Programmabegroting_2023 definitief.pdf
Tekst van het document
PROGRAMMABEGROTING PROGRAMMABEGROTING
2023
PROGRAMMABEGROTING
2023
PROGRAMMABEGROTING
2023 2023
Programmabegroting 2023
3
Inhoudsopgave Aanbiedingsbrief ........................................................................................................................ 5 Programma's ............................................................................................................................ 19 Programma 0 ........................................................................................................................ 20 Programma 1 ........................................................................................................................ 30 Programma 2 ........................................................................................................................ 36 Programma 3 ........................................................................................................................ 41 Programma 4 ........................................................................................................................ 46 Programma 5 ........................................................................................................................ 51 Programma 6 ........................................................................................................................ 59 Programma 7 ........................................................................................................................
69 Programma 8 ........................................................................................................................ 76 Paragrafen ................................................................................................................................ 82 Paragraaf 1............................................................................................................................ 84 Paragraaf 2............................................................................................................................ 94 Paragraaf 3............................................................................................................................ 99 Paragraaf 4.......................................................................................................................... 107 Paragraaf 5.......................................................................................................................... 112 Paragraaf 6.......................................................................................................................... 118 Paragraaf 7.......................................................................................................................... 125 Financieel ...............................................................................................................................
131 Recapitulatiestaat………………………………………………………………………………………………………….132 Geprognotiseerde meerjarenbalans .................................................................................. 133 Toevoegingen en ontrekkingen aan reserves .................................................................... 134 Investeringsplan 2023-2026 ............................................................................................... 136 Personele lasten ................................................................................................................. 137 Incidentele baten en lasten ................................................................................................ 138 Bijlagen…………………………………………………………………………………………………………………………… 139 Bijlage 1: Tabel Onderhoud Kapitaalgoederen…………………………………………………………………..140
4
Aanbiedingsbrief Geachte raadsleden, We bieden u hierbij de programmabegroting 2023 inclusief de meerjarenraming 2024-2026 aan. Het is de eerste begroting van dit college (gebaseerd op het Coalitieakkoord 2023-2026). In de Voorjaarsnota 2022 is aangekondigd dat het begrotingsjaar 2026 sterk afhankelijk is van de extra inkomsten van het Rijk. Zowel het VNG als wel de provincies hebben vooralsnog geen duidelijkheid gekregen. Hierbij speelt dat in 2026 nog onduidelijk is wat de gevolgen zullen zijn voor alle gemeenten van de Herijking van de gemeentewet. Daarom is het begrotingsjaar 2026 buiten beschouwing gelaten m.b.t. het sluitend maken van de meerjarenbegroting. Wij wachten de informatie van de septembercirculaire of andere berichten van de Rijksoverheid af om mogelijk meer te kunnen aangeven. Hieromtrent wordt u separaat voor behandeling van de begroting in de gemeenteraad geïnformeerd. Conform de Voorjaarsnota 2022 bieden wij u een (behoudens begrotingsjaar 2026) een sluitende begroting aan. In Nederland is grote onzekerheid en grote zorg omtrent de toekomst. Na de Coronacrisis, was er aandacht voor de tekorten op de woningmarkt, de stikstof- en klimaatcrisis. De oorlog in Oekraïne heeft gezorgd voor veel vluchtelingen vanuit Oekraïne naar Nederland en verhoging van de energiekosten.
Momenteel verkeren onze burgers en bedrijven in grote onzekerheid, hoe zij de eindjes aan elkaar kunnen knopen en/of hoe de recent bekend gemaakte kabinetsplannen zullen uitwerken. Het kabinet heeft aangekondigd op korte termijn tegemoet te komen aan burgers om de energiekosten enigszins te beteugelen. Ook is de vanuit de gemeente recent het bedrag verhoogd van € 800 naar € 1.300 Voor het MKB is een regeling in de maak. De gemeente is bij genoemde crisissen volgend op het Rijksbeleid. Toch hebben we in 2022 onze burgers geholpen in de Coronacrisis en heeft de gemeente haar verantwoordelijkheid genomen m.b.t. de opvang van vluchtelingen. Dat blijven we in 2023 ook doen. In deze begroting kunt u vaststellen dat op genoemde onderwerpen wij als college de ambitie van de Toekomstvisie en het coalitieprogramma hebben vertaald naar diverse voorstellen. Tijdens de behandeling van de Voorjaarsnota 2022 in de gemeenteraad, heeft de raad verzocht:
Om het coalitieprogramma 2023-2026 te vertalen naar een meerjarig inzicht voor de gemeenteraad. In een apart overzicht (zie hieronder) kan de gemeenteraad meerjarig op hoofdlijnen de speerpunten van het coalitieprogramma volgen. In de diverse komende P&C documenten zal de voortgang worden aangegeven.
Om onderzoek te doen naar een afbouw van de bijdrage van het Woningbedrijf aan de zgn. Algemene Dienst. Wij geven aan dat de kosten van de verduurzaming van het Woningbedrijf kan worden voortgezet door dekking uit de reserve Woningbedrijf zonder dat de bijdrage aan de Algemene Dienst wordt verminderd.
De formatie uitbreiding op basis van het via het Berenschotrapport en actuele ontwikkelingen op het gebied van wet- en regelgeving heeft invulling gegeven om de basis op orde te krijgen. 5
Teneinde de kwetsbaarheid/risico’s te verminderen, de maatschappelijke ontwikkelingen te volgen, de ambitie van het coalitieprogramma te kunnen realiseren en met name om alle wettelijke taken te kunnen uitvoeren, wordt in deze begroting voorgesteld om een vervolgstap te nemen en de noodzakelijke formatie uit te breiden. (zie de bedrijfsvoeringparagraaf). De huidige inflatie in Nederland is zeer hoog, namelijk 9,9% voor 2022 conform CPI (Consumenten Prijs Index), zoals opgenomen in het CEP (Centraal Economisch Plan) van het CBS (raming augustus 2022); Desalniettemin houden wij niet vast aan een trendmatige verhoging, maar wijken wij af
naar een lager percentage van 5%. Dit om de kosten van de gemeente op te vangen en niet onnodig de tarieven sterk te verhogen en de burgers te belasten.
Uitwerking van ambities coalitieprogramma Vitaal Opmeer 2023-2026 Nr.
