CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

OUD Bijlage 1 Hoogwoud-oost_rapportage gebiedsvisie

Oordeelsvormende raadsvergadering 6 maart 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Gebiedsvisie Hoogwoud-Oost15.352 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost Gemeente Opmeer Concept

colofon

projectnaam Gebiedsvisie Hoogwoud-oost datum januari 2025 projectnummer P05590 opdrachtgever Gemeente Opmeer BRO projectleider JV Projectteam TvG, RT Review TvG bron kaft BRO

Amsterdam Nachtwachtlaan 20 1058 EA Amsterdam +31 (0)20 506 19 99 info@bro.nl www.bro.nl

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Verkenning

5

3

Visie

10

4

Opmaat beeldkwaliteit

1.1 1.2 1.3 1.4

2.1 2.2 2.3

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7

Directe aanleidingen Doel Opgave Scope

Gebiedswaarden Beleidskaders Ambities

Landschap en cultuurhistorie Groen en natuur Toekomstig programma Verkeer Recreatie Energie Fasering en ontwikkelpersecpetief

4 4 4 4

5 8 9

12 14 17 23 26 29 29

34

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

3

1

Inleiding

De gebiedsvisie Hoogwoud-oost (verder: gebiedsvisie) heeft als voornaamste doel om verschillende opgaven in het gebied ten oosten van de bebouwde kom van Hoogwoud integraal af te wegen. Door vaststelling van deze visie beschikt de gemeente Opmeer over een afwegingskader voor de komende 10 a 15 jaar. Voor de omgeving wordt hiermee duidelijk wat in globale zin staat te veranderen in het gebied, waar ontwikkelingen kunnen plaatsvinden en hoe deze zich tot elkaar verhouden. Plannen en initiatieven zullen aan de gebiedsvisie worden getoetst.

1.1

Directe aanleidingen

Groeiende woningbouwbehoefte Aan de oostzijde van het dorp Hoogwoud in de gemeente Opmeer, ter hoogte van Herenweg 36, heeft de gemeente grondaankopen gedaan ten behoeve van de toekomstige realisatie van woningbouw. Ten zuiden van dit aangekochte perceel zijn toekomstig mogelijk meerdere percelen te verwerven, waardoor Hoogwoud voor meerdere jaren woningen kan blijven aanbieden om in de groeiende vraag in de regio te kunnen blijven voorzien. Verkeersproblematiek en groei van het centrum van Hoogwoud Tegelijkertijd heeft de kern Hoogwoud al langere tijd moeite om het verkeer in goede banen te leiden, mede door de groeiende aantrekkingskracht van het centrum van Hoogwoud. Op gezette tijden is hierdoor sprake van ontoelaatbare verkeersdrukte en verkeersonveilige situaties. Hierdoor dient te worden bekeken wat de gevolgen en mogelijkheden zijn voor met name de ontsluitingsstructuur en de verkeersstromen.

hoogte van Floris van Noordwijklaan biedt daarbij aanknopingspunten. Verkeersontlasting historisch lint Herenweg-Middelweg Bij de verkenning naar een betere ontsluitingsstructuur is de samenhang met Herenweg-Middelweg van belang. De verkeersdruk op dit historische dorpslint is problematisch. Een betere ontsluitingsstructuur voor Hoogwoud biedt kansen om Herenweg-Middelweg te ontlasten van autoverkeer en de cultuurhistorische waarde te versterken.

1.2

Doel

De gebiedsvisie Hoogwoud-oost beoogt om de verschillende ontwikkelingen die in het gebied een plek moeten krijgen integraal te benaderen met respect voor het karakteristieke landschap.

1.3

Opgave

De verschillende ontwikkelingen kunnen elkaar versterken door op een slimme wijze te kijken naar de inrichting van het gebied Hoogwoud-oost. Bepaalde ingrepen kunnen in combinatie met verschillende ontwikkelingen gecombineerd worden. Daarnaast dienen alle ontwikkelingen op een zo wenselijk mogelijke manier in het bestaande landschap ingepast te worden.

1.4

Scope

De schaal bestaat uit het gebied dat gelegen is tussen Hoogwoud, Opmeer en Gouwe. Daarbij is er gekeken naar de bestaande ontwikkelingen in het gebied en de landschappelijke inpassing op het gebied van visuele cultuurhistorische structuren.

Uitbreiding bedrijventerrein De Veken In de verkenning naar een betere ontsluitingsstructuur van het gebied Hoogwoud-oost in combinatie met de groei van het centrum van Hoogwoud kan de doorontwikkeling van bedrijventerrein De Veken – fase 4 - mogelijk een rol spelen. De toekomstige ontsluiting met de N241 ter

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

4

2

Verkenning

2.1

Gebiedswaarden

2.1.1

Landschappelijke en cultuurhistorische hoofdstructuren West-Friesland

De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 van de Provincie Noord-Holland beschrijft de landschappelijke en cultuurhistorische elementen die in Noord-Holland van waarde zijn. Het gebied ligt in het oude zeekleilandschap van West-Friesland, dat daarna grotendeels door vervening is getransformeerd. Het zeekleigebied heeft door de ontstaansgeschiedenis de karakteristiek van een veenontginning gekregen, herkenbaar aan de lange veenlinten en open weidegebieden. Door het inklinking en het verdwijnen van het veen is er een inversielandschap ontstaan, waar de oorspronkelijk lager gelegen kreken nu hoger liggen dan het omliggende land. Op deze voormalige kreken zijn langgerekte linten onstaan met daaraan waaiervormige veenverkavelingen. De historische verkaveling vanuit de linten is in het gebied nog goed te beleven.

Hoogwoud

Het landschap met de langgerekte linten op de kreekruggen, smalle wegen, erven en stolpboerderijen vormen de belangrijkste cultuurhistorische waarden. De stolpenstructuren (samenhangende reeksen van stolpboerderijen) die in de omgeving te vinden zijn, vormen een belangrijke ruimtelijke structuur. De boerderijen steken met hun vorm en silhouet af tegen het open en weidse landschap. Ook op het schaalniveau van buurt en straat vormen ze ijkpunten in het landschapsbeeld.

Opmeer

Spanbroek

De ruimtelijke dragers van dit landschap bestaan uit de lange kronkelende linten met rechte dwarswegen tussen de linten, evenwijdig aan de verkaveling. Deze dwarswegen zijn vaak aangezet met bomenlanen langs de weg. Vanaf de gebogen linten zijn er lange zichtlijnen over het polderland. Tussen de linten zijn er ook doorzichten naar het tussenliggende landschap.

Figuur 1: Landschappelijke en cultuurhistorische hoofdstructuren West-Friesland

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

5

2.1.2

Landschappelijke en cultuurhistorische structuren in Hoogwoud-oost

b ter

g lwe ke e o

De Go e uw

O

e pm

er d

e

er u iv W r

H er e -M nweg idde lweg

pa d

n gs

Op

me

e er d

eg rw

e

2.1.3 Natuur in Hoogwoud-oost Natuurnetwerk Opmeerder Wuiver en weidevogelleefgebied Aan de historische dijk ligt het natuurnetwerk ‘De Opmeerder Wuiver’ met kruiden- en faunarijk grasland (Natuurnetwerk Nederland N12.02). Het gebied herbergt bijzondere flora en fauna, met name bepaalde bloemen, vlinders en insecten zijn hier van belang. In het broedseizoen, van 15 maart tot 15 juni, is het gebied afgesloten om de aanwezige weidevogels rust te geven. Het vormt een stapsteen tussen twee omliggende natuurnetwerk Nederland-gebieden (ten oosten van Gouwe en ten westen van Hoogwoud). In bijlage 2 wordt dieper ingegaan op de ecologische waarden. Ook is het omgrenzende gebied aangeduid als weidevogelleefgebied (buiten plangrens).

s Oo

ni Ko

Rondom Hoogwoud en Opmeer komen meerdere landschappelijke en cultuurhistorische structuren samen. Twee historische polderlinten met stolpboerderijen (Koningspade en Herenweg-Middelweg) markeren de randen van Hoogwoud. Dwars hierop liggen de rechte dwarswegen met boomlanen (Ooster Boekelweg en Opmeerderweg). Deze verbinden het oostelijk gelegen historisch polderlint de Gouwe. Het open polderlandschap tussenin kenmerkt zich met lange zichtlijnen. In het gebied Hoogwoud-oost ligt ook een lokaal cultuurhistorisch dijklichaam; De Opmeerder Wuiver (onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland). Voorheen zat in deze polder een wuiver, dit was het diepste en het drassigste deel van een polder. Meestal stroomde er een waaiervormig of kronkelend veenstroompje doorheen op weg naar de afwatering. Om dit te kunnen ontwateren, werd er een dijkje aangelegd wat ook diende als voormalige gemeentegrens tussen Opmeer-Hoogwoud. Over dat dijkje loopt nu een wandelpad dat onderdeel is van het wandelnetwerk. Deze verhoging in het landschap is nog steeds waarneembaar en is voor dit gebied een kenmerkend landschapselement. Verder zijn de stolpboerderijen, de doorzichten vanaf de linten naar het open landschap en de langgerekte strokenverkaveling hier kenmerkend.

