CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2022 gemeente Opmeer.pdf

Besluitvormende raadsvergadering 6 juli 2023, gemeente OpmeerBij agendapunt: Voorstel tot het vaststellen van de Jaarrekening 2022 Algemene Dienst gemeente Opmeer, inclusief het Volkshuisvestingverslag 2022 en Jaarrekening 2022 van het gemeentelijk woningbedrijf29.436 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Privacy Awareness en Privacy beleid Menselijk handelen blijft een grote risico factor. Daarom werken we continue aan bewustzijn van privacy; voorwaarden, risico's en veilig handelen van medewerkers is een cruciaal onderdeel van het beschermen van persoonsgegevens. We doen dit onder andere door inzet van ARDA (een continue onlinetraining voor medewerkers), nep-phishing e-mails en stukjes/posters op Wijzer (intranet). Het Privacy Beleid 2018 is herzien en vastgesteld. Ook is het protocol Datalekken en Beveiligingsincidenten herschreven tot een protocol inclusief een stappenplan voor medewerkers. Een belangrijk deel van de werkzaamheden van een Privacy Officer is het bieden van praktische ondersteuning aan medewerkers en afdelingen.

92

Informatiebeveiliging Vanuit onze wettelijke verplichting, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), hebben we invulling gegeven aan strategisch beleid, beleid logische toegangsbeveiliging en het wachtwoordenbeleid. De doelstelling: ‘groeien in volwassenheidsniveau’ is behaald. Zo staat de organisatie sinds het vierde kwartaal op niveau twee (herhaalbaar) en streeft de organisatie om de komende jaren op niveau vier (beheerst en meetbaar) te komen. Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) Via de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) moeten we verantwoording afleggen over onze informatiebeveiliging. Opmeer heeft in 2022 het proces aangescherpt, zo ligt de verantwoordelijkheid meer bij de vakspecialisten en heeft de ENSIA-coördinator de coördinerende rol op zich genomen. Opmeer staat er in 2022 positief voor; dit is herleidbaar uit de rapportages – gegenereerd en opgesteld op 31-12-2022, vanuit de ENSIA-tool.

Informatie- en gegevensmanagement (I&G) Onderzoek Functioneel Applicatiebeheer Het Functioneel Applicatie Beheer is verder geprofessionaliseerd. Dit in verband met de steeds grotere complexiteit van het vakgebied. Het beheer is gecentraliseerd en geformaliseerd en er zijn nu vier beheerders en een webbeheerder in eenheid I&G geplaatst. Op deze manier kunnen we bouwen aan het kennisniveau, verbeteren van het gebruik van de applicaties en zijn we minder kwetsbaar bij ziekte/verlof. Bijzondere projecten Het CAB (Change Advisory Board) is opgericht waarin softwarematige aanvragen integraal worden besproken. Aangesloten disciplines zijn: privacy, informatiebeveiliging, inkoop, informatiebeheer, DeSom en architectuur. Naar aanleiding van een aangenomen motie is er een multidisciplinaire straatnaamcommissie Openbare Ruimten opgericht. Met deze commissie is er meer aandacht voor diversiteit in de straatnamen waarbij ook rekening gehouden wordt een gelijke man/vrouw verdeling. De voorbereidingen zijn in gang gezet om in 2025 klaar te zijn voor de Samenhangende Objecten Registratie (SOR). Het uiteindelijk doel is informatie éénmalig vast te leggen en meervoudig te gebruiken. De nadruk ligt in 2022 in het Geo/ruimtelijk domein. Afgelopen jaar is hard gewerkt aan een aanbestedingskalender voor softwarecontracten.

Aankomende jaren gaan de aanbestedingen van softwarepakketten veel inspanning eisen. Hierbij zal het merendeel naar een (hybride) Cloud omgeving verplaatsen. Daarnaast zijn diverse applicaties opnieuw aanbesteed, zoals: Burgerzaken, mijn buurtje, digitale ondertekening en de website. Het digitaliseren van informatie krijgt veel aandacht, ook in de digitale dienstverlening. Er zijn diverse digitaliseringstrajecten opgepakt zoals: digitaliseren bestuurlijke besluitvormingsproces, inregelen van een contractenbank en het opleveren van diverse webformulieren. I-samenwerking met gemeente Koggenland en DeSom Met de samenwerking met de gemeente Koggenland proberen we: meer “lucht” te ervaren, indien nodig elkaars activiteiten over te nemen en over te dragen (door onderling te geven en nemen); persoonlijk en

93

inhoudelijk naar elkaar toe te groeien en elkaar steeds beter op natuurlijke wijze weten te vinden. Dit heeft geresulteerd in diverse mooie successen van effectieve en efficiënte samenwerkingsvoordelen. Naar aanleiding van een situatie van informatieonveiligheid begin 2022 en een rekenkameronderzoek vindt onderzoek plaats naar mogelijke verbeterstappen en (regionale) samenwerking met DeSom. Dit krijgt in 2023 een vervolg.

