan gemeentelijk landschapsbeleid wordt gemist. In interviews wordt ook bevestigd dat er niet aan het landschapsbeleidsplan en cultuur historische onderzoek getoetst is. “Wel kan worden aangenomen dat bij vestiging van een forse productie-installatie op het bedrijventerrein in Heerenveen waarschijnlijk veel kostbare en schaarse uitgeefbare grond wordt weggenomen voor ondernemer die ruimte zoeken.”

Nergens uit de expert review blijkt dat er doorgevraagd is bij de gemeente Heerenveen op de optie “special”. Of te vragen naar het verslaggesprek van RoyalHashkoning omdat deze ambtenaren niet betrokken waren. Of het feit dat gemeente Opsterland nu het afvoerputje dreigt te worden van het bedrijventerrein IBF. Het is niet de bedoeling is om industrie te plaatsen in het buitengebied! Deze regels zijn er niet voor niets, geen incidentele uitzonderingen. Het bureau neemt klakkeloos aan dat er veel aandacht aan gebiedsproces is besteed. Dit is zeer selectief geweest. In de interviews is ook terug te lezen dat er met name is geparticipeerd over de winning. Ook komt meerdere keren terug dat de referentiebeelden van hoogte gebouw niet kloppen en ook dat de hoogte pas later is verhoogd naar 20 meter. Echter al deze punten komen niet terug in de conclusies, onzorgvuldig. Ook dit bureau is weer in dezelfde tunnelvisie belandt als de gemeente en Vitens. Dit punt wordt genoemd maar is een economisch belang wat financieel gecompenseerd kan worden. Er wordt erg selectief omgegaan met het beschrijven van tijdelijke gevolgen. (Tijdelijke) grote gevolgen voor omwonenden in het gebied (en dit rijkt ver) zijn niet meegenomen. Is dit beschikbaar gesteld aan het onderzoeksbureau en hebben zij hier nog naar gevraagd? We vinden dit nu niet terug in de stukken terwijl dit wel relevant is.

Dat is toch relevant als je dit wil doen buiten de regels van het bestemmingsplan buitengebied? Aannames. Ben je ambtenaar van de gemeente Heerenveen of zit je hier als ambtenaar voor inwoners in Opsterland?

5

Interviews

Geen antwoorden

11

Interview Vitens (geen paginanummer)

12

Interview

Criteria zijn samenspraak met de begeleidingscommissie opgesteld. De genoemde partijen (gemeente Opsterland) waren daarin vertegenwoordigd. "Vitens had de voorkeur voor een productiegebouw Luxwoude. Het namelijk het meest logisch om winning en zuivering direct bij elkaar te hebben"

13

Interview Vitens

Er zijn veel vragen interviews overgeslagen of onbeantwoord. Echter: als je niet vanaf begin af aan betrokken bent geweest dan toch nog steeds wel een archief van een voorganger? Hier wordt wel erg makkelijk aan voorbij gegaan. Randvoorwaarden van ambtenaren plaats van de gemeenteraad?

in

10.

er

is

in

in

in

is

is

in

Veronderstelling. Geen onderbouwing. Dit kan zijn algemeenheid gelden maar elke situatie weer anders. De opsteller van de Quickscan neemt dit klakkeloos aan. Voor Luxwoude geldt: het logisch om een fabriek te bouwen een buitengebied en niet op een industriegebied? het logisch om de spelregels het buitengebied moeten moeten kappen voor economisch aanpassen, bomen gewin? Helemaal het licht dat twee derde van het water richting IBF moet: een derde naar de zuivelindustrie en een derde naar Haskerhorne! 1)Dit pure onzin en spreekt ook de Quickscan tegen (zie ook onze reactie punt 3 hierboven). Ook wordt er nog steeds gebouwd op het Klaverblad Noord Oost.

in

is

Is

te

in

te

in

bij

is

2)