Figuur 2: Landschappelijke en cultuurhistorische hoofdstructuren omgeving

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

6

Figuur 3: Dijkje De Opmeerder Wuiver

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

7

2.2

Beleidskaders

Deze gebiedsvisie is mede gestoeld op het huidige beleid van de gemeente Opmeer. Hoewel met deze gebiedsvisie nieuw beleid wordt vastgesteld is het de uitdrukkelijke wens van de gemeente om de groeiambities afgewogen en in lijn met het huidige beleid gestalte te geven. Daarbij hoort een zorgvuldig proces maar ook afstemming met het beleid en nieuw op te stellen beleid, zoals de Omgevingsvisie. In onderstaande paragraaf zijn de belangrijkste beleidsintenties, die mede de drager vormen van deze gebiedsvisie, kort weergegeven.

2.2.2 Natuurnetwerk Nederland met monumentale dijk In de natuurbeheerplannen van provincie Noord-Holland is natuurnetwerk ‘De Opmeerder Wuiver’ met de historische dijk en een aantal aangrenzende percelen aangeduid als kruiden- en faunarijk grasland (N12.02). Het gebied herbergt bijzondere flora en fauna, met name bepaalde bloemen, vlinders en insecten zijn hier van belang. In het broedseizoen, van 15 maart tot 15 juni, is het gebied afgesloten om de aanwezige weidevogels rust te geven.

2.2.1 Versterking ruimtelijke kwaliteit Vanuit de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie van de provincie is aangegeven dat met nieuwe ontwikkelingen moet worden ingezet op het behoud en de versterking van de ruimtelijke kwaliteit. In dit gebied is de ruimtelijke kwaliteit gebaat bij het behouden van de gestrekte veenverkaveling, de langgerekte lintdorpen, watergangen en de doorzichten vanaf de linten op het open landschap: • Versterk het eigen karakter van het lint. Neem de onderlinge karakter verschillen tussen de linten als uitgangspunt bij de inpassing van ruimtelijke ontwikkelingen. Denk aan beplanting, profiel, stolpenstructuren, bebouwingstypologie, etc.; • Behoud de doorzichten vanaf de linten op het open landschap; • Kans: Versterk waar mogelijk de landschappelijke structuren in dit gebied en ontwikkel de watergangen, voormalige waterkeringen en historische wegen, als recreatieve structuren; • Houd de ruimte tussen de linten vrij van bebouwing en opgaande beplanting, zodat de linten als afzonderlijke structuren herkenbaar blijven. Houd de rechte dwarswegen bij voorkeur vrij van bebouwing; • Behoud de zachte, verspringende overgangen tussen de linten/lintbebouwing en het open landschap.

2.2.3 Weidevogelleefgebied Ook is in de natuurbeheerplannen van provincie Noord-Holland het omgrenzende gebied aangeduid als weidevogelleefgebied.

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

8

2.3

Ambities

Het gebied Hoogwoud-oost is onderdeel van een karakteristiek landschap, maar ook een plek waar mensen wonen, werken en recreëren. Hierdoor staan ontwikkelingen in het gebied niet stil. Er is sprake van een aantal ontwikkelingen en ambities in en rond dit gebied die ruimte behoeven en aandacht vereisen met betrekking tot de inrichting van het landschap. •

•

•

•

•

650 nieuwe woningen. Door de woningnood heeft gemeente Opmeer voornemen voor de bouw van een nieuwe woonwijk voor circa 650 nieuwe woningen. Woningbouwopgave vormt een belangrijke speerpunt in het gebied. Versterken recreatie. De Weijver is nu al een belangrijk sport- en recreatiegebied tussen Hoogwoud en Opmeer in. Met de groeiende aantal woningen groeit de behoefte aan recreatieve voorzieningen. Verbeteren leefbaarheid historische linten. Het centrum van Hoogwoud groeit de komende jaren door. Het groeiende aantal bezoekers zorgt voor een hoge verkeersdruk op de bestaande wegennet, met name de historische lintwegen. Nieuwe randweg. Om de groeiende verkeersbehoefte in goede banen te leiden, is het wenselijk om een nieuwe ontsluitingsweg aan te leggen. Dit is nodig om de leefbaarheid en verkeersveiligheid van de historische dorpslinten van Hoogwoud, met name Herenweg-Middelweg, te verbeteren. Ambitie is om hiervoor een nieuwe randweg aan te leggen. Duurzame energie. De woningen zullen volgens de duurzaamheidsladder zoveel mogelijk in hun eigen energiebehoefte voorzien.

Doorgroei centrum Hoogwoud

n Pla

n gre

sg

eb

s svi ied

ie

Zoekgebied 650 woningen Zoekgebied randweg

Zorgen voor goede verkeersontsluiting Hoogwoud-oost Met deze ontwikkelingen en ambities dient rekening gehouden te worden met de landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische waarden. Ontwikkelingen dienen juist te worden ingepast. Deze visie geeft daar de belangrijkste ruimtelijke contouren en uitgangspunten voor.

Verbeteren leefbaarheid historisch lint Middelweg

Figuur 4: WVG-gebied

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

9

3

Visie

De basis voor de visie zijn de landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische groenblauwe identiteitsdragers in het gebied. Deze vormen als geheel het kader voor de toekomstige ruimtelijke structuur. Binnen deze ruimtelijke structuur krijgt het programma (650 woningen, recreatie, voorzieningen, verkeersontsluiting en energie) integraal een plek. Belangrijk in de gebiedsvisie is de inbedding van de nieuwe woonwijk en randweg in het (open) polderlandschap en de aanwezige natuur. Daarom wordt met de visie ingezet op het versterken van de wisselwerking tussen deze werelden. Landschappelijke dragers vormen de basis voor de indeling van het woongebied in verschillende woonbuurten. Rondom komt een robuuste groene overgangszone waarin recreatieve en waterberging van de woonwijk en randweg een belangrijke rol speelt. Tegelijkertijd kan deze groene overgangszone een sterk ecologische verbindingsfunctie in het gebied krijgen om de aparte groenzones (o.a. natuurnetwerk, parken, groene dorpsranden en laanstructuren) in verbinding met elkaar te leggen. De ligging van de randweg speelt daarbij een bepalende rol. De nieuwe robuuste groene overgangszone volgt de ligging van de randweg. Daarmee is de randweg niet alleen een doorkruising van natuurnetwerk Nederland Opmeer Wuiver, maar zorgt het juist dat het natuurnetwerk in verbinding wordt gebracht met andere groenzones.

Op die manier zetten we de randweg in als nieuwe groene drager in het gebied en als duidelijke grens naar het open landschap richting Gouwe. De nieuwe randweg zal gefaseerd worden gerealiseerd. Zonder deze randweg kan in de eerste fase o.a. de Middelweg/Herenweg verkeersveiliger worden gemaakt, biodiversiteit en recreatie worden gestimuleerd, en kunnen er tot 300 woningen worden toegevoegd. Recreatie- en sportterrein De Weijver

Figuur 5: Gebiedsvisiekaart

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

10

Figuur 6: Vogelvlucht gebiedsvisiekaart

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

11

3.1

Landschap en cultuurhistorie

3.1.1 Kernwaarden huidige situatie In hoofdstuk 2 zijn de kernwaarden van de omgeving op hoger schaalniveau benoemd. In deze stap zoomen we in op de kernwaarden en ontstaangeschiedenis specifiek van het gebied. Linten (Herenweg-Middelweg) • De historische achtergrens van het dorplint vormt een herkenbare grens tussen lint en open landschap • Doorzichten vanaf het lint naar het achterliggende landschap zijn kenmerkend; echter zijn er diverse doorzichten in de loop der tijd verdwenen • Bomenrij Herenweg-Middelweg is kenmerkend; echter is deze deels in de loop der tijd op verschillende plekken onderbroken • Boomgaarden rondom de (stolp)boerderijen waren kenmerkend; meeste zijn in de loop der tijd verdwenen Open landschap (gebied tussen Middelweg-Gouwe) • • • •

