Raadsvoorstel rekenkamercommissie inzake GGD onderzoeksrapportage.docx
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL Postregistratienummer
Datum
23.0000303
16 februari 2023
raadsvergadering Steller
Drs. J.H. van Oort Secretaris-onderzoeker rekenkamercommissie Medemblik-Opmeer
Onderwerp
Onderzoek rekenkamercommissie inzake de GGD
Portefeuillehouder
Presidium
Inleiding De rekenkamercommissie heeft onderzoek gedaan naar de wijze waarop de gemeente Opmeer haar rol als opdrachtgever ten opzichte van de GGD invult. Het onderzoek is onderverdeeld in vijf onderdelen: 1 – kaderstelling 2 – opdrachtgeverschap door gemeenten Medemblik en Opmeer 3 – opdrachtnemerschap door GGD Hollands Noorden 4 – rapportage aan het college 5 - rapportage aan de raad Op basis van de bevindingen komt de rekenkamercommissie tot een tabel met conclusies en een aantal aanbevelingen. De conclusies van de rekenkamercommissie zijn: bij onderdeel 1 – kaderstelling door de gemeente Opmeer Nr.
Norm
conclusie
1.
er is een sluitend geheel van documenten
Op basis van wetgeving,
waaruit de basisopdracht aan GGD blijkt.
gemeenschappelijke regeling en dienstverleningsovereenkomst blijkt de opdracht aan de GGD. In die zin is de opdracht aan de GGD sluitend. Er ontbreekt echter een beleidskader als bedoeld in artikel 13 van de Wet publieke Gezondheid, zodat er geen grondslag is voor de op zich sluitende opdracht richting GGD (zie norm 3).
2.
3.
er is een jaarlijkse cyclus van
Er worden jaarlijks een begroting en een
opdrachtverlening in kwantitatieve en
dienstverleningsovereenkomst opgesteld
kwalitatieve zin
die ook in de verantwoording terugkomen.
het is uitlegbaar waarom de gemeente
De gemeenteraad heeft geen vigerende
Opmeer tot keuzes in de
kadernota gezondheidsbeleid vastgesteld.
dienstverleningsovereenkomst, dus buiten
Hiermee is er geen grondslag voor
het standaardpakket, is gekomen.
doelstellingen vastgesteld door de gemeenteraad en voldoet de gemeente niet aan artikel 13 van de Wet publieke gezondheid.
4.
het college neemt heldere besluiten over
In de begroting (algemeen bestuur) en in
zijn wensen met betrekking tot GGD
de dienstverleningsovereenkomst, die jaarlijks worden vastgesteld en er worden subsidiebeschikkingen gegeven aan de GGD.
5.
de gemeenteraad wordt geïnformeerd over
De gemeenteraad wordt conform de WGR
de kaderstelling met betrekking tot GGD,
gevraagd een zienswijze te geven op de
kan zich daarover een mening vormen en
begrotingscyclus van de GGD. De
zo nodig, binnen zijn rol, besluiten over
gemeenteraad van Opmeer kan de stukken
nemen
van de AB-vergaderingen alleen via de site van de GGD opvragen. De gemeente werkt verder met meerdere subsidiebeschikkingen ten behoeve van de GGD en met inkoopovereenkomsten, waarmee het college uitvoering geeft aan het eigen gezondheidsbeleid. Zowel de subsidiebeschikkingen als de inkoopovereenkomsten gaan dan over activiteiten die de GGD via de Dienstencatalogus aanbiedt. Er is momenteel geen relatie met een uitvoeringsplan gebaseerd op een door de gemeenteraad vastgestelde kadernota lokaal gezondheidsbeleid. Dit betekent dat de gemeenteraad alleen in passieve vorm betrokken is.
6.
de kaderstelling van GGD is vanuit
De uitvoering geschiedt binnen de kaders
maatschappelijke doelstellingen uitlegbaar.
die de wet en de gemeenteraad op verschillende beleidsterreinen vastlegden. Echter, op het moment van onderzoek is er geen door de gemeenteraad vastgesteld vigerend lokaal gezondheidsbeleid op basis waarvan duidelijk is welke maatschappelijke doelstellingen de gemeente via de GGD – los van de doelstellingen in de gemeenschappelijke regeling – nastreeft.
De gemeente voldoet daarmee niet aan de Wet publieke gezondheid. Vereist is een eigen beleid, waarin de gemeente de rijksdoelstellingen in acht neemt. Dat eigen beleid is er niet.
bij onderdeel 2 – opdrachtgeverschap door de gemeente Opmeer Nr.