"Gemeenteraad twee keer geïnformeerd voorafgaand aan VOBP mei 2022 en voorafgaand aan behandeling OWBP (6mei 2024). Over het voorontwerpbestemmingsplan zijn geen vragen gesteld inzake het productiegebouw. Bij de behandeling van het ontwerpbestemmingsplan

is

al

1)"Voor Heerenveen gold dat het bedrijventerrein IBF vol was. Daarom moest worden uitgeweken naar opties op het nieuwe bedrijventerrein Klaverblad NO. Hier was geen concrete locatie voor handen en was het realiseren van een productie-installatie voor drinkwater qua bouwmogelijkheden niet mogelijk"

in

2)Slechte communicatie en informatievoorziening naar omwonenden en gemeenteraad! Waardoor bewoners en gen van het gemeenteraad zijn verrast door grote wij voorontwerp bestemmingsplan.

wel."

Voor de raadsvergadering van 27 mei 2024 was de hoogte van het gebouw geen verrassing meer voor de gemeenteraad.

6

3) Brief reactie op brief Vitens bouwhoogte In bijlage 5 van de stukken behorende bij het ontwerpbestemmingsplan is een ingezonden brief van Vitens opgenomen. Ook hierop geven wij graag een reactie. Vitens geeft aan dat een belangrijk onderwerp van gesprek de benodigde bouwhoogte is. Volgens ons is dit niet de kern van de zaak. De belangrijkste vraag is en blijft, moet de waterzuiveringsfabriek wel op de voorkeurslocatie van Vitens komen? Ook in deze brief proberen ze u af te leiden dat de bouwhoogte het issue is. Dat is het niet. Industrie is industrie, een grote fabriek hoort niet in het buitengebied van Opsterland, maar op een industriegebied thuis. Participatie: afspraken maak je aan de voorkant Gelukkig geeft Vitens in haar brief ook toe dat de afstemming anders en zorgvuldiger had moeten plaatsvinden. Voor ons is het de eerste keer dat hier vanuit Vitens erkenning voor komt. Vitens sorteert al lange tijd voor op het proces door te schermen met het instellen van een klankbordgroep. Als u eenmaal toestemming gegeven heeft voor de bestemmingsplanwijziging en de bouw van de waterzuiveringsfabriek dan is er geen instrument meer voor bewoners of voor de gemeente om dit tegen te houden. Het ontbreken van afwegingcriteria bemoeilijkt dit ook. Ongetwijfeld zijn er weer argumenten die pleiten voor een gebouw hoger dan 16 meter.

Bouwhoogte van 13 meter kan niet worden behaald Vitens probeert druk op u uit te oefenen door u het idee te geven dat er geen andere keuze mogelijkheid is (hoge kosten, risico’s, maatschappelijk belang). Dat klopt niet. Het is heel simpel, 20,18,5 of 16 meter is geen 13 meter. Het ruimtelijk beleid van de gemeente Opsterland zegt dat er in het buitengebied niet hoger dan 13 meter gebouwd mag worden. De kern van het verhaal is dat Vitens wil vasthouden aan hun eigen voorkeur van winning en zuivering op dezelfde locatie. Het perspectief van Vitens is; we hebben het altijd zo gedaan dus we blijven het ook zo doen. Wij pleiten er voor dat Vitens aan de voorkant gehouden wordt aan de geldende regels. Als dat niet lukt, naar andere locatie kijken of naar alternatieve winningsmethoden in plaats van geitenpaadjes bewandelen. Over het bewandelen van geitenpaadjes hieronder meer. Boscompensatie In de begeleidingscommissie is gesproken over boscompensatie. Dit ook n.a.v. de pompproef in 2018 waar bomen gekapt moesten worden om de pompproef te kunnen uitvoeren. Een werkgebied van circa 40x450 meter waarbij een aantal zieke bomen gekapt zouden worden. Onze vraag: waarom zijn er zoveel meer bomen gekapt dat was afgesproken? (zie ook afbeeldingen in bijlage 1).

