CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

P02891_10_BP Bedrijventerrein De Veken 4_vaststelling_20230222.pdf

Besluitvormende raadsvergadering 30 maart 2023, gemeente OpmeerBij agendapunt: Voorstel tot het vaststellen van het herstelbesluit op het bestemmingsplan De Veken 433.386 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

CHW-plan / bestemmingsplan Bedrijventerrein De Veken 4 Gemeente Opmeer Vastgesteld

CHW-plan / bestemmingsplan Bedrijventerrein De Veken 4 Gemeente Opmeer Vastgesteld

Rapportnummer:

P02891_10

IMRO-identificatienummer:

NL.IMRO.0432.BPVeken4-VA03

Datum:

21 februari 2023

Opdrachtgever:

Gemeente Opmeer

Projectteam BRO:

PZu, JvdA, RMa

Concept:

september 2020

Voorontwerp:

--

Ontwerp:

augustus 2021, december 2021

Vaststelling:

februari 2022

Gewijzigde vaststelling:

15 december 2022

Gewijzigde vaststelling:

30 maart 2023

Bron foto kaft:

BRO

Beknopte inhoud:

-BRO Vestiging Amsterdam Sarphati Plaza Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 E info@bro.nl

Toelichting

Inhoudsopgave

1

Inhoudsopgave

pagina

1.INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 Leeswijzer

4 4 5 5 6

2.PLANBESCHRIJVING 2.1 Voorgeschiedenis 2.2 Huidige situatie 2.3 Toekomstige situatie

7 7 10 10

3.BELEIDSKADER 3.1 Rijksbeleid

17 17

3.1.1 Omgevingsvisie Novi 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) 3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking 3.2 Provinciaal beleid

17 18 18 23

3.2.1 Omgevingsvisie NH2050 3.2.2 Omgevingsverordening 3.2.3 Pact van West-Friesland 3.2.4 Regionaal Convenant Werklocaties West-Friesland 3.2.5 Structuurschets West-Friesland: een dijk van een regio 3.3 Gemeentelijk beleid

23 24 27 28 28 29

3.3.1 Structuurvisie Opmeer 2025 3.3.2 Welstandsnota Opmeer 3.3.3 Groenbeleidsplan 2018-2021 3.3.4 Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan ‘’Opmeer Goed op Weg’’ 2020-2027

4.OMGEVINGSASPECTEN 4.1 Verkeer en parkeren 4.2 Bedrijven en milieuzonering (o.a. geluid) 4.3 Luchtkwaliteit 4.4 Externe veiligheid 4.5 Ecologie 4.6 Bodem 4.7 Water 4.8 Archeologie 4.9 Cultuurhistorie 4.10 Toetsing Besluit m.e.r. / vormvrije m.e.r.-beoordeling 4.11 Kabels, leidingen en zoneringen

Hoofdstuk 0

29 29 30 30

32 32 33 34 35 36 38 40 42 43 44 45

2

5.JURIDISCHE PLANOPZET 5.1 Inleiding 5.2 Crisis- en herstelwet 5.3 Bestemmingen

46 46 47 47

6.UITVOERBAARHEID 6.1 Economische uitvoerbaarheid

51 51

6.1.1 Financieel economische haalbaarheid 6.1.2 Kostenverhaal 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid

51 51 52

6.2.1 Vooroverleg 6.2.2 Inspraak 6.2.3 Vaststellingsprocedure

52 52 52

SEPARATE BIJLAGEN Bijlage 1: Strategische notitie Bijlage 2: Ladderonderbouwing Bijlage 3: Externe veiligheid Bijlage 4: Quickscan flora en fauna Bijlage 5: Watertoets Bijlage 6: Verkeer en parkeren Bijlage 7: Luchtkwaliteitsonderzoek Bijlage 8: Verkennend bodemonderzoek Bijlage 9: Rapport bedrijven en milieuzonering Bijlage 10: Stikstofdepositieonderzoek Bijlage 11: Overzicht vooroverlegreacties Bijlage 12: Inspraakreacties Bijlage 13: Landschapsinpassingsplan Bijlage 14: Beeldkwaliteitskader Bijlage 15: Kwaliteitskader duurzaamheid Bijlage 16: Vitaliteitsonderzoek regio Alkmaar en Westfriesland kansenkaart Bijlage 17: Eindrapport Vitaliteitsonderzoek 2019 regio Alkmaar en Westfriesland

Hoofdstuk 0

3

1.

INLEIDING 1.1 Aanleiding De gemeente Opmeer heeft het plan om het bedrijventerrein De Veken in zuidelijke richting uit te breiden. Deze ontwikkeling past binnen de afspraken van het Regionaal Convenant Werklocaties West-Friesland (2018) en binnen de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050. De ontwikkeling van de eerste fase betreft 5,2 ha uitgeefbare grond (netto). Bruto gaat het om ca. 8 ha. terrein dat voor deze eerste fase van de totale ontwikkeling benodigd is. Jaren geleden is reeds een bestemmingsplan opgesteld voor dit gebied dat destijds als voorontwerp ter visie heeft gelegen. Daarna is het plantraject stil komen te liggen vanwege de economische crisis en het daarmee verband houdend restrictieve beleid van de provincie Noord-Holland inzake bedrijfsterreinontwikkeling binnen de provincie. Juni 2018 is het Regionaal Convenant werklocaties Westfriesland ondertekend, waarmee de Veken 4 opnieuw op de agenda is geplaatst om tot ontwikkeling te brengen. Er heeft regionale afstemming plaatsgevonden waardoor de totale planvoorraad is beperkt tot een aanbod waarvoor daadwerkelijk (directe) vraag bestaat. De verdeling van de terreinen is gebaseerd op het rapport ‘Ondernemend West-Friesland, vervolg behoefteraming werklocaties’ van De Bont voor Ruimte/Urhahn/Bureau Buiten d.d.

juli 2014 en het advies Regionale Uitvoeringsstrategie, Bedrijventerreinvisie WestFriesland van Urhahn/Tenman, mei 2015. In januari 2021 is door GS van Noord-Holland de rapportage Behoefteraming Werklocaties vastgesteld. Dit onderzoek, dat door Stec is uitgevoerd, vormt de basis voor de verdere uitbreiding van bedrijventereinen in West-Friesland. Uit de behoefteraming werklocaties Noord-Holland-Noord blijkt dat er genoeg ruimtevraag zal zijn om De Veken 4 (1e fase) te ontwikkelen. De doelgroep-bedrijven voor de Veken 4 zijn overwegend (boven)regionaal georiënteerd; hun klanten, leveranciers en ook veelal werknemers komen vanuit de hele regio (en deels daarbuiten). In principe zouden andere bedrijventerreinen in de regio dus ook geschikte vestigingsplaatsen voor deze bedrijven kunnen zijn. Vanwege de geprognosticeerde omvang van de regionale ruimtevraag ten opzichte van het aanbod in de regio, is het verantwoord om De Veken 4 (1e fase) te ontwikkelen.Op basis van de actuele vraag is onderhavig bestemmingsplan opgesteld, met een doorkijk naar de totale ontwikkeling. In de Omgevingsverordening NH2020 is bepaald dat gemeenten per regio afspraken maken over de ontwikkeling van bedrijventerreinen en kantoorlocaties. Deze afspraken moeten zijn gebaseerd op een vastgestelde provinciale behoefteraming. De behoefteraming is afgestemd met de drie regio's in Noord-Holland Noord.