Omschrijving
Toelichting
2023
2024
2025
2026
0.001
OZB en gemeentelijke financiën
Geen verhoging OZB; trendmatige indexatie; bij bovenmatige indexatie proberen dit niet tlv burgers te brengen
x
x
x
x
0.002
Modernisering financiën
x
x
x
x
0.002
Rechtmatigheid verantwoording Opmeer Zelfstandig in relatie tot Pact 7 WF
Modernisering fin adm door nieuw financieel pakket; fin dashboard voor sociaal domein incl kwartaalrapportages ism gemeenteraad maken. Aanbesteding financieel pakket en gebruik Lias in rapportages Voorbereiding in 2023 en invoering in 20924
x
x
x
x
Vertaling Toekomstvisie Thuis in Opmeer
x
x
x
x
Verdeling taken tussen gemeenten in Pact 7
x
Samenwerking met Koggenland
x
Ontwikkeling regionale raadsledenbijeenkomst Bestuurlijke en bij ambtelijke in regiosamenwerking; burgemeester heeft regie Organisatie visie uitwerken en door ontwikkelen Doorontwikkeling naar regiegemeente
nnb
Organisatieverandering /structuur doorontwikkeling Fuwa nieuwe medewerkers jongeren pool
x x
x
Organisatie implementatie opgave gericht werken Digitaal Burgerpanel
x
x
x
Burgerinitiatieven ondersteunen
x
Energie crisis /inflatie
x
0.008
Blijvend aandacht voor mogelijkheden om inwoners te ondersteunen in relatie tot inflatie en stijgende kosten Uitbreiding fte’s met 2,6 fte
3 full time wethouders
x
x
x
x
0.009
Dienstverlening verbeteren
Behouden huidige niveau
x
x
x
x
0.010
Communicatie
Rubriek “hoe zit dat “ in de Kogge
x
x
x
0.003
0.004
Rol college in samenwerking
0.005
Organisatie
0.007
Burgerparticipatie
6
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Uitwerking van ambities coalitieprogramma Vitaal Opmeer 2023-2026 Nr. 1.001
1.002
Omschrijving
Toelichting
2023
2024
2025
2026
x
x
x
x
Perelaer
Bestuurlijke strategische communicatie verbeteren Extra handhaving (soms maatwerk) Inzet van dwangsommen
x
Extra inspanningen voor Oekraïners en vluchtelingen plan van aanpak Bouwen van flex woningen
x
x
x
Vluchtelingenproblematiek
1.003
Ondermijning buitengebied
1.004
Mobiele camerabewaking
2.001
Schoolzone De Weere
2.002
Kruising VVS
2.003
Openbare ruimte
2.004
Verkeer en parkeren
2.005
Kunstgras trap velden
x
nnb
Ondermijning buitengebied en bouw- en woning toezicht Pilot projecten uitvoeren
x
Bij basisschool Petrus Canisius wordt schoolzone gerealiseerd Verkeersveiligheid bij kruising VVS verbeteren Aandacht bij aanleg voet- en wandelpaden voor rolstoel- en rollatorgebruik Gemeentelijk Verkeer en vervoersplan actualiseren Parkeerproblematiek in oudere wijken
x
nnb
Veilige oversteekplaatsen
nnb
Versnelling laadpalen in openbare ruimte
nnb
x
x x
In nieuwe woonwijken trapveldjes met speelvoorzieningen In Roerdomp nieuw kunstgras
x x
Behoud OV- verbindingen
Verbinding met Obdam /Hoorn handhaven
x
2.007
Nieuwe wandelroutes
Bv. bij Zomerdijk en Zandwerven
nnb
2.008
Bomen aanplanten
nnb
2.009
Camperplekken boteninlaat
Vergroening kernen; schaduwrijke plekken ; aandacht voor hittestress ; restgroen bij bomen Ruimtelijk inpassen
2.010
Fitnesstoestellen en buitenruimte Biodiversiteit groenstroken en walkanten Ondernemen
3.001
x
x
2.006
2.011
x
x
Plaatsen toestellen bij hardlooproutes Zo biodivers inrichten
x
Het “ondernemersloket” actualiseren
x x
x
x
x
x
x
x
x
3.004
Openbaar toilet centrum
4.001
KC Hoogwoud
Vergunningaanvraag positief benaderen
x
x
Over gymzaal separaat besluiten
x
x
Jeugd bibliotheek in IKC
x
x
Winkelcentra
3.003
Agrariërs
4.002
KC Spanbroek en Opmeer
Vergunningaanvraag positief benaderen
4.003
Jongeren betrekken
Onderzoek doen naar jongerenparlement 7
x
x
Met recreatie ondernemers toeristisch beleid herzien Contacten met winkelverenigingen ; betrekken bij centrumvisie Opmeer Ondersteuning boeren oa met natuur inclusieve landbouw en biodiversiteit stimuleren Regels boerderij- en streekwinkels in omgevingsplan meenemen (AWG) Onderzoek openbaar toilet in winkelcentra
3.002
x
x
x x
x
x x
x x
x
Uitwerking van ambities coalitieprogramma Vitaal Opmeer 2023-2026 Nr.
Omschrijving
Toelichting
4.004
Sport en cultuur
4.005
Kinderen en cultuur
4.006
Bibliotheekwerker
Uitbreiding formatie met jeugdhulp medewerker Accommodatie onderzoek doen Onderzoek en implementatie Verbindingen tussen organisaties versterken om creatieve vorming bij kinderen te stimuleren Ondersteuning WF bibliotheek
4.008
Jongeren Preventie en versterken voorliggend veld Nota Sociaal Domein sporten en gezondheid
6.001
6.002
Mantelzorgers
6.003
Schuldhulpverlening
7.001
Recycletarief
7.002
Duurzaamheid Klimaatadaptatie en energietransitie
7.003
Motorcross
8.001
Realisatie woningbouw
2023 x
2024
2025
2026
x
x
x
x
x
x
x
x
Jongerenwerk ondersteunen
x
x
x
x
O.a. doorontwikkeling Wijksteunpunten onderzoek en implementatie Actualiseren lokale nota sociaal domein
x
x
x
x
Inzetten op 365 dagen sport
x
Onderzoek naar mogelijkheden bovenwettelijke keuzes Optimaal gebruik WMO middelen incl fin impact 2023; kwartiermaker en in volgende jaren uitvoering Betrek Wet Publieke gezondheidszorg bij gezondheidssituatie burgers en formuleer doelgroepenbeleid Raad betrekken en burgerparticipatie toepassen Erkenning en ondersteuning van mantelzorg
x
x
x
x
x
Regie op voorkomen van schulden ; beleid ontwikkelen voor schuldhulpverlening ikv armoedebeleid Herzien raadsbesluit feb 2022 ; invoering in 2025 Aanhaken op rijkssubsidieregels
x
x
x
x
x
x
x
x
x
RES ontwikkelen
x
x
x
x
Transitie warmte
x
x
x
x
Energieloket inrichten
x
Gemeentelijke gebouwen meenemen bij transitie Afwachten ontwikkelingen Hollands Kroon; aandacht voor geluid Plan van aanpak Realisatieplan, ontwikkelvisie en Nota Grondbeleid ; afstemmen met gemeenteraad Realisatie ontwikkelvisie
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Realisatie nota grondbeleid in 2022
x
x
x x x
x
8.002
Diaconieterrein
Stappenplan ontwikkeling Diaconie terrein
x
8.003
Onderzoek naar vorm van prefab bouw voor doorstroming jongeren en spoedzoekers ondersteunen;
x
8.004
Korte termijn oplossing woningen Jongeren en noodwoningen met het oog op dorstroming naar regulier woning Woningbouw uitbreilocaties
8.005
Woningbouw inbreilocaties
Uitbreiding Hoogwoud Oost ; HoogwoudNoord is zoekgebied ; woningontwikkelingen in Hoogwoud en Spanbroek Scheringa museum
x
BIK locatie
x
Centrum gebied Opmeer 8
x
x
x
x
x
x
x
Uitwerking van ambities coalitieprogramma Vitaal Opmeer 2023-2026 Nr.
8.006 8.007 8.008
Omschrijving
Woningbouw kleine kernen De Weere en Aartswoud Omgevingsvisie en deelgebied centrum Opmeer Omgevingsvisie deelgebied Hoogwoud en De Veken
8.009
Woningbouw boerenerven en splitsing stolpen
8.010
Antispeculatie beding en eigen inwoners Zelfbewoningsplicht
8.011 8.012
Principe akkoord doelgroep en prijs
8.013
Omgevingswet
8.014
Omgevingsvisie
8.015
Afwegingskader woningbouw
8.016
Vrijkomende schoollocatie Hoogwoud
8.017
Vrijkomende schoollocaties Opmeer
8.018
Knarrenhof de Weere
8.019
Woningbedrijf
Toelichting
2023
Vrijkomende schoollocaties
nnb
Gebied oud Scheringa museum
nnb
2025
2026
Gebied oude Zandhove
x
x
Uitbreidingen realiseren
x
Centrumvisie maken en totaalvisie diverse ontwikkelingen in deze buurt Ruimtelijke vergezichten Verkeersproblematiek de Boet Aankoop grond voor uitbreiding HoogwoudOost Realisatie De Veken 4 Recreatiepark Perelaer niet meer vitaal Stroomvoorziening Liander Zonne energie weide realiseren Harmoniseren in Omgevingsplan ; mogelijkheden onderzoeken in splitsingsregeling huisvestingsverordening Beleid maken voor aan- verkoop nieuwe woningen Beleid maken voor zelfbewoningsplicht bij aan- en verkoop nieuwe woningen In principe fase komen tot exploitatieovereenkomst ; niet pas na vergunningverlening doelgroep en prijs vastleggen Inrichten gemeentelijke organisatie incl.