Dat gemeente en Vitens continu op zoek zijn naar het bewandelen van geitenpaatjes blijkt ook uit de manier waarop ze zijn omgesprongen met boscompensatie in Luxwoude. In de begeleidingscommissie is gesproken over een uitzondering op de verplichting van boscompensatie. In de Notulen begeleidingscommissie vergadering 8 (p.6) staat: “Boscompensatie is een belangrijk aandachtspunt. Ambtenaar gemeente Opsterland merkt op dat bosbouwondernemingen, en dus ook SBB, zijn uitgezonderd van deze verplichting. Mogelijk zouden afspraken met SBB kunnen worden gemaakt. Verdere uitwerking moet nog plaatsvinden” In de negende vergadering van de begeleidingscommissie (p. 3 notulen) wordt dit onderwerp weer aangehaald door Staatsbosbeheer: “Uitzondering op boscompensatie verplichting Als Staatsbosbeheer moeten we ons uiteraard ook houden aan de wet en ontbossing moet gecompenseerd worden. Compensatie 1:1,5 tot 1:2 in oppervlakte. Dit geldt niet alleen voor bostypen maar ook voor andere beheertypen. Natuur moet gecompenseerd worden. Staatsbosbeheer had wel in het verleden dat als we bos definitief kapten dat we het dan mochten omvormen naar een ander natuurbeheertype, dus zonder boscompensatie als daar een beheer- of uitvoeringsplan aan ten grondslag lag. Daar komt het misverstand waarschijnlijk vandaan. Zelfs boskap in Natura 2000

7

gebieden naar ander niet bostype moet nu gecompenseerd worden. Dus dat ‘slimmigheidje’ (kap vóór overeenkomst of erfpacht/opstalrecht of verkoop) dat genoemd werd, ging niet op en gaat nu helemaal niet op in de situatie van boskap t.b.v. omvorming voor waterwinning.” Wij vinden het absurd dat er ten eerste meer bos is omgekapt, maar ook dat er op deze wijze wordt omgesprongen met natuur. De ecologische waarde wordt geheel niet onderkent. Men veegt liever het bos eraf dan uit te wijken naar een locatie waar helemaal geen bos gekapt hoeft te worden. Denk aan bedrijventerreinen of denk aan aankoop van agrarische gronden die ook beschikbaar waren. Uiteraard zijn agrarische gronden waardevol. Maar is bos niet waardevol? Welke criteria hanteer je dan?

4) De (mogelijke) gevolgen van de waterwinning Zoals eerder reeds aangegeven zijn wij van mening dat het MER nog onvoldoende onderbouwing geeft over de te verwachte effecten. In de ingezonden brief op 29 april 2024 hebben wij dit benadrukt en een veertigtal vragen gesteld waarvan wij vinden dat er een antwoord op moet komen. Vragen als: -

-

Hoe goed zijn de grondlagen in kaart gebracht (slappe grondlagen maar ook diepere lagen)? En in de praktijk ook daadwerkelijk aangetoond? Hoe groot is de afwijking tussen theorie en praktijk? (vraag 2) Waarom is de keileem bodemlaag “formatie van Drente, Laagpakket van Gieten” niet meegenomen in de effecten, aangezien dit wel degelijk zettingsgevoelig is of krimp/zwel kan vertonen? (vraag 36)

Maar ook vragen over onze leefomgeving en natuur: -

Welke effect heeft de waterwinning van Luxwoude direct of indirect op Van Oordt’s Mersken? (vraag 14) En in hoeverre is er rekening gehouden met binnen het “monitoringsnet” om de eventuele effecten op de natuurgebieden in kaart te brengen (nul situatie)? (vraag 27)

