CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Gemeente Opmeer Accountantsverslag 2024

Besluitvormende raadsvergadering 10 juli 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Jaarstukken 202410.732 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2024 Gemeente Opmeer

Publieke Sector Accountants B.V. Arcadialaan 20 E 1813 KN Alkmaar www.publiekesectoraccountants.nl info@psa-ra.nl

Aan de raad van de gemeente Opmeer Postbus 199 1715 ZK SPANBROEK

Onderwerp Accountantsverslag 2024 Datum 12 juni 2025 Kenmerk 312018001.25.395

Geachte leden van de raad, Wij hebben de controle van de jaarrekening 2024 van uw gemeente afgerond. De jaarrekening van de gemeente Opmeer is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Met dit accountantsverslag informeren wij u over onze belangrijkste controlebevindingen. Op 4 juni 2025 hebben wij de controlebevindingen besproken met uw Controller/adviseur Financiën & Control en op 24 juni 2025 bespreken wij deze met de auditcommissie, in bijzijn van de wethouder financiën. Bij de jaarrekening 2024 hebben wij op 12 juni 2025 een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Ons accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in de beoordeling van de jaarrekening 2024. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden en diverse besprekingen die wij met uw medewerkers hebben gevoerd. Voor de goede orde vermelden wij dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Wij maken u erop attent dat voor dit accountantsverslag een beperkte verspreidingskring geldt en uitsluitend bestemd is voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. Wij geven u toestemming om dit accountantsverslag (de was getekend-versie) te publiceren via de agenda’s van de raadscommissies en de gemeenteraad.

Met vriendelijke groet, Publieke Sector Accountants B.V. ValidSigned door A. Booij RA op 12-06-2025

A. Booij RA

Op alle opdrachten verricht door Publieke Sector Accountants B.V. zijn de ‘Algemene Voorwaarden Publieke Sector Accountants’, gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 69411409, van toepassing. Publieke Sector Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Utrecht onder nummer 69411409.

Inhoudsopgave

Contact

1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij ....................... 2 De volgende personen kunnen benaderd worden bij vragen met betrekking tot dit accountantsverslag: Arie Booij

2. Financiële positie en resultaat ................................................. 7 3. Bevindingen eindejaarscontrole ............................................. 12

Tel: 06 – 1509 2689

4. Interne beheersing ................................................................ 24

Jan Scholten

5. Overige aangelegenheden ..................................................... 26

Tel: 06 – 2832 1383

6. Verplichte tabel SiSa .............................................................. 31

1.

Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij

312018001.25.395 - 1

1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij Reikwijdte van de controle

Met de opdrachtbevestiging van 10 september 2024 (kenmerk 312018001.24.452) heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. De doelstelling van de controle is het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening van de gemeente Opmeer. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in onze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle. In dit accountantsverslag geven wij een toelichting op de bevindingen naar aanleiding van de controle. Onze controle is verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de door de gemeenteraad op 14 december 2023 vastgestelde “Verordening controle financiële beheer en organisatie Gemeente Opmeer 2023”, waarin in bijlage 1 het “Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van de gemeente Opmeer” is opgenomen en de Regeling Controleprotocol WNT 2024.

Materialiteitsbepaling is overeenkomstig het vastgestelde controleprotocol

De wijze waarop wij de materialiteit bepaald hebben, sluit aan op de door de gemeenteraad op 14 december 2023 vastgestelde “Verordening controle financiële beheer en organisatie Gemeente Opmeer 2023”, waarin in bijlage 1 het “Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van de gemeente Opmeer” is opgenomen, inclusief het op 4 december 2024 vastgestelde normenkader 2024. De maximaal toe te passen marges voor de accountantscontrole zijn vastgelegd in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (het Bado). In uw controleprotocol heeft u geen lagere marges vastgesteld. De bij onze controle van de jaarrekening 2024 toegepaste goedkeuringstoleranties bedragen derhalve:

Bron: jaarrekening 2024 Goedkeuringsmaterialiteit

Fouten

Onzekerheden € 476.000

€ 1.428.000

De gemeenteraad heeft in het controleprotocol geen rapporteringstolerantie opgenomen. Overeenkomstig het Bado hebben wij daarom het bedrag van de goedkeuringstolerantie, ofwel € 476.000, aangehouden.

312018001.25.395 - 2

Aandachtspunten voor controle en rapportage

Voor de controle van de jaarrekening 2024 onderkennen wij een aantal aandachtspunten, die een verhoogd (bruto) risico met zich mee (kunnen) brengen op een materiële fout in uw jaarrekening en die een mogelijke impact op de bedrijfsvoering kunnen hebben. De risicogebieden en aandachtspunten zijn hieronder weergegeven en hebben wij op 15 oktober 2024 afgestemd met de auditcommissie: ▪

▪

▪ ▪

▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Verantwoording kosten “Plan van aanpak versnellen woningbouw gemeente Opmeer”: • Toerekening aan deelprojecten • Activering voorbereidingskosten • Kostenverhaal • Beschikking Reserve Grondexploitatie De waardering en risico inschatting met betrekking tot lopende grondexploitaties, in het bijzonder: • Heerenweide: wordt de beoogde afwikkeling in 2024 gerealiseerd? • Locatie Loos: wat is de haalbaarheid van de verwachte verkoopprijs van de te verkopen gronden • De Veken IV, fase 1: de status van het nieuwe bestemmingsplan en de impact daarvan op de waardering van de grond Grip op (Europese) aanbestedingen (2023 afwijking € 815.000) Presentatie en waardering voorzieningen: • Groot onderhoud Wegen: actualisatie financieel beeld gerealiseerd / aanpassing meerjarendotatie noodzakelijk? • Status actualisatie beheerplannen en treffen voorzieningen voor groot onderhoud overige kapitaalgoederen • Vorming voorziening Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU) noodzakelijk? Ontwikkelingen Woningbedrijf Risico’s en onzekerheden sociaal domein Management override en opbrengstverantwoording: vanuit de controlerichtlijnen dienen wij specifiek aandacht te besteden aan de mogelijkheid die het management heeft om specifieke controlemaatregelen te omzeilen. Dit risico is niet uniek voor uw gemeente.

Belangrijke voorbeelden zijn de memoriaalboekingen (handmatige (correctie)boekingen) en posten die gezien hun aard schattingselementen in zich hebben. De voortgang en uitkomsten verbijzonderde interne controle 2024 De follow up ten aanzien van rapportages 2023 intern (vanuit VIC) en accountant (managementletter en accountantsverslag) Ontwikkelingen en actualiteiten op IT-gebied De actualisatie van de (fraude-)risicoanalyse Risico’s en claims Onafhankelijkheid De ontwikkeling en invoering van de duurzaamheidsrapportage bij de gemeente Opmeer

Voor een toelichting op een aantal onderkende risico’s en aandachtpunten verwijzen wij naar het hoofdstuk ‘Bevindingen eindejaarscontrole’. Daarnaast verwijzen wij u naar onze bevindingen in het hoofdstuk ‘Interne beheersing’.