digitale ondersteuning Investering in menskracht en middelen Het proces van het opstellen van de omgevingsvisie en omgevingsplan wordt uitgevoerd door een externe projectleider Gemeente brede Omgevingsvisie vaststellen In afwegingskader Woningbouw Westfriesland wordt categorie “betaalbare jongrenwoning” gedefinieerd Ruimtelijk plan in 2022 over invulling; in groene omgeving met recreatie mogelijkheden Idem Onderzoek in voorbereiding of een parkeerplaats kan worden gerealiseerd in de Akker Ruimteschip Positief insteek ontwikkeling Knarrenhof ; wens aansluiting op centrumvoorzieningen ; aansluiting bij lopende projecten bv bij woonwijk de Weere Verduurzaming woningen en bouwmogelijkheden zeker stellen ;strategie wordt in 2023 bepaald; daarna uitvoeringsplan met fin gevolgen Onderzoek doen samenwerking met corporaties over voorrang Opmeerders binnen woonmatch
9
2024
x x
x x x x x
x
x
x
x
x
x
x x x
x
x
x
x
x
x
BELANGRIJKE BESTUURLIJKE ITEMS
Woningbouw
In de gemeente Opmeer is nog altijd een grote behoefte aan betaalbare koop- en huurwoningen. Om in deze behoefte te voorzien willen we de woningbouw aanjagen door ruimte te bieden aan particuliere bouwplannen, zelf actief deel te nemen aan ontwikkelingen en nieuwe initiatieven tot ontwikkeling te brengen. Nu de woonwijk Heerenweide in een afrondende fase is gekomen, zetten we de komende jaren actief in op de ontwikkeling van de woningbouw in Hoogwoud-Oost. Ook de voorbereiding van de vrijkomende schoollocaties in Hoogwoud en Opmeer voor de ontwikkeling van woningen, (speel)groen en parkeren willen we voortvarend oppakken. Het aanjagen van de woningbouw vergt een meer ontwikkelingsgerichte organisatie die in staat is om zowel particuliere als zelf geïnitieerde plannen te begeleiden.
Gebiedsontwikkeling
In 2022 zijn we gestart met de ontwikkeling van de gebiedsvisies voor het centrum van Opmeer – Spanbroek en Hoogwoud. Deze gebiedsvisies (‘structuurvisies’) zijn richtinggevend voor de gewenste ontwikkeling in deze gebieden. Beide visies worden vertaald naar een bestemmingsplan dan wel een omgevingsplan, na invoering omgevingswet, waarin de wijze waarop we deze gebieden willen ontwikkelen nader is uitgewerkt. Tegelijkertijd met het opstellen van de centrumvisie wordt gewerkt aan een bestemmingsplan, waarvan we het ontwerp in december 2022 willen vaststellen. De gebiedsvisie Hoogwoud-Oost willen we in het tweede kwartaal in 2023 ter vaststelling aan de raad voorleggen. Ook voor dit gebied willen we parallel aan de visievorming werken aan het vervaardigen van een omgevingsplan.
Energietransitie (RESD)/ Warmtetransitie / Klimaatadaptie
In regionaal verband wordt gewerkt aan de uitwerking van de Regionale energiestrategie 1.0 in een beleidskader voor de duurzame opwek van energie. Dit kader vormt de toetssteen voor de beoordeling van de vele initiatieven voor de realisatie van zonneweiden in zowel de zoekgebieden aan de Wester Boekelweg en De Veken 4 en omgeving als daarbuiten. Nu blijkt dat de warmtetransitie van woningen lastiger door huiseigenaren zelfstandig opgepakt kan worden, willen we een doorstart maken door de transitievisie warmte in samenspraak met de bewoners uit te werken in wijkuitvoeringsplannen. In deze plannen moet duidelijk blijken welke maatregelen een collectieve en welke een individuele aanpak vergen. Waar mogelijk maken wij woonwijken klimaatadaptief volgens de vastgestelde ambitie. Woonwijken worden onthard en voorzien van meer groen. Daar waar nieuwe ontwikkelingen zijn, worden woonwijken klimaatadaptief ingericht.
Omgevingswet
Het lijkt nu toch echt per 1 januari 2023 te komen tot invoering van de Omgevingswet. Hoewel we in de voorgaande jaren al veel hebben verricht, was de voorbereiding in 2022 nog niet geheel afgerond. Dat betekent dat in 2022 enkele maatregelen zijn getroffen en in 2023 genomen gaan worden om aan de vereisten van de wet te kunnen voldoen. De centrumvisie Opmeer – Spanbroek en gebiedsvisie Hoogwoud-Oost vormen belangrijke bouwstenen voor de omgevingsvisie, waarin 10
de toekomstvisie “Thuis in Opmeer” een vertaling krijgt en wordt aangevuld om tot een integrale, ruimtelijke visie voor geheel Opmeer te komen.
Leges vergunningen omgevingswet
In het eerste half jaar van 2023 wordt bezien welke gevolgen de inwerkingtreding van de omgevingswet heeft voor de hoogte van de leges van de omgevingsvergunningen (‘bouwvergunningen’). Verder kunnen onder deze nieuwe wet voor het eerst leges worden geheven voor het verstrekken van de milieuvergunningen. In de eerste helft van 2023 kan de hoogte van deze leges op basis van de ervaringen met de vergunningverlening worden bepaald.
Ondermijning
Meer handhaving is een maatschappelijk aandachtspunt welke ook in Opmeer speelt. Daarom wordt de formatie uitgebreid met een handhavingsjurist. Onderwerpen zoals ondermijning, bouwen woningtoezicht maar ook handhaving bij de Perelaer krijgen zo meer aandacht.
Kwartaalrapportages Sociaal Domein
De kosten van de Wmo en Jeugdwet maken sinds 2015 een belangrijk deel uit van de begroting van gemeenten en de kosten stijgen. Tijdige en betrouwbare informatievoorziening over de (kosten)ontwikkeling van Jeugd en Wmo is van groot belang. Sinds 2021 worden in Opmeer kwartaalrapportages gemaakt. De rapportages sluiten nog niet volledig aan bij de behoefte van de raad. In 2022 is een kwartiermaker gestart met de opdracht een kwalitatief goede rapportage te ontwikkelen. In samenspraak met de raad zal de kwartiermaker ervoor zorgdragen dat een solide systeem van rapporteren en kwalitatief goede rapportages wordt gebouwd.
Nota Sociaal Domein
De gemeenteraad heeft in 2022 de Nota Sociaal Domein voor één jaar vastgesteld. Dit betekent dat deze in 2023 moet worden vernieuwd en een meerjarige looptijd krijgt. In het coalitieakkoord hebben de coalitiepartijen uitgangspunten opgenomen voor de nieuwe Nota Sociaal Domein.
Overige bestuurlijk belangrijke ontwikkelingen Sociaal Domein
De gesprekken over de Hervormingsagenda Jeugd zullen naar verwachting vanaf 2023 leiden tot een vertaling van de hervormingen naar de lokale situatie in Opmeer. In 2023 wordt gevolg gegeven aan de evaluatie Resultaat Gestuurd Werken en de doorontwikkeling daarvan in het kader van de nieuwe inkoop Wmo en Jeugd voor de komende jaren. Verder zal er aandacht zijn voor verbreding gebruik sportaccommodaties, de ontwikkeling van de agenda onderwijs-jeugdhulp en laaggeletterdheid. Tot slot: de inflatie in combinatie met de stijgende energielasten zullen mogelijk meer inwoners van Opmeer in problemen brengen. Aandacht voor deze ontwikkeling (bijvoorbeeld in relatie tot
11
dreigende – schulden) in combinatie met uitvoering van Rijksregelingen als de energietoeslag zal vermoedelijk in elk geval in 2023 nog nodig zijn.
Opvang Oekraïners
Sinds medio maart 2022 worden er in de gemeente Opmeer Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Overeenkomstig de verdeelsleutel voor de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, dient ook de gemeente Opmeer personen op te vangen. We voldoen al geruime tijd aan onze taakstelling. Het is onduidelijk wanneer de oorlog in de Oekraïne eindigt. Het is dus ook nog onduidelijk hoe lang Nederland opvang dient te realiseren. Het uitgangspunt van het kabinet is dat de kosten die gemaakt worden door gemeenten integraal worden vergoed. De te maken kosten worden verwerkt in de P&C cyclus.
Statushouders
Medio 2022 zijn de aantallen statushouders verhoogd. In 2023 wordt rekening gehouden met een verdubbeling van de aantallen op te vangen statushouders. Ook is het de verwachting dat in 2023 naar rato van inwoners vluchtelingen zonder status opgevangen moeten worden. Aangegeven is dat de hiermee gemoeide kosten vergoed worden door de Rijksoverheid. Er is zorg over de mogelijkheden om meer statushouders en vluchtelingen te huisvesten. Dit vraagt om een grotere inzet van de gemeentelijke organisatie, waarin niet is voorzien. Daarnaast is het een belasting voor ons gemeentelijk woningbedrijf om woningen beschikbaar te stellen. Vooral gezien de grote vraag naar woningen vanuit de eigen inwoners. Opmeer zet zich in de opvang van statushouders en eventueel vluchtelingen maar dan wel op een wijze waarop het mogelijk is voor een kleine gemeente. Ook om draagvlak te behouden bij de inwoners.