•

Smalle langwerpige percelen zijn kenmerkend Orthogonale structuur van het verkavelingspatroon is kenmerkend Slotenpatroon is in de loop der tijd diverse keren veranderd Doorlopende sloten (van lint tot lint) zijn structuurdragend, zorgen voor ontwatering richting Gouwe De Opmeerder Wuiver is een cultuurhistorische en landschappelijke grens in het gebied

Ontstaansgeschiedenis verkavelingspatroon polder 1. Polderkavels zijn individueel vanaf de linten ontgonnen 2. Polderkavels komen samen vanuit de linten 3. Sloten worden doorgetrokken en verbonden 4. Doorlopende sloten zorgen voor de ontwatering Figuur 7: Landschappelijke en cultuurhistorische kernwaarden

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

12

3.1.2 Ontwerprincipes landschap en cultuurhistorie De benoemde kernwaarden vertalen we naar ontwerpprincipes voor de nieuwe structuur van het gebied. Linten (Herenweg-Middelweg) • De historische achtergrens van het dorplint bepaalt de ligging van de groenbuffer tussen dorpslint en de nieuwe woonbuurten, zo blijft het polderlint herkenbaar als vrijliggende structuur • Behouden van doorzichten vanaf het lint naar het achterliggende landschap; indien mogelijk nieuwe doorzichten maken • Bomenrij Herenweg-Middelweg behouden en versterken • Behouden en versterken boomgaarden rondom de (stolp)boerderijen Open landschap (zone tussen Middelweg-Gouwe) • Gestrekte smalle langwerpige percelen vertalen naar woonbuurten waarbij verkavelingspatroon zo veel mogelijk herkenbaar blijft • Orthogonale structuur verkavelingspatroon vertalen naar ruimtelijke opzet van woonbuurten en groenstructuren • (historisch) Slotenpatroon zo veel mogelijk respecteren • Doorlopende sloten (van lint tot lint) zijn structuurdragend, zorgen voor ontwatering en dienen als basis voor groenstructuur en zichtlijnen in de woonbuurten • Verdwenen doorlopende sloten herstellen indien gewenst • De Opmeerder Wuiver als cultuurhistorische en landschappelijke grens herkenbaar maken • Landschappelijke openheid tussen Herenweg en Gouwe zo veel mogelijk behouden Figuur 8: Ontwerpprincipes landschap en cultuurhistorie

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

13

3.2

Groen en natuur

Op basis van de landschappelijke en cultuurhistorische identiteitsdragers is voor Hoogwoud-oost een nieuwe groenstructuur opgezet. Deze groenstructuur vormt het ruimtelijk raamwerk waarbinnen het programma een plek krijgt. 3.2.1 Kernwaarden en aandachtspunten huidige situatie Kernwaarden • Hoogwoud kent een doorlopende groenstructuur; hieraan zijn de meeste voorzieningen (zoals de scholen) gelegen • Recreatie- en sportterrein De Weijver vormt een belangrijke groenbuffer tussen de kernen Hoogwoud en Opmeer • Het park langs de woonbuurt Oeverwal vormt een groenbuffer tussen de woonbuurt en het centrum • Natuurnetwerk Opmeerder Wuiver in het open landschap tussen Middelweg en Gouwe

m Op

ee

rd

e

u rW

i ve

r

Aandachtspunten • Zichtlijnen vanaf dorpslint ontbreken op een deel van het landschap • Groenzones zijn minimaal onderling verbonden met elkaar • Ontbreken van groenstructuur op bedrijventerrein De Veken • Vrij lage kwaliteit van industrierand De Veken naar open landschap

Recreatie- en sportterrein De Weijver

Figuur 9: Kernwaarden en aandachtspunten groen en natuur

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

14

3.2.2 Ontwerprincipes groen en natuur Doel van deze groenstructuur is om de verschillende huidige groenzones met elkaar in verbinding te leggen, het (open) landschap beleefbaar te houden en voor een goede leefbaarheid te zorgen. De ligging van de nieuwe randweg speelt daarbij een bepalende rol. Om de negatieve effecten van de doorkruising van de randweg door natuurnetwerk Opmeerder Wuiver te minimaliseren/ voorkomen, wordt ingezet op natuurcompensatie op verschillende schaalniveaus. Met name het inzetten van de randweg als verbinder van groenzones is daarbij cruciaal. Groenstructuur • Afzonderlijke groenzones (park Oeverwal, Opmeerder Wuiver, Recreatie- en sportterrein De Weijver) in het gebied met elkaar in verbinding leggen middels nieuwe robuuste groenverbindingen langs de nieuwe woonbuurten, de nieuwe randweg en bedrijventerrein De Veken • Deze groenverbindingen vormen de overgang tussen (nieuw) stedelijk gebied en het open polderlandschap • Nieuwe groenzones- en verbindingen in en langs het open polderlandschap als natte open natuur met kruidenrijke graslanden • Open polderlandschap zo veel mogelijk behouden, daaraan de zichtlijnen vanaf de linten koppelen • Uitbreiding groene bufferzone tussen Hoogwoud-oost en De Veken met agrarisch-recreatieve functie in aansluiting op de recreatieve functie van recreatie- en sportterrein De Weijver • Verbeteren landschappelijke

inpassing van industrierand De Veken • Uitbreiden natuurnetwerk Opmeerder Wuiver langs de randweg • Sterke groenstructuur doorweven in de nieuwe woonbuurten waarbij elke groenstructuur een eigen identiteit kent (deze worden in de volgende paragraaf toegelicht)

m Op

ee

rd

e

u rW

i ve

r

Recreatie- en sportterrein De Weijver

Figuur 10: Ontwerpprincipes groen en natuur

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

15

Compensatie natuurnetwerk Nederlandgebied Opmeerder Wuiver op 3 niveaus 1. Compensatie voor weidevogels 2. Compensatie voor andere soorten in het gebied 3. Ecologische inpassingsmaatregelen van de nieuwe randweg Zie voor verdere toelichting bijlage 2 - quickscan flora en fauna 1. Compensatie voor weidevogels op hoger schaalniveau • Compensatie voor aantasting leefgebied van weidevogels: vergroten omvang van nabijgelegen NNN-weidevogelgebieden zoals natuurnetwerk Nederland-gebieden ‘t Laeg of Lage Hoek

Hoogwoud

O

e pm

erd

r ive Wu r e

2. Compensatie voor lokale doelsoorten op lokaal schaalniveau • Compensatie voor lokale flora en fauna zoals zoogdieren, insecten, reptielen en amfibieën in het gebied: vergroten van resterende snippers NNN en versterken samenhang van leefgebieden • Natuurnetwerk Opmeerder Wuiver uitbreiden langs randweg • Groenzones in omgeving met elkaar verbinden voor lokaal voorkomende reptielen, amfibieën, insecten en zoorgdieren. • Nieuwe groenzones- en verbindingen in en langs het open polderlandschap als natte open natuur met kruidenrijke graslanden • Onderscheid tussen recreatief park met bomen binnen de woongebieden en natte open natuur met kruidenrijke graslanden buiten en langs de woonwijken

3. Ecologische inpassingsmaatregelen van de nieuwe randweg • Zo veel mogelijk beperken en voorkomen van aantasting van leefgebieden van lokale flora en fauna • Zorgen voor rust en stilte: overwegen om wandelpad af te sluiten in het broedseizoen (15 maart - 15 juli) • Zorgen voor donkerte: geen vaste verlichting • Zorgen voor ontsnipperende maatregelen: voldoende faunapassages onder de weg aanleggen • Zo veel mogelijk zorgen voor rust: geen opgaande elementen zoals bomen, lichtmasten, etc. langs de weg (in verband met roofvogels)

Figuur 12: Compensatie voor lokale doelsoorten op lokaal schaalniveau

Figuur 13: Ecologische inpassingsmaatregelen van de nieuwe randweg

‘t Laeg

Opmeer

Lage Hoek

Figuur 11: Compensatie voor weidevogels op hoger schaalniveau

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

16

Begrenzing nieuwe woonbuurten

3.3

•

Toekomstig programma

•

Het programma in het gebied bestaat hoofdzakelijk uit een gemengde nieuwe woonwijk voor circa 650 woningen. De relatie met Hoogwoud-centrum en (nieuwe) voorzieningen op buurtniveau spelen daarin een rol.