Personeel en organisatie CAO De huidige Cao Gemeenten loopt tot 1 januari 2023. De onderhandelingen over een nieuwe Cao tussen de Vereniging van Gemeenten (VNG) en de vakbonden gingen in het najaar van 2022 van start. Met name de loonontwikkeling is een groot struikelblok. Er zijn nog diverse onderwerpen van geschil. Er werd wel overeenstemming bereikt over een eenmalige uitkering in december ter compensatie van de sterk gestegen energielasten en de inflatie. Ook werd besloten om de thuiswerkvergoeding ook na 2022 voort te zetten. De totstandkoming van een nieuwe Cao loopt nog door in 2023. Werving en selectie Net als de twee voorgaande jaren kende Opmeer in 2022 ook weer veel vacatures. In totaal werden er ruim 50 vacatures behandeld. Het aantal is hoog, enerzijds door het verloop van medewerkers, maar ook door de uitbreiding van de formatie en de organisatieontwikkeling. Door de andere competenties die aan het management in de nieuwe organisatievisie worden gesteld, kwamen functies in dit echelon vacant en werden de huidige afdelingshoofden uitgenodigd te solliciteren. Van alle vacatures waren er aan het eind van het jaar nog 15 vacant. Ondanks dat het de arbeidsmarkt moeilijk was, lukte het om veel vacatures in te vullen.

Er is in dit jaar veel aandacht besteed om Opmeer in de markt neer te zetten als aantrekkelijk werkgever, onder meer door het ontwikkelen van de Employee Value Proposition (EVP) voor onze organisatie en de continue aandacht voor de wijze waarop er nieuw personeel wordt geworven en vacatures worden ingevuld. Organisatieontwikkeling en arbeidsomstandigheden De nieuwe organisatievisie is door het college vastgesteld, na overleg met de Ondernemingsraad (OR), de vakbonden die zijn verenigd in het Lokaal Overleg en het managementdoor. Het leidde tot een nieuw Sociaal Statuut, instemming van de OR met de visie en een nieuwe organisatiestructuur (onder andere vervallen sectorhoofden, een adjunct secretaris en een opgavemanager). Op basis van de nieuwe functieprofielen kreeg voor de jaarwisseling de nieuwe organisatie gestalte en is de plaatsingsprocedure gestart. Met het vaststellen van de nieuwe organisatievisie is ook de leiderschapsontwikkeling op de agenda gezet. Het ontwikkelen van een leiderschapsstijl waarbij vertrouwen, coachen en inspireren centraal staan en vooral wordt ingezet op autonomie, vertrouwen en eigenaarschap van medewerkers. Dit vraagt van het management om situationeel leiding te geven en tegelijkertijd medewerkers te ontwikkelen naar het gewenste niveau van taakvolwassenheid.

In de loop van het jaar is er ook veel ingezet op een versterking van de organisatie in het strategisch vermogen. En, in het verlengde daarvan op het integraal werken, en de ontwikkeling naar meer opgavegericht werken. Het streven is om op die manier Opmeer te ontwikkelen naar een opgavegestuurde gemeente. De arbeidsomstandigheden zijn in de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Enerzijds door COVID-19 maar ook door de bewuste keuze om anders te werken. Thuiswerken, flexibeler, meer integraal en regionaal werken zijn inmiddels gewoon geworden. Dit is vertaald naar een thuiswerkbeleid voor

94

medewerkers van de gemeente. Hierin wordt bewust aangesloten op de uitgangspunten van de nieuwe organisatievisie. Taakvolwassenheid, eigen verantwoordelijkheid, maar ook de goede samenwerking met collega's zijn elementen die in dit beleid centraal staan.

