Bijlage 2 Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvestingslocatie hondenuitlaatveld
Tekst van het document
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver Gemeente Opmeer Definitief
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
1
colofon
projectnaam Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver datum 8 mei 2025 projectnummer P08566 opdrachtgever Gemeente Opmeer BRO projectleider EBa projectteam BKe bron kaft BRO Review JvdA
Nachtwachtlaan 20 1058 EA Amsterdam +31 (0)20 506 19 99 info@bro.nl www.bro.nl
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
2
5.2
Inhoudsopgave 1
2 3
4
Inleiding
1.1 1.2 1.3 1.4
Beschrijving bestaande situatie Voorgenomen ontwikkeling
3.1 3.2
Beoogd programma en ruimtelijke uitgangspunten Relatie met het ‘Omgevingsplan gemeente Opmeer’
Beleidsmatige aspecten en regelgeving in de fysieke leefomgeving
4.1
4.2
4.3 4.4
5
Aanleiding Projectgebied Procedure Leeswijzer
Rijksbeleid en Rijksregels
4.1.1 4.1.2 4.1.3
Nationale Omgevingsvisie Instructieregels Rijk (AMvB’s) Ladder voor duurzame verstedelijking
4 4 5 5
6
7 8
9
9
9 9 10
10
4.2.1 4.2.2 4.2.3
10 10 11
Rol provincie m.b.t. opvang Oekraïners Omgevingsvisie NH 2050 Omgevingsverordening provincie Noord-Holland
Regionaal beleid
11
4.3.1
Pact van Westfriesland 7.1 (november 2020)
Beleid gemeente Opmeer
12
12
4.4.1 4.4.2 4.4.3
Toekomstvisie Opmeer 2030 Structuurvisie Opmeer 2025 Beleidsvisie Fysieke leefomgeving
12 13 13
Verkeersgeneratie, - afwikkeling en parkeren 5.1.1 5.1.2 5.1.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
5.3
5.4
5.5
7
Provinciaal beleid en provinciale regels
Omgevingsaspecten
5.1
4
14 14
14 14 15
5.6
5.7
5.8
5.9
Akoestiek (wegverkeerslawaai)
15
5.2.1 5.2.2 5.2.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
5.13 Archeologie, cultuurhistorie en landschap
Activiteiten en milieuzonering
15 15 16
16
5.3.1 5.3.2 5.3.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
5.14 Mer-beoordeling
Luchtkwaliteit
16 16 17
17
5.4.1 5.4.2 5.4.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
Lichthinder
17 18 18
18
5.5.1 5.5.2 5.5.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
Omgevingsveiligheid
18 19 19
19
5.6.1 5.6.2 5.6.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
Kabels en leidingen
19 20 21
21
5.7.1 5.7.2 5.7.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
Gezondheid
21 21 21
21
5.8.1 5.8.2 5.8.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
Trillingen
21 22 22
22
5.9.1 5.9.2 5.9.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
22 23 23
5.10.1 5.10.2 5.10.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
5.11.1 5.11.2 5.11.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
5.12.1
Toetsingskader
5.10 Natuur en landschap
5.11 Bodem
5.12 Weging van het waterbelang
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
6
5.12.2 5.12.3
Onderzoek Conclusie
5.13.1 5.13.2 5.13.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
5.14.1 5.14.2 5.14.3
Toetsingskader Onderzoek Conclusie
28 29 29
Financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid
30
6.1
Financieel-economische haalbaarheid 6.1.1 6.1.2 6.1.3 6.1.4
Participatie en omgevingsdialoog Advies en instemming Vergunningverlening Bezwaar en beroep
27 27
27
27 28 28
28
30
30 30 30 30
Bijlage 1: Quickscan ecologie
23
23 24 26
26
26 26 26
26
26
3
1
Inleiding
Om de voorgenomen tijdelijke ontwikkeling mogelijk te maken, moet van
In figuur 1.2 is een indicatie van de ligging van het projectgebied opgeno-
het planologisch regime worden afgeweken. Dit kan middels een (tijde-
men. Het projectgebied kent een oppervlakte van circa. 3.100 m2. Een ge-
1.1
Aanleiding
lijke) omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit
detailleerde omschrijving van de ligging en begrenzing van het projectge-
(BOPA).
bied volgt in hoofdstuk 2 ‘Beschrijving bestaande situatie’.