Waarom maken wij ons hier druk om? In ons geval kan schade ontstaan door klimaatverandering, gaswinning en straks ook door waterwinning. De oorzaak is dan niet direct aan te wijzen. We willen voorkomen dat bewoners worden geconfronteerd met eindeloze procedures en bewijslast die bij de bewoner ligt als er schade is. Ook eventuele onherstelbare aantasting van de natuur (N2000) zien wij als effect op onze leefomgeving die wettelijk gezien niet mag. Wij willen benadrukken dat dit zorgen zijn voor nu en niet voor later. Vitens zegt dat er geen zettingschade wordt verwacht als gevolg van de winning. De onderliggende hydrologische onderzoeken zijn hier genuanceerder in en sluiten dit niet uit. Als voorwaarde van de winvergunning is ook opgenomen dat Vitens na start van de winning een evaluatie uitvoert. Echter blijft het onduidelijk waarop gemeten wordt. Er zijn namelijk vooraf geen normen of grenswaarden gesteld. Waar evalueren ze op als Vitens niet SMART geformuleerd heeft waarop ze het gaan toetsen? En wordt over de uitkomsten openlijk en op een eenvoudige wijze gecommuniceerd met bewoners? Ook in de reactienota op onze zienswijze blijft dit vaag. Men heeft het over het grondwatermeetnet wat moet zorgen voor “de hand aan de kraan” maar dan dient vooraf wel vastgesteld te worden op welke waarden men, door de tijd heen, gaat evalueren.

Eerder in deze brief concludeerden we al dat het hand aan de kraan principe aantoonbaar niet werkt. Het College stelt dat de waterwinvergunning is verleend op grond van de Waterwet. Wij wijzen u erop dat de vergunning nog niet onherroepelijk is. Als u de bestemmingsplanwijziging vaststelt bent u als gemeente ook politiek aansprakelijk voor de gevolgen. Ook kunt u als gemeenteraad, als u wel instemt met de bestemmingsplanwijziging aandringen op een zorgvuldige uitwerking van de evaluatie.

8

er perspectief?

is

Tot slot:

er

is

in

Er steeds meer drinkwater nodig, en dreigt een tekort. We zouden ons bijna schuldig moeten voelen dat we zo opstand komen tegen deze fabriek en dat we pleiten voor een goede schaderegeling voor bewoners en voor voorzorgsmaatregelen voor de natuur. Volgens ons er wél perspectief voor het oplossen van het toekomstige drinkwatertekort. Alleen moet maatschappelijk bewustzijn komen voor wat de eerlijke prijs voor drinkwater écht is. Gelukkig ontstaan scheuren de denk- en handelswijze. Het niet meer van deze tijd. Friesland uitstek bekend om haar wateren. Steeds meer partijen maar ook jongeren staan springen om mee werken aan oplossingen waarbij we niet alleen maar onttrekken, maar circulair denken en gebruikmaken van het aanwezige oppervlakte water.

is

er

al

er

bij

is

is

in

te

te

er

is

in

Laten we van Opsterland de eerste gemeente maken waar we met een gerust hart, een glas water uit de sloten kunnen drinken. En als u daar niet gelooft, dan altijd nog de zoektocht naar een alternatieve locatie.

Hartelijke groet,

9

Bijlage 1-plattegronden bos

12-18m

16-22m SV vijver

30m

13m

Grow

0012

10m Gebouw

1502

R

8-11m 10-12m foegang

-Hekwerk

2017: in

je al

projecten

Vind en beheer

Google Earth.

>1 1985

2005

2012

2016

2014

2017

2018

2020

2022

2024

Sluiten

3D

2018: in

e projecten

Google Earth.

>1 1985

2005

2012

2014

2016

2017

2018

2020

2022

2024

11

2017: projecten

in

je al

Vind en beheer

Google Earth. 1985

2005

2012

2014

2016

2017

2018

2020

2022

2024

Sluiten

3D

Google Earth.

in

je projecten

al

Vind en beheer

>I 1985

2005

2012

2014

2016

2017

2018

2020

2022

2024

Sluiten

https://earth.google.com/web/@52.99650017,5.99495041,0.30900084a,463.53923952d,35y,Oh,Ot,Or/data=ChYqEAgBEgoyMDE3LTA2LTAxGAFCAggBOgMKATBCA ggASgol

ARAA

12

12