312018001.25.395 - 3

Uw rechtmatigheidsverantwoording

In de jaarrekening legt het college met de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over een drietal rechtmatigheidscriteria die niet expliciet blijken uit het getrouw opnemen van baten, lasten alsmede balansmutaties. Dit betreffen het begrotings-, het voorwaarden- en het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten, lasten alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting, verordeningen en met de bepalingen in de relevante wet- en regelgeving, zoals opgenomen in het op 4 december 2024 door de raad vastgestelde normenkader 2024 voor de financiële rechtmatigheid. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. De rechtmatigheidsverantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 3 % van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 1.428.000.

Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijken afwijkingen van in totaal € 5.025.000 waarvan een bedrag van € 796.000 als acceptabel kwalificeert. De afwijkingen zijn daarmee hoger dan de door de raad gestelde grens. De afwijkingen hebben betrekking op het begrotingscriterium ad € 3.179.000, waarvan € 796.000 als acceptabel kwalificeert en voor een bedrag van € 1.846.000 op het voorwaardencriterium. In de jaarstukken (paragraaf bedrijfsvoering) geeft het college hier een nadere toelichting op. In hoofdstuk 3 van dit accountantsverslag gaan wij nader in op de rechtmatigheidsverantwoording.

De baten en lasten, alsmede Op basis van uw “Verordening controle financiële beheer en organisatie Gemeente Opmeer 2023”, waarin in bijlage 1 het “Controleprotocol voor de accountantscontrole op de jaarrekening van de gemeente Opmeer” is opgenomen en uw normenkader balansmutaties met 2024 hebben wij de naleving van het financieel rechtmatigheidskader voor uw gemeente met betrekking tot de specifieke betrekking tot specifieke uitkeringen gecontroleerd. Hierbij zijn geen materiële bijzonderheden geconstateerd. Uw gemeente voert 26 regelingen met uitkeringen zijn rechtmatig betrekking tot de specifieke uitkeringen uit. Deze zijn verantwoord via de SiSa-bijlage in uw jaarrekening. Onze conclusie is dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen, rechtmatig zijn weergegeven in de jaarrekening 2024.

De jaarrekening voldoet aan het BBV

Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de baten en lasten van de gemeente Opmeer. Daarnaast vereisen zij van het college van burgemeester en wethouders het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, die vaak – vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken – inherent onzeker zijn.

312018001.25.395 - 4

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente Opmeer zijn uiteengezet in de jaarstukken 2024 in de paragraaf “Grondslagen waardering en resultaatbepaling”. In de jaarrekening 2024 hebben zich ten opzichte van 2023 geen wijzigingen van materieel voorgedaan in de toegepaste verslaggevingsgrondslagen, die van invloed zijn op de baten en lasten en/of de financiële positie van de gemeente Opmeer. Wij hebben het door het college toegepaste proces voor belangrijke verslaggevingsgrondslagen geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving beoordeeld. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsgrondslagen en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent zijn gebruikt: de jaarstukken voldoen aan het BBV (Besluit begroting en verantwoording).

Geen resterende materiële getrouwheidsfouten en tekortkomingen in de jaarstukken

Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole, resteren er geen van materieel belang zijnde ongecorrigeerde afwijkingen of onzekerheden. Door ons gerapporteerde bevindingen zijn derhalve niet materieel (dus hebben geen invloed op de strekking van onze controleverklaring), maar zijn naar onze mening vooral van belang voor uw beoordeling van de jaarstukken en de verdere kwaliteitsverbetering van de administratieve organisatie en interne beheersing. Voor de niet materiële fouten en tekortkomingen in de jaarstukken verwijzen wij u naar de diverse onderdelen van dit rapport.

Goedkeurende controleverklaring

Wij zijn van oordeel dat de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva van de gemeente Opmeer op 31 december 2024 geeft in overeenstemming met het BBV. Daarnaast zijn wij van mening dat de door het college afgegeven rechtmatigheidsverantwoording een getrouwe weergave geeft van de rechtmatigheid van het door haar gevoerde financieel beheer. Hierbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld. Wij verzoeken u derhalve ons een door de voorzitter van de raad en de griffier ondertekend besluit van de vastgestelde jaarrekening te verstrekken. Mochten nog wijzigingen worden aangebracht in de definitieve versie van de jaarrekening dan dienen wij deze te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen.

312018001.25.395 - 5

2.

Financiële positie en resultaat

312018001.25.395 - 6

2. Financiële positie en resultaat De vermogenspositie van uw gemeente neemt in absolute zin toe en in relatieve zin af

In het Bbv, de verslaggevingsregels voor gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen (dat bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves) worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2024 bedraagt € 1.553.000 voordelig. Per saldo is tussentijds € 1.399.000 aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 € 2.952.000 voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen.

Eigen vermogen (in € 1.000)

2024

2023

2022

2021

2020

Eigen vermogen per 1 januari

59.026

55.760

51.017

48.217

44.201

-/- 1.399

-/- 1.018

-/- 470

-/- 991

-/- 238

Gerealiseerd resultaat

2.952

4.281

5.213

3.791

4.253

Totaal (‘gerealiseerd saldo van baten en lasten’)

1.553

3.263

4.743

2.800

4.015

Eigen vermogen per 31 december

60.576

59.026

55.760

51.017

48.217

Tussentijdse resultaatbestemming

NB: door afronding op € 1.000 kunnen geringe verschillen of afwijkingen van de jaarstukken ontstaan.

De tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de stortingen in en onttrekkingen uit de reserves, in overeenstemming met de besluiten van uw gemeenteraad. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 64,3 % van het balanstotaal (2023: 66,7 % van het balanstotaal). In absolute zin is het eigen vermogen toegenomen, in relatieve zin is het eigen vermogen iets afgenomen. In de toelichting op balans bij het onderdeel eigen vermogen van de jaarrekening geeft het college een nadere toelichting op de mutaties in het eigen vermogen over het jaar 2024. Wij verwijzen u naar deze toelichting. 312018001.25.395 - 7

Resultaat 2024 is beïnvloed door reservemutatie(s)

Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente Opmeer ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de bestuurlijke besluitvorming. Concreet betekent dit voor uw gemeente het volgende: Exploitatieresultaat (in € 1.000) Totale baten

47.470

Totale lasten

45.917

Gerealiseerde saldo van baten en lasten (voordelig)

1.553

Af: stortingen in reserves

1.751

Bij: onttrekkingen aan reserves

3.150

Saldo mutaties reserves (voordelig)