• •

3.3.1 Hoogwoud centrum In de toekomst wordt rekening gehouden met versterking van Hoogwoud-centrum waar de uitbreiding van voorzieningen een belangrijke rol speelt.

Grens van bestaande wijk Overwal (noordzijde), met gepaste afstand Achtergrens van het polderlint Herenweg-Middelweg (westzijde), met gepaste afstand tot dit polderlint middels een groenbuffer Nieuwe randweg (oostzijde), hiermee blijft het open landschap richting Gouwe zo veel mogelijk behouden Natuurnetwerk Nederland-gebied en historische dijk De Opmeerder Wuiver (zuidzijde), hiermee wordt deze cultuurhistoirsche grens gerespecteerd en de groenbuffer tussen Hoogwoud-oost en De veken doorgezet

3.3.2 Woonbuurten met drie unieke woonsferen Binnen de ruimtelijke contouren van het groenblauwe raamwerk wordt de nieuwe kindvriendelijke woonwijk geïntegreerd in de vorm van een aantal woonbuurten die qua grootte vergelijkbaar zijn met woonbuurt Oeverwal. De groenblauwe verwevenheid zorgt voor een goede leefbaarheid van de woonbuurten. In de basis is dit groenblauwe netwerk autoluw van opzet. Deze basis zorgt voor een veilige kindvriendelijke openbare ruimte. Drie verschillende woonsferen zorgen voor een hoogwaardige afwisselende woonbeleving. De grootte van de gestrekte woonbuurten wisselen af, zo wordt de orthogonale structuur van het landschap benadrukt. 3.3.3 Voorzieningen op buurtniveau Voorzieningen in de nieuwe woonwijk hebben betrekking op speel-, sport-, en ontmoetingsfunctie op buurtniveau en dienen geïntegreerd te worden in de woonbuurten. De nieuwe woonwijk maakt op dorpsniveau gebruik van bestaande buurtoverstijgende dorpsvoorzieningen, zoals scholen en supermarkt. Nieuwe wandel- en fietsroutes zijn belangrijk die de nieuwe woonwijk verbinden met bestaande voorzieningen.

Figuur 15: Woonsfeer overgang lint

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 16:

Woonsfeer dorps compacte woonwijk

Figuur 17:

Woonsfeer overgang landschap

Figuur 14: Toekomstig programma

17

Ontwerpprincipes woonsfeer 1: overgang lint • Woonbuurten gelegen tussen dorpse compacte woonwijk en het bestaande polderlint (Herenweg-Middelweg) • Gemengde woonbuurten; circa 25-75 woningen per woonbuurtje • Mix rijvolumes, tweekappers en vrijstaande woningen • Appartementcomplexen zijn hier uitgesloten • De woonbuurten zijn opgezet als woonerven die afgeleid zijn van boerenerven uit de omgeving (denk aan boerenerven, stolphoeven, boerenhoven, etc.) die meer in zichzelf zijn georiënteerd met centrale collectieve ruimtes; het 'ervenhandboek' van Landschap Noord-Holland en Leidraad Landschap en Cultuurhistorie van provincie Noord-Holland bieden hiervoor handvatten • De woonerven hebben een ruimtelijke relatie met dorpslint • Woonvolumes kennen een agrarische uitstraling die afgeleid zijn van agrarische volumes uit de omgeving (denk aan schuren, stallen, boerderijen, etc.) met wisselende rooilijnen, kaprichtingen en bouwhoogtes van max 2 bouwlagen + kap • Een groene buffer tussen het dorpslint en de woonerven zorgt voor groene dooradering • Groenconcepten zoals boomgaarden en moestuinen zijn onderdeel van deze groene buffer • Parkeren wordt zo veel mogelijk in parkeerhoven op de erven opgelost zodat de openbare ruimte autoluw van opzet is

Ontwerpprincipes woonsfeer 2: dorps compacte woonwijk • De dorpse compacte woonwijk vormt het centrale deel • Gemengde woonbuurten; circa 50-100 woningen per woonbuurtje • Mix rijvolumes, appartementcomplexen, tweekappers en vrijstaande woningen • Het 'bouwblok' vormt de basisstructuur van de ruimtelijk opgezette woonbuurt, met sterke oriëntatie naar buiten op groenstructuren • Woonvolumes kennen een dorpse West-Friese uitstraling met wisselende rooilijnen, kaprichtingen en bouwhoogtes van maximaal 3 bouwlagen + kap • Zichtlijnen en bebouwingsaccenten versterken de onderlinge relatie tussen de woonbuurten • De groene dooradering verbindt de woonbuurten • Integratie van nieuwe buurtvoorzieningen, zoals speelplekken, sportveldjes en ontmoetingsplekken in intieme ruimtes die omkaderd zijn met voorkanten van woningen om de verblijfsfunctie te benadrukken; zo ontstaat een aaneenschakeling van sociaal veilige verblijfsplekken met menselijke maat en oriëntatie • Deze voorzieningen liggen in kindvriendelijke autovrije/luwe groenzones en zijn gekoppeld aan wandel- en fietsroutes • Parkeervrije openbare ruimte: parkeren binnen de bouwblokken of op eigen terrein

Ontwerpprincipes woonsfeer 3: overgang landschap • Woonclusters gelegen tussen dorpse compacte woonwijk en de toekomstige randweg die de grens vormt naar het open landschap • Extensieve woonclusters; circa 5-10 woningen per wooncluster • Vrijstaande landelijke kavels met groene uitstraling • Extensieve woonclusters liggen vrij in het groen en hebben oriëntatie naar en sterke relatie/overgang met omliggende groenzone • Woonvolumes kennen een landelijke uitstraling van maximaal 2 bouwlagen + kap • Parkeervrije openbare ruimte: parkeren op eigen terrein

Figuur 18:

Figuur 19: Woonsfeer dorps compacte woonwijk

Figuur 20: Woonsfeer overgang landschap

Woonsfeer overgang lint

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

18

3.3.4

Ontwerpprincipes groenstructuur: vier type groensferen in wijk

Ontwerpprincipes landschapslijnen met polderidentiteit (1) • Landschappelijke dooradering langs hoofdsloten • Herkenbaar houden van oorspronkelijke verkavelingsstructuur van het landschap (gestrekte veenverkaveling en watergangen) • Groenbuffers met sloten en zichtlijnen tussen woonbuurten waarin de polderidentiteit sterk beleefbaar is • Lange rechte strenge groenzones gekoppeld aan sloten • Zichtlijnen vanaf het landschap door de woonbuurten; de lange sloten bieden de lange zichtlijnen, daarmee behouden van de doorzichten vanaf de het polderlint op het achterliggende open landschap • Autovrij/luw • Integreren van landschappelijke elementen zoals knotwilgen • Sloten verbreden voor waterbegingsopgave • Gecombineerd met wandelroutes • Waar relevant herstel van oorspronkelijke hoofdsloot • Circa 20-25 meter breed

Figuur 22: Dwarsprofiel landschapslijnen met polderidentiteit

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 21:

Ontwerpprincipes landschapslijnen met polderidentiteit

19

Ontwerpprincipes parkachtige dwarsverbindingen (2) • Parkachtige groenstructuur als langzame dwarsverbinding van de woonbuurten • Spiegelen van orthogonale verkavelingsstructuur van de polder • Doorlopende groenstructuur met aaneenschakeling van intieme verblijfsplekken met sport, spelen en ontmoeting die omkaderd zijn met voorkanten van woningen om de verblijfsfunctie te benadrukken; zo ontstaat een aaneenschakeling van verblijfsplekken • Waar mogelijk autovrij • Gecombineerd met wandel- en fietsroutes • Circa 10-25 meter breed

Figuur 24: Dwarsprofiel parkachtige dwarsverbindingen

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 23:

Ontwerpprincipes parkachtige dwarsverbindingen

20

Ontwerpprincipes landelijke groenbuffer achter polderlint (3) • Landelijke groenbuffer achter dorpslint (Herenweg-Middelweg) om het polderlint als aparte structuur herkenbaar te houden • Benadrukken van rafelrand achterzijde polderlint • Hoofdzakelijk boomgaarden, fruitgaarden en moestuinen in verband met de landelijke en cultuurhistorische relatie en het versterken van ontmoeting • Zo veel mogelijk integreren van bestaande landschappelijke structuren die hier liggen in de rafelrand, zoals sloten, greppels, boomgaarden, knotwilgen, houtwallen, hagen, etc. • Ruimtelijke zichtrelatie tussen dorpslint en woonerven • Autovrij • Gecombineerd met wandelroutes • Circa 20 meter breed