Als eerste stap naar het bestemmingsplan is een Nota van Uitgangspunten (NvU) opgesteld, dat de basis vormt voor dit bestemmingsplan. De NvU omvat de hoofdlijnen voor deze ontwikkeling. Daarin is o.a. aangegeven dat voor de totale ontwikkeling de Crisis- en herstelwetprocedure wordt gevolgd, waarbij de motivatie voor de eerste fase is geborgd, inclusief de noodzakelijke milieuonderzoeken, en voor de vervolgfasen slechts een reservering voor de toekomstige bedrijfsuitbreiding is aangegeven, waar strikt genomen nog geen milieutechnische verantwoording voor hoeft te worden opgesteld. Evenwel is dit voor sommige onderdelen toch al gebeurd, om daarmee zekerheid te krijgen over de haalbaarheid van de totale ontwikkeling, en om te kunnen voorsorteren op vervolgfasen. De uitvoering van deze vervolgfasen volgt pas na regionale afstemming en zal juridisch worden verankerd door het

Hoofdstuk 1

4

opstellen van een wijzigingsplan (indien nog sprake is van het regime van de Wro) dan wel een aanpassing van het Omgevingsplan (indien de Omgevingswet van kracht is).

1.2 Plangebied Bedrijventerrein De Veken 4 vormt de derde uitbreiding van het bedrijventerrein De Veken, dat geheel gelegen is ten noorden van de A.C. de Graafweg. De voorgenomen ontwikkeling vindt plaats net ten noorden van de nieuwe woonuitbreiding Heerenweide . In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied in de omgeving weergegeven. Het te ontwikkelen plangebied ligt ten noordoosten van de kern Spanbroek in de gemeente Opmeer. De noordoostelijke begrenzing van het plangebied wordt gevormd door het buitengebied van Opmeer en Medemblik. Enkele agrarische percelen vormen aldaar de grens. De zuidelijke grens wordt bepaald door de A.C. de Graafweg (N241) en agrarische percelen. Het recreatiepark West-Friesland vormt tenslotte de noordwestelijke begrenzing.

Figuur 1.1: Ligging en globale begrenzing plangebied (in rood de eerste fase)

1.3 Vigerend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied vigeert het bestemmingsplan ‘Buitengebied Opmeer’ (vastgesteld 8 december 1987, goedgekeurd GS 5 juli 1988). Dit deel van het buitengebied is destijds niet herzien bij de grootschalige herziening van alle buitengebiedplannen voor de gemeente Opmeer, aangezien er toen al van uit is gegaan dat er een bedrijvenlocatie zal worden gerealiseerd en een herziening niet opportuun is. De beoogde bedrijvenbestemming met de daarbij behorende bouwmogelijkheden en voorzieningen kan niet gerealiseerd worden binnen de vigerende bestemming. Om deze redenen is een bestemmingsplanherziening noodzakelijk. Onderhavig bestemmingsplan maakt het mogelijk om het gewenste bedrijventerrein te realiseren en geeft de nieuwe kaders aan het plangebied.

Hoofdstuk 1

5

1.4 Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk volgt hoofdstuk 2 waarin de voorgeschiedenis is beschreven en waarin een beschrijving van het plan is opgenomen. De daaropvolgende hoofdstukken vormen de verantwoording van de ontwikkeling die dit bestemmingsplan mogelijk maakt. In hoofdstuk 3 wordt het Rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid beschreven. In hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in diverse planologische aspecten die van belang zijn voor het voorliggende bestemmingsplan. In hoofdstuk 5 is de juridische toelichting op de planopzet gegeven. In het laatste hoofdstuk komt de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde.

Figuur 1.2: Mogelijk verkavelingsplan De Veken 4

Hoofdstuk 1

6

2.

PLANBESCHRIJVING 2.1 Voorgeschiedenis Het bedrijventerrein De Veken is in de afgelopen decennia in verschillende fasen ontwikkeld op terreinen die grenzen aan de provinciale weg A.C. de Graafweg (de N241) en de Opmeerderweg. Met de ontwikkeling van fase 3 kwam een einde aan de bedrijventerreinontwikkeling in noordelijke richting. Met name vanwege de noodzakelijke goede ontsluiting voor vrachtverkeer op de provinciale weg en de landschappelijk waardevolle noordelijk gelegen gronden, is vervolgens gezocht naar een nieuwe plek voor bedrijvigheid. De behoefte eraan was immers nog steeds aanwezig. In het intergemeentelijke Structuurplan OWO (Obdam-Westerkoggenland-Opmeer) van 2006 werd de locatie ten zuidoosten van de Opmeerderweg, naast het recreatiepark de Perelaer, met als aanduiding ‘Lokale bedrijvigheid’ opgenomen op de Structuurplankaart. Tegelijkertijd werd het toekomstige woongebied Heerenweide aangegeven, aan de zuidwestzijde van de A.C. de Graafweg. De motivatie voor het bedrijventerrein op deze locatie, en dus niet op alternatieve locaties werd als volgt geformuleerd in de Structuurvisie: Voor de uitbreiding van het bedrijventerrein De Veken zijn diverse richtingen afgewogen. Het huidige bedrijventerrein nadert de in het bestemmingsplan toegestane maximale omvang.

Het bedrijventerrein heeft één uitgang op de provinciale weg hetgeen bij verdere groei van het bedrijventerrein problemen gaat geven voor de verkeersafwikkeling. Het open gebied tussen Hoogwoud-oost en het bedrijventerrein is door de ontwikkeling van de woonwijk Hoogwoudoost en de groei van bedrijventerrein De Veken nog beperkt van omvang. Gekozen is voor een oostelijke uitbreidingsrichting, omdat deze het beste aansluit op de historische ontwikkeling van het gebied en hier een goede ontsluiting van het terrein gerealiseerd kan worden. De interne ontsluiting is beter te realiseren en er wordt gedacht aan een gecombineerde ontsluiting voor het bedrijventerrein en het toekomstige woongebied aansluitend Wijde Klaver-Oost. Wellicht behoort hierdoor een nieuwe aansluiting/rotonde op de provinciale weg tot de mogelijkheden. Bovendien wordt de kern Hoogwoud bij een oostelijke uitbreidingsrichting minder belast. De verkeersafwikkeling gaat immers niet via Hoogwoud, milieutechnisch zal minder hinder optreden en visueel behoudt het bedrijventerrein afstand tot de (woon)kern. Tot slot is het bedrijventerrein op deze locatie beter inpasbaar in het landschap. De kenmerkende openheid van het landschap is in dit gebied minder aanwezig.

Verderop in deze Structuurvisie werd vervolgens aangegeven dat voorkomen diende te worden dat de twee deelkernen (lees: Hoogwoud respectievelijk Opmeer/Spanbroek) aaneen zouden groeien. Een locatie van De Veken 4 aan de noordzijde werd daarmee uitgesloten. Alternatieve locaties Om logistieke redenen en om de eventuele milieuhinder en visuele hinder naar de omgeving zo gering mogelijk te houden had een locatie grenzend aan het bestaande de Veken 1-3 sowieso de voorkeur. Bij een alternatieve locatie voor het nieuwe bedrijventerrein direct ten noordwesten van de Veken 1-3 is destijds de afweging gemaakt dat dit te zeer ten koste zou gaan van de natuurlijk-landschappelijke buffer tussen het bestaande bedrijventerrein de Veken 1-3 en de bebouwde kom van Hoogwoud. Een ligging in oostelijke richting, in het verlengde van het bestaande terrein de Veken 1-3 zou een te grote

Hoofdstuk 2

7

aantasting van het open landschap betekenen. Een ligging in meer oostelijke richting stuitte vanuit Sijbekarspel (gemeente Medemblik) op grote bezwaren, met name wederom vanwege de te grote aantasting van het open landschap en vanwege provinciale belemmeringen, dit door de ligging van het aangrenzende provinciaal beschermd landschap. Een ligging ten zuiden van de Provinciale weg was uitgesloten, aangezien daar de woonuitbreiding van de gemeente Opmeer zou plaatsvinden. Een plek ten noorden van de bebouwde kom van Hoogwoud (grenzend aan het bestaande bedrijventerrein) zou een te grote aanslag betekenen op het waardevolle landschap met beschermde agrarische linten/stolpenstructuur. Qua ontsluiting (voor overwegend vrachtverkeer) zou dit ook tot grote problemen leiden binnen de bebouwde kom van Hoogwoud. Bestemmingsplan en provinciale reservering In de jaren na vaststelling van de Structuurvisie werd een aanvang gemaakt met het bestemmingsplan voor de nieuwe uitbreiding De Veken 4. Vanwege de toen ontstane onzekere economische situatie en het gegeven dat er minder vraag was naar bedrijvenlocaties, werd de omvang van het bedrijventerrein voor de korte termijn drastisch ingeperkt. Aangekoerst werd op een verdere fasering van de uitbreiding en te starten met een eerste fase van De Veken 4 direct gelegen aan de A.C. de Graafweg.