Organisatie, “Basis op orde”
Zoals aanbeveling 5 uit het Berenschotrapport “beheergemeente onder druk” staat aangegeven: “Hou er rekening mee dat de ambities en opgaven op termijn alleen maar zullen toenemen. Onderken de urgentie en de betekenis ervan voor de organisatie.” Heel concreet betekent dit dat de toekomstvisie en het coalitieprogramma beleidsintensiveringen met zich meebrengt waarvoor formatie benodigd is. Daarnaast zijn taken geïntensiveerd door wet en regelgeving en zijn sommige taken in de uitvoering door maatschappelijke ontwikkelingen onvoldoende geborgd waardoor deze uitvoering te kwetsbaar is. Overigens hierbij is nog geen rekening gehouden met de effecten van het klimaatakkoord, omdat nog steeds onduidelijk is welk bedrag we hiervoor van het Rijk gaan ontvangen. Want ons uitgangspunt is dat we voor extra taken gecompenseerd moeten worden.
Informatiebeveiliging en DeSom
Veilig opgeslagen, ontsluitbare en kwalitatief hoogwaardige informatie (data) is essentieel voor het functioneren van de gemeente. Daarom is het zeer belangrijk dat informatie veilig wordt vastgelegd, opgeslagen en gebruikt. In het kader van privacy en informatieveiligheid, richt de gemeente zich naar de landelijke richtlijnen van de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid). 12
Daarbij heeft het college geconstateerd dat de komende jaren gewerkt moet worden aan verbeteringsslagen. Een goed functionerende gezamenlijke ICT organisatie DeSom is essentieel voor de gemeente Opmeer. Onlangs is geconstateerd dat een verbeterslag nodig is. Dit werd ook nog eens geconcludeerd in het recente rekenkameronderzoek. Dit vraagt op zeer korte termijn om de noodzakelijke acties met betrekking tot De Som. Er zal ook geïnvesteerd moeten worden in DeSom om onze informatiebeveiliging op orde te brengen. Recent heeft een rekenkameronderzoek aangegeven dat externen dit onderstrepen. Met name DeSom is daarbij een belangrijke partner. Op korte termijn zullen de eerste verbeteracties moeten plaatsvinden. De komende jaren zal in samenwerking met DeSom en andere partners/regiogemeenten gewerkt worden aan structurele veranderingen. Hierbij ziet het college de gemeente Koggenland als dé ambtelijke partner. Dit betekent oa dat beide gemeenten investeren in gemeenschappelijke functies (bv CISO en ISOmedewerker) en dat daarnaast de technische kosten en de kosten van DeSom toenemen. Omdat informatiebeveiliging belangrijk is, zullen daarom ook (o.a. risico-analyse) bijzonderheden worden opgenomen in de P&C-documenten (bedrijfsvoeringparagraaf).
Naast de samenwerking in DeSom gaat Opmeer nauwer samenwerken met de gemeente Koggenland op het gebied van informatievoorziening (ICT, applicaties en personeel) Dit betekent o.a. dat beide gemeenten investeren in gemeenschappelijke functies (b.v. CISO en ISO medewerker).
Algemene Uitkering
Medio juli 2022 bent u geïnformeerd over de uitkomsten van de meicirculaire 2022. Deze verscheen pas na de totstandkoming van de Voorjaarsnota 2022. De financiële uitkomsten hiervan hebben wij verwerkt in de voorliggende meerjarenbegroting. Uit die circulaire volgde een hoger dan verwacht positief beeld voor de jaren 2023 tot en met 2025. Vanaf 2026 verwachten wij daarentegen juist weer veel minder geld van het Rijk te ontvangen. Dit als gevolg van een andere systematiek die eenzijdig door het Rijk ingevoerd is. Hierdoor ontvangen alle gemeenten in Nederland structureel minder geld van het Rijk. Waar de algemene uitkering normaal gesproken jaar op jaar groeit, is deze voor 2026 en verder vastgeklikt op een vast bedrag. Dat leidt ertoe dat we nu geen structureel sluitende begroting voor 2026 kunnen opleveren Onlangs is de septembercirculaire 2022 uitgekomen. De uitkomsten hiervan konden nog niet worden meegenomen in deze begroting, maar duidelijk is wel dat het Rijk de gemeenten tegemoetkomt om het tekort voor 2026 wat te verzachten. Daarvoor hebben wij een raming opgenomen in deze begroting. Ook is het accres verhoogd. Ook hiervoor nemen wij een raming op. De definitieve doorrekening zullen wij u voor behandeling in de gemeenteraad doen toekomen.
Organisatie ontwikkeling
In het Berenschotrapport “Beheergemeente onder druk” is als eerste aanbeveling opgenomen: stel een inhoudelijke toekomstvisie op. Deze is opgesteld en in 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Vervolgens is bekeken in hoeverre ons organisatie-concept en besturingsfilosofie ondersteunend is om de uitvoering van de toekomstvisie ter hand te nemen. Conclusie is dat dit aanpassing behoeft en dat we afscheid nemen van het sectorenmodel. Naast deze structuurwijziging wordt intensief ingezet op verandering van het werkconcept door aan de hand 13
van drie veranderlijnen onze werkwijze aan te passen. Deze veranderlijnen zijn: 1. Opgavegericht werken (waarbij we de opgave centraal zetten en in ons geval zijn dat de vijf ambities uit de toekomstvisie); 2. Leren & ontwikkelen (waarbij ervaren medewerkers jong talent gaat coachen “on the job”); 3. Regiekracht versterken (waarbij onze kracht van kleine gemeente met korte lijnen en directe contacten verder wordt versterkt). Verder wordt voorgesteld om het college te mandateren – in afwijking van de bestaande budgetregels – uitgaven te doen tot een maximum van € 250.000 per jaar boven het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budget voor personeelsuitgaven en daarover achteraf in de Voorjaarsnota en de Najaarsnota te rapporteren. Zodat het college slagvaardig kan handelen om mensen in eigen dienst te kunnen nemen en daarmee de kosten van inhuur van derden te reduceren.
14
FINANCIEN
Kerngegevens: 1-1-2022
1-1-2023
Aantal inwoners
12074
12175
Aantal woningen
5014
5189
Oppervlakte gemeente in hectare
4194
4194
Financieel-technische uitgangspunten voor de begroting 2023-2026
Voor de opstelling van de begroting 2023 en volgende jaren hanteren we de volgende uitgangspunten:
voor de loonontwikkeling: het salarisniveau op 1 januari 2022 plus 3,4% loonontwikkeling;
De prijsinflatie hebben wij meegenomen vanuit de vergoeding in het gemeentefonds. Wij hebben inflatiegevoelige posten reëel geraamd. De prijsinflatie bedraagt 9,9% voor 2022 conform CPI (Consumenten Prijs Index), zoals opgenomen in het CEP (Centraal Economisch Plan) van het CBS (raming augustus 2022);
De OZB, leges en tarieven worden geïndexeerd met 5%. Ondanks de zeer hoge inflatie houden wij niet vast aan een trendmatige verhoging, maar wijken wij af naar een lager percentage;
De OZB wordt verhoogd vanwege de overdracht van de buitenwegen van het HHNK naar de Gemeenten, waarbij wij rekening houden met een ingroeimodel, e.e.a. conform het Raadsbesluit van 12 mei 2021. 1
Voor de gemeenschappelijke regelingen een indexeringspercentage voor 2023 van 2,3%, conform Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord (brief Regietafel 23 september 2021);2
5.189 wooneenheden (per 1 januari 2023);
12.175 inwoners (per 1 januari 2023).
Meerjarenraming 2023-2026
Het coalitieakkoord vormt het belangrijkste uitgangspunt voor de Begroting 2023 en is verwerkt in deze begroting. De begroting bevat voornamelijk autonome mutaties. Daarnaast wordt een voorstel gedaan tot uitbreiding van capaciteit om de ambities van de coalitie en de Raad waar te kunnen maken. In onderstaande tabel vindt u het verloop van de mutaties vanaf de door de Raad vastgestelde Programmabegroting 2022 tot de voorliggende Programmabegroting 2023. Toelichtingen op de mutaties kunt u vinden onder de Programma’s.