Figuur 25: Dwarsprofiel landelijke groenbuffer achter polderlint

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 26: Ontwerpprincipes landelijke groenbuffer achter polderlint

21

Ontwerpprincipes landschapszone naar open polderlandschap (4) • Landschapszone als overgang naar open polderlandschap • Landschapszone als verbinding tussen natuurnetwerk Opmeerder Wuiver en park Oeverwal • Landschapszone met kleinschalige woonclusters in het groen • Integratie van waterberging • Minimaal hoogopgaande beplanting • Zo veel mogelijk integreren van bestaande sloten • Randweg opnemen als grens naar open polderlandschap • Autoluwe inrichting • Gecombineerd met wandelroutes en vlonderpaden • Circa 100-125 meter breed

Figuur 27: Dwarsprofiel landschapszone naar open polderlandschap

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 28:

Ontwerpprincipes landschapszone naar open polderlandschap

22

3.4

Verkeer

De verkeersafwikkeling van de nieuwe woonbuurten (circa 650 woningen) en voor bezoekers van het centrum zal plaatsvinden via een nieuwe randweg. Hiermee wordt de Herenweg/middelweg ontlast van verkeer. De fietser krijgt hiermee ruim baan.

Bestaande, nog onbenutte kruising N241

Voor de route is een globaal tracé geschetst. Bij de bepaling van de ligging van het tracé is een uitgebreide verkeersstudie uitgevoerd. De samenvatting is te vinden in bijlage 1 'Verkeersmodellenstudie'. De keuze voor dit tracé komt voort uit; dat de route verschillende toekomstige ontwikkelingen met elkaar verbindt, geeft de beste kansen op een autoluwere Herenweg/Middelweg en is een logische toevoeging in het regionale verkeersnet. In de verdere uitwerking zal de definitieve ligging en inpassing worden bepaald.

Figuur 29: Verkeersproblematiek huidige situatie

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 30:

Nieuwe verkeersontsluiting op dorpsniveau

23

Ra

Deze visie legt de ambitie neer om de nieuwe ontsluiting te maken tussen de A.C. de Graafweg en de Ooster boekelweg, via de toekomstige uitbreiding van bedrijventerrein “de Veken 4” en het huidige bedrijventerrein de Veken. Het deel tussen het huidige bedrijventerrein de Veken en de Ooster Boekelweg gaan we in deze visie nadrukkelijk op in, waaronder de natuurcompensatie.

nd we do g( rp so slu iti ) ng

Wi

jk o

n

u t sl

iti

ng

Bu ur to nt slu iti ng

3.4.2 Ontwerpprincipes verkeer: 3 ontsluitingsniveaus Primaire ontsluiting op dorpsniveau • Nieuwe randweg ter ontsluiting van centrum Hoogwoud, woonwijk Oeverwal, nieuwe woonbuurten, bedrijventerrein De Veken en toekomstige bedrijventerrein De Veken 4 • Randweg vormt een nieuwe laag in het landschap, als nieuwe dwarsverbinding op de bestaande dwarswegen Ooster Boekelweg en Opmeerderweg; en sluit aan op 'gereserveerde' kruispunt N421 • Zo kort mogelijke doorkruising van natuurnetwerk Opmeerder Wuiver waarbij een slingerbocht om de aantakking op De Veken te krijgen pas voorbij het natuurnetwerk ingezet wordt • Landschappelijke inbedding van randweg: de nieuwe robuuste groene overgangszone volgt de ligging van de randweg. Daarmee is de randweg niet alleen een doorkruising van natuurnetwerk Opmeerder Wuiver, maar zorgt het juist dat het natuurnetwerk in verbinding wordt gebracht met andere groenzones. Op die manier zetten we de randweg in als nieuwe groene drager in het gebied en als grens naar het open landschap. • Randweg vormgeven zonder hoogopgaande elementen zoals

nt

3.4.1 Huidige situatie • N241 (A.C. de Graafweg) vormt belangrijkste ontsluiting van Hoogwoud en Opmeer • Historisch polderlint Herenweg-Middelweg vormt belangrijkste verkeersader tussen Hoogwoud-centrum en N241 • Te hoge verkeersdruk op Herenweg-Middelweg • Te hoge verkeersintensiteit kruispunt Middelweg-N241

Recreatie- en sportterrein De Weijver

Figuur 31: Ontwerpprincipes verkeer

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

24

• •

Ra nd we do g( rp so

•

bomen Profiel randweg conform dorpsontsluitingsweg (zoals Koningspade) Historische en ecologische waarden van het natuurnetwerk en het dijkje Opmeerder Wuiver zo veel mogelijk behouden door extra aandacht te geven in het ontwerp van de weg door diverse faunapassages en natuurcompensatie Autoluwe inrichting Middelweg/Herenweg als veilige fietsverbinding tussen centrum Hoogwoud en centrum Opmeer

nt slu iti ) ng

Secundaire ontsluiting op wijkniveau • Kleinschalige wijkontsluiting verbindt Middelweg/Herenweg en randweg • Centrale ligging in nieuwe woonwijk • Volgt slotenstructuur • Aandacht voor fietsers, groen en water

Wi

n

iti

ng

Bu

Tertiaire ontsluiting op buurtniveau • Kleinschalige woonstraten ter ontsluiting van de woonbuurtjes • Aandacht voor voetgangers, fietsers, groen en water • Zorgen voor (autoluwe) kindvriendelijke woonbuurten

jk o

u t sl

ur to nt slu iti ng

Recreatie- en sportterrein De Weijver

Figuur 32: Ontwerpprincipes verkeer

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

25

3.5

Recreatie

Versterking van het recreatie is van belang voor de (toekomstige) bewoners in het gebied. Met de visie zetten we in op het versterken van het recreatieve netwerk van wandel- en fietsroutes in het gebied. Daarnaast is versterking van de recreatieve functie van recreatie- en sportterrein De Weijver mogelijk door agrarische gronden te betrekken bij het park en door de recreatieve functie over de Middelweg heen te trekken. Op die manier krijgt het recreatiepark een betere verbinding met de toekomstige woonwijk en bedrijventerrein De Veken. 3.5.1 Waarden en aandachtspunten huidige situatie Waarden • Dijkje Opmeerder Wuiver is een belangrijke wandelroute om de open polder te beleven • Recreatie- en sportterrein de Weijver vormt een groene buffer tussen de kernen Hoogwoud en Opmeer en is het belangrijkste sporten recreatiegebied voor bewoners Aandachtspunten • Tussen recreatie- en sportterrein De Weijver en Middelweg liggen een aantal agrarische gronden • Wandelroutes op bedrijventerrein De Veken ontbreekt waardoor mogelijkheden voor lunchwandelingen voor medewerkers hier beperkt is • Historische polderlint is een drukke verkeersroute tussen Hoogwoud centrum en Opmeer centrum • In het gebied zijn fietsroutes beperkt • In het gebied zijn wandelroutes beperkt • Zorgen voor een balans in rust en stilte in natuurnetwerk Nederland-gebieden en ruimte voor recreatie daarbuiten Recreatie- en

sportterrein De Weijver

Figuur 33: Recreatief netwerk in Hoogwoud-oost

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

26

3.5.2 Ontwerprincipes recreatie Een fijnmazig wandel- en fietsnetwerk • Fijnmazig wandel- en fietsnetwerk als verbinding tussen de nieuwe woonbuurten onderling voor een kindvriendelijke en gezonde woonwijk • Nieuw wandel- en fietsnetwerk aansluiten op bestaande fiets- en wandelroutes in het gebied • Belangrijke verbindingen zijn met centrum Hoogwoud via wijk Oeverwal, met park Oeverwal, met dijkje Opmeerder Wuiver, met Gouwe, met scholen in Hoogwoud, met recreatie- en sportterrein De Weijver en met Opmeer centrum • Wandelrondje De Veken: wandelrondje rondom bedrijventerrein De Veken zodat werknemers lunchwandelingen kunnen maken • Wandelrondje rondom nieuwe woonwijk

Recreatie- en sportterrein De Weijver

Recreatie- en sportterrein De Weijver

Figuur 35: Regionale wandel- en fietsroutes huidige situatie in Hoogwoud omgeving

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 34:

Toekomstig wandel- en fietsroutes

27

• • • • •

Recreatieve routes koppelen aan cultuurhistorisch- en groennetwerk voor optimale beleving Smalle struinpaden toevoegen langs sloten over boerenland richting Gouwe en richting De Veken Diverse wandeloversteken over Herenweg-Middelweg Fietsvriendelijke verbinding Hoogwoud centrum-Opmeer centrum via historische polderlint Middelweg-Herenweg Zorgen voor rust en stilte in natuurnetwerk Nederland-gebieden: overwegen om sommige wandelpaden af te sluiten in het broedseizoen (15 maart - 15 juli)

Recreatie- en sportterrein De Weijver • Recreatieve functie van recreatie- en sportterrein De Weijver over Middelweg heentrekken als agrarisch-recreatieve groenzone tussen nieuwe woonwijk en bedrijventerrein De Veken • 2e loopverbinding Middelweg om deze verbinding te versterken • Recreatie- en sportterrein De Weijver versterken door (aangrenzende) braakliggende gronden te betrekken bij het terrein

netwerk van fiets- en wandelroutes die prioriteit dienen te krijgen in de verbindingen van de woonbuurten onderling, en met de omgeving. Zo dient zo veel mogelijk aangehaakt te worden op bestaande en nieuwe recreatieve fiets- en wandelroutes in zowel het dorp als in het omliggende landschap. Belangrijke verbindingen zijn met centrum Hoogwoud via wijk Oeverwal, met park Oeverwal, met dijkje Opmeerder Wuiver, met Gouwe, met scholen in Hoogwoud, met recreatie- en sportterrein De Weijver en met Opmeer centrum. Versterken cultuurhistorische waarden en fietsvriendelijkheid van polderlint Herenweg-Middelweg

beleving en verkeersveiligheid van Middelweg-Herenweg als historisch polderlint op te waarderen. Hiervoor is het van belang dat de nieuwe woonbuurten op de nieuwe randweg worden aangetakt. Mogelijkheden zijn om van dit polderlint een groene langzame verkeersroute te maken waar fietsers en voetgangers centraal staan, en de auto te gast is. Die als aantrekkelijke fietsverbinding tussen Hoogwoud centrum en Opmeer centrum werkt. Daarbij is het van belang dat het eigen karakter van het lint versterkt dient te worden, denk aan beplanting en profiel. Om dit mogelijk te maken, dienen er maatregelen getroffen te worden in het bestaande verkeersnetwerk.

Door de nieuwe randweg ontstaat de mogelijkheid om de ruimtelijke

Fiets- en wandelroutes van woonbuurten Voor een optimale verkeersveiligheid, gezondheid en ruimtelijke beleving van de woonbuurten is het van belang dat de onderlinge woonbuurten goed op elkaar zijn aangesloten met fiets- en wandelroutes die de primaire verbinding tussen de woonbuurten onderling vormen. Zo wordt de auto niet dominant in de wijk. Daarbij wordt ingezet op een fijnmazig

Figuur 37: Creëeren van sterk (recreatief) wandel- en fietsnetwerk

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

Figuur 36: Fraaie historisch dorpslint met ruimte voor groen en fietsers als inspiratie voor Middelweg-Herenweg

28

3.6

Energie

3.7

Duurzame energieopwekking middels zonnepanelen op daken is de meest kansrijke manier van energieopwekking in Hoogwoud oost. Met name 'zon' gericht ontwerpen verdiend aandacht. Een stratenplan oostwest maken levert woningen op zuid-noord georiënteerd. Dit is gunstiger voor het energieverbruik en beleving van de woning. Oververhitting voorkomen door grote overstekken. Om de nieuwe woningen en bestaande gebouwen op het industrieterrein de Veken te verwarmen, is een warmtenet een optie. Warmtebronnen kunnen geothermie of restwarmte van bedrijven zijn. Ook speelt er binnen de gemeente een ontwikkeling om een kleine kernreactor te realiseren. De restwarmte van deze reactor kan als bron gebruikt worden. Daarnaast is een ZLT-warmtenet een goede optie. De woningen worden zeer energiezuinig en hebben hierdoor weinig warmte nodig. In de woonwijk dient ook rekening gehouden te worden met zorgvuldige ruimtelijke inpassingen voor transformatorhuisjes, om de elektriciteit goed in de wijk te verdelen. Daarnaast moet rekening gehouden worden met mogelijke opslag van (elektrische) energie in bijv. een buurtbatterij.

Fasering en ontwikkelpersecpetief

Het ruimtelijk raamwerk met de ruimtelijke contouren, kaders en uitgangspunten is vertaald naar een ontwikkelperspectief voor Hoogwoud-oost. Dit ontwikkelperspectief schetst de gewenste toekomstrichting voor het gebied. 3.7.1 Eindbeeld Op de visiekaart is te zien hoe het gebied ten oosten van Hoogwoud er uit ziet na uitvoering van de visie. Voornaamste veranderingen zijn de aanleg van een nieuwe woonwijk met ruimte voor circa 650 woningen en de aanleg van een nieuwe randweg. Deze ontwikkelingen worden op een dergelijke manier ingepast dat het landschap zoveel mogelijk intact blijft en de landschappelijke structuren herkenbaar blijven en worden versterkt. Het tracé van de nieuwe verkeersontsluiting is bepaald aan de hand een verkeersmodellenstudie (samenvatting in bijlage 1). De aanleg van deze verkeersontsluiting is essentieel vanwege de toename van verkeer dat naar Hoogwoud centrum gaat en de ontsluiting van de nieuwe woonwijk. De aanleg van de nieuwe verkeersontsluiting verbetert direct de verkeerssituatie van de Herenweg-Middelweg.

•

• • • • •

structuren, inclusief een groenbuffer tussen het polderlint en de achterliggende woningbouw; Uitbreiding van recreatieve wandel- en fietsroutes, als verbinding tussen Hoogwoud - nieuwe woonbuurt - landschap - Gouwe (historische dijk als onderdeel van wandelroute); Behouden van de doorzichten vanaf linten op het open landschap; Zo veel mogelijk behouden van de open ruimte tot aan de Gouwe; Herkenbaar houden van oorspronkelijke verkavelingsstructuur van het landschap (gestrekte veenverkaveling en watergangen); Behouden van groenbuffer tussen kernen Hoogwoud en Opmeer; Rekening houden met de spuitzone rondom het bestaande bollenbedrijf.

De verwachte doorlooptijd van deze visie is ongeveer 15 jaar, wat betekent dat er in relatief korte tijd veel woningen gebouwd kunnen worden. 3.7.2 Eerste fase De nieuwe randweg zal gefaseerd worden gerealiseerd. Echter kan er zonder deze randweg in deze fase 1 ook al veel onderdelen uit de visie worden uitgevoerd, zoals: • Ontwikkeling van de eerste helft van de noordelijke woonbuurt, kan tot 300 woningen worden toegevoegd; • Aansluiting van de nieuwe woonbuurt op de Herenweg-Middelweg; • Maatregelen om de fietsveiligheid op de Herenweg-Middelweg te verbeteren, zoals bijvoorbeeld fietsstroken; • Bescherming van de polderlinten en stolpstructuren als herkenbare Figuur 38:

Duurzame energieopwekking Hoogwoud-oost

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

29

Gebiedsvisiekaart - Fase 1 Figuur 39: Gebiedsvisiekaart - Fase 1

Gebiedsvisie - Gemeente Opmeer Recreatie- enHoogwoud-oost sportterrein De Weijver

30

Gebiedsvisiekaart - Eindbeeld Figuur 40:

Gebiedsvisiekaart - Eindbeeld

Gebiedsvisie - Gemeente Opmeer Recreatie- enHoogwoud-oost sportterrein De Weijver

31

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

32

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

33

4

Opmaat beeldkwaliteit

Natuurlijke en landelijke west-friese stijl In het vervolg dient voor de ontwikkeling een beeldkwaliteitsplan opgesteld te worden. Belangrijke ingrediënten hiervoor is dat architectuur dient aan te sluiten bij het (agrarische) dorpskarakter van Hoogwoud, met een hoogwaardige beeldkwaliteit. Hier bepaalt West-Friese architectuur het gewenste beeld met traditionele hoofdvorm, gevels, materialisatie en detaillering. Een moderne, duurzame en ecologische interpretatie is daarbij mogelijk. Doel is om generieke architectuur te voorkomen en de identiteit van Hoogwoud te versterken. Architectuur van nieuwbouw sluit aan bij het verhaal van Hoogwoud als agrarisch Westfries dorp. Nieuwbouw vormt een (moderne) interpretatie van kenmerkende landelijke typologieën uit de omgeving. Op die manier ontstaat er een eenheid, samenhang en hoogwaardige uitstraling in de nieuwbouwwijk die de identiteit van Hoogwoud vertelt. Daarbij dient aandacht te zijn voor de accenten van drie verschillende woonsferen.