1.399

Gerealiseerd resultaat (voordelig)

2.952

De exploitatie over 2024 laat een voordelig gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten van € 1.553.000 zien, ten opzichte van een begroot (na wijziging) nadelig saldo van € 122.000, en is daarmee € 1.675.000 voordeliger uitgevallen. Het gerealiseerde voordelig resultaat ad € 2.952.000 is afzonderlijk op de balans onder het eigen vermogen opgenomen, en is opgebouwd uit de resultaten van de algemene dienst voor € 761.000 en het woningbedrijf voor € 2.191.000. In de jaarstukken wordt op diverse plaatsen een nadere toelichting gegeven op de totstandkoming van het resultaat en worden de verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de gerealiseerde baten en lasten verklaard. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten is eveneens inzicht in de incidentele baten en lasten gegeven. Voor de verschillenanalyse verwijzen wij u tevens naar de toelichting op de programmaverantwoording (onderdeel “wat heeft het gekost”) en de toelichting op het overzicht van baten en lasten. Het voordelig exploitatieresultaat 2024 (vóór bestemming) is mede ontstaan na een aantal incidentele baten en lasten. Door het effect van de incidentele baten en lasten buiten beschouwing te laten, ontstaat meer inzicht in de reguliere baten en lasten. Het 312018001.25.395 - 8

inzicht in de reguliere baten en lasten is van belang, omdat het een betere indicatie geeft van de toekomstige baten en lasten, overigens zonder rekening te houden met beleidswijzigingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten is eveneens inzicht in de incidentele baten en lasten gegeven. Kortheidshalve verwijzen wij u naar deze uiteenzetting in de jaarrekening.

Het college van burgemeester en wethouders kwalificeert het beschikbare weerstandsvermogen als ruim voldoende om de onderkende risico’s af te kunnen dekken

Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De beschikbare weerstandscapaciteit (voor de samenstelling, zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) heeft het college bepaald op € 7,3 miljoen (2023: € 6,9 miljoen). In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing heeft het college een opsomming gegeven van de top 10 van de ingeschatte risico’s. Deze cumuleren voor 2024 tot een bedrag van € 1.798.000 (2023: € 1.865.000). De totale uitkomst van de risicosimulatie geeft een totaalbedrag van ingeschatte risico’s van € 2.200.000 (2023: € 2.000.000). Voor het bepalen van de risico's in deze jaarrekening heeft een actualisatie van de risico-inventarisatie en –identificatie plaats gevonden waarop een risicosimulatie is toegepast. De risicosimulatie wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag ten behoeve van de in de inventarisatie opgenomen risico’s naar de mening van het college ongewenst is. De risico’s treden immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang op. De risicoreserve bedraagt ultimo 2024 € 2.870.000. Op basis van deze omvang lijkt het beschikbare weerstandsvermogen volgens het college toereikend te zijn.

De inventarisatie van risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (in het jaarverslag) is opgenomen, geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, om zo de benodigde weerstandscapaciteit te bepalen. Daarbij wordt een inzicht gegeven in de (naar de inschatting van het college) belangrijkste risico’s voor uw gemeente. Ook zijn de aan deze risico’s gekoppelde beheersingsmaatregelen opgenomen en wordt een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van grootste risico’s. Het college heeft op basis van deze risico-inventarisatie en de beschikbare weerstandscapaciteit een kwalificatie aan het weerstandsvermogen gegeven. Deze kwalificatie is gebaseerd op een ratio waarbij de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld wordt door het benodigde weerstandsvermogen (gekwantificeerde risico’s). Het college kwalificeert het weerstandsvermogen in de jaarstukken 2024 als “ruim voldoende”. Voor meer gedetailleerde informatie over uw weerstandspositie, de onderkende risico’s en de kwantificering daarvan verwijzen wij u naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van uw jaarstukken 2024. Overigens merken wij hierbij op dat deze cijfers niet aan accountantscontrole of een beoordelingsopdracht zijn onderworpen.

312018001.25.395 - 9

3.

Bevindingen eindejaarscontrole

312018001.25.395 - 10

3. Bevindingen eindejaarscontrole De rechtmatigheidsverantwoording 2024 is getrouw

Uw rechtmatigheidsverantwoording 2024 De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat deze voldoet aan het voorgeschreven model en dat daarbij de door de raad vastgestelde kaders zijn gehanteerd. Deze kaders zijn in overeenstemming met richtlijnen die vanuit de commissie BBV zijn gegeven. Verantwoording Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijken afwijkingen van in totaal € 5.025.000 waarvan een bedrag van € 796.000 als acceptabel kwalificeert. De afwijkingen zijn daarmee hoger dan de door de raad gestelde grens (3%, ofwel € 1.428.000). De afwijkingen hebben betrekking op het begrotingscriterium ad € 3.179.000, waarvan € 796.000 als acceptabel kwalificeert en voor een bedrag van € 1.846.000 op het voorwaardencriterium. In de jaarstukken (paragraaf bedrijfsvoering) geeft het college hier een nadere toelichting op. Samenvatting rechtmatigheidsverantwoording

Bedragen

Begrotingscriterium (bruto)

€ 3.179.000

Begrotingscriterium (netto)

€ 2.383.000

Voorwaardencriterium (afwijkingen Europese aanbestedingen)

€ 1.846.000

M&O-criterium

€0

Rechtmatigheidsfouten bruto

€ 5.025.000

Rechtmatigheidsfouten netto

€ 4.229.000

In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college een toelichting opgenomen op de rechtmatigheidsbevindingen, welke hoger uitvallen dan de door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringsgrens van € 476.000. Toelichting begrotingsrechtmatigheid Op de programma’s Bestuur en ondersteuning, Openbare orde en veiligheid en Volksgezondheid is sprake van lastenoverschrijdingen van in totaal € 174.000 Er is sprake van overschrijdingen van investeringskredieten van € 622.000. De totale begrotingsoverschrijding bedraagt derhalve € 796.000. Gelet op de kaders die uw raad in het normenkader aan het college heeft meegegeven, kwalificeren deze afwijkingen voor het gehele bedrag van €796.000 als acceptabel. 312018001.25.395 - 12

Naast de overschrijdingen van lasten op programma’s en overschrijdingen op investeringskredieten, is sprake van de volgende begrotingsafwijkingen: Overige begrotingsafwijkingen Onderschrijding lasten programma’s Overschrijding baten programma’s Onderschrijding baten programma’s Onderschrijding kredieten Totaal