In het kader van huisvestiging van Oekraïense vluchtelingen zijn op locatie De Weijver te Opmeer tijdelijke woonunits geplaatst. Deze units bieden momenteel onderdak aan circa 26 personen. De gemeente Opmeer heeft het voornemen om op deze locatie een meer definitieve en kwalitatief betere huisvestingsoplossing te realiseren, bestaande uit circa maximaal 40 woonunits geconfigureerd naar 30 wooneenheden voor circa 80 personen. De bouw hiervan start naar verwachting in de tweede helft van 2025 en de nieuwe woningen zullen het 4de kwartaal van 2025 in gebruik worden genomen.
1.2
Projectgebied
Het projectgebied is gelegen aan de Weijver, binnen het Weijver ‘Sportcentrum’. Hoogwoud ligt in de regio West-Friesland, in het noorden van de provincie Noord-Holland. De beoogde ontwikkeling bevindt zich op het perceel dat kadastraal bekend is als gemeente Opmeer, sectie C, nummer 3159. Het perceel is relatief groot (169.610 m2) omdat dit aaneengesloten openbaar gebied betreft, waarbinnen gaten zijn waarop zich gebouwen bevinden met elk een eigen perceelnummer (zie de kadastrale kaart in af-
Om de bestaande locatie bouwrijp te kunnen maken en ruimte te creëren voor de nieuwe woonvoorzieningen, is het noodzakelijk de huidige woon-
beelding 1.1). De woningen zullen tijdelijk geplaats worden aan de zuidwestzijde van het perceel.
units tijdelijk te verplaatsen. De gemeente Opmeer heeft hiervoor het naastgelegen hondenuitlaatveld als geschikte en beschikbare tijdelijke locatie aangewezen. De bestaande woonunits zullen daarom tijdelijk worden verplaatst naar dit veldje voor de periode van 1 juni 2025 tot het 4de kwartaal van 2025 (ui-
Figuur 1.2: Globale ligging projectgebied , projectgebied rood omcirkeld (bron: Google Maps)
terlijk 31 december 2025). Gedurende deze periode van 7 maanden blijven de woonunits in gebruik voor de opvang van de huidige bewoners, waarmee continuïteit voor de bewoners wordt geborgd. Een tijdelijke huisvestiginglocatie voor Oekraïners op deze locatie past niet binnen de huidige bestemming ‘Agrarisch – Cultuurgrond’. Daarnaast is het conform de bouwregels van deze bestemming niet toegestaan om de beoogde (tijdelijke) bebouwing op te richten. Het initiatief is dus strijdig met het vigerende bestemmingsplan ‘Herziening Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek 2017’, dat is vastgesteld op 21 december 2017. Dit bestemmingsplan maakt sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet deel uit
Figuur 1.1: Kadastrale gegevens projectgebied , projectgebied oranje omcirkeld (bron: Perceelloep)
van het tijdelijk deel van het omgevingsplan van de gemeente Opmeer.
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
4
1.3
Procedure
sprake zijn van een balans tussen beschermen en benutten van de fy-
In de bijlage bij artikel 1.1 van de Omgevingswet staat de definitie van een
sieke leefomgeving.
buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Deze luidt als volgt: “buitenplanse omgevingsplanactiviteit: activiteit, inhoudende:
In onderhavige ruimtelijke motivering worden alle relevante gevolgen van
a. een activiteit waarvoor in het omgevingsplan is bepaald dat het is ver-
de voorgenomen ontwikkeling voor de fysieke leefomgeving uiteengezet
boden deze zonder omgevingsvergunning te verrichten en die in strijd
en wordt onderbouwd dat de ontwikkeling in overeenstemming is met ET-
is met het omgevingsplan, of
FAL en uitvoerbaar is.
b. een andere activiteit die in strijd is met het omgevingsplan.”