Norm
conclusie
7.
de jaarlijkse begroting en
Ja, dit is in financiële zin het geval, in
dienstverleningsovereenkomst geven
handelingszin wordt dit wel begroot, maar
duidelijk aan welke taken door de GGD in
wordt ook de benodigde flexibiliteit
opdracht van de gemeente Opmeer worden
gevraagd en gegeven om te zorgen dat de
uitgevoerd
taken efficiënt – in de daadwerkelijk gevraagde hoeveelheden – kunnen worden uitgevoerd. Met de begroting stelt de gemeenteraad de financiële kaders voor de wettelijke taken vast, die door de GGD worden uitgevoerd. (De vraag Wat mag het kosten) Daarmee wordt nog weinig bepaald over Wat willen we bereiken, behalve dat er wettelijke taken worden uitgevoerd.
8.
de gemeente Opmeer heeft een
Voor de begroting wel door
onderbouwing voor de opdracht aan GGD
standaardisering door wetgeving en gemeenschappelijke regeling, voor de dienstverleningsovereenkomst via inkoop en subsidies ontbreekt het hieraan omdat er geen kadernota lokaal gezondheidsbeleid meer is.
bij onderdeel 3 – opdrachtnemerschap door de GGD Nr.
Norm
conclusie
9.
GGD weet door de opdrachtverlening van
Door de dienstverleningsovereenkomst,
de gemeente Opmeer expliciet wat er van
dienstencatalogus en het maandelijks
hem verwacht wordt.
accounthoudersoverleg is dit wel het geval.
GGD heeft de opdrachten van de gemeente
Er is een duidelijke rolverdeling binnen de
Opmeer logisch in de organisatie van GGD
organisatie van GGD, waarbij mensen met
belegd bij professionele afdelingen.
verschillende taken bijpassende expertises
10.
hebben.
bij onderdeel 4 – rapportage aan het college Nr.
Norm
conclusie
11.
GGD rapporteert in de P&C-cyclus helder
GGD rapporteert in de P&C cyclus helder
over kwantitatieve en kwalitatieve
en tijdig over kwantitatieve uitvoering.
uitvoering van de opdracht.
12.
GGD rapporteert maandelijks helder over
Er is een maandelijkse accountoverleg en
kwantitatieve en kwalitatieve uitvoering
rapportage waarin aan de hand van een
van de opdracht
gestandaardiseerde agenda gesproken wordt.
13.
de rapportages reflecteren op de verleende
In de notulen treffen wij zowel
opdracht zodat duidelijk wordt hoe de
kwantitatieve als kwalitatieve duidingen,
opdracht is uitgevoerd
gerelateerd aan de afgesproken indicatoren.
bij onderdeel 5 – rapportage aan de raad Nr.
Norm
conclusie
14.
de gemeenteraad wordt regelmatig
De gemeenteraad heeft toegang tot de
geïnformeerd
database, tot regionale en gemeentelijke presentaties en tot AB-stukken maar krijgt die niet als rapportage door het college aangereikt.
15. 16.
de gemeenteraad kan kennisnemen van de
De raadsleden krijgen de jaarstukken
jaarstukken van GGD
opgestuurd…
de gemeenteraad is in staat te controleren
… en geven daarop hun zienswijze.
of GGD aan zijn taken voldoet
Raadsleden controleren met name op financiële aspecten, niet op inhoudelijke doelstellingen. De gemeenteraad wordt hierdoor onvoldoende door het college geïnformeerd. Bovendien ontbreekt (zie kaderstelling) een kader waaraan de gemeenteraad kan toetsen.
17.
de gemeenteraad kan beoordelen of GGD
Dit kan nauwelijks;
in voldoende mate bijdraagt aan het
De stukkenstroom richting gemeenteraad
behalen van de gestelde maatschappelijke
lijkt daarvoor toch te veel gericht op
doelen.
financiën. Het blijkt soms moeilijk een link te leggen tussen doelstelling, actie, en actieresultaat. Bovendien is er op dit moment geen vigerende kaderstellende nota gezondheidszorg waaraan gerelateerd zou kunnen worden, zodat dit alleen ten aanzien van de doelen uit de gemeenschappelijke regeling zou kunnen. Doelen vanuit de subsidies of inkoopactiviteiten komen hier sowieso minder aan bod.
Op basis van deze conclusies doet de rekenkamercommissie de volgende aanbevelingen: 1.
