CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

Brief Landschap Noord-Holland voor de gemeenteraad_ voor agenda vanavond (geanonimiseerd)

Oordeelsvormende raadsvergadering 6 maart 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Spreekrecht burgers: uiterlijk 24 uur voor aanvang vergadering melden bij de griffier2.840 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

v

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) e

Verzonden:

06-03-2025

14:01

Aan: Griffier Opmeer <griffier@opmeer.nl>

Onderwerp: Brief Landschap Noord-Holland voor de gemeenteraad, voor agenda vanavond Geachte griffie van de gemeente Opmeer, Landschap Noord-Holland wil graag de bijgesloten brief naar de leden van de gemeenteraad versturen. De brief is bedoeld voor het agendapunt 5 "Gebiedsvisie Hoogwoud-Oost” op de agenda van de gemeenteraadvergadering van vanavond, 6 mei.

Hopelijk kunt u het als “Ingekomen stuk” aan de agenda toevoegen.

Alvast bedankt,

Met vriendelijke groet,

(geanonimiseerd) D

(geanonimiseerd) | (geanonimiseerd) e B Postbus 222,

1850 AE Heiloo

www.landschapnoordholland.nl

> Landschap Noord-Holl

Landschap Noord-Holland

Gemeenteraad Opmeer Postbus

199

1715

SPANBROEK

ZK

Verzonden per e-mail naar griffier@opmeer.nl

Heiloo, 6 maart 2025 Betreft: Raadsvoorstel gebiedsvisie Hoogwoud-Oost

(geanonimiseerd) Behandeld door: N

E-maikre: Ons kenmerk:

(geanonimiseerd) 25-012

Geachte leden van de gemeenteraad,

Op 6 maart bespreekt u het Raadsvoorstel gebiedsvisie Hoogwoud-Oost. Landschap Noord-Holland is de eigenaar en beheerder van het natuurgebied “Opmeerder Wuiver”. Onderdeel van de gebiedsvisie is het voornemen om een randweg door dit gebied aan te leggen, en woningbouw tot aan de rand van onze percelen mogelijk te maken. In het raadsvoorstel zijn onder het kopje “kanttekeningen” de volgende zinnen opgenomen: Opgemerkt wordt dat Landschap Noord-Holland, eigenaar van het beoogde met een weg te doorkruisen NNN gebied,

heeft laten weten dt verplaatsen en/of compensatie alleen onder zeer zwaarwegende omstandigheden een optie kan zijn. Eerder had Landschap Noord-Holland nog te kennen gegeven om de compensatie te overwegen. Door middel van deze brief willen we een toelichting geven op onze bezwaren.

1)

Opmeerder Wuiver is een beschermd natuurgebied

De Opmeerder Wuiveris niet alleen eigendom van Landschap Noord-Holland, maar ook een wettelijk beschermd

natuurgebied. Het is onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). De provincie heeft in haar omgevingsverordening regels opgenomen over de juridische bescherming van het NNN. Deze regels zijn bindend. De gemeente moet het gebied in de eigen ruimtelijke plannen een bestemming geven als natuurgebied, en de

natuurwaarden goed beschermen. Het plangebied van Hoogwoud-Oost is geen onderdeel van het (provinciaal) Beschermd Landschap, het voormalige

BPL. In tegenstelling tot grote delen van uw gemeente, welke wel zijn aangewezen als "Beschermd Landschap”, is het landschap in het plangebied niet provinciaal beschermd. De gemeente is dan ook direct verantwoordelijk voor een landschappelijke verantwoorde inpassing van de plannen. Er zijn hierbij geen juridisch bindende kaders waarmee

rekening hoeft te worden gehouden. Bij het opstellen van de gebiedsvisie moet de gemeente dus wel voldoen aan de provinciale regelgeving over natuurbescherming, maar niet aan de regels over Beschermd Landschap.

Postbus 222

7088-006

1850 AE Heiloo Schuine Hondsbosschelaan 45-A 1851

HN

Heiloo

4400

BTW

Einfo@landschapnoordholland.nl __

wwwlandschapnoordholland.nl K.K.

Amsterdam

nr.

37073325

nr.