De totale ontwikkeling werd niet geschrapt maar werd als reservering aangemerkt.

Figuur 2.1: De Veken 4 op de kaart van de Structuurvisie Noord-Holland 2040, september 2015

Dit gegeven werd destijds in de provinciale structuurvisie opgenomen. In de Structuurvisie NoordHolland 2040 werd De Veken 4 deels als ‘zacht plan’ gedefinieerd (lichtroze) en grotendeels als ’strategische reserve’ (oranjerood). Ook toen werden er geen vragen gesteld over de locatie van dit bedrijventerrein, het was immers de meest logische keuze voor de uitbreiding gezien (met name landschappelijke) waarden in de overige delen van de gemeente Opmeer. De keuze voor de locatie en uitbreiding van de Veken 1-3 met een fase 4 komt mede voort uit regionale afstemming over werklocaties in geheel West-Friesland. De regionale afstemming is een voorwaarde vanuit de provincie voor het ontwikkelen van bedrijventerrein in de gemeente.

Hoofdstuk 2

8

Structuurvisie Opmeer 2025 In 2012 werd binnen de gemeente Opmeer een nieuwe structuurvisie vastgesteld, Structuurvisie Opmeer 2025. Ook in dit beleidsmatige vergezicht op de gemeente Opmeer werd de locatie van het bedrijventerrein De Veken 4 aangegeven en bevestigd. In de tekst van deze structuurvisie werd de noodzaak en locatie van de uitbreiding als volgt geformuleerd: Omdat de ruimte op de bestaande bedrijventerreinen Hoogwoud en Wijzend niet meer toereikend is voor de vraag naar bedrijfskavels, wordt het bestaande bedrijventerrein De Veken uitgebreid met 6,2 hectare. Aan de oostzijde van Spanbroek wordt een nieuwe uitbreiding van 20 hectare netto voorbereid, waarvan de eerste fase 5,2 hectare groot is. Bij het ontwerpen van laatstgenoemde uitbreiding, het bedrijventerrein De Veken 4, is nadrukkelijk rekening gehouden met de nieuwe woonuitbreiding van Spanbroek. Over de uitbreiding bestaat overeenstemming met de provincie. Het nieuwe bedrijventerrein biedt voor de komende periode voldoende ruimte voor bedrijvigheid voor de gemeente Opmeer. Hier is ook ruimte voor perifere detailhandel en een horecavestiging. Ten aanzien van perifere detailhandel op De Veken wordt er ruimte geboden op De Veken 4, aan de zijde van de A.C. De Graafweg. Met de beoogde uitbreidingen van bedrijventerrein De Veken wordt voorzien in voldoende kwantiteit voor bedrijfslocaties binnen de gemeente.

Een aandachtspunt is echter de ruimtelijke kwaliteit van de terreinen. Zowel bedrijventerrein De Veken als bedrijventerrein Hoogwoud liggen in een open landschap, waardoor de bedrijfsgebouwen vanaf grote afstand zichtbaar zijn. Daarom is het wenselijk dat er wordt voorzien in een goede landschappelijke inpassing. Ter afronding van De Veken zal daarom aan de noordzijde ten behoeve van de landschappelijke inpassing een groensingel worden aangelegd. De overgang van de kern naar het landschap wordt daardoor minder hard, wat de ruimtelijke kwaliteit ten goede komt.

Figuur 2.2: Uitsnede visiekaart Structuurvisie Opmeer 2025, september

Op de bijhorende verbeelding werd de toekomstige situatie ingetekend en werd impliciet aangesloten bij de locatieverkenning zoals deze in 2006 reeds had plaatsgehad. Voor het recreatiepark de Perelaer werd destijds aangegeven dat ‘.....vergroting van het aantal recreatieparken met permanente recreatieverblijven en uitbreiding van deze parken( ) wordt niet voorzien. Het beleid is gericht op beheer en het in kwalitatieve zin verbeteren van deze terreinen’.

Hoofdstuk 2

9

2.2 Huidige situatie Het plangebied is conform het geldende bestemmingsplan in de huidige situatie bestemd voor agrarische functies en water. Er is geen sprake van opstallen op het terrein.

2.3 Toekomstige situatie Het bedrijventerrein De Veken 4 wordt gefaseerd ontwikkeld. De eerste fase wordt thans met een bedrijfsfunctie bestemd, waarbij rekening wordt gehouden met een mogelijke toekomstige doorontwikkeling. De oostwest-oriëntatie van de huidige zichtbare landschappelijke structuren zijn een aanleiding voor het specifiek vormgeven van het bedrijventerrein. De richtingen uit de onderliggende kavellijnen zijn sturend voor de stedenbouwkundige opzet. Voor meer informatie over deze structuur en de technische opzet verwijzen we naar het separate landschappelijk inpassingsplan (zie bijlage). Er wordt een brede blauw/groene zone van circa 50 meter breedte vrijgehouden ten zuiden van het recreatiepark West-Friesland (De Perelaar). Deze maat komt voort uit de milieucontour rondom het toekomstige bedrijventerrein. De zuidwestzijde van de rand van het gebied is representatief ingericht. De zuidzijde heeft een ideale locatie voor bedrijven om zich te profileren langs de belangrijke verkeersader N241. De oostzijde vormt de scheidslijn met de toekomstige uitbreiding. Inbedding in het landschap is hier (nog) niet aan de orde, hier wordt een toegangsweg voorzien. Hiermee sluit deze eerste fase goed aan op de bestaande structuur en uitstraling van het aangrenzende (toekomstige) bedrijventerrein.

De hoofdgebouwen op de in de randen gelegen kavels dienen naar buiten toe georiënteerd te zijn en dienen voldoende afstand te hebben van elkaar. De kavels direct aan de noordzijde van de aansluiting aan de provinciale weg hebben bij voorkeur een bijzondere architectuur en fungeren als blikvanger voor het terrein. De grootschalige kavels aan de binnenzijde van het terrein zijn volledig flexibel in te delen, waarbij wel rekening dient te worden gehouden met de afwatering van het terrein en de beoogde te behouden watergangen. Hierdoor biedt dit kansen voor de realisatie van (grootschalige) opslagplaatsen, productiehallen etc. Ontwikkeling in relatie tot het recreatiepark De situatie voor het park als totaal zal niet verslechteren. Er is weliswaar sprake van een verminderd uitzicht voor de bungalows aan de randen van het park. Dit betreft alleen de randpercelen op het recreatiepark. Voor het wijzigen van dit uitzicht zal in plaats van een ontoegankelijke strook agrarisch weidegebied, een brede strook met water en groen (inclusief wandelpad) worden gemaakt waar de recreanten van het recreatiepark en derden gebruik van kunnen maken. In dat opzicht biedt de ontwikkeling van het bedrijventerrein een toegevoegde waarde voor de recreanten. De gevolgen van de ontwikkeling van De Veken 4 zijn evenredig gelet op de gevolgen voor de recreanten en eigenaren van het park.