Bedrag € 704.000 € 1.412.000 € 267.000 PM € 2.383.000

Op basis van artikel 12 van de Financiële verordening Opmeer 2023 kwalificeren deze afwijkingen als onrechtmatig, omdat deze niet tijdig zijn gemeld. Zoals het college beschrijft in de paragraaf bedrijfsvoering, vloeien de afwijkingen voort uit de normale bedrijfsvoering en zijn deze daarmee passend binnen beleid van de gemeente. Wij adviseren u, bij het actualiseren van de financiële verordening (zie hiervoor ook het volgende tekstblok in ons accountantsverslag), het moment van tijdig melden van begrotingsafwijkingen, nader te duiden in de financiële verordening. In de praktijk zien wij momenteel dat veel gemeenten het tijdig melden van begrotingsafwijkingen gelijk met het aanbieden van jaarrekening door het college aan de raad laten lopen. Toelichting voorwaardencriterium Onder het voorwaardencriterium staan de bevindingen ten aanzien van de interne controle op de rechtmatigheid van de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen vermeld. In het kader van de verbijzonderde interne controle heeft het college onderzocht of de opdrachtverleningen overeenkomstig de richtlijnen voor Europese aanbestedingen zijn gedaan. Bij de interne controle stelde het college vast dat voor 8 dossiers de Europese aanbestedingsregels niet zijn nageleefd. De totale onrechtmatigheidsfout voor 2024 komt uit op een bedrag van € 1.846.000 en is daarmee hoger dan in 2023 het geval was (€ 815.000).

De fouten hebben betrekking op contracten welke Europees aanbesteed hadden moeten worden, die (in voorgaande jaren) zijn aangegaan of uitgaven waar geen contract aan ten grondslag ligt, maar waar uw gemeente al geruime tijd leveringen en diensten afneemt van derden. Op basis van onze controle komen wij tot dezelfde conclusie. Ons oordeel bij uw rechtmatigheidsverantwoording Op basis van onze toetsing aan de wettelijke voorschriften inzake de rechtmatigheidsverantwoording en de kaderstelling door de raad hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording van het college van burgemeester en wethouders een getrouw beeld geeft. De jaarrekening (rechtmatigheidsverantwoording) en het jaarverslag (paragraaf bedrijfsvoering) bevat alle voorgeschreven informatie. Alle verplichte onderdelen zijn toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

312018001.25.395 - 13

Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is aangepast en bevat wijzigingen die relevant zijn vanaf 2025 voor de rechtmatigheidsverantwoording

Op 16 april 2025 heeft het Rijk in het Staatsblad een aantal wijzigingen gepubliceerd van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, het Waterschapsbesluit en het Besluit van 29 oktober 2021 tot wijziging van het Besluit financiële verhouding 2001. De wijzigingen gaan in voor verantwoordingen over het begrotingsjaar 2025. Hieronder hebben wij de belangrijkste wijzigingen die voor u relevant zijn opgenomen. Wijzigingen Besluit accountantscontrole decentrale overheden ▪ In artikel 1 zijn de “begrippen” afwijking, deelverantwoording, financiële rechtmatigheid en openbaar lichaam aangepast; ▪ In artikel 2 is aangegeven dat de goedkeuringstolerantie wordt aangepast. Vanaf het verslagjaar 2025 bedraagt deze 2% van de omvangsbasis. Deze is tot en met 2024 1%. De omvangsbasis is daarbij gelijk aan de totale lasten van de gemeente exclusief de toevoegingen aan de reserves. Tot en met 2024 was de omvangsbasis gelijk aan de totale lasten van de gemeente inclusief de toevoegingen aan de reserves; en ▪ De goedkeuringstolerantie is de som van de afwijkingen in de jaarrekening en onzekerheden in de uitvoering van de controle. Dit betekent dat fouten en onzekerheden gezamenlijk worden afgewogen (lees: opgeteld) ten opzichte van de goedkeuringstolerantie van 2%.

Tot en met 2024 werden fouten (1%) en onzekerheden (3%) afzonderlijk afgewogen. Wanneer fouten en onzekerheden samen meer dan 2% van de omvangsbasis bedragen, dient de accountant een niet-goedkeurende controleverklaring af te geven. Deze aanpassingen zijn relevant voor het intern controleplan van uw gemeente en de uitvoering daarvan. Wijzigingen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten ▪ In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn wijzigingen doorgevoerd, waarmee de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is geformaliseerd. Aan artikel 1 van het BBV zijn daartoe de volgende onderdelen toegevoegd: o Rechtmatigheidsverantwoording; o Verantwoordingsgrens; o Financiële rechtmatigheid; o Rechtmatigheidsfout; en o Onduidelijkheid. De verantwoordelijkheid voor deze verantwoording is daarmee expliciet bij het college neergelegd. ▪

In het BBV is nu expliciet geregeld dat in de paragraaf bedrijfsvoering een beschrijving wordt opgenomen van de maatregelen die worden ondernomen om rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden met betrekking tot de financiële rechtmatigheid te voorkomen.

▪

De paragraaf “Wet open overheid” is een verplichte paragraaf geworden.

312018001.25.395 - 14

▪

In titel 4.7 zijn in artikel 58b de verslaggevingskaders voor de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. Deze zijn: o De jaarrekening bevat een rechtmatigheidsverantwoording. o De rechtmatigheidsverantwoording bevat een overzicht van de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. o De verantwoordingsgrens is een totaalbedrag voor rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. o De gemeenteraad en provinciale staten stellen de verantwoordingsgrens vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. o Voor zover het totaalbedrag aan rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid hoger is dan de verantwoordingsgrens, worden deze in het kader van de financiële rechtmatigheid opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Bij ministeriële regeling wordt voor de rechtmatigheidsverantwoording een model vastgesteld.

De belangrijkste aanpassing is dat de verantwoordingsgrens vanaf 2025 maximaal 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves kan zijn. U kunt als gemeenteraad kiezen voor een verantwoordingsgrens tussen 0% en 2%. Deze aanpassingen zijn relevant voor de jaarrekening 2025 (verantwoording) en uw kaderstelling (verantwoordingsgrens maximaal 2%). Voor een totaalbeeld van de wijzigingen verwijzen wij naar https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2025-99.html. Wij adviseren u om uw kaderstelling, zoals bijvoorbeeld de financiële- en controleverordening, uw controleprotocol en het intern controleplan, te beoordelen en na te gaan of deze nog in de lijn zijn van de recente aanpassingen. Deze wijzigingen kunnen ook invloed hebben op de omvang en inhoud van de interne controlewerkzaamheden die binnen uw gemeente worden gepland en uitgevoerd. Het is derhalve belangrijk om hier tijdig actie op ondernemen.