1.4
Leeswijzer
Artikel 5.1 van de Omgevingswet bevat de omgevingsvergunningplicht
Voorliggende ruimtelijke motivering bestaat uit verschillende onderdelen.
voor de omgevingsplanactiviteit. Hierin staat vermeld dat het verboden is
Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 3 een beschrijving van de
zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten,
bestaande situatie ter plaatse van het projectgebied. In hoofdstuk 4 wordt
tenzij het gaat om een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen
nader ingegaan op de voorgenomen ontwikkeling en de relatie met het
geval. Ook is hierin de omgevingsvergunningplicht voor een bouwactiviteit
omgevingsplan. In hoofdstuk 5 wordt gemotiveerd op welke wijze de ont-
opgenomen.
wikkeling past binnen de geldende beleidskaders, regelgeving en visie/doelen op Rijks-, provinciaal-, regionaal, en gemeentelijk niveau.
Op basis van artikel 5.1 van de Omgevingswet kan de functiewijziging van
Hierna volgt in hoofdstuk 6 een beoordeling van het planvoornemen aan
‘Agrarische - Cultuurgrond’ naar een tijdelijke woonfunctie en daarmee tij-
de milieuaspecten met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Tot slot
delijke verplaatsing van huisvestiging van Oekraïners worden gereali-
wordt in hoofdstuk 7 ingegaan op de financiële en maatschappelijke uit-
seerd. Dit initiatief betreft immers een omgevingsplanactiviteit zoals be-
voerbaarheid van het initiatief.
doeld in genoemd artikel. In dit geval betreft het een tijdelijke omgevingsplanactiviteit tot en met uiterlijk 31 december 2025. Voor een omgevingsvergunning voor een BOPA geldt in beginsel de reguliere procedure, tenzij het bevoegd gezag anders besluit. Zodoende is er sprake van een beslistermijn van 8 weken (eenmaal verlenging mogelijk van maximaal 6 weken middels artikel 16.65, lid 1 en 2 Omgevingswet). Artikel 5.18 van de Omgevingswet bevat de grondslag voor de beoordelingsregels van omgevingsplanactiviteiten. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat algemene beoordelingsregels voor de aanvraag van een omgevingsvergunning voor een BOPA. Hierin staat dat de vergunning enkel wordt verleend met het oog op een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL) (artikel 8.0a, tweede lid). Bij ETFAL moet
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
5
2
Beschrijving bestaande situatie
Het projectgebied bevindt zich aan De Weijver, aan de zuidzijde van Hoogwoud, grenzend aan Opmeer in de regio West-Friesland, provincie Noord-Holland. De locatie ligt binnen een gebied met diverse sport- en evenement gerelateerde voorzieningen, zie figuur 2.4. Het projectgebied zelf betreft een grasperk binnen dit gebied. Het projectgebied betreft een hondenuitlaatveld. De directe omgeving kent een mix van functies, waaronder wonen, bedrijvigheid, recreatie, agrarisch (cultuurgrond) en groenvoorzieningen. Het projectgebied ligt dus tussen verschillende sportfaciliteiten, zoals sportvelden, een zwembad, een voetbalvereniging, een tennisvereniging en een recreatieterrein. Ten noorden en oosten van de locatie ligt de kern Hoogwoud.
Figuur 2.1: Aanzicht van het projectgebied (bron: Google)
Figuur 2.3: Huidige tijdelijke huisvestiging op de Weijver (bron: Google)
Figuur 2.2: Huidige tijdelijke huisvestiging op de Weijver (bron: NH nieuws)
Figuur 2.4: Globale ligging projectgebied, projectgebied rood omkaderd,
Het projectgebied wordt omringd door een verharde weg en een watergang. De gronden zijn momenteel in eigendom van de gemeente. Op circa 750 meter ten zuidwesten van het projectgebied ligt de provinciale weg N241 (A.C. de Graafweg). Aan de westzijde grenst het gebied aan de Koningspade, een weg met een maximumsnelheid van 50 km/u. Momenteel zijn zo’n 15 meter verderop reeds circa 26 Oekraïners tijdelijk gehuisvest (zie figuur 2.1 en 2.2) in 15 woonunits. De huidige woonunits zijn één bouwlaag hoog en centraal gepositioneerd, met in het midden een centrale ‘binnenplaats’. De huidige units zijn niet van hoge kwaliteit: ze beschikken niet over gezinswoningen en bieden geen eigen sanitaire of kookfaciliteiten. Daarnaast bieden de huidige woonunits weinig privacy. Daarom is het voornemen om deze te vervangen door een duurzame invulling met meer ruimtelijke en verblijfskwaliteit.