Daarnaast is van belang dat de gemeentelijke ambitie om het park te verbeteren inmiddels is gewijzigd. Uit onderzoek en de daarvoor opgestelde rapporten blijkt dat het park op de langere termijn minder perspectief heeft. Het rapport Vitaliteitsonderzoek regio Alkmaar en Westfriesland Kansenkaart en het Eindrapport Vitaliteitsonderzoek 2019 Regio Alkmaar en Westfriesland (pagina’s 1 t/m 16), beide opgenomen in de bijlagen, tonen aan dat voor het park sprake is van een sterk verminderd toekomstperspectief, mede door het deels strijdige gebruik dat op het park plaatsvindt. Daartegen wordt waar mogelijk handhavend optreden door het college.

Hoofdstuk 2

10

Figuur 2.3: De Veken 4 – mogelijke verkaveling fase 1

Infrastructuur, verkeer en parkeren Het bedrijventerrein de Veken 4 zal primair vanaf de A.C. de Graafweg worden ontsloten, via de bestaande aansluiting . Ook zal er nader onderzocht worden of het mogelijk is om de Veken 4 in de toekomst te koppelen aan de Veken 1 t/m 3 middels een doorsteek aan de noordkant van het terrein over de Opmeerderweg. Eventueel kan deze verbinding in de toekomst worden doorgetrokken in noordelijke richting naar Hoogwoud, om hiermee een alternatief te vormen voor de bestaande ontsluiting via de Middelweg-Herenweg (zie afbeelding 1.2). Daarmee wordt de Veken één terrein en kan calamiteiten-verkeer voor de Veken 4 geregeld worden. Een alternatief is alleen een calamiteitenroute en een langzaamverkeersroute vanaf de Veken 4 naar de Opmeerderweg te maken, zonder een doorkoppeling voor vrachtverkeer naar de Veken 1 t/m 3. Daarnaast zal in het stedenbouwkundig ontwerp aandacht zijn voor routes voor fietsers en wandelaars. Ten behoeve van het langzaam verkeer is het gebied doorsneden door een recreatieve route welke door de groenstroken en langs de waterpartijen loopt. Deze recreatieve route biedt de mogelijkheid tot het maken van een ‘ommetje’ voor de toekomstige werknemers van de diverse bedrijven. De interne ontsluitingswegen zijn doelmatig ingericht en volledig bestemd ten behoeve van (vracht- en personen)verkeer.

Er wordt een beeld gecreeerd waarbij het parkeren op eigen terrein wordt gesitueerd, bij voorkeur in de vorm van geconcentreerde ‘parkeerkoffers’ of parkeerhoven, voorzien van waterdoorlatende bestratingen. De begeleiding van de wegen bestaat uit een bomenlaan en een breed openbaar (groen/blauw)profiel. Naast deze begeleiding geven deze structuren een rustige achtergrond aan de voorgelegen representatieve rand. De uitstraling van de bebouwing aan de ‘binnenzijde’ is minder relevant.

Hoofdstuk 2

11

Beeldkwaliteitsaspecten bebouwing Het bedrijventerrein de Veken 4 wordt zodanig ontworpen dat er representatieve zones zijn en zones waar de beeldkwaliteit een minder grote rol speelt. Omdat deze richtlijnen vooraf vastliggen hebben potentiële kopers de keuze tussen een representatieve plek met veel regels en een minder prominente plek met meer vrijheid. Sommige beeldbepalende aspecten zoals bouwhoogte, rooilijnen, bebouwingspercentages worden in onderhavig bestemmingsplan vastgelegd. De beeldkwaliteitsaspecten zijn vastgelegd in het Beeldkwaliteitskader bedrijventerrein De Veken 4, dat als beleidsregel is gekoppeld aan de regels voor de bestemming Bedrijf. Hieronder volgt een korte samenvatting van de meest bepalende regels, zoals deze zijn vertaald in de verbeelding en regels van dit bestemmingsplan, dan wel in het Beeldkwaliteitskader zijn uitgewerkt als voorwaarden voor uitgifte. De volgende aspecten zijn van belang:  Rooilijnen: continuïteit van de rooilijnen geeft een rustig straatbeeld, ondanks het feit dat de gebouwen op zichzelf sterk van elkaar kunnen verschillen. Met name langs de randen en aan de doorgaande wegen is dit een vereiste. In de niet doorgaande wegen kan de rooilijn enigszins verspringen.  Vormgeving en detaillering: de bedrijven langs de randen bepalen het beeld van Opmeer.

Het is dan ook belangrijk dat bij het ontwerp van deze gebouwen veel aandacht wordt besteed aan de vormgeving en detaillering. De gebouwen moeten zich richten naar de A.C. de Graafweg en het open landschap. De gevels zijn representatief en transparant, door een stijlvolle, terughoudende vormgeving blijft het totaalbeeld rustig. Ook de minder zichtbare gebouwen worden op een zorgvuldige manier vormgegeven. De aandacht voor het ontwerp verdient zich terug door een hoge beeldkwaliteit zonder dat dit extra kosten met zich mee hoeft te brengen.  Materiaal- en kleurgebruik: het bedrijventerrein de Veken 4 is van veraf zichtbaar. Het is hoe dan ook een duidelijk zichtbaar element in het landschap. Om het terrein toch zoveel mogelijk aan te laten sluiten met het open landschap lijkt het voor de hand te liggen geen felle, opvallende kleuren toe te passen maar daarentegen een rustig kleurenpalet te kiezen.  Korrelgrootte: de overgang naar het open landschap wordt genuanceerd door de gebouwen langs de randen in kleinere eenheden te bouwen, met ruimte daartussen. Hiermee wordt de overgang naar het landschap vriendelijker.  Erfafscheidingen en open opslag: er zullen voor de verschillende deelgebieden verschillende eisen gelden met betrekking tot hekken e.d. Langs de openbare weg en de andere representatieve randen zullen hekken voor de voorgevelrooilijn niet zijn toegestaan.

Open opslag kan een terrein een zeer rommelige uitstraling geven en is in principe alleen toegestaan buiten het zicht vanaf de openbare weg.  Reclame en bewegwijzering: de bedrijven zullen zichzelf willen presenteren naar hun bezoekers. Dit dient te worden gereguleerd. Hierdoor ontstaat ook in dit opzicht een eenduidig beeld en is ook ’s nachts het bedrijventerrein aantrekkelijk. Het verdient de voorkeur dat er voor het terrein één duidelijk bewegwijzeringsysteem wordt gekozen. Beeldkwaliteitsaspecten openbare ruimte De openbare ruimte bepaalt voor een belangrijk deel de beleving van een werkgebied. Bij het ontwerp van de Veken 4 zal ingezet worden op een doelmatige maar hoogwaardige uitstraling met de openbare ruimte als bindend element. Er zal zoveel mogelijk gezocht worden naar duurzame en veilige oplossingen, bijvoorbeeld door het oppervlak aan verharding zoveel mogelijk te beperken. Uitgangspunt is dat al het parkeren en laden en lossen op eigen terrein wordt opgelost.

Hoofdstuk 2

12

De overgang openbaar-privé is van belang voor de beleving van de openbare ruimte. Straatprofielen worden aan de hand van het kabels en leidingenverloop en conform de CROW vormgeven. Tenslotte zal er bijzonder aandacht zijn voor het gebied gelegen tussen het toekomstige bedrijventerrein en het aanwezige recreatiepark. Deze strook bevat een belangrijk deel van de noodzakelijke waterberging maar zal daarnaast een attractieve afscheiding moeten zijn tussen de twee functioneel gescheiden functies. De beeld- en inrichtingskwaliteit van dit gebied dient invulling te geven aan een aantrekkelijke zone voor recreatief gebruik voor beide gebruikers. De toegankelijkheid dient daartoe te worden geoptimaliseerd. Openbaar groen Groen wordt over het algemeen ervaren als een extra kwaliteit in de leefomgeving en zal ook in De Veken 4 veelvuldig worden toegepast. De doelstelling is dat het groen het ontwerp zoveel mogelijk ondersteunt en versterkt. Dit wordt bijvoorbeeld bereikt door de belangrijkste wegen te begeleiden door straatbomen en het toepassen groene randen aan het terrein. De boomkeuze sluit aan op de vegetatie van de omgeving en het toepassen van riet en andere waterplanten past in een waterrijk polderlandschap. Het openbaar groen grenst bij voorkeur aan de openbare weg en niet direct aan de kavels. De afdeling Groen van de gemeente Opmeer heeft een bomenbeleidsplan opgesteld.