Algemene beeldkwaliteitsrichtlijnen voor nieuwbouw zijn: • Dorpslandelijke West-friese architectuurstijl • Hoogwaardige architectuur • Oriëntatie van de bebouwing op de straat • Rooilijnen aan de belangrijkste openbare ruimtes • Uniformiteit in hoofdvorm (veelal één tot drie bouwlagen met kap) • Nadruk op individuele perceelsgewijze bebouwing • Nadruk op verticale geleding (horizontale geleding in de plint dient te worden voorkomen) • Traditionele en natuurlijke materialen zoals bakstenen, hout, riet en gebakken dakpannen • Natuurlijke en westfrise kleurtinten • Pandsgewijze wisselende bouw- en nokhoogtes • Kappen (afwisselende kapvormen) • Afwisseling van verspringende en doorlopende rooilijnen • Transparante plinten met voldoende ramen en deuren • Mogelijkheid voor Hollandse stoep (zone van 1 meter vanaf de

• • •

rooilijn waar uitstallingen, bankjes, plantenbak, groen, etc. geplaatst mogen worden) Gesloten/blinde gevels naar belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten Fijne detaillering, gebruik westfriese sculpturale gevels als inspiratie Vormgeving passend bij Westfriese bouwstijl zoals groene (of

•

andere passende kleur) houten kopgevel, sierlijsten, blind (luik), gevelmakelaar, (deels) zichtbare spantconstructie, etc. Duurzaam, klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen: bijvoorbeeld houtbouw, groendak, groengevel, water opvangen, vogelkasten, zonnepanelen, etc.

Figuur 41: Voorbeeld woonstraat met Westfriese stijlkenmerken

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

34

Figuur 42: Voorbeelden grondgebonden woningen

Figuur 43:

Voorbeelden appartementencomplexen

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

35

Figuur 44: Voorbeelden ligging aan groen

Figuur 46:

Figuur 45: Zonnepanelen

Woonstraten en woonerven

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Gemeente Opmeer

36

Amsterdam Nachtwachtlaan 20 1058 EA Amsterdam +31 (0)20 506 19 99

‘s-Hertogenbosch Willmsplein 2 5211 BN ‘s-Hertogenbosch +31 (0)73 208 9155

Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen +31 (0)77 373 06 01 info@bro.nl www.bro.nl

Bijlage 1 - Verkeersmodellenstudie

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Verkeersmodellenstudie

38

Conclusie verkeersmodellenstudie De verschillende verkeersmodellen hebben ieder een andere impact op verschillende factoren. Vanuit het ruimtelijk raamwerk dient er gekeken te worden naar de inpassing in het landschap, de afwikkeling van het verkeer, de verkeersveiligheid en het nut voor de aankomende ontwikkelingen in het gebied. Verkeersmodel 1 (niets doen) is geen optie, aangezien er op het gebied van verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid al een limiet is bereikt. De aankomende ontwikkelingen, voornamelijk de nieuwe woonwijk en het centrum behoeven een nieuwe weg. Verkeersmodel 2 en 3 ontlasten een deel van de Herenweg/Middelweg, maar takken nog steeds aan op het kruispunt dat onderdeel is van de huidige route. Dit kruispunt dient juist mede ontlast te worden. Dit is daarmee verkeerskundig niet haalbaar. Andere varianten die ook aansluiten op deze kruising zijn daarmee niet haalbaar. Verkeersmodel 4 is verkeerskundig het meest gunstige model. Met relatief weinig maatregelen kan het verkeer naar de nieuwe woonwijk en het centrum via de nieuwe ontsluitingsweg worden begeleid. Daarnaast is dit tracé aangesloten op De Veken, waarvan de capaciteit voldoende is om het extra verkeer af te kunnen wikkelen. Landschappelijk past de weg in de verkavelingsstructuur en in de structuur van dwarswegen, echter kruist de weg een historische dijk.

Er bestaan wel mogelijkheden om de impact daarvan te reduceren. Verkeersmodel 5 is verkeerskundig de minst gunstige optie. Uit het verkeersonderzoek kwam naar voren dat verkeer zich door heel Hoogwoud zal gaan verspreiden waardoor de verkeersveiligheid in de woonstraten afneemt. Daarnaast worden de twee gave historische linten (Koningspade en Herenweg) doorbroken.

Figuur 47: Verkeersmodel 1

Figuur 48: Verkeersmodel 2

Figuur 50: Verkeersmodel 4

Figuur 51:

Figuur 49:

Verkeersmodel 3

Verkeersmodel 5

Het voorkeursmodel is uiteindelijk verkeersmodel 4. De route verbindt verschillende toekomstige ontwikkelingen met elkaar, geeft de beste kansen op een autoluwere Herenweg/Middelweg en is een logische toevoeging in het regionale verkeersnet. Landschappelijk is dit tracé ook in te passen, maar er kan wellicht gekeken worden naar een kleine aanpassing.

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Verkeersmodellenstudie

39

Bijlage 2 - Quickscan flora en fauna

Gebiedsvisie Hoogwoud-oost - Quickscan flora en fauna

40

Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg Hoogwoud-Oost Toetsing aan natuurwetgeving en -beleid Definitief

Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg Hoogwoud-Oost

1

colofon

projectnaam Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg HoogwoudOost datum 4 maart 2024 projectnummer P05590 opdrachtgever Gemeente Opmeer BRO projectleider PZu opgesteld door RdM interne controle MvdS bron kaft BRO

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg Hoogwoud-Oost

2

Inhoudsopgave 5.6

1

Inleiding

4

1.1

4

Werkwijze quickscan flora en fauna

5.6.1

5.7

3

Planbeschrijving

5

2.1 2.2

5 5

Huidige situatie Toekomstige situatie

Toetsing gebiedsbescherming

7

3.1 3.2 3.3

Wettelijke gebiedsbescherming Gebiedsbescherming vanuit provinciaal beleid Effectenanalyse Natuur Netwerk Nederland

7 7 7

3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.3.5 3.3.6 3.3.7 3.3.8 3.3.9

7 9 9 9 11 11 11 11 12

Voorwaarden Ligging Beheertypen Wezenlijke kenmerken en waarden Areaal NNN Samenhang NNN Landschappelijke WKW’s Flora en fauna WKW’s Conclusie

4

Toetsing beschermde houtopstanden

13

5

Toetsing soortenbescherming

14

5.1

15

Vogels 5.1.1

5.2

Vleermuizen 5.2.1

5.3

Toetsing

Reptielen 5.4.1

5.5

Toetsing

Grondgebonden zoogdieren 5.3.1

5.4

Toetsing

Toetsing

Toetsing

16

16 16

16 16

5.9 Specifieke zorgplicht 5.10 Invasieve exoten

17 17

Conclusie

18

6.1

Vervolgtraject en advies

18

6.1.1

18

AERIUS-berekening

7

Samenvatting

19

8

Geraadpleegde bronnen

20

15

15 15

15 16

16 16

Amfibieën

16

5.5.1

16

Toetsing

Toetsing

Vaatplanten 5.8.1

6

16 Toetsing

Ongewervelde diersoorten 5.7.1

5.8

2

Vissen

Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg Hoogwoud-Oost

3

1

Inleiding

Voor alle ruimtelijke ontwikkelingen geldt dat deze in overeenstemming met de nationale natuurwetgeving en het provinciale natuurbeleid moeten worden uitgevoerd. In het kader van een bestemmingsplanwijziging ten behoeve van de realisatie van een nieuwe ontsluitingsweg binnen Hoogwoud-oost, is door middel van een verkennend flora- en faunaonderzoek (quickscan) een beoordeling gemaakt van de mogelijke effecten die het plan kan hebben op beschermde natuurwaarden. Hierdoor wordt duidelijk of het plan in overeenstemming is met de natuurwetgeving. Per 1 januari 2024 is de Wet natuurbescherming opgaan in de Omgevingswet (Ow). In deze wet vindt men de beschermingsregels voor soortenbescherming en gebiedsbescherming als uitwerking van de Europese Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. Ook de bescherming van houtopstanden is hierin opgenomen. Daarnaast vindt provinciale gebiedsbescherming plaats door middel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), welke is uitgewerkt in de respectievelijke omgevingsverordening.