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
huidige locatie oranje omkaderd (bron: Google Maps)
6
3
Voorgenomen ontwikkeling
3.1
Beoogd programma en ruimtelijke uitgangspunten
Het voornemen betreft de tijdelijke verplaatsing van bestaande woonunits naar het hondenuitlaatveld ten behoeve van de opvang van circa 26 Oekraïense vluchtelingen. Deze woonunits zijn momenteel in gebruik op de locatie De Weijver te Opmeer, maar dienen tijdelijk te worden verplaatst om ruimte te maken voor de ontwikkeling van een nieuwe, meer permanente huisvestingsvoorziening op deze plek, met zoals gezegd meer ruimtelijke en verblijfskwaliteit. De tijdelijke verplaatsing zal plaatsvinden naar het naastgelegen hondenuitlaatveld, dat bijna direct grenst aan de huidige locatie. Deze locatie wordt door de gemeente Opmeer als geschikt en beschikbaar beschouwd voor tijdelijke bewoning. De woonunits zullen hier worden geplaatst voor een beperkte periode van 1 juni 2025 tot en met uiterlijk 31 december 2025.. Het gaat om een bestaande set 15 woonunits, opgebouwd uit een bouwlaag. De eenheden zijn minimaal maar bieden voldoende ruimte voor tijdelijk verblijf van de doelgroep. Er zijn gedeelde sanitaire voorzieningen. De beoogde verplaatsing in de nabij omgeving is wenselijk om continuïteit te waarborgen voor de bewoners, wat waarborgt dat bewoners in de tussentijd op een verantwoorde manier gehuisvest blijven. Voorzieningen zoals elektriciteit en riolering zullen tijdelijk worden aangesloten/verlegd.
Door gebruik te maken van reeds bestaande woonunits, kan snel worden gehandeld en wordt efficiënt omgegaan met beschikbare middelen en ruimte. Na afloop van deze tijdelijke periode worden de units verwijderd en wordt het terrein weer in oorspronkelijke staat teruggebracht.
Figuur 3.1: Beoogde situatie ter plaatste van het hondenuitlaat veld de units weergegeven als grijsvlak (bron: Gemeente Opmeer)
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
7
Relatie met het ‘Omgevingsplan gemeente Opmeer’
3.2
Ter plaatse van het projectgebied aan De Weijver geldt het bestemmings-
m. sloten, vaarten, en daarmee gelijk te stellen waterlopen; met de daarbijbehorende: n. bouwwerken, geen gebouwen zijnde
plan ‘Herziening Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek 2017’, vastgesteld op 30 december 2017door de gemeenteraad van de gemeente Opmeer. Met
In artikel 21.2 zijn de bouwregels opgenomen. Voor het bouwen van ge-
de inwerkingtreding van de Omgevingswet gelden alle huidige bestem-
bouwen geldt dat deze uitsluitend mogen worden gebouwd ter plaatse van
mingsplannen van rechts wege als het tijdelijke deel van het omgevings-
de aanduidingen 'specifieke bouwaanduiding - veldschuur' en 'ijsbaan'.
plan van iedere gemeente (art. 22.1, onder a Omgevingswet; artikel 4.6,
Deze aanduidingen zijn hier niet van toepassing.
lid 1 Invoeringswet). Het bestemmingsplan ‘Herziening Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek 2017’ wordt een ‘omgevingsplan van rechtswege’ ge-
Bovendien heeft het projectgebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Ar-
noemd en is onderdeel van het tijdelijke deel van het ‘Omgevingsplan ge-
cheologie 4’. De voor 'Waarde - Archeologie 4' aangewezen gronden zijn
meente Opmeer’.
