Presentatie Kerkenvisie
Tekst van het document
Kerkenvisie Opmeer Presentatie Gemeenteraad 4 September 2025
KENNISMAKING
Herman ter Veen Wethouder
Heleen van Kempen Adviseur Economie
Willemijn Paijmans Projectleider
Henk Jan Lekkerkerk Urban Producer
Lennard Lindeman Beleidsmedewerker RO
Wat, hoe en waarom van een kerkenvisie Waarom? Wat?
Hoe?
Kerkenvisies landelijk
In vergelijking met de ons omringende buurlanden heeft Nederland een hoge dichtheid aan kerkgebouwen per aantal inwoners, in combinatie met een percentueel laag aantal gelovigen.
Kerkenvisies landelijk
Kerkenvisies landelijk
Kerkenvisie Opmeer Fase 1: Stap 1a: Inventarisatie Stap 1b: Participatie Stap 2: Rapportage met conclusies en aanbevelingen Fase 2: Periodieke bijeenkomsten en vervolgonderzoek
Kerkenvisie Opmeer: Stand van zaken Inventarisatie
✓ Gesprekken kerkeigenaren 8x + verslaglegging ✓ Cultuurhistorische analyse ✓ Kerkenpaspoorten ✓ Infographics inventarisatie • Gebruik • Monumentale status • Denominatie • Toekomstverwachting gebruik • Urgentieoverzicht
Kerkenvisie Opmeer: Kerkenpaspoorten
Kerkenvisie Opmeer Inventarisatie gebruik 1
4 3
Religieus
Cultureel / maatschappelijk
wonen
Kerkenvisie Opmeer Inventarisatie monumentale bescherming 1
1
6 Rijksmonument
Provinciaal monument
geen monumentstatus
Kerkenvisie Opmeer Inventarisatie Denominatie
Rooms Katholiek Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Herbestemd
Kerkenvisie Opmeer Inventarisatie toekomstverwachting 9
8 7 6
2 4
4
4
4
4
2035
2040
5 4
4
3
2
4
1
2
0 2025
2030 religieus gebruik
herbestemd
onzeker
Kerkenvisie Opmeer Inventarisatie urgentie
Participatie ✓ Bijeenkomst ambtelijke organisatie – kansenverkenning vanuit verschillende vakdisciplines ✓ Stakeholdersbijeenkomst – enquête en teamsgesprekken ▪ Maatschappelijke organisaties ▪ Culturele organisaties ▪ Erfgoedpartijen ▪ Dorpsraden ✓ Presentatie gemeenteraad
Kerkenvisie Opmeer Conclusies • Groot aandeel kerken met monumentale status, en een waardevol interieur • Voor de 4 kerken in religieus gebruik is de toekomst onzeker
• Voor 2 kerken in religieus is de toekomst op korte termijn (0-5 jaar) onzeker • Voor 2 kerken in religieus gebruik sluiten op middellange termijn (5-10 jaar) de deuren • 3 cultureel herbestemde kerken hebben een duurzame exploitatie gevonden, door brede maatschappelijke betrokkenheid vanuit de samenleving
Kerkenvisie Opmeer Aanbevelingen • Initiatieven omtrent herbestemmingen van kerkgebouwen worden getoetst aan de transformatieladder religieus erfgoed.
• Denk actief mee met eigenaren van her te bestemmen kerken (in mogelijkheden i.p.v. in beperkingen, met respect voor de monumentale waarden van de kerkgebouwen
Kerkenvisie Opmeer Aanbevelingen • Zorg voor beleidsmatige inbedding van de kerkenvisie (Omgevingsvisie en -plan)
• Vervolgtraject met periodieke bijeenkomsten tussen kerkeigenaren en gemeente, om netwerk warm te houden en ervaringen te delen • Stel een vaste contact-ambtenaar op voor kerkeigenaren • Laat Haalbaarheidsonderzoeken Herbestemming uitvoeren voor de 4 kerken in religieus gebruik, om in gezamenlijkheid onderzoek te doen naar een passend en haalbaar toekomstig gebruik
Fase 2: Vervolgtraject Kerkenvisie Opmeer Haalbaarheidsonderzoeken herbestemming • Haalbaarheidsonderzoeken herbestemming en nevengebruik • RCE subsidie voor HBO’s (max 7.000 euro) • PNH subsidie voor HBO’s (max 10.000 euro)
• Bijdrage vanuit gemeente Opmeer (circa 3.000 euro per onderzoek) • Meerwaarde van 4 HBO’s tegelijkertijd als schuifpuzzel binnen behoeftes, kansen en mogelijkheden
Haalbaarheidsonderzoeken Herbestemming
Herbestemming Multifunctioneel gebruik in groeistappen