1.1

Werkwijze quickscan flora en fauna

In de quickscan zijn de gevolgen van de ruimtelijke ingreep afgezet tegen potentieel aanwezige natuurwaarden die vanuit de Omgevingswet en provinciaal beleid zijn beschermd. Deze werkwijze vloeit voort uit de brochure ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’ van het Ministerie van Economische Zaken van december 2016. Om een beeld te krijgen van de natuurwaarden is op 6 februari 2024 tussen 09.00 – 10.00 uur door een ecoloog van BRO1 een verkennend veldbezoek gebracht aan het plangebied en de directe omgeving hiervan. Het was circa 5°C, volledig bewolkt, met licht neerslag en een zuidwestenwind van 7 Bft. Tijdens het veldbezoek is gelet op de potentiële aanwezigheid van beschermde soorten op basis van het aanwezige habitat en nest-/verblijfsmogelijkheden. Daarnaast is aan de hand van NDFF-gegevens, verspreidingsatlassen, soortgerichte literatuur en op basis van ‘expert judgement’ nagegaan welke beschermde planten- en diersoorten er voor kunnen komen binnen en nabij het plangebied en zijn omtrent gebiedsbescherming gegevens van de provincie Noord-Holland geraadpleegd. Aan de hand van het verkennende onderzoek is vervolgens beoordeeld welke beschermde soorten daadwerkelijk voor (kunnen) komen binnen het plangebied en is er vervolgens een inschatting gemaakt van de effecten van de ruimtelijke ontwikkeling op beschermde natuurwaarden.

1

BRO is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is de brancheorganisatie voor groene adviesbureaus en heeft als doel kwaliteitsbevordering en belangenbehartiging. Onze werkzaamheden voeren wij dan ook uit volgens de door het NGB vastgestelde gedragscode (versie juni 2008, laatst aangevuld 11 februari 2021). De medewerkers binnen de discipline ecologie voldoen aan de door het Ministerie van EZK genoemde voorwaarden voor ter zake deskundigen op het gebied van ecologisch onderzoek.

Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg Hoogwoud-Oost

4

2

Planbeschrijving

Het plangebied is gelegen ten oosten van de kern van Hoogwoud, gelegen tussen meerdere agrarische percelen. In figuur 1 is de topografische ligging van het plangebied weergegeven.

2.1

Huidige situatie

Het plangebied bestaat momenteel uit enkele agrarische percelen en sloten. Het ontbreekt aan opgaand groen binnen het plangebied. In figuur 2 is een luchtfoto van het plangebied en de directe omgeving weergegeven. De figuren 4 t/m 9 geven een impressie van het plangebied, middels foto’s die zijn genomen tijdens het verkennende veldbezoek.

2.2

Toekomstige situatie

De initiatiefnemer is voornemens binnen het plangebied een nieuwe ontsluitingsweg aan te leggen. Het wegprofiel is 6 meter breed, met hierbui-

Figuur 1: Topografische kaart ligging plangebied (1:25.000)

Figuur 2: Luchtfoto plangebied en directe omgeving

ten een obstakelvrije zone. De weg wordt niet verlicht en er komen geen hogere objecten in de berm. Ter hoogte van de Wuiver worden de twee sloten overbrugd, met een passagestrook naast de waterrand voor flora en fauna. Figuur 3 geeft een schematisch beeld van de toekomstige ligging van de weg.

Figuur 3: Toekomstige situatie plangebied (schematisch)

Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg Hoogwoud-Oost

5

Figuur 4: Midden van het plangebied

Figuur 5: Midden van het plangebied

Figuur 6: Plas-dras gebieden in het westen van het plangebied

Figuur 7: Grasland binnen het plangebied

Figuur 8: Midden van het plangebied

Figuur 9: Midden van het plangebied

Quickscan Flora en Fauna Ontsluitingsweg Hoogwoud-Oost

6

3

Toetsing gebiedsbescherming

3.1

Wettelijke gebiedsbescherming

De Omgevingswet heeft voor wat betreft gebiedsbescherming betrekking op de Europees beschermde Natura 2000-gebieden. De Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijngebieden worden in Nederland gecombineerd als Natura 2000-gebieden aangewezen. Als er naar aanleiding van projecten en activiteiten mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze vooraf in kaart gebracht en beoordeeld te worden middels een voortoets. Projecten en activiteiten die een significant negatief effect hebben op de beschermde natuur in een Natura 2000-gebied zijn vergunningsplichtig (Natura 2000-activiteit). Indien nadelige effecten te verwachten zijn, welke niet significant zijn, geldt de specifieke zorgplicht. In dat geval moeten nadelige gevolgen zoveel mogelijk voorkomen, beperkt, of ongedaan gemaakt worden. Het plangebied is niet gelegen binnen de grenzen van een gebied dat aangewezen is als Natura 2000-gebied. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied, “Markermeer & IJmeer”, bevindt zich op circa 10,7 kilometer afstand ten zuidoosten van het projectgebied. Dit betreft echter geen stikstof gevoelig Natura 2000-gebied. Het meest nabijgelegen stikstof gevoelige Natura 2000-gebied, “Eilandspolder”, bevindt zich op circa 13,7 kilometer afstand ten zuidoosten van het projectgebied. Indien er sprake zou zijn van een effect, betreft dit een extern effect als gevolg van storingsfac-

zowel de aanlegfase als de gebruiksfase dient uit te wijzen of er een toe-

In de Omgevingswet geldt voor het Natuurnetwerk Nederland sinds ingang

name van stikstofdepositie plaatsvindt.

van de Omgevingswet het “Ja, mits”-principe. De provincie Noord-Holland

3.2

Gebiedsbescherming vanuit provinciaal beleid

heeft de regels echter als “Nee, tenzij” beschreven, en dus als zodanig beschermd. Significante aantasting van de wezenlijke waarden en kenmer-

Conform artikel 7.8 lid 2 Bkl van de Omgevingswet dragen Gedeputeerde

ken van het NNN is niet toegestaan, tenzij sprake is van een groot open-

Staten in hun provincie zorg voor de totstandkoming en instandhouding

baar belang en er geen alternatieven zijn. Aantasting moet worden gemiti-

van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, genaamd ‘Natuurnetwerk Nederland’. Zij wijzen daartoe in hun provincie gebieden aan die

geerd, of (indien mitigatie niet mogelijk is) worden gecompenseerd.

tot dit netwerk behoren. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een sa-

3.3.1

menhangend netwerk van bestaande en te ontwikkelen natuurgebieden.

Het NNN is een samenhangend netwerk van natuurgebieden en land-

De planologische begrenzing en beschermingsregimes van het Natuurnet-

bouwgebieden met natuurwaarden van (inter-)nationaal belang. Voorbeel-

werk loopt via het traject van de provinciale ruimtelijke structuurvisies en

den van dergelijke gebieden in Noord-Holland zijn: de venen, de zoetwa-

verordeningen. Het netwerk wordt gevormd door kerngebieden, natuuront-

terplassen en de duinen. Het doel van het NNN-beleid is het veiligstellen

wikkelingsgebieden en ecologische verbindingszones met als doel natuur-

van ecosystemen en het realiseren van leefgebieden met goede condities

gebieden beter met elkaar en met het omringende agrarisch gebied te ver-

voor de biodiversiteit. Deze leefgebieden zijn belangrijk voor dier- en plan-

binden. Activiteiten in deze gebieden zijn alleen toegestaan als ze geen

tensoorten. De bescherming van het NNN is vastgelegd in paragraaf 6.2.5

negatieve effecten hebben op de wezenlijke kenmerken of waarden of als

van de Omgevingsverordening NH2022 van Provincie Noord-Holland. Ex-

deze kunnen worden tegengegaan met mitigerende maatregelen.

terne effecten van ontwikkelingen op het Natuurnetwerk hoeven niet in ie-

Voorwaarden

dere provincie beoordeeld te worden. Binnen Provincie Noord-Holland is Het plangebied is gelegen binnen het Natuurnetwerk Nederland. Om de

geen bescherming van externe effecten vastgelegd.

effecten van de ontwikkeling te bepalen is een uitgebreide effectenanalyse uitgevoerd. Voor dit plan is de toetsing aan weidevogelgebieden niet van

Schadelijke activiteiten binnen het NNN zijn in beginsel niet toegestaan.

toepassing, gezien het plangebied niet binnen een belangrijk weidevogel-

De uitzonderingen op deze regels worden beschreven in Artikel 6.54 van

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=eb521629-1a41-414e-b34e-5f20e74c430b