1
De verhoging van de OZB betekent een hogere aanslag onroerende zaakbelasting van de Gemeente Opmeer. Daar tegenover staat dat geen aanslag wegenheffing wordt opgelegd door het HHNK. Uitgangspunt bij de overdracht van de wegen naar de 7 regiogemeenten was dat dit geen extra lasten voor de inwoners mag betekenen. 2 Het indexeringspercentage voor de GR-en is opgenomen in de begrotingen van de GR-en, welke vastgesteld zijn in de Raadsvergadering van 23 juni jl. Gelet op de hoge inflatie is een extra budgetaanvraag vanuit de GR-en te verwachten. (zie ook paragraaf 1, onderdeel risicoinventarisatie) 15
Alle bedragen x € 1.000 Onderwerp
2023
2024
2025
2026
Primaire vaststelling MJB 2022-2025
104
124
26
26
Voorjaarsnota 2022
-275
-211
-210
-217
Saldo na Voorjaarsnota 2022
-171
-87
-184
-191
-20
-20
-20
-20
-191
-107
-204
-211
1.348
1.786
2.143
292
170
157
-32
Besluitvorming raad juli
Saldo meerjarenraming bij start opstellen begroting Autonome mutaties bij opstellen begroting Meicirculaire 2022, netto effect Stelpost gemeentefonds behoedzaamheid accres, vrijval 2023
300
Extra (algemene) middelen compensatie kosten Jeugdzorg Stelpost septembercirculaire 2022
100
100
100
500
Hogere inkomsten belastingen, leges, heffingen en tarieven
337
332
322
322
Mutaties afschrijvingslasten: activastaat geactualiseerd
46
-2
-3
52
Vrijval onderhoudskosten-/afschrijvingslasten (cfm BBV activeren)
86
86
75
72
-38
-38
-38
Verduurzaming gemeentehuis Hogere lasten software en licenties
-88
-88
-88
-88
Toekomstvisie 2030 Thuis in Opmeer
-25
-25
-25
-25
Hogere lasten klein onderhoud wegenbeheerplan
-40
-40
-40
-40
Maatwerkvoorzieningen WMO
-250
-265
-280
-300
Kinderopvang Sociaal medische indicatie
-20
-20
-20
-20
Reguliere salarismutaties
-150
-150
-150
-150
Overige mutaties
-30
-2
-22
-2
1.423
1.737
1.927
332
Invoering jongerenparlement
-5
-5
-5
-5
Verhoging vergoeding raadsfractiesassistenten
-9
-9
-9
-9
Inzet stelpost Raadsprogramma
14
14
14
14
-1.342
-1.392
-1.392
-1.392
81
345
535
-1.060
81
305
Saldo na verwerking autonome mutaties Aanvragen nieuw beleid bij opstellen begroting
Uitvoeringskosten voor nieuwe wettelijke taken en ambities coalitie uit Raadsprogramma, Pact 7 en Toekomstvisie Nieuwe saldi MJB 2023-2026
Nog niet opgenomen in begroting Extra kosten groenbeleidsplan MJB na 1e begrotingswijziging
-40 16
-80 455
-120 -1.180
Vanaf 2023 is het Groenbeleidsplan geactualiseerd. Dit plan heeft een looptijd van 2023 tot en met 2026. Als gevolg van de wens van het college om het groenonderhoud op een goed niveau te houden wordt voorgesteld om het budget voor onderhoud en vervanging in een periode van 5 jaar structureel te verhogen tot € 200.000. In de Programmabegroting 2023-2026 is reeds € 40.000 opgenomen. Om uitvoering te kunnen geven aan dit voorstel dient de begroting met € 40.000 per jaar extra verhoogd te worden. De extra lasten zullen na vaststelling door de gemeenteraad in de meerjarenraming worden opgenomen.
Structureel evenwicht
De provincie Noord-Holland beoordeelt in zijn rol als toezichthouder of de begrotingen van gemeenten ‘structureel en reëel in evenwicht’ zijn. Hierbij wordt het begrotingstotaal geëlimineerd met de incidentele baten en lasten en de reserves. Uit onderstaande tabel blijkt dat we voor de jaren 2023-2025 aan deze eis voldoen (bedragen x € 1.000). In 2026 kunnen wij als gevolg van de achterblijvende financiering door het Rijk niet aan deze verplichting voldoen. De toezichthouder heeft reeds aangegeven dat dit niet tot repressieve maatregelen zal leiden en dat zij tevreden zijn met de uitkomsten van deze meerjarenraming. 2023
2024
2025
2026
Saldo Baten voor mutaties reserves Saldo Lasten voor mutaties reserves Totaal programma's voor mutaties reserves
42.627 40.790 1.837
36.800 37.087 287-
37.072 37.004 68
35.694 36.988 1.294-
Onttrekking aan de reserves Toevoeging aan de reserves Totaal mutaties reserves
1.419 3.175 1.756-
1.311 679 632
1.439 972 467
1.268 1.034 234
Geraamd resultaat Incidentele lasten Incidentele baten Structureel begrotingssaldo
81 7.803 7.622 262
345 1.210 1.189 366
535 1.000 965 570
1.060786 765 1.039-
ja
ja
ja
nee
structureel evenwicht
Procedure tot vaststelling van de Programmabegroting 2023 Hiervoor hebben wij de volgende planning opgesteld:
op vrijdag 7 oktober wordt de begroting naar de gemeenteraad gestuurd;
tot en met zondag 16 oktober kunnen er technische vragen ingediend worden bij de griffier;
op donderdag 13 oktober wordt de begroting gepresenteerd in de beeldvormende bijeenkomst;
op maandag 24 oktober worden de antwoorden op de technische vragen naar de gemeenteraad gestuurd;
op donderdag 27 oktober is de behandeling in de oordeelsvormende raadvergadering;
op donderdag 10 november behandelt de raad de begroting in de besluitvormende vergadering.
17
Raadsbesluit
De raad van de gemeente Opmeer;
gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders inzake de programmabegroting 2023; gelet op het bepaalde in de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet;
Besluit
1.
De programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 vast te stellen;
2.
Het aangaan van investeringen betreffende categorie A uit het investeringsplan 2023 2026 te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders;
3.
De besteding van de post Onvoorziene uitgaven te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders;
4.
Het college van burgemeester en wethouders te mandateren om, in afwijking van bestaande budgetregels, uitgaven te doen tot een maximum van € 250.000 per jaar boven het door de gemeenteraad beschikbaar gestelde budget voor personeelsuitgaven en daarover achteraf in de Voorjaarsnota en Najaarsnota te rapporteren.
Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Opmeer,
de secretaris,
de burgemeester,
M.A.S. Winder
G.J. van den Hengel
18
Programma's
19
Programma 0: Bestuur en ondersteuning
Opmeer draagt uit een open, transparante en moderne gemeente te zijn die qua bestuursstijl en werkwijze meegaat met de tijd, met korte lijnen richting haar inwoners. Integriteit van handelen is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Benadrukt wordt dat onderlinge saamhorigheid en sterke sociale binding via het verenigingsleven en activiteiten daaraan bijdragen. De dynamiek en diversiteit van Opmeer wordt op de kaart gezet. De gemeente wil daarin een positieve voorbeeldrol vervullen.
De ambities in het Coalitieakkoord zijn:
Opmeer is een aantrekkelijke gemeente waar het goed wonen, werken, leven en recreëren is;
Opmeer draagt uit een open, transparante en moderne gemeente te zijn;
Opmeer heeft een moderne bestuursstijl en betrekt daarom burgers tijden en (inter)actief bij belangrijke plan- en besluitvorming;
Opmeer opteert om samen te werken met andere partners en zo haar taken te kunnen uitvoeren;
Opmeer zet in op (integrale) dienstverlening en bereikbaarheid door gebruik te maken van moderne hulpmiddelen;
Opmeer wil laagdrempelig en beter benaderbaar zijn voor inwoners;
Opmeer behoudt haar behoedzame grondhouding bij het beleid en beheer van gemeentelijke financiën.