Daarin wordt o.a. gesteld dat de bomen in een plan meerdere functies kunnen vervullen. Bijvoorbeeld het versterken van de oriëntatie en herkenning, het verbeteren van de verkeersveiligheid, bijvoorbeeld door de snelheid remmende werking van bomen, kwaliteit van de openbare ruimte en de relatie met de omgeving vergroten. Er wordt gesteld dat hoe meer functies er aan de bomen wordt toegekend, hoe hoger de toekomstverwachting van de bomen is. In de uitwerkingsfase zal hiermee rekening worden gehouden. De gemeente onderscheidt in haar bomenbeleidsplan bovendien een drietal sferen: een historische sfeer, een cultuurlijke sfeer en een landschappelijke sfeer. Voor dit plan is de cultuurlijke sfeer van toepassing, In het bomenbeleidsplan worden een aantal aspecten met betrekking tot boomaanplant nader omschreven. Het gaat hierbij met name om de soortkeuze, de aard van plantvakken, de grootte en onderlinge afstand van laanbeplanting. Ook wordt ingegaan op de rol die bomen kunnen innemen op grotere, groene ruimtes. Met betrekking tot het onderhoud wordt gesteld dat uitgegaan kan worden van een matig intensief beheer. Naast het openbaar groen zal er ook aandacht worden besteed aan het groen op de eigen terreinen.

In het beeldkwaliteitsplan voor de bebouwing en de inrichting eigen terrein zal dit terugkomen, bijvoorbeeld door op bepaalde delen van het terrein groene erf afscheidingen voor te schrijven of groen als inrichtingselement te stimuleren. Voor de groenstroken naast wegen- en watertaluds wordt een ruime maat aangehouden. Daarnaast wordt uitgegaan van een minimale verhouding van 1:5 voor een talud. Tenslotte is er een duidelijke link tussen de aanleg en instandhouding van groen en water in het kader van de klimaatadaptatie. In de volgende paragraaf wordt hieraan aandacht besteed. Duurzaamheid en werklandschappen Duurzaamheid is een steeds belangrijker wordend thema bij de aanleg van nieuwe woon- en werkgebieden en is ook in de Veken 4 integraal in het ontwerp verwerkt. Op het gebied van duurzaamheid volgt Opmeer de (actuele) landelijke ontwikkelingen, zoals aangegeven in het Coalitieaccoord. Duurzame innovatieve ontwikkelingen en initiatieven kunnen rekenen op een faciliterende houding van de gemeente, maar de gemeente is daar ook sturend in, door het Kwaliteitskader Duurzaamheid vast te stellen. Plannen worden daaraan getoetst en via een puntenbeoordeling wordt bezien of in voldoende mate aan de duurzaamheidsambities van de

Hoofdstuk 2

13

gemeente wordt voldaan. Duurzaamheid speelt zowel in het stedenbouwkundig ontwerp als op gebouwniveau een belangrijke rol. Daarnaast is het van belang om te zorgen dat een terrein in de loop van de tijd zijn kwaliteit behoudt en dat verloedering wordt tegengegaan en te streven naar een cyclisch proces. De volgende duurzaamheidsaspecten zijn in het ontwerp voor het bestemmingsplan waar mogelijk meegenomen, verdeeld over inrichtings-/verkavelingsniveau en kavel-/gebouwniveau. Waar het specifieke onderdelen zijn wordt verwezen naar het separate Kwaliteitskader Duurzaamheid. Inrichtings-/verkavelingsniveau:  Intensief, meervoudig ruimtegebruik: door de kavels efficiënt in te richten wordt het uitgeefbaar terrein zo goed mogelijk benut. Voorbeelden van intensief ruimtegebruik zijn dubbel grondgebruik, schakelen van bedrijfspanden, het toepassen van bedrijfsverzamelgebouwen en collectieve parkeeroplossingen of ‘shared courts’. Ook kan gedacht worden aan tijdelijke functies op nog niet gebruikt bedrijfsterrein.  Naast de benodigde toevoeging van open water (zie ook de waterparagraaf) zal in het ontwerp van het bedrijventerrein de Veken 4 gekozen worden voor duurzame oplossingen op het gebied van water. Gezien de structuur van de grond en het grondwaterpeil is maximale infiltratie van regenwater, waardoor water direct in het gebied wordt opgevangen, niet mogelijk.

Wel zal er gekeken worden in hoeverre er een grijswatersysteem, kan worden ontwikkeld, eventueel gekoppeld aan het woongebied Heerenweide.  De leefbaarheid is een belangrijk aspect als het gaat om duurzame ontwikkelingen. Een bedrijventerrein is idealiter onderdeel van de leefomgeving met goede, veilige fietsroutes en eventueel een horecavoorziening of een andere publieksaantrekkende functie. Ook is er in het gebied ruimte voor flora en fauna.  Gemeenschappelijke voorzieningen op het gebied van energie, afval en reststoffen verhogen de duurzaamheid van een bedrijventerrein. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen in hoeverre dit soort gemeenschappelijke voorzieningen, met energie- en ruimtebesparing tot gevolg, mogelijk zijn op de Veken 4. In de Regionale Energie Strategie (RES) worden de warmtebronnen en netwerken die regionaal beschikbaar zijn in beeld gebracht. Inmiddels is helder hoe de opgave voor elektriciteit wordt verdeeld in Nederland, ook in Opmeer. Er is een eerste indicatie van de hoeveelheid warmtebronnen en de ligging daarvan in relatie tot de warmtebehoefte in de gebouwde omgeving. De gezamenlijke gemeenteraden stellen per samenwerkende regio in het kader van de RES een ‘transitievisie warmte’ vast met een tijdpad voor het ontwikkelen van alternatieve energievoorziening en het geleidelijk afschaffen van aardgas. Deze transitievisie moet eind 2021 klaar zijn.

Op kavel-/gebouwniveau worden de volgende duurzaamheidsmaatregelen beoogd (voor meer aanbevelingen verwijzen we naar het Kwaliteitskader Duurzaamheid):  Ook op kavelniveau of in bedrijvenclusters kan energie bespaard worden, bijvoorbeeld door het toepassen van warmtepompen. Sowieso is sprake van een gasloze ontwikkeling van bedrijvigheid op het terrein.  Op gebouwniveau geldt daarnaast het nationaal pakket Duurzaam Bouwen als aanbeveling. Daarbij kan op gebouwniveau worden gekeken naar duurzaamheidstoepassingen als demontabel bouwen, energieneutraal bouwen, zonnepanelen op daken en het toepassen van groene daken/muren.  Er wordt een duurzaamheidscoach aangesteld die bedrijven specifiek gaat adviseren op kavelniveau om te investeren in duurzame oplossingen. Elke bedrijf kent zijn eigen behoeftes en

Hoofdstuk 2

14

de duurzaamheidscoach kan daarop inspelen. Daarbij wordt gekeken naar waterhuishouding, circulariteit, energiehuishouding enz. Kwaliteitskader duurzaamheid De Veken 4 Er worden kwlitatieve duurzaamheidsvoorwaarden gesteld bij de uitgifte van bedrijfskavels. Gegadigden dienen te voldoen aan de voorwaarden zoals gesteld in het Kwaliteitskader duurzaamheid De Veken 4. Dit Kwaliteitskader is als beleidsregel gekoppeld aan de bestemming Bedrijf. De beleidsregel Kwaliteitskader Duurzaamheid Veken 4 is hét instrument om de door de gemeente Opmeer gewenste inzet voor duurzaamheid voor de Veken 4 flexibel en adequaat te regelen. Voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning zal een (ambtelijke) toets worden uitgevoerd op een aan te leveren inrichtingsplan (de niet bebouwde ruimte van een bedrijfskavel inclusief de erfafscheidingen) en een globaal bouwplan (dit mag een bouwplan in de VO-fase zijn, zodat daarna verfijningen en detailleringen kunnen worden aangebracht, mede op basis van onderhavig advies). Het inrichtingsplan samen met het globaal bouwplan zal eerst goedgekeurd moeten worden door de toetsende commissie voordat er een omgevingsvergunning kan worden aangevraagd. De beoordeling van beide plannen vindt plaats in het Kwaliteitsteam De Veken 4, die daarna een oordeel en advies geeft aan de ontwikkelende partij.