Financiën Doorontwikkeling producten De Programmabegroting is voor het eerst online opgemaakt en gepubliceerd via het programma LIAS. Het voordeel van LIAS is dat vanuit de gehele organisatie interactief op meerdere plekken tegelijk in een centraal document kan worden gewerkt. Inwoners kunnen de gemeentelijke website benaderen en op een eenvoudige manier de Programmabegroting lezen. In verband met de gemeenteraadsverkiezingen is er geen Kadernota gemaakt en zijn de nieuwe beleidsvoorstellen in de Programmabegroting inclusief de actiepunten van het coalitieprogramma opgenomen. Wel zijn een Voorjaarsnota en Najaarsnota vastgesteld en is gestart met de Jaarrekening 2022. Tevens leidde de aanbesteding van de accountant tot een verlenging van het contract met de huidige account PSA.

Juridische Zaken Ontwikkelingen In samenwerking met de gemeente Koggenland is één commissie bezwaarschriften tot stand gekomen. Verder is hierbij ook de mogelijkheid ingevoerd om een bezwaar ambtelijk af te handelen. Verder zijn de Wet Electronische Publicaties en de Wet Heringebruik van Overheidsinformatie ingevoerd. Vanwege de invoering van de Wet Open Overheid is er sprake van veelvuldig extra inhuur van uitbreiding van Woodeskundigheid.

Communicatie We blijven onszelf steeds vernieuwen om de inwoners en ondernemers van Opmeer zowel offline als online zo goed mogelijk te bedienen. Participatie We hebben ingezet op participatie van belanghebbenden en belangstellenden bij verschillende trajecten en projecten zoals de gebiedsvisies voor Hoogwoud-Oost en Centrum Spanbroek-Opmeer, de energietransitie en klimaatadaptatie. De respons was waardevol en heeft een bijdrage geleverd aan nieuw te vormen beleid of gaat dat nog doen. Proactieve perscommunicatie en digitale nieuwsbrief We hebben ingezet op proactieve communicatie richting de lokale en regionale media, onder meer door het organiseren van persgesprekken, het uitsturen van persberichten en het beantwoorden van persvragen. Afgelopen jaar is een impuls gegeven op het gebied van online communicatie met de invoering van een wekelijke digitale nieuwsbrief voor onze inwoners. Verder blijven we investeren in de digitale toegankelijkheid van onze websites, zodat iedereen – ongeacht zijn of haar beperking – op de hoogte blijft van het gemeentelijk nieuws.

95

We hebben onder andere gecommuniceerd over de gemeenteraadsverkiezingen, de Oekraïense vluchtelingen in onze gemeente, ondermijning, de aanpak van overlastgevende situaties op het recreatiepark De Perelaer en de geldende maatregelen over Covid-19.

Inkoop en aanbesteding Er is extra aandacht besteed aan het onderwerp inkoop en aanbesteding. Niet alleen is meer informatie opgenomen op intranet over de spelregels en processen van de aanbestedingsprocedures, maar daarnaast is ook continue gewerkt aan bewustwording bij de medewerkers. Ook is de samenwerking met de gemeente Medemblik middels een dienstverleningsovereenkomst inkoop (inhuur van een aanbestedingsdeskundige) geactualiseerd en verlengd. Tevens is extra aandacht gegeven aan de zogenaamde start- en inhuurformulieren waarmee de inkoopadviseur periodiek via totaaloverzichten het management informeert omtrent de aanbestedingen (werken, diensten en leveringen). Hiermee wordt voorkomen dat er sprake is van een mogelijke onrechtmatigheid van inkoop en aanbesteding. Bij de jaarrekening 2021 was sprake van een goedkeuring van de jaarrekening zonder rechtmatigheidsverklaring. Zoals aangegeven zijn veel stappen ondernomen om dit in de toekomst te voorkomen. De praktijk leert echter dat het genoemde bewustwordingsproces een continue proces is omdat er steeds weer medewerkers komen en gaan. Ontwikkelingen technisch Vanaf het eerste kwartaal zijn we gestart met de voorbereiding op de implementatie en de technische aansluiting op de PLOOI (Platform Open Overheidsinformatie voor Overheden).

Er is een Woocontactfunctionaris benoemd, is het ambitieniveau als basis voor vervolgaanpak bepaald en is er een marktverkenning voor anonimiseringsoftware uitgevoerd met aanschaf als resultaat. Er is onderzocht welke informatie we op welke manier al openbaar maken en wat er nodig is om voor (sommige) categorieën aan de eisen van de Woo te voldoen. Er is uitgebreid aandacht besteed aan de aansluiting op PLOOI (inmiddels niet meer verplicht) en zijn mogelijkheden besproken. Ook bij de keuze software en bij het opstellen van de impactanalyse is hier rekening mee gehouden.