Betrokkenheid verbonden partijen Ondersteuning bestuurlijke en regionale samenwerking Westfriesland Deze regeling ondersteunt voor de regio Westfriesland de samenwerking tussen de zeven deelnemende gemeenten op het gebied van bestuurlijk en ambtelijk overleg, waaronder het portefeuillehouders overleg Verkeer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Economie (VVRE), Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale Aangelegenheden (MADIVOSA) en Algemene Bestuurlijke Zaken (ABZ). Het Westfries Archief (WFA) Kerntaken van het WFA zijn:
het beheren, bewaren en ter beschikking stellen van de historische archieven en collecties van de aangesloten Westfriese gemeenten;
het (als toekomstig archiefbeheerder) adviseren en inspecteren van de aangesloten Westfriese gemeenten op het gebied van (digitaal) duurzaam archiefbeheer; 20
een kennis- en informatiecentrum zijn op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis. Enerzijds door het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie regionaal-historisch bronnenmateriaal. En anderzijds door deze collectie op een zo actief mogelijke wijze beschikbaar te stellen aan en dienstbaar te maken voor een breed publiek.
Het WFA heeft in 2022 vertraging opgelopen met het digitaliseren van de bouwdossiers van alle aangesloten gemeenten maar dit zal in 2023 voor een groot deel wel uitgevoerd worden. Ook in 2023 blijft de doorontwikkeling van het e-depot een belangrijk speerpunt en wordt een educatief programma opgezet voor de schoolgaande jeugd van Westfriesland om hen zo kennis te laten maken met hun eigen lokale geschiedenis. SSC DeSom SSC DeSom is voor zes Westfriese gemeenten en WerkSaam WF de opdrachtnemer voor het beheer en onderhoud van de technische ICT infrastructuur. In 2022 heeft een rekenkameronderzoek duidelijk gemaakt dat de informatiebeveiliging bij DeSom niet op orde is. In samenwerking met de zes gemeenten en DeSom zullen in 2023 diverse verbeterpunten worden opgepakt. Hiervoor is € 88.000 opgenomen voor nieuwe licenties en werkzaamheden die niet in standaard werkpakket van DeSom zijn opgenomen. NV Houdstermaatschappij Gasbedrijf Kop Noord-Holland (GKNH) Gemeente Opmeer participeert in GKNH, dat een deelneming heeft in Alliander. Hiervoor ontvangt de gemeente Opmeer dividend. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) De BNG is een gespecialiseerde bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Gemeente Opmeer bezit aandelen BNG. Hiervoor ontvangt de gemeente Opmeer dividend.
Wat willen we bereiken De navolgende drie doelstellingen zijn leidend: 1. zoals beschreven in de Toekomstvisie “Thuis in Opmeer”: Wij zijn een gezonde gemeente met vitale kernen, waar jong en oud kunnen wonen, recreëren en werken. Wij zijn sociaal en ondernemend, met een helder toekomstperspectief voor onze agrarische sector en een
focus op toerisme. We zijn onderdeel van de regio Westfriesland, maar koesteren daarbij onze eigen identiteit. Wij zijn trots op onze omgeving: het Westfriese landschap. 2. Aan de hand van het Pact van Westfriesland 7.1 wordt op een intensieve en constructieve wijze samengewerkt tussen de zeven Westfriese gemeenten om tot de top 10 van de meest aantrekkelijke regio’s in Nederland te behoren waar welvaart en welzijn, een florerende duurzame economie en een rechtvaardig sociaal beleid de belangrijkste prioriteiten zijn. 21
3. De organisatie door te ontwikkelen zodanig dat deze toekomstbestendig is om het bestuur, de inwoners en ondernemers goed van dienst te kunnen zijn.
Wat gaan we ervoor doen
Pact van Westfriesland 7.1 Het uitvoeringsprogramma waarin diverse projecten zijn ondergebracht naar de verschillende thema's uit het pact, wordt ter hand genomen. Waarbij de toekomstvisie ons helpt om keuzes te maken welke projecten voor de gemeente Opmeer van belang zijn en waar we volop moeten inzetten. Toekomstvisie en bestuurskrachtmeting. Aan de hand van de toekomstvisie worden speerpunten hiervan verder uitgewerkt. Verder zullen deze met diverse burgers en bedrijven (burgerparticipatie) via de werkwijze van Opgave Gericht Werken nader worden uitgewerkt. Organisatieontwikkeling Aan de hand van de nieuwe organisatievisie "Met elkaar maken wij de toekomst!" worden drie veranderlijnen ingang gezet. Zo voeren we het werkconcept Opgavegericht werken in om complexe en langdurige vraagstukken in de buitenomgeving op een integrale en participatieve wijze op te pakken. daarnaast voeren we het leerconcept in waarbij ervaren medewerkers jong talent in het dagelijkse werk begeleidt. En versterken we onze regiekracht door korte lijnen met inwoners en burgers door het opdrachtgever-/opdrachtnemerschap door te ontwikkelen. Bovendien wordt de organisatiestructuur aangepast om enerzijds meer verantwoordelijkheid te leggen met de medewerker en anderzijds om deze structuur te laten aansluiten op de nieuwe effectieve en efficiënte werkwijze.
Vanuit de nieuwe werkwijze en de huidige formatie is een analyse gemaakt omtrent de omvang van de formatie. Het Berenschotrapport gaf aan dat er een formatie uitbreiding nodig was om een basis te leggen voor een goed functionerende organisatie. Vanuit verminderen van de kwetsbaarheid van diverse functionarissen, implementatie van de speerpunten van het coalitieprogramma, maatschappelijke ontwikkelingen en het uitvoeren van wettelijke taken, is het noodzakelijk om de formatie uit te breiden ( zie ook bedrijfsvoeringparagraaf) . Op deze wijze wordt een vervolg gegeven op het Berenschotrapport en worden de risico’s (zie risicoparagraaf) verminderd. Integriteit De gemeente Opmeer heeft in 2022 een scan naar de weerbaarheid van de organisatie tegen criminele beïnvloeding laten uitvoeren en gaat in 2023 op basis daarvan een plan van aanpak voor het vervolg opstellen. De uitvoering van dit plan is gericht op het versterken van de weerbaarheid van de organisatie. De focus ligt daarbij op het vergroten van het risicobewustzijn en de persoonlijke weerbaarheid, de organisatorische en bestuurlijke borging en het treffen van een aantal specifieke maatregelen op beleidsmatig gebied en in kwetsbare processen. 22
Doorontwikkeling Dienstverlening In 2023 gaan we verder met de doorontwikkeling Dienstverlening. Hiervoor richten we 4 speerpunten in en voeren we activiteiten uit. Het betreft de volgende 4 speerpunten: 1. contact met de gemeente 2. de medewerker als dienstverlener 3. meten en verbeteren 4. Opmeer slaat de handen ineen! Deze doorontwikkeling is gelieerd aan de toekomstvisie en de organisatievisie. "De gemeente Opmeer blijft altijd werken aan een optimale dienstverlening , waarbij burgers snel en helder antwoord krijgen op hun vragen".
Indicatoren
Naam indicator
Eenheid
Waarde
Bron
Formatie
Fte per 1.000 inwoners:
8,74%
Eigen gegevens
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners:
7,36%
Eigen gegevens
Apparaatskosten
Kosten per inwoner:
€ 890
Eigen gegevens
Externe inhuur
Kosten als % van de totale loonsom + kosten totale inhuur externen:
22%
Eigen gegevens
Overhead
% van de totale lasten:
17,9
Eigen gegevens
Deze indicatoren zijn berekend exclusief de voorstellen die opgenomen zijn voor de uitbreiding van personeel. Wat mag het kosten Hieronder worden de totale lasten en baten, inclusief mutaties in reserves, weergegeven die nodig zijn om de doelen van dit programma te bereiken.