Het Kwaliteitsteam De Veken 4 is samengesteld uit verte-genwoordigers vanuit de gemeente (ambtenaren van bouw- en woningtoezicht, milieu, weg- en waterbouw respectievelijk verkeer) en vanuit de CV de Veken. Door het inrichtingsplan centraal te stellen kan er ook gestuurd worden op de inrichting van de openbare ruimte, dus aansluitend op het te verwerven kavel. Ook bij vergunningplichtige verbouwplannen of ingrijpende aanpassingen aan de niet-bebouwde ruimte worden deze eerst voorgelegd aan het Kwaliteitsteam alvorens deze als aanvraag kunnen worden ingediend bij de gemeente. Met deze beleidsregel wordt ingespeeld op het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL), welk besluit onderdeel uitmaakt van het nieuwe stelsel rondom de Omgevingswet. Dit Besluit gaat vooral in op het duurzaam gebruik van daken van gebouwen op bedrijventerreinen. Initiatiefnemers hebben dan zelf een keuze om te kiezen tussen extra zonnepanelen op daken of een groen dak in het kader van klimaatadaptatie. Klimaatadaptatie Zoals aangegeven in het (vorige) Coalitieaccoord (een nieuw Coalitieaccoord is in de maak) wenst de gemeente Opmeer het goede voorbeeld te geven en vervult ze een innovatieve en vooruitstrevende rol in de regio op het gebied van energietransitie en klimaatadaptatie.

Klimaatadaptatie is een vast onderdeel van de omgevingsplanologie, waarbij aandacht is voor de stresstest, wateroverlast en rainproof maatregelen. Bedrijventerreinen zijn voornamelijk kwetsbaar voor hittestress en wateroverlast door hevige buien. Wanneer geen adaptatiemaatregelen genomen worden, zijn de extra kosten door klimaatverandering aanzienlijk. Directe en indirecte wateroverlast alsmede hittestress zorgt voor veel schade. Door hittestress neemt de arbeidsproductiviteit af en stijgen ziekenhuisbezoeken. Droogte zorgt ook voor scheuren in het asfalt en/of andere schades aan de openbare ruimte en aan gebouwen. Maatregelen waaraan kan worden gedacht zijn groene daken, groene gevels, verbreden van sloten, aanleg van wadi’s, waterdoorlatende bestrating, regentonnen, verlagen van groenstroken. Deze maatregelen zorgen niet voor een verlaging van de omgevingstemperatuur, dit kan wel door bomen te planten die schaduw creëren. Groene daken en gevels zorgen voor verkoeling in het gebouw en helpen niet alleen tegen wateroverlast. Ze zorgen er ook voor dat het bedrijventerrein er aantrekkelijker uit ziet en de biodiversiteit stijgt. Daarnaast kan het de binnenruimte koelen, zodat

Hoofdstuk 2

15

uiteindelijk koelingskosten afnemen. Wadi’s zijn het meest kosteffectief, ze zijn niet duur in aanleg en bergen regenwater goed. Deze en andere maatregelen zijn eveneens geborgd in het Kwaliteitskader duurzaamheid. Geconcludeerd kan worden dat het klimaatbestendig maken van het bedrijventerrein geen onmogelijke opgave is. De schades zonder klimaat adaptieve maatregelen zijn vrijwel even hoog als de aanlegkosten van de maatregelen. Daarnaast levert het een groener en aantrekkelijker bedrijventerrein op. Binnen het bestemmingsplan De Veken 4 worden de mogelijkheden van klimaatbestendig ontwikkelen mogelijk gemaakt en via het Kwaliteitskader duurzaamheid verplicht gesteld.

Hoofdstuk 2

16

3.

BELEIDSKADER In dit hoofdstuk wordt het beleidskader dat relevant is voor het plan toegelicht en wordt het plan hieraan getoetst. Er is sprake van een doorwerking van beleid dat is vastgesteld op verschillende niveaus van bestuur.

3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Omgevingsvisie Novi In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die nu gepland staat voor 1 januari 2024, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie zoals die is vastgelegd in art. 3.1 lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft dit document de status van structuurvisie in de zin van art. 2.3 Wro. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.

Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten:  Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;  duurzaam economisch groeipotentieel;  sterke en gezonde steden en regio’s;  toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzes. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven: 1. combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. afwentelen wordt voorkomen. De nationale overheid richt zijn in de NOVI zich op 21 verschillende nationale belangen: 1. Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; 2. realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; 3. waarborgen en versterken van grensoverschrijdende en internationale relaties;

Hoofdstuk 3

17

4. waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; 5. zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften; 6. waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem; 7. in stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit; 8. waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving; 9. zorg dragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten; 10. beperken van klimaatverandering; 11. realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO₂-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur; 12. waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen; 13. realiseren van een toekomstbestendige, circulaire economie; 14. waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit); 15. waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater; 16. waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat; 17. realiseren en behouden van een kwalitatief hoogwaardige digitale connectiviteit; 18. ontwikkelen van een duurzame voedsel- en agroproductie; 19.

behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteitenvan (inter)nationaal belang; 20. verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit; 21. ontwikkelen van een duurzame visserij. Doorwerking plangebied Onderhavig plangebied bevindt zich niet in de nationale hoofdstructuur en omvat geen ontwikkelingen van Rijksbelang. Daarnaast worden in de Novi geen specifieke uitspraken gedaan met betrekking tot het voorliggende plangebied. Gelet op de aard en de geringe omvang van het plan zijn er geen Rijksbelangen in het geding. In paragraaf 3.1.3 wordt ingegaan op de Ladder voor duurzame verstedelijking. 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Structuur- en omgevingsvisies hebben geen bindende werking voor andere overheden dan de overheid die de visie heeft vastgesteld. De nationale belangen uit de Novi die juridische borging vragen, zijn geborgd in het Barro. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van deze belangen vooraf. Doorwerking plangebied De voorgenomen ontwikkeling speelt zich af op lokaal niveau en heeft, gelet op de aard en kleinschalige omvang van de ontwikkeling, geen relatie met het ruimtelijkeordeningsbeleid op nationaal niveau.

Geconstateerd kan worden dat het initiatief niet conflicteert met het nationaal ruimtelijk ordeningsbeleid. Het Barro heeft dan ook geen doorwerking binnen dit bestemmingsplan. 3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de Ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten.

Hoofdstuk 3

18

De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Uit de jurisprudentie komt naar voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang moet zijn.1 Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden. Hierin is de tekst van de Ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de noodzaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien” (Artikel 3.1.6 lid 2 Bro).

Doorwerking plangebied Ter onderbouwing van de realisatie van bedrijventerrein De Veken is het belangrijk om goede grip te krijgen op de economische structuur van de gemeente Opmeer. Deze structuur kan afgeleid worden uit onder andere de lokale dynamiek op de vestigingsmarkt en door het in kaart brengen van de bedrijvigheid binnen de gemeente en in de regio. Deze aspecten helpen om een beeld te krijgen bij zowel wat voor soort type bedrijven verwacht kunnen worden op bedrijventerrein De Veken 4 als de verwachtte perceelgrootte en terreinen die deze bedrijven nodig zullen hebben voor hun bedrijvigheid. Behoefte aan bedrijventerrein Voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein buiten bestaand stedelijk gebied zoals De Veken 4a, moet worden gemotiveerd waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol. Daarom is een confrontatie worden gemaakt tussen de verwachte vraag (o.b.v. regionale ramingen) en de beschikbare bestaande locaties om daaruit de eventuele behoefte naar een nieuw terrein af te leiden. De marktvraag voor het marktgebied van De Veken 4a tot 2030 is herleid uit de ramingen voor WestFriesland. De volgende stappen zijn gevolgd:  Stap 1. Uitbreidingsvraag uit ramingen West-Friesland  Stap 2.