Rechtmatigheidsverantwoording Om onze processen te bewaken, voeren we interne controles uit op de meest kritische werkprocessen. De controlebevindingen en aanbevelingen van de accountant worden overgenomen in een follow-up, zodat management en college de voortgang hierop kunnen vernemen. Er is daarnaast volop gewerkt aan de implementatie van de werkzaamheden voor de interne controle als gevolg van de invoering.

96

Paragraaf 4: Financiering De treasuryfunctie omvat de financiering van het beleid en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. De uitvoering ervan vereist snelle beslissingen in een complex geworden geld- en kapitaalmarkt. Er zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie budgettaire gevolgen verbonden, onder meer afhankelijk van het risicoprofiel. Onder de treasuryfunctie valt niet het verstrekken van leningen aan derden. De wettelijke basis van de treasuryfunctie is de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Deze wet stelt regels over het financieringsgedrag van gemeenten. Gemeenten dienen nadere regels op te stellen in een treasuryparagraaf.

Treasurystatuut/algemeen treasurybeleid Het thans geldende Treasurystatuut is op 13 december 2018 vastgesteld door de raad. In het Treasurystatuut zijn de volgende doelstellingen opgenomen inzake het treasurybeleid van Opmeer. •

Het aantrekken van voldoende financiële middelen en het uitzetten van overtollige gelden met als doel het uitvoeren van de programma’s binnen de door de gemeenteraad vastgestelde kaders van de begroting.

•

Het verzekeren van duurzame toegang tot financiële markten tegen acceptabele condities.

•

Het beschermen van gemeentelijke vermogens en resultaten tegen ongewenste financiële risico’s, zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s.

•

Het minimaliseren van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities.

•

Het optimaliseren van de renteresultaten binnen de kaders van de Wet fido respectievelijk de limieten en richtlijnen van het Treasurystatuut, waarbij uitsluitend de publieke taak wordt gediend en voorzichtig en behoudend wordt geopereerd.

Algemene ontwikkelingen/treasurybeleid Opmeer heeft al een reeks van jaren een liquiditeitsoverschot. Als beleid is geformuleerd dat dit overschot wordt aangewend voor: •

vervroegde aflossing van geldleningen, waar dit op grond van de leningsovereenkomsten mogelijk is (NB In de bestaande overeenkomsten is dit uitgesloten);

•

financiering van nieuwe kapitaalsinvesteringen, zodat hiervoor geen nieuwe leningen behoeven te worden aangetrokken;

•

tijdelijke overschotten door middel van deposito's uitzetten of aanhouden in rekening courant bij de schatkist (ingaande 2014).

De reeks van jaren dat er een liquiditeitsoverschot is geweest, is dit beleid ook daadwerkelijk gevolgd. In het kader van de invoering van het schatkistbeleggen wordt het financieringsoverschot zoveel mogelijk ingezet voor de grondexploitatie Heerenweide. In 2020 hebben we een nieuwe lening afgesloten ter grootte van € 14.000.000 als projectfinanciering voor de nieuwe kindcentra. Het was de verwachting dat er vanaf 2021 weer nieuwe leningen voor het Woningbedrijf aangetrokken zouden moeten worden. Dit is niet nodig geweest. In 2022 zijn er geen nieuwe leningen aangetrokken.

97

Rentevisie In het eerste kwartaal was de rentestand nog laag; hierna is de rentestand gaan stijgen. De rentestand is vervolgens opgeklommen tot de hoogste stand van de afgelopen jaren.

Treasurybeheer Risicobeheer De Wet Fido schrijft voor dat de renterisico’s binnen de gemeente bewaakt dienen te worden. Het renterisico op korte termijn wordt inzichtelijk gemaakt met de kasgeldlimiet. Het renterisico op langere termijn wordt in beeld gebracht met de renterisiconorm. In de onderstaande tabel ‘Kasgeldlimiet in het jaar 2022’ wordt de werkelijke omvang van de kasgeldlimiet getoetst aan de wettelijke norm uit hoofde van de Wet Fido. Zoals uit dit overzicht blijkt, is er dankzij de aanwezige liquide middelen gedurende het hele jaar sprake van een grote ruimte binnen de kasgeldnorm. Het drempelbedrag is vastgelegd in artikel 7 lid 2 van de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden.. Het drempelbedrag voor openbare lichamen met een begrotingstotaal kleiner dan of gelijk aan € 500 miljoen is gelijk aan 2,0% van het begrotingstotaal, waarbij het drempelbedrag minimaal € 1 miljoen bedraagt.