Stel een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid vast, waarin de raad in ieder geval aangeeft:
a) wat de gemeentelijke doelstellingen zijn ter uitvoering van de in de artikelen 2, 5, 5a en 6 van de Wet Publieke gezondheid genoemde taken, b) welke acties in de bestreken periode worden ondernomen ter realisering van deze doelstellingen, c)
welke resultaten de gemeente in die periode wenst te behalen,
d) hoe het college van burgemeester en wethouders uitvoering geeft aan de in artikel 13 genoemde verplichting. 2.
Verzoek het college te rapporteren welke onder 1d genoemde activiteiten de gemeente uitbesteedt aan de GGD en welke activiteiten anderszins worden uitgevoerd. Verzoek het college tevens jaarlijks te rapporteren over de voortgang, waarbij het behalen van door u onder 1 gestelde doelstellingen centraal staan.
3.
Verzoek het college de zienswijze die u als gemeenteraad mag indienen zo voor u voor te bereiden dat u duidelijk is op welke wijze begrotingen en verantwoordingen van de GGD zich verhouden tot de door u vastgestelde inhoudelijke doelstellingen.
Beslispunten 1.
De conclusies 1 tot en met 17 van de rekenkamercommissie over te nemen.
2.
Het college te verzoeken uitvoering van aanbeveling 1 voor de Gemeenteraad voor te bereiden en uiterlijk in het tweede kwartaal 2023 een concept ter besluitvorming aan de gemeenteraad aan te bieden.
3.
Het college te verzoeken aanbevelingen 2 en 3 uit te voeren.
Beoogd maatschappelijk effect Op dit moment voldoet de gemeente Opmeer niet aan de verplichtingen die de Wet Publieke Gezondheid aan haar stelt. Met het uitvoeren van de aanbevelingen van de rekenkamercommissie voldoet de gemeente weer aan de wet. Bovendien komt de gemeenteraad ten aanzien van het gezondheidsbeleid met het uitvoeren van de aanbevelingen weer in de positie om zijn kaderstellende en controlerende taken naar behoren uit te voeren.
Argumenten Voor een uitgebreide beschrijving van de argumenten verwijst de rekenkamercommissie naar de rapportage. Op basis van de opgeleverde documenten en gehouden interviews heeft de rekenkamercommissie een reeks bevindingen gedaan. Die zijn de basis voor de conclusies geweest. Op hun beurt waren de conclusies de basis voor de aanbevelingen. In de kern concludeert de rekenkamercommissie dat de gemeente Opmeer geen vigerend volksgezondheidsbeleid heeft. De gemeente moet dat volgens de Wpg wel hebben. Als gevolg van deze onrechtmatigheid heeft de gemeenteraad geen duidelijke kaders gesteld voor het volksgezondheidsbeleid en is hij ook niet in te staat te controleren of het College een juiste beleidsinvulling geeft aan het volksgezondheidsbeleid. Door het opvolgen van de aanbevelingen worden deze omissies verholpen.
Kanttekeningen De gemeente Opmeer voldoet nu niet aan de Wpg, zodat de gemeenteraad in gebreke is gebleven.
Wettelijk kader Wet publieke gezondheid
Burgerparticipatie Voor dit besluit zelf is burgerparticipatie niet van toepassing. Vanzelfsprekend adviseert de rekenkamercommissie om bij de uitvoering van de aanbevelingen wel het door de gemeenteraad vastgestelde burgerparticipatiebeleid als kader te gebruiken.
Financiën Niet van toepassing; opstellen van periodiek terugkerende beleidsnota’s behoren in de vigerende begroting te zijn opgenomen.
Communicatie Niet van toepassing.
Uitvoering De rekenkamercommissie adviseert de gemeenteraad uiterlijk in het tweede kwartaal een nota gezondheidsbeleid conform de wetgeving vast te stellen.
Bijlagen - Rapport rekenkamercommissie GGD dd. 5 januari 2023
Raadsbesluit De raad van de gemeente Opmeer, gelet op artikel 185 van de Gemeentewet; artikel 2, 5, 5a, 6 en 13 van de Wet publieke gezondheid; gelet op de behandeling in de oordeelvormende raadsvergadering van 2 februari 2023;
besluit: 1.
de conclusies 1 tot en met 17 van de rekenkamercommissie over te nemen;
2.
het college te verzoeken uitvoering van aanbeveling 1 voor de Gemeenteraad voor te bereiden en uiterlijk in het tweede kwartaal 2023 een concept ter besluitvorming aan de gemeenteraad aan te bieden;
3.
het college te verzoeken aanbevelingen 2 en 3 uit te voeren.
Aldus besloten in de raadsvergadering van 16 februari 2023.
voorzitter
griffier
G.J. van den Hengel
L. Gijben