Het verwachte resultaat van De Veken IV fase 1 is onzeker

Sinds enkele jaren (2020) worden voorbereidingen getroffen voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein De Veken 4, fase 1. De voor deze ontwikkeling benodigde gronden zijn in eigendom van de gemeente Opmeer en zijn op de balans in het onderhanden werk opgenomen. De totale boekwaarde bedraagt ultimo 2024 € 2.733.000 en is als volgt samen gesteld: Bedragen x € 1.000

Bedrag

Inbrengwaarde van de grond

2.376

Kosten van planontwikkeling en voorbereiding

237

Plan structurele voorzieningen en overige bedrijfskosten

68

Financieringskosten

52

Totaal

2.733

Het totaal te ontwikkelen gebied bedraagt 52.944 m2, wat betekent dat de huidige boekwaarde per m2 circa € 51 bedraagt. De exploitatie van dit bedrijventerrein komt te zijner tijd in handen van de Ontwikkelings- en Exploitatiemaatschappij De Veken 4 CV.

312018001.25.395 - 15

Wanneer de voorbereidingsfase is afgerond en de daadwerkelijke exploitatie zal starten, wordt de grond tegen de boekwaarde zoals deze bij de gemeente op de balans staat, overgedragen aan de Ontwikkelings- en Exploitatiemaatschappij De Veken 4 CV, waarin uw gemeente een aandeel van 50% heeft. Na de overdracht komen de risico’s, kosten en opbrengsten van de verdere ontwikkeling ten laste dan wel ten goede van deze CV. De verwachting van het college was dat de ontwikkeling van het bedrijventerrein De Veken IV in 2024 verder opgepakt zou worden en dat overdracht van de gronden naar de projectontwikkelaar plaats zou kunnen vinden. Dit is niet gerealiseerd, omdat er sprake is geweest van bezwaar en beroep tegen het bestemmingsplan “Bedrijventerrein De Veken IV”. Begin 2024 is dit bestemmingsplan vernietigd door de Raad van State, met als gevolg dat de verdere ontwikkeling van de grond voorlopig stil ligt. In 2024 en 2025 zal het college derhalve gaan werken aan een nieuw bestemmingsplan. Op basis van nieuwe inzichten en mogelijkheden zal dan, mede op basis van de uitkomsten van juridisch onderzoek, een globale calculatie opgesteld kunnen worden, welke inzicht gaat geven in de verwachte financiële resultaten van de verdere ontwikkeling.

Bij de actualisatie van de exploitatieberekening voor de jaarrekening 2024 is het college uitgegaan van een ongewijzigd plan ten opzichte van voorgaande jaren. Wel is rekening gehouden met extra tijd voor de planologische en juridische voorbereiding voor het opstellen van een bestemmingsplan. De verwachting van het college is dat dit een vertraging van minimaal 2 jaar geeft. Omdat momenteel nog niet geheel duidelijk is op welke wijze de toekomstige ontwikkeling zal kunnen plaatsvinden, maar het college nog steeds het stellige voornemen heeft tot ontwikkeling van de grondexploitatie, is sprake van een onzekerheid ten aanzien van de waardering van de grondexploitatie. De verwachting van het college is overigens dat de huidige boekwaarde niet tot een verlieslatende exploitatie gaat leiden. Dit is vooral ingegeven door het feit dat de totale oppervlakte van de grondvoorraad dusdanig groot is, dat een andere invulling in deelontwikkeling, tot eenzelfde hoeveelheid uitgeefbaar gebied zou kunnen leiden. In de toelichting op de balans heeft het college deze onzekerheid toereikend toegelicht. Wij adviseren u erop toe te zien dat er in 2025 meer duidelijkheid komt omtrent de toekomstige ontwikkeling van de grond en de daarbij horende resultaatprognose.

Overgang Appa-pensioen wethouders naar ABP

Op basis van de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (Appa) bouwt een wethouder tijdens zijn ambtsvervulling pensioen op. De gemeente voert de Appa uit en betaalt de pensioenen. Voor de opbouw van het wethouders pensioen heeft de gemeente de voorziening “Pensioenen wethouders” getroffen. De voorziening is verplicht op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) en moet voldoende zijn om de opgebouwde wettelijke Appa rechten, vanaf het ingaan van het pensioen van een wethouder, te kunnen dekken. De hoogte van de voorziening wordt jaarlijks gevalideerd door het college op basis van geactualiseerde actuariële berekeningen. Met ingang van 1 januari 2028 worden de pensioenen van de wethouders ondergebracht in het nieuwe pensioenstelsel. Dit is het gevolg van de nieuwe Wet toekomst pensioen (Wtp). Met ingang van 1 januari 2028 worden de opgebouwde pensioenen overgedragen aan het ABP. Om de overstap naar het ABP te maken is het nodig het opgebouwde pensioen te financieren door middel van een eenmalige kapitaalstorting aan het ABP. Hiervoor dient de waarde van de bestaande pensioenaanspraken en 312018001.25.395 - 16

rechten van de (oud) wethouders te worden vastgesteld volgens de ABP-rekenregels. Vervolgens zijn actieve wethouders pensioenpremie verschuldigd aan het ABP en wordt bij het ABP verder het pensioen opgebouwd. Het gevolg van deze overgang naar het ABP is dat de gemeente geen verantwoordelijkheid meer heeft voor de administratie en uitbetaling van Appa pensioenen vanaf 2028. Na de waardeoverdracht zal de voorziening op uw balans komen te vervallen en hoeft geen jaarlijkse aanpassing meer gedaan te worden als gevolg van mutaties en de jaarlijkse aanpassing van de rekenrente. Voor uw gemeente is het van belang om er in de periode tot 2028 voor te zorgen dat voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om de overdracht van deze pensioenaanspraken aan het ABP te kunnen bekostigen. Op de balans is per ultimo 2024 de voorziening “Pensioenaanspraken”, welke per 31 december 2024 is gewaardeerd op € 802.000 en betrekking heeft op opgebouwde pensioenrechten voor (voormalige) wethouders. Wij adviseren u om het verloop en het saldo van deze voorziening in de komende jaren zorgvuldig te blijven monitoren. Daarbij is het onder andere van belang dat u beschikt over een actueel overzicht van alle (ex)politieke ambtsdragers met opgebouwde Appa-rechten, inclusief de exacte hoogte van hun pensioenaanspraken, hun leeftijd, diensttijd en eventuele eerdere overdrachten.

Daarnaast is het essentieel om de ontwikkeling van de rekenrente goed te volgen. Deze rente is een bepalende factor voor de hoogte van de voorziening: een dalende rekenrente vereist mogelijk een bijstorting, terwijl een stijgende rekenrente kan betekenen dat er meer dan nodig in de voorziening is opgenomen. Aangezien uw gemeente verantwoordelijk is voor de overdracht van de pensioenen van alle (voormalige) wethouders van uw gemeente, adviseren wij u te verifiëren of in de voorziening ook daadwerkelijk rekening is gehouden met de opgebouwde rechten van alle voormalige wethouders uit het verleden.