Bandbreedte geraamde uitbreidingsvraag marktgebied De Veken 4a  Stap 3. Reële uitbreidingsvraag marktgebied De Veken 4a tot 2030 De ramingen voor West-Friesland laten zien dat de uitbreidingsvraag in de regio in de periode 20202030 uitkomt op 22 tot 48 ha2. Op basis van het aandeel van het marktgebied van De Veken 4a in het uitgegeven areaal en de historische uitgifte in West-Friesland, wordt de vraag in het marktgebied van De Veken 4a ingeschat op 3,7 - 13,9 ha.

1

2

O.a. ABRS 1 juni 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:1503), ABRS 18 februari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:428) en ABRS 24 augustus 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2319). Behoefteraming werklocaties Noord-Holland-Noord (Stec 2020)

Hoofdstuk 3

19

Om deze vraag nader te specificeren zijn de volgende overwegingen van belang:  Het gemiddelde van de ruime bandbreedte is 8,8 ha. Dit is een middenweg tussen het lage en hoge scenario en de twee rekenmethoden (uitgegeven areaal en historische uitgifte).  De historische uitgifte in het marktgebied is 10,4 ha tussen 2010-2019. Dit wijst in richting van de bovenste helft van de bandbreedte.  De Veken (het 4e grootste bedrijventerrein van West-Friesland) beschikt over endogene ontwikkelkracht. Dit blijkt uit het feit dat in tijden van economische tegenwind, er toch kavels werden uitgegeven op De Veken. Bovendien komt 80-90% van de uitgifte in het marktgebied van De Veken 4a voor rekening van De Veken. De Veken is dus bewezen combinatie (locatie en private ontwikkelkracht) die altijd interesse van bedrijven zal oproepen.  Hoewel De Veken 4a nog niet in uitgifte is of uitingen hiertoe heeft gedaan, hebben zich al een aantal ondernemers gemeld om zich potentieel te vestigen. Zij hebben intentie-overeenkomsten getekend die opgeteld 14 tot 16 ha vertegenwoordigen, ruim meer dus dan de 5,2 ha. van De Veken 4a. Kortom, met inachtneming van het feit dat opties onzeker zijn, wijst deze situatie wel op een aanzienlijke behoefte naar bedrijfsruimte op De Veken 4a. In het onderzoek van Buck wordt een straal van 7 km gehanteerd voor de afbakening van de behoefte.

Daarbij moet worden opgemerkt deze benadering enigszins kunstmatig is. Belangstellende bedrijven voor De Veken zijn niet alleen lokale bedrijven, maar ook (boven)regionale bedrijven. Deze (boven)regionale bedrijven kunnen zich in principe ook elders in West-Friesland vestigen. Uit de geregistreerde belangstelling blijkt echter een voorkeur voor vestiging nabij Opmeer, voor een deel vanwege het feit dat deze bedrijven nu al in of rond Opmeer zijn gevestigd en omdat wordt aangeven dat men de verhuisafstand wil beperken. Omdat (een deel van) de belangstellende bedrijven uit Opmeer afkomstig is, zal aandacht worden besteed aan de invulling van vrijkomende ruimte als gevolg van de verplaatsing van de bedrijven naar De Veken 4. Deze vrijkomende ruimte kan voorzien in een deel van de berekende ruimtevraag. De conclusie is dat de verwachte uitbreidingsvraag in het marktgebied voor De Veken 4a voor de periode 2020-2030 wordt ingeschat op ca. 9 ha. Aanvullend hierop spelen de volgende strategische overwegingen:  In het licht van lange doorlooptijden van juridisch-planologische procedures is het verstandig om tijdig ruimte te reserveren om situaties te voorkomen waar ‘nee’ moet worden verkocht aan bedrijven die daardoor in een uiterst geval de gemeente/regio verlaten.

 Bij de ruimtelijke ontwikkeling van De Veken 4a wordt bij ontwerp en inrichting reeds rekening gehouden met De Veken 4b. Ontwikkeling van De Veken 4b biedt een mogelijkheid om efficiënt met ruimte en aanleg van infrastructuur om te gaan.  Doorkijkend naar de lange termijn (2040) is gefaseerde verdere ontwikkeling van De Veken een logische route qua ruimtelijk samenhangende ontwikkeling (concentratie op één terrein). Dit betekent dat stapsgewijs een nieuwe fase van 5 ha zou moeten worden toegevoegd afhankelijk van het marktperspectief. In dat geval is na zo’n 20 jaar 20 ha bedrijventerrein toe-gevoegd op een geconcentreerde, goed ontsloten locatie in Opmeer. Voor verdere achtergronden verwijzen we naar de bijlage Strategische Notitie ontwikkeling bedrijventerrein De Veken 4.

Hoofdstuk 3

20

Behoefte aan detailhandel Eén van de mogelijke functies die in het ruimtevraagstuk kunnen resulteren voor de uitbreiding van bedrijventerrein De Veken 4 is perifere detailhandel. Het College heeft in haar coalitieakkoord expliciet de wens uitgesproken voor deze functie ruimte te reserveren c.q. bij de planvorming van de Veken 4 de vestiging van detailhandel met groot winkeloppervlak mogelijk te maken op zichtlocaties. Hierbij dient wel te worden onderbouwd of dit mogelijk is in regionaal verband. Het provinciaal beleid zet in op het versterken van de detailhandelsstructuur in Noord-Holland. Duurzaam ruimtegebruik, een vitale regionale economie en een aantrekkelijke woon- en leefomgeving staan centraal binnen dit beleid. Deze kaders vormden de basis voor eerdere regionale detailhandelsvisies. De regionale detailhandelsvisie uit 2015 borduurt voort op deze kaders. Conclusies  Het regionaal detailhandelsbeleid stelt dat het niet verstandig is om nieuwe PDV-clusters te realiseren. De marktruimte ontbreekt. In het beleid zijn ook de ‘traditionele’ PDV (de zogenaamde ABC-goederen, auto’s boten en caravans) en vestigingen van bouwmarkten (mits passend in behoefte en gelijkmatige spreiding) primair voorzien in de beleidsmatig aangewezen PDV-centra.

 In het beleidskader wordt ingezet op de versterking van de bestaande (en in het beleid aangewezen) centra, waar met name Hof van Hoorn en de Woon- & Autostraat/Industrieweg in Grootebroek een belangrijke rol spelen. De overige gebieden waar PDV is toegestaan zijn de Factorij in Hoorn en Schepenwijk in Enkhuizen.  In het perifere detailhandelsbeleid is de locatie De Veken 4 niet aangewezen als zijnde een (ontwikkel)locatie voor perifere detailhandel. De Veken 4 moet in het detailhandelsbeleid worden gezien als solitaire locatie. Zodoende kan ook het opgenomen toetsingsschema in het regionaal beleid niet worden doorlopen t.b.v. nieuwe PDV op de Veken 4.  Eén van de instrumenten die de regio gebruikt om de bestaande centra te versterken is het beperken van het aantal verspreide winkelmeters.  Eerder onderzoek van Bureau Stedelijke Planning heeft uitgewezen dat er per saldo geen markruimte bestaat voor de toevoeging van nieuwe winkelmeters in de regio West-Friesland. Het aantal winkelmeters is in de afgelopen periode weliswaar afgenomen in West-Friesland, maar de leegstand is in diezelfde periode juist gestegen. Dit kan een indicatie zijn dat er nog steeds sprake is van een overaanbod in het aantal winkelmeters.