23
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
7.269
9.083
9.630
10.051
10.207
10.358
547- V
Baten
20.400
20.497
22.894
23.443
23.961
22.580
2.397- V
Totaal saldo voor bestemming
13.131-
11.414-
13.264-
13.392-
13.754-
12.222-
1.850 V
Reserve dotaties
458
68
68
68
68
68
-
Reserve onttrekkingen
758
1.926
205
254
52
65
1.721 N
Totaal saldo na bestemming
13.431-
13.272-
13.401-
13.578-
13.737-
12.219-
129 V
Wat mag het kosten ? x € 1.000
Programma 0. Bestuur en ondersteuning
Taakveld 0.1 Bestuursorganen
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
905
973
1.067
1.067
1.067
1.067
-94
Baten
67
-
-
-
-
-
-
Saldo
838
973
1.067
1.067
1.067
1.067
-94
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
474
445
467
499
513
499
-22
Baten
142
113
115
207
207
207
3
Saldo
331
333
352
292
306
292
-19
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
39
39
53
53
53
53
-14
Baten
-
-
-
-
-
-
-
Saldo
39
39
53
53
53
53
-14
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
6.224
7.496
6.722
6.827
6.704
6.682
774
Baten
375
132
117
23
18
18
-15
Saldo
5.849
7.365
6.606
6.804
6.685
6.663
759
Programma 0. Bestuur en ondersteuning
Taakveld 0.2 Publiekszaken
Taakveld 0.3 - Beheer overige gebouwen
Taakveld 0.4 - Overhead
24
Verschil '22-'23
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
115
117
117
117
117
117
-
Baten
138
93
93
93
93
93
-
Saldo
-23
25
25
25
25
25
-
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
111
103
101
101
101
101
2
Baten
2.033
2.054
2.521
2.530
2.546
2.556
467
Saldo
-1.922
-1.951
-2.420
-2.429
-2.445
-2.455
469
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
-779
-401
809
1.094
1.343
1.530
-1.210
Baten
38
75
45
45
45
45
-30
Saldo
-816
-476
764
1.049
1.299
1.485
-1.240
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
143
157
150
150
165
165
6
Baten
45
47
49
49
49
49
2
Saldo
98
110
102
102
117
117
8
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
24
39
49
49
49
49
-10
Baten
16.691
17.121
19.042
19.584
20.090
18.699
1.921
Saldo
-16.667
-17.082
-18.993
-19.535
-20.041
-18.650
1.911
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
Lasten
-779
-401
809
1.094
1.343
1.530
-1.210
Baten
38
75
45
45
45
45
-30
Saldo
-816
-476
764
1.049
1.299
1.485
-1.240
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Verschil '22-'23
-4
100
75
75
75
75
25
-
-
-
-
-
-
100
75
75
75
75
25
Taakveld 0.5 - Treasury
Taakveld 0.61 - OZBwoningen
Taakveld 0.8 - Overige baten en lasten
Taakveld 0.64 - Overige belastingen
Taakveld 0.7 Gemeentefonds
Taakveld 0.8 - Overige baten en lasten
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting Lasten Baten Saldo
-4
25
Verschil '22-'23
Realisatie 2021
Gewijzigde begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten
458
68
68
68
68
68
-
Baten
758
1.926
205
254
52
65
-1.721
Saldo
-299
-1.858
-137
-186
17
3
-1.721
Taakveld 0.10 - Mutaties reserves
Verschil '22-'23
Verklaringen op de afwijking tussen de begroting 2023 en de gewijzigde begroting 2022 Taakveld 0.1 Bestuursorganen LASTEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Hogere raming personeelslasten college burgemeester en wethouders
-74
N
Nieuw budget Toekomstvisie Thuis in Opmeer
-25
N
5
V
-94
N
Overige verschillen Totaal lasten
Taakveld 0.2 Publiekszaken LASTEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Raming voor inhuur projectmanager BZ vervalt in 2023
24
V
Raming Landelijke aanpak adreskwaliteit is 2023 lager dan in 2022
13
V
Raming salarislasten afdeling publiekszaken hoger als gevolg van andere wijze van doorbelasting salarissen
-56
N
Overige verschillen
-3
N
-22
N
Totaal lasten
Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen LASTEN
Bedrag
Voordeel / Nadeel
Raming salarislasten gebouwenbeheer hoger als gevolg van andere wijze van doorbelasting salarissen
-14
N
Totaal lasten
-14
N
26
Taakveld 0.4 Overhead LASTEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Raming voor inhuur management vervalt in 2023 als gevolg van incidentele raming in 2022
135
V
De kosten voor doorontwikkeling dienstverlening zijn in 2022 incidnetleel begroot en vervallen dus in 2023
31
V
Lagere raming calamiteitenbudget in 2023 Stelpost knelpunten personeel vervalt in 2023 (was incidenteel geraamd in 2022)
200
V
200
V
Lager budget organisatiebrede scholing in 2023
25
V
Hogere raming voor software- en licentiekosten in 2023
-81
N
Raming voor inhuur archiefwerkzaamheden vervalt in 2023 (was incidentee
25
V
Extra raming voor inhuur afd. RO vervalt in 2023
342
V
Hogere raming voor planmatig onderhoud gemeentehuis in 2023
-60
N
Hogere raming voor energielasten gemeentehuis in 2023
-17
N
Hogere raming voor E-depot Westfries archief in 2023
-12
N
Diverse verschillen
-14
N
Totaal lasten
774
V
BATEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Detacheringsvergoeding bij afdeling Zorg welzijn voor personeel vervalt in 2023
-15
N
Totaal baten
-15
N
Taakveld 0.61 OZB-woningen BATEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Hogere raming in 2023 voor opbrengst OZB-eigenaren
114
V
Hogere raming in 2023 voor opbrengst OZB-eigenaren als gevolg van de wegenoverdracht door het HHNK
353
V
Totaal baten
467
V
27
Taakveld 0.62 OZB-niet woningen
BATEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Hogere raming in 2023 voor opbrengst OZB niet-woningen
49
V
Totaal baten
49
V
Taakveld 0.7 Gemeentefonds LASTEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Hogere raming in 2023 voor bijdrage aan Fonds gemeentelijke uitvoering (VNG)
-10
N
Totaal lasten
-10
N
BATEN
Toename gemeentefonds na Meicirculaire 2022 t.o.v. 2022 Stelpost extra accres Septembercirculaire 2022 Totaal baten
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
1.821
V
100 1.921
V
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten LASTEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Stelpost Raadsprogramma 2023-2026 nieuw in 2023
-150
N
Raming stelpost raadsprogramma 2018-2022 hoger in 2023 door incidentele onttrekking in 2022
-12
N
-1.342
N
Raming stelpost organisatie nav overdrachtsdocument vervalt in 2023
63
V
We hebben meer onttrokken aan de stelpost voor prijsstijgingen producten/diensten in 2023
70
V
Ramingen Coronanoodfonds vervallen in 2023
163
V
-2
N
-1.210
N
Nieuwe stelpost uitvoering ambities coalitieakkoord in 2023
Diverse kleine verschillen Totaal lasten
28
BATEN
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
Stelpost verlaging ambitieniveau vervalt in 2023
-30
N
Totaal baten
-30
N
Taakveld 0.10 Mutaties reserves
BATEN Raming onttrekking reserve groot onderhoud gebouwen in 2023 hoger dan in 2022 (c.f. plan)
Bedrag
Voordeel /
x € 1.000
Nadeel
59
V
-208
N
*reserve Onvoorziene Ontwikkelingen voor interim management
-335
N
*reserve Onvoorziene Ontwikkelingen voor calamiteitenbudget
-200
N
*risicoreserve als gevolg van resultaatbestemming
-1.037
N
Totaal baten
-1.721
N
In 2022 was er een hogere onttrekking reserve overheveling budgetten. Diverse incidentele onttrekkingen aan reserves in 2022 die niet in 2023 voorkomen (cfm Voorjaarsnota):
29
Programma 1 Openbare orde en veiligheid
Dit programma omvat openbare orde en veiligheid en de taken van de brandweer met betrekking tot het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen.
De ambities in het Coalitieakkoord zijn:
Handhaving op ondermijnende activiteiten wordt geprioriteerd. Daarop wordt een plan van aanpak met integrale oplossingen opgesteld met financiële consequenties en de BOA's krijgen hierop ondersteuning vanuit de gemeente. Er wordt samenwerking gezocht met andere bestuurslagen en partners. Bij schrijnende gevallen op de Perelaer (gezinnen en alleenstaande ouder met kinderen), wordt maatwerk in de handhaving toegepast.
In crisissituaties handelt Opmeer aan de hand van wettelijke verplichtingen en Opmeer is op basis van wettelijke verplichtingen bereid een extra inspanning te doen om vluchtelingen op te vangen.