mede bestemd voor het behoud van de aldaar in of op de grond aanwezige archeologische waarden. Voor bouwwerken waarbij grondroerende
Bestaande functie, bouw- en gebruiksmogelijkheden Op het perceel rust de bestemming ‘Agrarisch - Cultuurgrond’. In figuur 3.5 is de uitsnede van het bestemmingsplan met het projectgebied in rode
werkzaamheden over een oppervlakte groter dan 2.500 m² en dieper dan 0,40 m onder het maaiveld plaatsvinden moet aangetoond worden dat er geen archeologische waarden aanwezig zijn en niet worden geschaad.
omlijning weergegeven. Gronden met de bestemming ‘Agrarisch - Cultuurgrond’ zijn ingevolge van
Strijdigheden met het omgevingsplan
artikel 4.1 van het bestemmingsplan ‘Buitengebied Opmeer’ bestemd
De voorgenomen ontwikkeling betreft het tijdelijk plaatsen van woonunits
voor:
voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen op gronden met de bestem-
a. cultuurgrond;
ming ‘Agrarisch - Cultuurgrond’. Binnen deze bestemming is het gebruik
b. groenvoorzieningen;
Figuur 3.2: Uitsnede bestemmingsplan ‘Herziening Hoogwoud, Opmeer
voor (tijdelijke) woondoeleinden niet toegestaan. Ook het tijdelijk plaatsen
en Spanbroek 2017’ (bron: Omgevingsloket)
c. sloten, bermen en beplanting; met daaraan ondergeschikt:
van gebouwen met een woonfunctie past niet binnen de toegestane bouwmogelijkheden volgens deze bestemming.
d. parkeerterrein, ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van verkeer - parkeerterrein 1';
Daarmee is zowel het beoogde gebruik als de beoogde tijdelijke bebou-
e. (..);
wing in strijd met het geldende omgevingsplan. Voor het realiseren van de
f.
(..);
ontwikkeling is daarom een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA)
g. (..);
noodzakelijk, waarmee tijdelijk van de geldende bouw- en gebruiksregels
h. (..);
wordt afgeweken.
i.
nutsvoorzieningen;
j.
extensief dagrecreatief medegebruik;
k.
kleinschalige duurzame energiewinning;
l.
wegen en paden;
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
8
Instructieregels Rijk (AMvB’s)
Die komen samen in vier prioriteiten:
4.1.2
1. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;
Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een
2. duurzaam economisch groeipotentieel;
buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5 van
3. sterke en gezonde steden en regio’s;
het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoor-
4. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
delingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.
De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belan-
Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevingsver-
Met de Nationale omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvi-
gen soms botsen. Het streven is om combinaties te maken en win-win si-
gunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt
sie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland.
tuaties te creëren, dit is echter niet altijd mogelijk. In die gevallen dienen
als:
Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet
belangen te worden afgewogen. Hiervoor gebruikt de NOVI drie afwe-
a. de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond
los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Om dit te kunnen be-
gingsprincipes:
4
Beleidsmatige aspecten en regelgeving in de fysieke leefomgeving
4.1
Rijksbeleid en Rijksregels
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie
van instructie(regel)s;
werkstelligen laat het Rijk de inrichting van de fysieke leefomgeving meer
1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het ver-
b. de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermings-
over aan de decentrale overheden en komt de gebruiker centraal te staan.
leden is scheiding van functies te vaak te rigide gehanteerd. Met de
regel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidingsbesluit);
NOVI zoeken we naar maximale combinatiemogelijkheden tussen Het Rijk blijft verantwoordelijk voor het systeem de fysieke leefomgeving.
functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze
Daarnaast kan een rijksverantwoordelijkheid aan de orde zijn indien:
ruimte.
een onderwerp nationale baten en/of lasten heeft en de doorzettings-
2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de opti-
macht van provincies en gemeenten overstijgt, bijvoorbeeld het reser-
male balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concur-
veren van ruimte voor militaire activiteiten en het stellen van opgaven
rentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige
in de stedelijke regio’s rondom de mainports, brainports, greenports
opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het
en valleys;
andere.
c.
de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert.