In de onderstaande tabel ‘Renterisiconorm en renterisico's vaste schuld’ wordt het renterisico van de vaste schuld c.q. de renterisiconorm gecomprimeerd in beeld gebracht. Dit overzicht geeft voor de jaren 2022 – 2025 een ruime onderschrijding van de rente-risiconorm te zien. Hieruit kan worden afgeleid dat de spreiding van de lening portefeuille zodanig is dat de renterisico's zeer beperkt zijn.

98

Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld

2022

2023

2024

2025

1 Renteherzieningen 2 Aflossingen

545.208

482.103

488.695

495.616

3 Renterisico (1 + 2)

545.208

482.103

488.695

495.616

4 Renterisiconorm

7.889.803

5a

Ruimte onder renterisiconorm (4>3)

5b

Overschrijding renterisiconorm (3>4)

7.344.595

Renterisiconorm 4a

Begrotingstotaal 2022

4b

Percentage (gemeenteregeling)

39.449.017 20,00%

4 = (4a x 4b/100)

7.889.803

In de onderstaande tabel ’Kredietrisico's op verstrekte gelden’ worden de kredietrisico's op de verstrekte gelden in beeld gebracht.

Kredietrisico op verstrekte gelden Gemeenten/provincies Overheidsbanken Woningcorporaties met garantie WSW Semi-overheidsinstellingen Financiële instellingen (A en hoger) Overige toegestane instellingen volgens Treasurystatuut Overige toegestane instellingen volgens Treasurystatuut Niet toegestane instellingen volgens Treasurystatuut Totaal

Met/zonder (hypothecai Restantre) schuld zekerheid n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

%

zonder

500.000 Div%

met

800.000 Div% n.v.t. 1.300.000

Gemeentefinanciering Financieringspositie De financieringspositie van het jaar 2022 ziet er als volgt uit. De financieringspositie in het jaar 2022

1-jan

31-dec

Algemene reserves en bestemmingsreserves

47.226.228

50.547.306

Voorzieningen

6.445.952

6.331.816

Saldo nog niet afgeloste vaste geldleningen

15.506.010

14.960.802

Subtotaal

69.178.191 71.839.924

Boekwaarde investeringen

45.051.000

Financieringsoverschot (+=overschot; -= tekort)

24.127.191 25.664.924

46.175.000

99

Leningenportefeuille De onderstaande tabel geeft inzicht in de mutaties van de leningenportefeuille en de invloed van deze mutaties op de gemiddelde rente. MUTATIES IN LENINGPORTEFEUILLE

Bedrag

Gem.rente

Stand per 1 januari 2022

15.506.010

1,20%

Nieuwe leningen Reguliere aflossingen

545.208

Vervroegde aflossingen

0

Renteaanpassing (oud percentage)

0

Renteaanpassing (nieuw percentage)

0

Stand per 31 december 2022

14.960.802

1,20%

Relatiebeheer Als huisbankier van de gemeente Opmeer wordt aangemerkt de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG). Organisatie De treasuryfunctie wordt, zoals opgenomen in het Treasurystatuut uitgevoerd door de op grond van dat statuut aangewezen medewerkers van de gemeente.

EMU-saldo De Economische en Monetaire Unie (EMU) is een groep van EU-lidstaten die de Euro als betaalmiddel heeft ingevoerd. Ter beheersing van de waarde van deze munt is besloten de uitgaven en inkomsten van de deelnemende landen te volgen en uit te drukken in het EMU-saldo. Het EMU-saldo is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de collectieve sector (Rijk, medeoverheden en sociale fondsen). Om die reden is voorgeschreven dat de gemeenten in hun begroting/jaarrekening een overzicht opnemen van hun bijdrage aan het EMU-saldo. In het verdrag van Maastricht is afgesproken dat het EMU-tekort van een land maximaal 3% Bbp mag bedragen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van definities en conventies van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 1995). Deze definities bepalen dat het EMU-saldo het saldo van de gehele overheid is: Rijk, sociale fondsen en overige publiekrechtelijke lichamen (lokale overheid) en wat daarin wordt meegeteld. Lokale overheden zijn daarom medeverantwoordelijk voor het Nederlandse EMU-saldo. In onderstaande tabel wordt het exploitatiesaldo van Opmeer omgezet naar het EMU-saldo voor het jaar 2022.

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=33eb60f1-21a1-4d4e-92c0-0bd3f6819fc7