 De regio West-Friesland en de gemeente Opmeer in het bijzonder, hebben een relatief ruim detailhandelsaanbod per 1.000 inwoners in vergelijking met het provinciaal en landelijk gemiddelde. Op basis van de bovenstaande punten wordt geconcludeerd dat nieuwe PDV op bedrijventerrein De Veken 4 niet past in de regionale detailhandelsvisie. Tevens is er geen marktruimte voor nieuwe PDV, aldus de regionale detailhandelsvisie. Een uitzondering wordt gemaakt voor een (eventueel te verplaatsen) tuincentrum dat in een van de vervolgfasen van het bedrijventerrein zal worden ingepast, mits dit op dat moment aan de orde is. Internethandel of webwinkels In het voorgaand aangehaalde regionale detailhandelsbeleid, zijn ook de kaders gesteld voor internethandel. Internethandel heeft meerdere ruimtelijke gezichten. Gewoonlijk worden drie hoofdvormen onderscheiden, te weten: 1. Internetverkoop zonder fysiek consumentencontact. Hierbij beperkt de activiteit zich tot kantoor en opslag, de goederen worden bezorgd of opgestuurd. Dit is eerder een bedrijfsfunctie. Om die

Hoofdstuk 3

21

reden hoeven deze activiteiten niet exclusief in winkelgebieden te worden gevestigd, maar kan dit ook op bedrijventerreinen, en (onder voorwaarden) als bedrijf aan huis. 2. Internetverkoop met afhaallocatie voor de consument ter plaatse waar de artikelen tevens worden getoond, en eventuele activiteiten plaatsvinden als het demonstreren, kopen, bestellen en ruilen van deze artikelen. Dit kan alleen op locaties waar detailhandel als hoofdactiviteit is toegestaan, met inachtneming van de ter plaatse geldende branchebeperkingen (d.w.z. alleen volumineuze branches op de PDV-locaties). 3. Internetverkoop met afhaalpunt beperkt tot het afhalen/retourneren van bestellingen door consumenten, zonder de artikelen te tonen. Veelal heeft dit de vorm van een afhaalbalie. Ook deze dienen bij voorkeur te worden gefaciliteerd in de hoofdstructuur. Door voorzieningen te clusteren worden consumentenstromen gebundeld en kan synergie ontstaan, waarvan ook de traditionele winkels kunnen profiteren. Gezien het voorgaande en gelet op het feit dat De Veken 4 geen onderdeel uitmaakt van de detailhandelsstructuur, is in beginsel en onder de navolgend beschreven richtlijnen enkel de eerste voorgaand genoemde categorie van internethandel toegestaan op De Veken. Voor vormen van internethandel waarbij alleen sprake is van afhalen (zonder showroom) geldt dat het hier om een logistieke functie gaat.

Vestiging hiervan in de gewenste detailhandelsstructuur is voor deze vormen niet vereist, maar wel gewenst. De solitaire ontwikkeling van afhaalpunten op bedrijventerreinen dient zoveel als mogelijk te worden voorkomen. Ze leveren immers geen bijdrage aan versterking van de bestaande winkelgebieden, en zorgen ook niet voor bundeling van vervoersstromen (noch van leveranciers noch van consumenten). Gebundelde ontwikkelingen op bedrijventerreinen zijn altijd te prefereren boven solitaire ontwikkelingen. Daarnaast dient aansluiting te worden gezocht op bestaande knooppunten, bij voorbeeld in centra met volumineus aanbod . Detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit Hiermee wordt bedoeld dat een productiebedrijf ook een (beperkte) winkelfunctie heeft. Enerzijds kunnen dergelijke initiatieven in de periferie tot oneerlijke concurrentie leiden. Anderzijds betreft de winkelverkoop slechts een klein deel van de bedrijfsvoering, waarbij van belang is dat de bedrijfs- en detailhandelsactiviteiten in de praktijk veelal niet te scheiden zijn. Om deze reden is het toestaan van ondergeschikte detailhandel in veel gemeenten een discussiepunt.

Ondergeschikte detailhandel bij bedrijven op De Veken 4 wordt onder bepaalde voorwaarden toegestaan, mits;  Deze vorm van detailhandel ondersteunend en ondergeschikt is aan de hoofdfunctie en/of dat ze een gemaksfunctie hebben voor de bezoekers van de betreffende voorziening. Aangetoond wordt dat het initiatief (ondergeschikte detailhandel) geen onaanvaardbare effecten heeft op de bestaande winkelconcentraties. Dit kan worden aangetoond met een toets aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’.  Over het algemeen geldt de regel dat het winkeloppervlak beperkt blijft tot ca. 5% van het totale oppervlak van de onderneming, met een maximum van 100 m² wvo én het assortiment aansluit op de hoofdactiviteit van de bedrijvigheid.  Daarbij geldt het voorgaande uitsluitend voor productiebedrijven. Groothandels- en assemblagebedrijven zijn uitgesloten, omdat hier het risico bestaat op het ontstaan van grootschalige detailhandelsactiviteiten met onaanvaardbare effecten op de bestaande structuur. (Ondergeschikte) kantoren In het Coalitieaccoord wordt expliciet aangegeven de mogelijkheden voor de vestiging van kantoorfuncties/zakelijke dienstverleners te onderzoeken, zodat ook theoretisch opgeleiden hun werkzaamheden kunnen vinden op de bedrijventerreinen binnen Opmeer. Om dit te faciliteren wordt

Hoofdstuk 3

22

o.a. de aanleg van glasvezel naar de bedrijventerreinen gerealiseerd. Binnen het bestemmingsplan zijn bovendien ondergeschikte kantoorruimtes toegestaan. In een ondergeschikte kantoorruimte wordt kantoorwerk gedaan dat nodig is voor de bedrijfsvoering van het bedrijf dat in het bedrijfspand is gevestigd (zijnde geen kantoorfunctie). Hoewel er op De Veken 4 primair mogelijkheden worden geboden voor bedrijven, wordt daarnaast middels een wijzigingsbevoegheid (beperkt) ruimte geboden voor zelfstandige kantoren. De lokale behoefte hiervoor is incidenteel en lokaal van aard. Van belang is dat we nieuwe en bestaande bedrijven in de gemeente in hun wensen kunnen blijven faciliteren en hen in de gemeente kunnen behouden. Middels de wijzigingsbevoegdheid kan het plan onder nadere voorwaarden worden gewijzigd ten behoeve van maximaal 5.000 m² bvo aan zelfstandige kantoren. Dit betreft aldus een zeer beperkt deel van het totale beschikbare areaal aan toekomstige bedrijfsgebouwen. In dit kader dient onder andere de behoefte te worden aangetoond;

3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie NH2050 Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten de Omgevingsvisie NH2050 vastgesteld. De voorgaande wettelijk verplichte provinciale plannen (Structuurvisie, het Provinciaal Verkeer- en Vervoerplan, het Milieubeleidsplan en de Watervisie) komen te vervallen en gaan op in één integrale omgevingsvisie voor de fysieke leefomgeving met onderliggende programma’s. In de Omgevingsvisie wordt de ambitie geschetst een relatief hoog welvaarts- en welzijnsniveau vast te houden. Daarvoor moet een goede balans gezocht worden tussen economische groei en leefbaarheid. Zodanig dat bij veranderingen in het gebruik van de fysieke leefomgeving de doelen voor een gezonde en veilige leefomgeving overeind blijven. De ambities die worden nagestreefd, zijn: 1. Een gezonde en veilige basiskwaliteit van de leefomgeving, met als doel: a) een klimaatbestendig en waterrobuust Noord-Holland; b) het behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving; c) het vergroten van de biodiversiteit in Noord-Holland. 2.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=9ce0cae5-0db8-433f-9045-78bffe0c6750