Eindverslag van de verkenning - KERN8
Tekst van het document
Eindverslag Coalitievorming | KERN8 1 EINDVERSLAG VERKENNING COALITIEVORMING OPMEER 2026 Van : KERN8 Aan : De gemeenteraad van Opmeer Datum : 1 april 2026 1. INLEIDING EN CONTEXT Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 is KERN8 als grootste fractie uit de verkiezingen naar voren gekomen. In die hoedanigheid heeft KERN8 het initiatief genomen om verkennende gesprekken te voeren met de overige fracties in de gemeenteraad, met als doel te onderzoeken welke mogelijkheden er bestaan voor de vorming van een stabiel en toekomstgericht college. Voorafgaand merken wij op dat wij de griffie bedanken voor de ondersteuning bij dit proces en de zorgvuldige verslaglegging. Daarbij is afgesproken dat deze verslaglegging vertrouwelijk wordt behandeld. Vanwege de tijdelijke afwezigheid van lijsttrekker Erik Mooij is deze verkenning uitgevoerd door Mario Appelman en John Hoogkamer. De gesprekken vonden plaats in een open setting, waarin alle betrokken partijen in de gelegenheid zijn gesteld hun standpunten, prioriteiten en randvoorwaarden voor eventuele samenwerking toe te lichten. De focus lag op het overbruggen van verschillen en het verkennen van een gemeenschappelijk fundament voor de opgaven waar Opmeer voor staat, met nadrukkelijke aandacht voor uitvoerbaarheid en bestuurlijke stabiliteit. 2.
UITSLAG Met een opkomst van 57,5% (2022: 53,5%) zijn in totaal 5.853 geldige stemmen uitgebracht. De kiesdeler bedroeg 390,2. Eindverslag Coalitievorming | KERN8 2 De zetelverdeling is als volgt: Partij Stemmen Zetels 2026 Zetels 2022 Verschil KERN8 1336 3 0 +3 CDA 1284 3 4 -1 VVD 1037 3 2 +1 Gemeentebelangen 795 2 2 0 LPO 749 2 2 0 GL/PvdA 652 2 2 0 De restzetels zijn verdeeld over VVD, LPO en GL/PvdA. 3. AANPAK EN METHODIEK De gesprekken met de fracties van CDA, VVD, Gemeentebelangen, GroenLinks-PvdA en LPO zijn gevoerd aan de hand van een gestructureerde opzet, waarbij zowel inhoudelijke als bestuurlijke aspecten zijn besproken. Centraal stonden: • de belangrijkste beleidsopgaven voor de komende bestuursperiode; • de financiële positie van de gemeente; • de wijze van samenwerken en bestuurlijke cultuur; • de vraag in hoeverre sprake is van inhoudelijke en bestuurlijke aanknopingspunten voor samenwerking. De gekozen werkwijze was erop gericht niet alleen algemene standpunten te inventariseren, maar ook om de praktische uitvoerbaarheid en onderlinge samenhang van mogelijke keuzes te toetsen. 4. INHOUDELIJKE HOOFDTHEMA’S 4.1 Financiële positie In alle gesprekken is het brede bewustzijn bevestigd van de financiële opgaven richting 2028.
Partijen onderkennen de noodzaak van tijdige voorbereiding op financiële onzekerheden, het maken van structurele keuzes, zorgvuldig reservebeheer en een evenwichtige afweging tussen lasten, voorzieningen en investeringen. Ook is gesproken over de rol van prioritering, efficiency en bestuurlijke keuzes in het waarborgen van een financieel stabiele koers. Eindverslag Coalitievorming | KERN8 3 4.2 Wonen en ruimtelijke ontwikkeling Wonen en ruimtelijke ontwikkeling worden door alle partijen als prioritaire opgaven beschouwd. Er bestaat brede overeenstemming over de noodzaak tot versnelling van woningbouw, het borgen van betaalbaarheid, het bevorderen van doorstroming en het versterken van regie op lokale ontwikkelingen. Verschillen tussen partijen liggen met name in schaal, vorm, inzet van instrumenten en de verhouding tussen lokale en regionale sturing. 4.3 Gemeentelijk woningbezit (GWB) Het gemeentelijk woningbezit is in de gesprekken aangemerkt als een strategisch relevant beleidsvraagstuk. Daarbij is gesproken over behoud van zeggenschap, inzet voor volkshuisvestelijke doelen en borging op langere termijn. De mate van urgentie en de gewenste oplossingsrichtingen verschillen per partij. 4.4 Bestuurlijke organisatie en samenwerking In alle gesprekken is aandacht besteed aan de bestuurlijke organisatie en samenwerking, zowel intern als in de relatie met de samenleving.