Voorziening Groot onderhoud wegen – dotatie blijft te laag op basis van beheerplan

Bij onze controle over het boekjaar 2023 hebben wij u reeds geïnformeerd over de gevormde voorziening op basis van het Wegenbeheerplan 2023-2026 en dat deze in de toekomst ontoereikend is om de kosten van het groot onderhoud te kunnen dekken vanaf 2031. In het Wegenbeheerplan 2023 – 2026 heeft het college een inschatting gemaakt van de kosten van het meerjarig onderhoud over de periode 2022 – 2031. Deze periode is de basis geweest voor de inschatting van de toekomstige kosten. Op basis van deze inschatting heeft het college vervolgens de noodzakelijke dotatie aan de voorziening voor 2024-2033 bepaald. In 2024 heeft een extra storting plaatsgevonden van € 255.000 boven op de dotatie vanuit het plan van € 231.000.

312018001.25.395 - 17

Van het (verwachte) verloop van de voorziening kan volgende overzicht worden gegeven: Jaar 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033

Stand 1-1 1.446.000 1.237.000 1.010.000 920.000 860.000 804.000 699.000 394.000 -476.000 -706.000

Dotatie 486.000 231.000 231.000 231.000 231.000 231.000 231.000 231.000 231.000 231.000

Onttrekking 695.000 458.000 321.000 291.000 287.000 336.000 536.000 1.101.000 461.000 529.000

Stand 31-12 1.237.000 1.010.000 920.000 860.000 804.000 699.000 394.000 -476.000 -706.000 -1.004.000

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat over de gehele planperiode er sprake is van een tekort van € 1 miljoen. Omdat een voorziening niet negatief mag worden, lijkt de jaarlijkse dotatie vanaf 2024 € 100.000 te laag te zijn. Dit hebben wij als controleverschil in ons oordeel meegewogen. Wat daarbij meespeelt is dat bij de totstandkoming van het plan in 2022, is gerekend met prijzen die gebaseerd zijn geweest op prijspeil 2022 en er nog geen verdere indexatie heeft plaatsgevonden. In de onttrekking 2024 is dit ook zichtbaar. Er was geraamd dat een bedrag van € 586.000 onttrokken zou worden aan de voorziening, echter de gerealiseerde onttrekking is uitgekomen op € 695.000 en daarmee fors hoger. Inflatie, dus prijsstijgingen, en verschuivingen in jaarlijkse planning spelen daarbij een rol. Daarnaast is per 1 januari 2023 het beheer van de buitenwegen overgedragen door het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier aan uw gemeente. Vanaf 2023 is uw gemeente ook verantwoordelijk voor het onderhoud aan de overgedragen wegen. Hiermee is bij het opstellen van het Wegenbeheerplan 2022-2026 geen rekening gehouden. Ter dekking van de mogelijke kosten van onderhoud ten aanzien van de overgedragen wegen is de bijdrage van € 1.129.000 die het Hoogheemraadschap aan uw gemeente heeft betaald, beschikbaar in de reserve Wegen.

Omdat het inschatten van de kosten over een langere periode vaak tot schattingsonzekerheden leidt of kan leiden, heeft het college destijds aangegeven dat na een periode van 5 jaar een evaluatie van het plan en de inschatting van de kosten gemaakt zou worden. Hoewel het plan in feite 2 jaar later tot uitvoering is gekomen (2024) dan destijds was beoogd (2022) adviseren wij u, mede door het mogelijke tekort over de totale planperiode van 10 jaar en het feit dat de kosten van groot onderhoud van de overgedragen wegen door het Hoogheemraadschap nog niet meerjarig zijn doorgerekend, de actualisatie zo spoedig mogelijk op te pakken, maar uiterlijk in 2026.

312018001.25.395 - 18

Egalisatievoorzieningen voor overige kapitaalgoederen nog (steeds) niet gevormd

In de jaarrekening zijn nog diverse bestemmingsreserves voor groot onderhoud aan uw kapitaalgoederen opgenomen. In eerdere rapportages hebben wij aangedrongen op de noodzaak om onderliggende beheerplannen te actualiseren en financieel te vertalen, zodat er voor het groot onderhoud aan al uw kapitaalgoederen weer voorzieningen zijn. Het is wederom niet gelukt om hier stappen in te maken. Wij adviseren u hier een haalbare planning voor op te stellen. Wat wij in dat verband momenteel nog steeds zien is dat de prijs die u betaalt aan de partijen die het onderhoud voor u uitvoeren, als gevolg van inflatie en schaarste fors hoger worden. Daarnaast blijkt ook regelmatig dat een gepland werk in een latere periode pas uitgevoerd wordt of hoeft te worden. Met name de prijsstijgingen momenteel vragen om alertheid bij het jaarlijks beoordelen van de toereikendheid van de voorzieningen of de meerjarendotatie. Wanneer de meerjarendotatie in voorgaande jaren tegen een lagere prijs is ingerekend dan waar momenteel het onderhoud voor wordt uitgevoerd, kan dat een indicatie zijn dat de meerjarendotatie mogelijk te laag is (geworden). Daarom is het van belang dat u periodiek aandacht besteed aan het (blijvende) voorspellende karakter van uw plannen.

Uw onderhoudsplannen bevatten straks ook aannames (bijvoorbeeld lengtes, dieptes, mate van verontreiniging et cetera) om tot een inschatting van deze kosten te komen in de komende jaren. Om de plannen actueel te houden, is het van belang deze aannames periodiek te toetsen. Een belangrijk instrument hierbij is het zogenaamde “backtesting”. Dit betekent dat nadat een onderhoudsactiviteit heeft plaatsgevonden, u een vergelijking maakt tussen de werkelijke kosten voor het groot onderhoud en de geplande kosten en op de gerealiseerde hoeveelheden ten opzichte van het plan. Hiermee krijgt u inzicht of het opgenomen bedrag in de voorziening toereikend was. Eventuele afwijkingen kunnen immers een indicatie zijn dat gemaakte schattingen onjuist zijn. Wij adviseren u met bovenstaande rekening te houden.