NL8037.56.239.B01

_ IBAN NLSO RABO 0119 139502 BIC-CODE RABONL2U

Landschap Noord-Holland

2)

Aantasting mag alleen in uitzonderlijke gevallen

Er zijn door de provincie in haar omgevingsverordening drie redenen genoemd waarom nieuwe activiteiten toch zijn

toegestaan binnen een natuurgebied: 1) Groot openbaar belang, en ontbreken van reële alternatieven 2)

Meerwaarde:

3)

Bewerkte wijziging van een bestaande activiteit.

het plan zorgt voor een duidelijk aantoonbare meerwaarde voor de natuur

Als eerste stap moet in kaart worden gebracht welke negatieve gevolgen er te verwachten zijn. Hiertoe moet er een toetsing worden uitgevoerd aan de zogenaamde “wezenlijke kenmerken en waarden’: In het geval van de Opmeerder Wwuiver zijn deze kwaliteiten als volgt omschreven:

De Weel, de Weijdemeer en graslandreservaten de Gouw Open landschap met extensieve graslanden voor weidevogels, aardkundige waarden

‘t Laag en Opmeerder Wuiver liggen tussen de getijde-inversieruggen, wat lager in het landschap. Deze gebieden kennen een bijzonder microreliëf. (..) Lekermeer, Benningbroek, Opmeerder Wuiver en een deel van de polder Berkmeer zijn van belang voor weidevogels. Meest kenmerkend voor de graslandreservaten zijn het microreliëfen de openheid.

Het microreliëf samen met variatie in bodemsamenstelling zorgt voor structuurrijk grasland met gevarieerd bodemleven en vegetatie. Opmeerder Wuiver is botanisch interessant met soortenrijke vegetaties langs de slootkant en kamgras op de veenkade. Volgens de provincie is het natuurgebied vooral belangrijk vanwege de aardkundige waarden als “microreliëf” en het voorkomen van weidevogels. Het gebied is niet aangewezen als “stapsteen” of “verbindingszone”.

3)

Waarden zijn niet te vervangen

De provincie heeft niet alleen een omschrijving van de natuurwaarden in haar provinciale verordening opgenomen,

maar bepaalt ook hoe uniek het gebied is. In deze waardering is aangegeven in hoeverre een kwaliteit vervangbaar is. Een bos is n principete vervangen door aanleg van een bos op een andere locatie, maar een eeuwenoud landschap is niet vervangbaar. De vervangbaarheid van de Opmeerder Wuiver is als volgt omschreven: De vervangbaarheid van de graslandreservaten is klein, doordat de bodemopbouw en samenstelling uniek is door de

getij-inversieruggen. Dit is een onvervangbare kwaliteit die ook de waarde als weidevogelgrasland versterkt. Daarnaast geldt dat de fysieke kenmerken van de getij-inversieruggen en welvingen niet significant mogen worden aangetast, zodat de aardkundige waarden en de ontstaansgeschiedenis via het aardkundig monument behouden blijven.

In combinatie met de openheid van de graslandreservaten is het gebied in zijn totaliteit onvervangbaar. Binnen het gebied zouden agrarische landen met vergelijkbare aardkundige kwaliteiten tot eenzelfde waarde kunnen

ontwikkelingen, in een relatief korte tijd (<10 jaar). De combinatie van aardkundige waarden en openheid maakt het gebied onvervangbaar.

4)

Gebiedsvisie bevat geen uitspraak over haalbaarheid compensatie

In bijlage 2 van de gebiedsvisie ("Quickscan Flora en Fauna”) is door de gemeente een toetsing opgenomen aan de

provinciale regels over natuurbescherming. In deze toets is wel een correcte omschrijving opgenomen van de natuurwaarden, maar niet van de “waardestelling”. Er is niet ingegaan op de onvervangbaarheid van de openheid en de aardkundige waarden.

Landschap Noord-Holland

De gemeente concludeert het volgende:

Er blijven effecten over met betrekking tot de oppervlakte en samenhang NNN, en het leefgebied van de weidevogels. Het i mogelijk deze aantasting aan het NNN te compenseren, indien dit op basis van een van de drie afwijkingsmogelijkheden, zoals benoemd in artikel van de provinciale Omgevingsverordening, kan worden

onderbouwd.

Het plan kan plaatvinden indien aan alle voorwaarden wordt voldaan die er gelden voor de betreffende

afwijkingsmogelijkheid. Hiertoe dient een onderbouwing opgenomen te worden in een compensatieplan. Daarnaast dient in het compensatieplan beschreven te worden welke maatregelen worden genomen om de resterende effecten

(die optreden als gevolg van de activiteit) te compenseren. Afhankelijk van de gekozen afwijkingsmogelijkheid moet er mogelijk nog een meerwaarde gecreëerd worden.