Terugkerende thema’s zijn transparantie, communicatie, participatie, interne samenwerking en het voorkomen van onnodige escalaties. Breed wordt onderkend dat een stabiele bestuurscultuur, duidelijke onderlinge verhoudingen en een goede verbinding met inwoners en ondernemers essentieel zijn voor effectief bestuur. 5. BEVINDINGEN TEN AANZIEN VAN DE POLITIEKE VERHOUDINGEN De gesprekken laten zien dat er binnen de gemeenteraad zowel inhoudelijke raakvlakken als duidelijke verschillen bestaan. 5.1 Bereidheid tot samenwerking Bij vier van de vijf politieke partijen is gebleken dat mogelijk een basis ligt voor inhoudelijke samenwerking op belangrijke dossiers. • Bij het CDA is naar voren gekomen dat op dit moment geen basis wordt gezien voor deelname aan een coalitie met KERN8. Gezien de vertrouwelijkheid van de gesprekken kan hierover slechts worden opgemerkt dat de daarbij aangedragen bezwaren niet primair gelegen zijn in inhoudelijke verschillen tussen de politieke uitgangspunten en verkiezingsprogramma’s; • Tegelijkertijd is bij de overige vier fracties de bereidheid aanwezig om de mogelijkheden tot collegevorming verder te verkennen.
Eindverslag Coalitievorming | KERN8 4 5.2 Inhoudelijke overlap en verschillen Op hoofdlijnen kan worden vastgesteld dat: • er op belangrijke dossiers sprake is van gedeeltelijke overlap in ambities en doelstellingen; • maar dat de invulling en prioritering daarvan per partij verschillen. Mogelijke samenwerking vraagt daarmee in alle gevallen om nadere uitwerking, afstemming en bereidheid tot het maken van keuzes. 5.3 Bestuurlijke cultuur De wijze van samenwerken en de bestuurlijke cultuur zijn in de gesprekken nadrukkelijk aan de orde geweest. Daaruit blijkt dat: • partijen het belang van respectvolle en constructieve samenwerking onderschrijven; • maar dat de perceptie van elkaars stijl en werkwijze uiteenloopt. Dit vormt een aandachtspunt voor een eventueel vervolgproces. 6. CONCLUSIE Op basis van de gevoerde gesprekken kan worden geconcludeerd dat: • er binnen de fracties meerdere inhoudelijke aanknopingspunten bestaan voor samenwerking; • partijen verschillen in hun beoordeling van de bestuurlijke en politieke randvoorwaarden; • dat verdere concretisering en explicitering van standpunten noodzakelijk is om te bepalen welke combinatie van partijen kan komen tot een stabiel en werkbaar college. De verkenning heeft daarmee een eerste beeld opgeleverd van zowel de inhoudelijke mogelijkheden als de bestuurlijke verhoudingen. 7.
AANBEVELINGEN VOOR HET VERVOLG 7.1 Vervolgstap in het proces Uit de gesprekken is naar voren gekomen dat verschillende samenwerkingsvarianten denkbaar zijn, waaronder ook varianten die voortbouwen op bestaande verhoudingen. De verkenning laat zien dat op onderdelen uiteenlopende beelden bestaan over de bereidheid tot Eindverslag Coalitievorming | KERN8 5 samenwerking, hetgeen het belang van nadere verduidelijking onderstreept. Voor een doelmatig vervolg van het proces is het van belang dat partijen in deze fase expliciet duidelijkheid geven over hun bereidheid om bestaande samenwerkingen voort te zetten dan wel nieuwe verkenningen aan te gaan. Dit draagt bij aan een transparant en efficiënt proces en voorkomt onnodige vertraging in de verdere coalitievorming. 7.2 Vervolgproces Indien de gemeenteraad oordeelt dat verdere verdieping wenselijk is, stellen wij het volgende voor: 1) Aanwijzen van een informateur In het kader van het vervolgproces kan worden overgegaan tot het aanwijzen van een informateur. In deze fase achten wij een persoon die niet is verbonden aan een politieke partij binnen Opmeer wenselijk. KERN8 heeft zich op deze vervolgstap voorbereid en zal, indien de raad besluit tot aanwijzing van een informateur, een concrete kandidaat voordragen.
2) Verdieping op inhoudelijke dossiers Het is wenselijk om op de belangrijkste thema’s – waaronder financiën, woningbouw en gemeentelijk woningbezit – een nadere inhoudelijke uitwerking te maken. 3) Afspraken over samenwerking en bestuursstijl Gelet op de gesprekken verdient het aanbeveling om expliciet aandacht te besteden aan onderlinge werkwijze, communicatie en bestuurlijke samenwerking. 4) Ruimte voor meerdere scenario’s Het is van belang dat in het vervolgproces verschillende samenwerkingsmogelijkheden zorgvuldig worden verkend, zodat de gemeenteraad een weloverwogen keuze kan maken. 8. SLOT Met deze rapportage wordt beoogd de gemeenteraad een feitelijk en evenwichtig beeld te geven van de eerste verkennende gesprekken. De verantwoordelijkheid voor de uiteindelijke coalitievorming en de invulling daarvan ligt bij de gemeenteraad, waarbij een zorgvuldig en constructief vervolgproces van belang is. Eindverslag Coalitievorming | KERN8 6 Namens KERN8, M.P.J. Appelman J.P.A. Hoogkamer