In het kader van de rechtmatigheidscontrole is het onder meer van belang dat u tijdig vaststelt dat aanbestedingen overeenkomstig De afwijkingen van het de geldende wet- en regelgeving zijn gedaan. Op grond van het normenkader zijn voor de rechtmatigheidscontrole de Europese Europees aanbestedingen van belang. Wanneer sprake is van afwijkingen, dan werken deze door als bevinding van het college in de aanbestedingsbeleid zijn rechtmatigheidsverantwoording. hoger dan voorgaande jaren en werken door in de Bij de interne controle stelde het college vast dat voor 8 dossiers de Europese aanbestedingsregels niet zijn nageleefd. De totale onrechtmatigheidsfout voor 2024 komt uit op een bedrag van € 1.846.000 en is daarmee hoger dan in 2023 het geval was (€ rechtmatigheids815.000). De fouten hebben betrekking op contracten welke Europees aanbesteed hadden moeten worden, die (in voorgaande verantwoording jaren) zijn aangegaan of uitgaven waar geen contract aan ten grondslag ligt, maar waar uw gemeente al geruime tijd leveringen en diensten afneemt van derden. Naast afwijkingen van Europees aanbestedingsbeleid, is bij de interne controle ook geconstateerd dat sprake is geweest van afwijkingen van uw interne inkoopbeleid. Omdat het interne inkoopbeleid niet is opgenomen in het normenkader, werken deze afwijkingen niet door in de rechtmatigheidsverantwoording van het college.

312018001.25.395 - 19

In accountantsverslagen van voorgaande jaren hebben wij een aantal adviezen gegeven, welke wij hierna herhalen. De opvolging van deze adviezen is van belang om het risico op fouten te beperken in de toekomst. De adviezen zijn: ▪ ▪

▪

Onzekerheden sociaal domein – prestatielevering (nog) niet vastgesteld

Bewustwording in de gehele organisatie creëren en kennis van de EU Aanbestedingsregels te verdiepen en te verbreden bij alle budgethouders. Gebruik voor de opdrachtverlening altijd een startformulier, dat aansluit op de vragen die relevant zijn bij het beoordelen dat de juiste keuze wordt gemaakt, inclusief documentatie/onderbouwing. Dit moet gebeuren in de 1e lijn, door het team dat de opdracht verstrekt. Zorg ervoor dat er altijd een reële opdrachtraming beschikbaar is.

Het vaststellen dat de prestaties in het kader van de Wmo ZIN en Jeugdwet ZIN zijn geleverd, wordt op twee manieren vastgesteld, namelijk: ▪ Enerzijds via de productieverantwoordingen van de zorginstelling die zijn voorzien van een controleverklaring met goedkeurend oordeel van de accountant van de zorginstellingen. Zorginstellingen zijn op basis van het “Algemeen accountantsprotocol financiële productieverantwoording Wmo en Jeugdwet 2024” verplicht bij productieverantwoordingen boven de € 125.000 een controleverklaring van de accountant van de zorginstelling toe te voegen. De accountant stelt bij de controle onder andere vast dat de zorg is geleverd. ▪ Anderzijds door bij productieverantwoordingen zonder controleverklaring, of in die gevallen waar geen goedkeurende controleverklaring is verstrekt, het college van burgemeester en wethouders aanvullende controles uit te laten voeren om vast te stellen dat de prestatie zijn geleverd. Dit kan bijvoorbeeld door middels een telefonische enquête vast te stellen dat de cliënt de zorg heeft ontvangen. Over 2024 is in totaal € 3.000 (2023: € 71.000) aan bestedingen in het kader van de Wmo ZIN en in totaal € 203.000 (2023: € 202.000) aan bestedingen in het kader van Jeugdwet ZIN (nog) niet voorzien van een productieverantwoording met (goedkeurende) controleverklaring van de accountant van de zorginstelling.

Omdat het college van burgemeester en wethouders geen aanvullende controles heeft uitgevoerd in 2024 ten aanzien van deze bestedingen is er geen zekerheid verkregen dat prestaties daadwerkelijk geleverd zijn. Wij hebben daarom in totaal € 3.000 aan bestedingen in het kader van Wmo ZIN en € 203.000 aan bestedingen in het kader van Jeugdwet ZIN als onzeker aangemerkt. Deze cumulatieve onzekerheden passen binnen grenzen voor goedkeuring. Voor 2024 en verder adviseren wij u om na te denken hoe u de afhankelijkheid van zorginstellingen en de door hen afgegeven productieverantwoordingen met controleverklaring, kan beperken en door zelfstandig onderzoek uit te voeren de onzekerheden kan verminderen. Wij denken hierin graag met u mee.

312018001.25.395 - 20

Onzekerheden Pgb’s (Wmo en Jeugdwet) – prestatielevering (nog) niet vastgesteld

Bij de controle op de Persoonsgebonden budgetten (Pgb’s) voor de Wmo en de Jeugdwet is het van belang om de rechtmatigheid van de lasten vast te stellen. Uw gemeente kent de Pgb’s toe voor jeugdzorg en Wmo. De Pgb-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2024 verstrekt vanwege diverse rechtmatigheidsafwijkingen. De SVB beoordeelt een deel van de bestedingen ten laste van de pgb-budgetten als onrechtmatig. Voor uw gemeente gaat dit om verwaarloosbare bedragen. De Auditdienst SVB controleert niet de prestatielevering die ten grondslag dient te liggen aan de Pgb's, omdat de SVB niet op prestatielevering toetst. Daarom dient de gemeente zelfstandig onderzoek naar de prestatielevering uit te voeren, bijvoorbeeld aan de hand van de BADO-notitie "PGB-verantwoording/controle door gemeenten" d.d. 13 maart 2018, om vast te stellen dat er daadwerkelijk prestaties aan de Pgb's ten grondslag liggen. Uw college heeft, net als voorgaand jaar, een dergelijk onderzoek naar de prestatielevering van de Pgb's niet uitgevoerd. Op basis hiervan hebben wij de gehele massa aan Pgb’s € 45.000 (2023: € 56.600) als onzeker gekwalificeerd. Dit betekent overigens niet dat wij fouten hebben geconstateerd.

Wet normering topinkomens (WNT)

De Wet normering topinkomens (WNT) regelt de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, en stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Bij wet is vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging over 2024 van € 233.000 niet te boven gaat. Daarnaast dienen gemeenten het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Ook dienen de ontvangen vergoedingen die bij andere WNT-plichtige instellingen zijn ontvangen te worden verantwoord in de WNTverantwoording. Aangezien het voor ons niet mogelijk is de volledigheid vast te stellen van de dienstbetrekkingen en de ontvangen vergoedingen, is in de Regeling Controleprotocol WNT opgenomen dat wij de anticumulatiebepaling niet hoeven te controleren. In onze controleverklaring is dit ook als zodanig toegelicht.

De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden. In 2024 is voor geen van de topfunctionarissen en overige medewerkers sprake van een overschrijding van de grensbedragen. In het kader van de WNT attenderen wij u erop dat u de plicht heeft om uiterlijk 1 juli 2025 uw WNT-verantwoording over het kalenderjaar 2024 via internet op een algemeen toegankelijke wijze openbaar te maken, voor een periode van tenminste zeven jaar. Indien op grond van andere op de verantwoordelijke van toepassing zijnde regelgeving of een besluit een later tijdstip waarop het financieel verslaggevingsdocument openbaar moet worden gemaakt geldt, is die latere datum de uiterlijke datum van openbaarmaking. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarrekening met daarin de WNT-verantwoording over het kalenderjaar 2023 en eerdere jaren is gepubliceerd.