De Quickscan geeft dus aan dat aantasting van het natuurgebied in principe mogelijk is, indien er aan alle voorwaarden wordt voldaan van de ‘afwijkingsmogelijkheid”.

De bouw van de woningen en de randweg kan moeilijkals een “bewerkte wijziging van een bestaande activiteit” worden beschouwd. Ook de meerwaarde-bepaling is niet van toepassing. De kenmerkende (en onvervangbare) waarde van dit gebied is namelijk openheid, en deze zal afnemen door de bouw van de woningen, en niet toenemen. De gemeente zal dan ook waarschijnlijk gaan verwijzen naar “groot openbaar belang”.

5)

Groot openbaar belang mag alleen indien er geen alternatieven zijn

De provincie heeft drie voorwaarden omschreven waaraan een beroep op ‘groot maatschappelijk belang” moet voldoen:

1

er sprake is van groot openbaar belang;

2 3

er geen reële alternatieven zijn; en de negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden, oppervlakte en samenhang worden

beperkt en de overblijvende effecten gelijkwaardig en tijdig worden gecompenseerd. Het is aan de initiatiefnemer, in dit geval de gemeente, om aan te tonen dat er geen reële alternatieven zijn, en de

negatieve gevolgen worden beperkt. De overgebleven schade moet voorafgaand aan het plan volledig worden gecompenseerd.

In de gebiedsvisie wordt er voor gekozen om de randweg door de Opmeerder Wuiver aan te leggen, en woningbouw mogelijk te maken tot aan de perceelsgrens van het natuurgebied. Er is geen sprake van een ‘groene buffer” tussen het natuurgebied en de nieuwe bebouwing. De aantasting van de openheid is hierdoor groot. Er zijn in het plan wel een aantal “groene percelen” opgenomen, welke als natuurcompensatie zouden moeten dienen. Deze percelen zijn direct naast de nieuwe randweg gelegen, aan de rand van het industrieterrein. Volgens de

Gebiedsvisie

zijn deze nieuwe groengebieden belangrijk als stapsteen en ecologische verbindingszone. De Opmeerder

Wuiver is echter niet “aangewezen” als verbindingszone, waardoor deze percelen niet als natuurcompensatie kunnen

dienen. De te compenseren waarden zijn namelijk openheid en “microreliëf”. Beide waarden worden niet gecompenseerd door de aanleg van een groengebied naast de randweg. Landschap Noord-Holland is dan ook van mening dat de voorgestelde “groene percelen” langsde weg vrijwel geen bijdrage leveren aan de natuurwaarden van de Opmeerder Wuiver, en beter ergens anders n het plangebied kunnen worden aangelegd. Door een groene buffer te creëren tussen de nieuwe woonwijken en het natuurgebied, blijft een

gedeelte van de openheid behouden. 6)

Eris een reëel alternatief: een groene buffer tussen woonwijk en natuurgebied

In de gebiedsvisie wordt er voor gekozen om de bebouwing aangesloten tot aan de rand van de Opmeerder Wuiver te realiseren. Aan de zuidkant wordt vervolgens een gebied tot aan het industrieterrein vrijgehouden van bebouwing.

Landschap Noord-Holland

Volgens de gebiedsvisie is dit nodig om het landschap te beschermen, en een doorkijk vanuit het dorpslint te behouden.

Binnen het plangebied is het landschap echter niet juridisch beschermd, en het natuurgebied wel. Het lijkt Landschap

Noord-Holland dan ook veel logischer om een gedeelte van de bebouwing aan de zuidkant van het plangebied te ontwikkelen, en niet in het middengedeelte bij de Opmeerder Wuiver. Volgens onze organisatie kan het verplaatsen van een aantal percelen woningbouw naar de zuidkant, waardoor er een open buffer blijft bestaan, als een “reëel alternatief” worden

beschouwd.