De wens bestaat om ook prioriteit te hechten aan de bestrijding of het voorkomen van ondermijning in het buitengebied en bouw- en woningtoezicht.
Om overlast en hinder te kunnen duiden kan in bijzondere gevallen gebruik worden gemaakt van mobiele camera's in een pilotproject.
Beleidskaders
Integraal Veiligheidsplan Opmeer 2023 – 2026
Beleidsregels wet Bibob gemeente Opmeer 2022
Beleidsregels aanpak woonoverlast Opmeer
Evenementenbeleid Opmeer
Horecabeleid Opmeer
Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Opmeer 2021
Damoclesbeleid 2021 gemeente Opmeer
30
Autonome ontwikkelingen/ trends
- Rol bestuurlijke handhaving blijft toenemen; - Ondermijnende criminaliteit vormt landelijk een steeds groter probleem en de aanpak is op nationaal niveau een prioriteit - Trends: kleinere rol voor de politie zelf op onderdelen van openbare orde en toezicht (prioriteit 3 en 4 meldingen) openbare ruimte.
Volumegegevens
Jaarlijks ca. 80 evenementen;
Jaarlijks ca. 40 controles op de naleving Drank & Horecawet
Diefstal woningen: 2,48 per 10.000 inwoners
Overvallen : 2,5 per 10.000 inwoners
Overlast door verward persoon: 5,79 per 10.000 inwoners
Verwijzingen Halt: 5 per 1.000 jongeren
Betrokkenheid verbonden partijen Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN). De Veiligheidsregio is belast met de uitvoering van alle taken die bij of krachtens de Wet veiligheidsregio’s aan de Veiligheidsregio zijn overgedragen. Het in Regionale Ambulancevoorziening (RAV verband) uitvoeren van ambulancezorg. Het in stand houden van het Veiligheidshuis Noord-Holland Noord. Parkmanagement bij nieuwe bedrijventerreinen en het uitvoeren van overige door de deelnemers overgedragen taken. De uitvoerende taken binnen dit thema worden dus grotendeels uitgevoerd door de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord voor brandbestrijding en crisisbeheersing en de milieudienst West-Friesland voor milieutaken en Regio Politie Noord-Holland Noord voor politietaken. Naast haar reguliere taken richt in 2023 de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord zich op het voorbereiden op nieuwe crisistypen en de invoering van de Omgevingswet.
31
NH Samen Veilig en RIEC Noord-Holland Het samenwerkingsverband Noord-Holland Samen Veilig (NH-SV) is een samenwerkingsverband van 32 gemeenten, politie en het Openbaar Ministerie binnen de eenheid Noord-Holland. Criminaliteit stopt niet bij gemeentegrenzen en veiligheidsopgaven kunnen complex, divers en veranderlijk zijn. Samenwerking is dan ook een effectieve manier om lokale problemen samen met politie, OM en andere partners in een regionale contact te bekijken en aan te pakken. NH-SV richt zich op vier thema's Zorg en Veiligheid, Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, CTER en Ondermijning. Daarnaast is het RIEC Noord-Holland een belangrijke samenwerkingspartner op specifiek de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Tien Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC’s) en het Landelijk Informatie- en Expertise Centrum (LIEC) richten zich op de bestrijding van ondermijnende criminaliteit. Ze verbinden informatie, expertise en krachten van de verschillende overheidsinstanties. Daarnaast stimuleren en ondersteunen de RIEC's en het LIEC de publiek-private samenwerking bij de aanpak van ondermijning. Met als doel samenwerking te stimuleren en de overheid en maatschappij weerbaarder te maken om zo ondermijning tegen te gaan.
Voor 2023 heeft het RIEC Noord-Holland versterkingsgelden ontvangen van uit het Rijk om in samenwerking met gemeenten en politie de aanpak van ondermijning en criminaliteit te verstevigen en te intensiveren.
Wat willen we bereiken Beleidsdoel 1: Een veilige woon-, werk- en leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers in de gemeente Opmeer. Beleidsdoel 2: Het verzekeren van de doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening
Wat gaan we ervoor doen
Integraal veiligheidsbeleid Gemeente Opmeer Op basis van de daarin gestelde prioriteiten en actuele ontwikkelingen wordt in 2023 ingezet op de volgende thema’s:
Veilige woon-, werk- en leefomgeving
De zogenaamde High Impact Crimes zijn criminaliteitsvormen die een grote impact hebben op het gevoel van veiligheid van inwoners, zoals diefstal, woninginbraken, overvallen en huiselijk geweld. Deze vormen van criminaliteit probeert de gemeente aan te pakken. 32
Zorg en Veiligheid . Onder een veilige woon- en leefomgeving valt ook het thema zorg en veiligheid. In het sociaal domein werkt de gemeente met allerlei instanties samen om de kwaliteit van het leven van inwoners te verbeteren. Vanuit openbare orde en veiligheid wordt met verschillende instanties samengewerkt om problemen op te pakken die gaan over jeugd/jong volwassenen, verwarde personen en woonoverlast. Hierbij is het van belang dat er een optimale verbinding is tussen zorg en veiligheid. Daarnaast werken wij regionaal samen in het project In Control of Alcohol en Drugs (ICOAD) binnen het thema Jeugd en Veiligheid. Zo proberen wij alcohol- en drugsgebruik onder jongeren in de gemeente te verminderen.
Fysieke Veiligheid: gemeentelijke crisisbeheersing
De gemeente Opmeer heeft een belangrijke rol in het beheersen van crises in de gemeente. Wij willen een doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening verzekeren. Dit doen wij door samen te werken op het gebied van crisisbeheersing binnen de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en deel te nemen aan deze gemeenschappelijke regeling. Daarnaast zorgen wij ervoor dat de gemeentelijke crisisorganisatie goed voorbereid is op crises en incidenten. Hiervoor bieden we onze gemeentelijke functionarissen regelmatig trainingen en oefeningen aan.
Aanpak ondermijnende criminaliteit
Ondermijning en ondermijnende criminaliteit is een actueel en urgent thema wat steeds meer aandacht en capaciteit behoeft vanuit de gemeente. Dit doen we onder andere door uitvoer geven aan de thema’s binnen de West-Friese Veiligheidsambitie. Binnen de regio West-Friesland is de aanpak van ondermijning het speerpunt van de West-Friese Veiligheidsambitie. Hierbij zijn de volgende drie thema’s belangrijk: Aanpak bedrijventerreinen, Project Veilig Buitengebied en de Weerbaarheidsscan. In het verlengde hiervan willen we awareness creëren onder inwoners en ondernemers m.b.t. ondermijnende activiteiten zoals cybercrime, gebruiken van jongeren en andere kwetsbare groepen als geldezels, herkennen van drugslocaties. Daarnaast willen we doorgaan met de aanpak van ondermijnende activiteiten op de vakantieparken in de gemeente.
West-Friese Veiligheidsambitie
Aanpak veiligheid bedrijven(terreinen) Vanuit de driehoek gemeente, politie en justitie, is iedere Westfriese gemeente gestart met een risico-inventarisatie om in beeld brengen wat de grootste risico’s zijn voor criminele en ondermijnende activiteiten op bedrijventerreinen. In de gemeente Opmeer is het bedrijventerrein De Veken een prioriteit waarop we inzetten om de veiligheid daar te vergroten.
Weerbaarheidsscan De Quick scan Lokale Democratie richt zich op de mogelijke kwetsbaarheden in de ambtelijke organisatie op het gebied van ondermijning en integriteit. Deze scan wordt is afgerond en eind 2022 is begonnen om op basis van de aanbevelingen de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie tegen ondermijning te vergroten. 33
Project Veilig Buitengebied Agrarische bedrijven in het buitengebied zijn kwetsbaar voor ondermijnende criminaliteit. Inwoners en ondernemers in het buitengebied worden regelmatig benaderd door criminelen voor de (gedwongen) verhuur van lege schuren en agrarische opstallen. Met het project Veilig Buitengebied willen we deze vorm van ondermijning tegengaan. Door middel van voorlichtingsbijeenkomsten en integrale controles is in 2022 gestart met het vergroten van de bewustzijn en de weerbaarheid van inwoners en ondernemers in het buitengebied ten opzichte van ondermijning. Daarnaast voeren wij met regelmaat integrale controles uit in het buitengebied. Hiermee wordt doorgegaan in 2023.