312018001.25.395 - 21

Geen fouten en onzekerheden met betrekking tot de SiSabijlage 2024

Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 onder Single information, Single audit (SiSa) vallen. Wij doen dit met een tabel, die ook opgenomen moet worden als er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Per regeling is hierin aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Wij merken op dat wij geen fouten of onzekerheden hebben geconstateerd die groter zijn dan € 125.000 (of groter dan de rapporteringsgrens) zoals voorgeschreven via de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa (en het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol met bijhorend normenkader voor de rechtmatigheidscontrole). In overeenstemming met de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa is de tabel leeg als er geen bevindingen zijn. De tabel met fouten en onzekerheden treft u in hoofdstuk 6 van dit accountantsverslag aan.

Baten bij gemaakte transitiekosten opvang Oekraïners niet in de jaarrekening verantwoord

In 2024 heeft de gemeente kosten gemaakt inzake de transitiekosten voor de opvang van Oekraïners. Voor deze kosten heeft u de mogelijkheid om een vergoeding te ontvangen vanuit het Rijk. De gemeente heeft deze vergoeding aangevraagd en in de loop van 2025 ook beschikt gekregen. Er is in 2024 voor een bedrag van € 79.000 aan lasten verantwoord. Omdat u een positieve beschikking vanuit het Rijk ontvangen heeft, worden deze kosten volledig gedekt vanuit het ministerie. Er dient dan ook een bate ter grootte van de gemaakte kosten ad € 79.000 verantwoord te worden. Deze bate is echter niet verantwoord, waardoor wij dit als controleverschil hebben meegewogen in onze foutenevaluatie.

312018001.25.395 - 22

4.

Interne beheersing

312018001.25.395 - 23

4. Interne beheersing Kernboodschappen interim- Naar aanleiding van de interim-controle hebben wij een managementletter aan het college uitgebracht, welke ook is gedeeld met de auditcommissie. Voor een nadere duiding van onze opmerkingen en aanbevelingen uit de managementletter 2024 verwijzen wij controle 202 daarnaar. Hieronder hebben wij de samenvatting uit de managementletter opgenomen. Diverse aandachtspunten uit onze managementletter worden inmiddels door uw organisatie opgepakt. Tijdens de volgende interimcontrole zullen wij de voortgang op deze punten opnieuw beoordelen en u daarover informeren.

312018001.25.395 - 24

5.

Overige aangelegenheden

312018001.25.395 - 25

5. Overige aangelegenheden Geen meningsverschil met het college van burgemeester en wethouders

Er zijn geen meningsverschillen met het college van burgemeester en wethouders geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het college en de medewerkers van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Bevestigingen van het college van burgemeester en wethouders ontvangen

Wij hebben namens het college van burgemeester en wethouders op 12 juni 2025 een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.

Naleving van wet- en regelgeving

Wij hebben geen kennis van te rapporteren omstandigheden in verband met het niet-naleven van wet- en regelgeving met uitzondering van de bevindingen die het college heeft opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording ten aanzien van het naleven van regelgeving met betrekking tot Europese aanbestedingen.

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden zijn geen bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen.

Geen aanwijzingen van fraude

In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Wij merken op dat onze controle niet specifiek is ingericht op het ontdekken van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd met het controleteam en met het (financieel) management van de gemeente Opmeer, waarbij wij de nadruk hebben gelegd op de vermoedens van materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of werknemers die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn op de jaarrekening, zijn betrokken.

312018001.25.395 - 26

Wij hebben werkzaamheden uitgevoerd die gericht waren op het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben significante en ongebruikelijke transacties met behulp van gegevensanalyses onderzocht. Wij hebben een materieel frauderisico onderkend op het betalen van facturen zonder dat er een prestatielevering aan ten grondslag ligt en op het uitvoeren van handmatige uitgaande betalingen die niet het reguliere factuurbetalingsproces hebben doorlopen. Wij hebben daartoe detailcontroles uitgevoerd op inkoopfacturen en daarbij vastgesteld dat de onderliggende prestatie is geleverd. Daarnaast hebben wij aanvullende analyses gedaan op crediteuren en de betaalregels uit de bankapplicaties waarbij wij ons hebben gericht op het voorkomen van betalingen naar dezelfde crediteur met verschillende bankrekeningnummers en het voorkomen van betalingen naar buitenlandse rekeningnummers. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude ten aanzien van het betalen van inkoopfacturen, waarbij de prestatielevering achterwege blijft.

Hoewel wij op grond van de controle- en overige standaarden een kritische houding moeten hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, merken wij op dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van materiële fraude. Op 1 april 2025 heeft het college het “Frauderisicobeleid gemeente Opmeer” vastgesteld. In de bijlage bij dit beleidsdocument is een eerste uitwerking van een frauderisicoanalyse opgenomen, waarbij ook beheersmaatregelen en een risicoclassificatie (hoog, midden of laag) is gegeven. Hiermee is opvolging gegeven aan eerdere adviezen die wij hebben gegeven. Bij een volgende controle zullen wij nagaan of de beheersmaatregelen bij de onderkende risico’s ook zijn uitgevoerd. De frauderisicoanalyse zou naar onze mening nog versterkt kunnen worden, door de risico’s ook te kwantificeren op basis van de kans dat het risico zich voordoet en de impact, ofwel de mogelijke financiële schade die u zou kunnen oplopen. Tenslotte willen wij meegeven dat het naar onze mening ook belangrijk is om de onderkende risico’s te delen met de auditcommissie.

Bevestiging onafhankelijkheid

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen Publieke Sector Accountants ingebed. In overeenstemming met Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder de Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO) van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college en de gemeenteraad. Op basis van onze toetsing concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij gemeente Opmeer in 2024 voldoende is gewaarborgd en bevestigen wij dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Opmeer in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast.

312018001.25.395 - 27

Een overzicht van de aanvullende dienstverlening hebben wij hieronder opgenomen. Aanvullende dienstverlening Controle financiële verantwoording Heerenweide 2024

Controleverschillen

Aard van de fouten en onzekerheden Fouten baten en lasten Baten bij gemaakte transitiekosten opvang Oekraïners niet in de jaarrekening verantwoord Dotatie voorziening wegen te laag obv MJOP Verplichting te hoog onderwijsroute Totaal fouten baten en lasten (per saldo resultaat te laag verantwoord)

Getrouwheid € 79.000 € 100.000 € 24.000 € 3.000

Presentatiefout activa en passiva - niet gesaldeerd (balanstotaal te hoog verantwoord)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=d46dc814-4fc3-49a8-b2c0-c3e36ce7a9a9