Door in het open gebied rondom het natuurgebied recreatie mogelijk te maken ontstaat er bovendien een aantrekkelijk woongebied. In het huidige plan liggen de ‘groene percelen” op grote afstand van de bebouwing, en zijn ze door de ligging langs de weg niet aantrekkelijk voor recreatie. Door de Opmeerder Wuiver als “groene kern” te

beschouwen met woningbouw aan de noord- en zuidkant wordt optimaal gebruik gemaakt van de landschappelijke kwaliteiten van het gebied. In de gebiedsvisie wordt deze waarde als groene kern wel genoemd in de analysefase, maar keert dit niet terug in het ontwerp. Naar wij hebben begrepen heeft dit te maken met het advies van de ARO (Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling). In haar advies hecht deze onafhankelijke commissie aan het behoud van een grote onbebouwde

oppervlakte naast het bedrijventerrein als scheiding van de dorpen. Ze kiest om deze reden voor een aaneengesloten woonwijk, en niet voor twee woonwijken met het natuurgebied als onbebouwde ‘centrale open ruimte”.

De ARO bestaat vooral uit stedenbouwkundigen en deskundigen op het gebied van landschap, en niet uit ecologen. Voor zover wij weten, zijn de provinciale ecologen niet om advies gevraagd. Omdat het landschap in dit gebied niet op provinciaal niveau is beschermd, maar de natuurgebieden wel, zou behoud van openheid rondom de Opmeerder

Wuiver zwaarder moeten wegen dan het advies van de ARO. Landschap Noord-Holland wil dan ook voorstellen om te onderzoeken of er toch geen “reële alternatieven” zijn om de

openheid rond de Opmeerder

Wuiver deels te behouden. Door de bebouwing niet tot aan de rand van het

natuurgebied door te trekken, maar de woningen nabij het dorpslint en meer richting het bedrijventerrein de Veken te realiseren, zal de compensatieopgave minder groot worden. Er is namelijk een rechtstreeks verband tussen de

geschiktheid van een natuurgebied voor weidevogels, en de afstand tot bebouwing. 7)

Overgebleven effecten moeten gecompenseerd worden

Volgens de Quikscan is het niet te verwachten dat er veel weidevogels in het gebied broeden: De NDFF geeft de laatste 5 jaar een zeer beperkt aantal waarnemingen van weidevogels binnen het plangebied, en dan enkel buiten het broedseizoen. (.. Het wordt niet verwacht dat er (veel) weidevogels binnen het gebied broeden. De gemeente heeft alleen gebruik gemaakt van gegevens uit de openbare database met natuurgegevens (NDFF), welke

gewuld wordt door individusle waarnemers. De Opmeerder Wuiver is in het broedseizoen afgesloten voor wandelaars. Het is dan ook te verwachten dat in de NDFE geen gegevens uit het broedseizoen zijn opgenomen: het gebied is dan immers verboden voor het publiek.

Landschap Noord-Holland telt uiteraard wel in dit gebied. Bij de laatste inventarisatie in 2024 werden op 16 hectare in totaal 23 territoria van kwalificerende weidevogels geteld, waaronder broedparen van Grutto, Kievit, Scholekster,

Slobeend en Tureluur. Het gebied scoort hierbij n de klasse “Hoog” voor vochtig weidevogelgrasland. Bij volledige realisatie van de gebiedsvisie is het niet te verwachten dat het gebied als weidevogelleefgebied blijft functioneren. De weidevogels komen vooral in het westelijk deel voor, welke straks wordt ingesloten tussen bebouwing

en een weg. Indien er geen groene buffer tussen de bebouwing en het natuurgebied wordt aangelegd, zal naar onze inschatting een compensatie van minimaal 10 hectare noodzakelijk zijn. Indien een gedeelte van de openheid

behouden blijft, zal de “compensatieopgave”

minder groot zijn.

Landschap Noord-Holland

De gemeente zal als initiatiefnemer deze compensatie tijdig moeten compenseren door in de nabijheid een vergelijkbaar weidevogelgebied in te (laten) inrichten, en deze vervolgens als NNN te laten begrenzen. 8)

Nieuwe weg zal aardkundige waarden aantasten

De nieuwe randweg zal door het natuurgebied lopen, en naast de openheid ook de aardkundige waarden aantasten. Deze waarden zijn in principe niet compenseerbaar. Het is in een dergelijk geval aan de gemeente om aan te tonen dat

er sprake is van een groot maatschappelijk belang, en het ontbreken van een reëel alternatief. De weg kan in principe met een bochtom het natuurgebied worden aangelegd. Een bocht ten oosten van de Opmeerder Wuiver, richting de Gouwe, heeft grotere negatieve gevolgen voor het landschap dan een bocht ten westen van het gebied. Maar omdat landschap niet juridisch beschermd is, en het natuurgebied wel, zal de gemeente moeten

aantonen waarom alternatieve tracés ten westen en oosten van de Opmeerder Wuiver niet “reëel” zijn. 9) Positie als grondeigenaar: geen vrijwillige verkoop Landschap Noord-Holland is zowel een provinciale natuurorganisatie, als beheerder van 4.500 hectare natuurgebied. Als natuurorganisatie vinden we het belangrijk dat de provinciale regels voor natuurbescherming goed worden toegepast. Als eigenaar en beheerder van natuurgebieden als de Opmeerder Wuiver beschermen we natuurgebieden

“tot in de eeuwigheid”.

Onze organisatie zal dan ook niet meewerken aan vrijwillige verkoop van een deel van dit

natuurgebied voor de realisatie van de randweg. Naar onze mening is er een reëel alternatief door de weg met een bocht om ons natuurgebied aan te leggen.

10) Voorstel aan gemeenteraad: stel fase 1 vast, neem meer tijd voor fase 2 De gebiedsvisie bestaat uit twee fasen. Bij bestuurlijk vaststellen van de eerste fase kan er alvast worden begonnen

met de bouw van enkele honderden woningen, en is er geen randweg nodig. Naar wij hebben begrepen, is realisatie van de tweede fase pas over een aantal jaren aan de orde. Onze organisatie wil

graag meedenken over een gebiedsvisie voor Hoogwoud-Oost waarin de waarden van de Opmeerder Wuiver zoveel als mogelijk intact blijven, en er een aantrekkelijk woongebied voor de inwoners van Hoogwoud en Opmeer ontstaat. Hierbij willen we vooral aandacht vragen voor de ligging van de ‘groene percelen” langs de randweg, welke volgens

ons beter naast de bebouwing kunnen worden gerealiseerd. Door deze groengebieden te combineren met een open buffer tussen de bebouwing en het natuurgebied, zal een gedeelte van de openheid behouden blijven, en is er ook minder natuurcompensatie noodzakelijk. Hopelijk wilt u bovenstaande informatie meenemen in uw besluitvorming, waarbij wij u willen voorstellen om fase 1 van de gebiedsvisie in uw komende vergadering vast te stellen, en fase 2 zodanig aan te passen dat bijstelling van de

plannen mogelijk

Me

/Iuke

is, waarbij de bescherming van de Opmeerder Wuiver als natuurgebied het uitgangspunt is.

et,

Bas-RÚte

Dírecf@ur Landschap Noord-Holland Bijlagen 1. 2.

provinciale regelgeving over bescherming van de NNN gebied welke is aangewezen als NNN

3.

gebieden rond Opmeer welke door de provincie zijn aangewezen als Beschermd Landschap

Landschap Noord-Holland

Bijlage 1: provinciale regelgeving over bescherming van de NNN Artikel 6.54 Activiteiten in Natuurnetwerk Nederland

Een omgevingsplan maakt geen nieuwe activiteiten of wijziging van bestaande activiteiten binnen het werkingsgebied

Natuurnetwerk Nederland of het werkingsgebied natuurverbindingen mogelijk die nadelige gevolgen kunnen hebben voor de wezenlijke kenmerken en waarden of die kunnen leiden tot een vermindering van de kwaliteit, de oppervlakte of de samenhang tussen die gebieden, tenzij sprake is van:

.

nieuwe activiteiten en wijziging van bestaande activiteiten, voor zover: 1.

ersprake is van groot openbaar belang;

2. 3.

ergeen reële alternatieven zijn; en de negatieve effecten op de wezenlijke kenmerken en waarden, oppervlakte en samenhang worden beperkt en de overblijvende effecten gelijkwaardig en tijdig worden gecompenseerd.

b.

nieuwe activiteiten en wijziging van bestaande activiteiten, voor zover: 1.

de activiteiten die leiden tot aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden worden

gecompenseerd; 2.

de compensatie inhoudt dat de uitvoering van het geheel van activiteiten gezamenlijk binnen 10 jaar leidt tot een duidelijk aantoonbare meerwaarde voor de werkingsgebieden natuurnetwerk Nederland of

natuurverbindingen voor wat betreft kwaliteit en samenhang; de opperviakte van het werkingsgebied natuurnetwerk Nederland tenminste gelijk blijft;

Landschap Noord-Holland

Bijlage 2: gebied welke is aangewezen als NNN

Landschap Noord-Holland

Bijlage 3: gebieden rond Opmeer welke door de provincie zijn aangewezen als Beschermd Landschap

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=286bd957-969c-4573-aa2a-b5602333fbae