Het Bkl bevat instructieregels voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties voor onder andere de volgende hoofdonderwerpen:
Algemene bepalingen (paragraaf 5.1.1 Bkl);
Waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2 Bkl)
Beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3 Bkl)
Beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4 Bkl), waaron-
over een onderwerp internationale verplichtingen of afspraken zijn
3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze samenleving
aangegaan, bijvoorbeeld het stimuleren van biodiversiteit, duurzame
zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de hui-
der instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, ge-
energie, watersysteemherstel of het beschermen van werelderfgoed;
dige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekom-
luid en geur en bodemkwaliteit;
een onderwerp provincie- of landsgrensoverschrijdend is een ofwel
stige generaties.
cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5 Bkl), waaronder de ladder voor
een hoog afwentelrisico kent ofwel in beheer bij het Rijk is. Bij dit laatste gaat het bijvoorbeeld om de hoofdnetten van weg, spoor, water en
Beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en
Doorwerking projectgebied
energie, maar ook de bescherming van gezondheid van inwoners is
Hoewel de NOVI geldend is voor het gehele Nederlandse grondgebied, is
op rijksniveau relevant.
er geen sprake van directe doorwerking in het projectgebied. Gelet op de aard en locatie van de ontwikkeling zijn er geen nationale belangen in het
duurzame verstedelijking;
het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6 Bkl) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden;
het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzienin-
Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de
geding. Afwegingen met betrekking tot ruimtelijke ontwikkelingen dienen in
gen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7 Bkl),
langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en
dat geval te worden gemaakt op gemeentelijk niveau.
waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes, aanwij-
richting geven.
zing van woningbouwcategorieën;
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
9
het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte
Doorwerking projectgebied
voor personen (paragraaf 5.1.8 Bkl).
Beoogde ontwikkeling betreft het tijdelijk herplaatsen van bestaande
de voorliggende tijdelijke verplaatsing van de huidige units naar het pro-
woonunits die momenteel in gebruik zijn voor de opvang van circa 26 Oe-
jectgebied nodig.
en ruimtelijke kwaliteit op de huidige locatie. Om dit te kunnen realiseren is
Voor de instructieregels voor bovenstaande thema’s is een toepassings-
kraïense vluchtelingen, naar het naastgelegen hondenuitlaatveld, op korte
bereik bepaald. Het is mogelijk dat een thema niet van toepassing is op
afstand van de huidige locatie. De opvangfunctie wordt hiermee niet uitge-
4.2.2
breid of substantieel gewijzigd, maar slechts tijdelijk voortgezet op een al-
Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten van de provincie
ternatieve locatie in de directe nabijheid.
Noord-Holland de ‘Omgevingsvisie NH2050, Balans tussen economische
een specifieke activiteit.
Omgevingsvisie NH 2050
groei en leefbaarheid’ vastgesteld. De omgevingsvisie zet de koers rich-
Doorwerking projectgebied In deze ruimtelijke motivering wordt in hoofdstuk 5 ‘Milieuaspecten in de
Gezien het tijdelijke karakter, de beperkte omvang en het feit dat het gaat
ting de toekomst met een balans tussen economische groei en leefbaar-
fysieke leefomgeving’ gedetailleerd ingegaan op de doorwerking van het
om de verplaatsing van een bestaande voorziening zonder uitbreiding, is
heid als leidende hoofdambitie. Een gezonde en veilige leefomgeving, die
projectgebied. Het geeft een grondige bespreking van de bovenstaande
geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel
goed is voor mens, plant én dier, is een voorwaarde voor een goed econo-
onderwerpen, waarbij wordt aangegeven in welke mate ze voldoen aan de
5.129g van het Bkl. Daarmee is het doorlopen van de Ladder voor duur-
misch vestigingsklimaat. Tegelijkertijd is duurzame economische ontwikke-
instructieregels van het Bkl. Hierdoor wordt een helder inzicht geboden in
zame verstedelijking niet vereist.
ling een voorwaarde voor het kúnnen investeren in een prettige leefomge-
de naleving van deze regels binnen het projectgebied. 4.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
ving. Om deze hoofdambitie na streven heeft de Provinciale Staten ambi-
4.2
Provinciaal beleid en provinciale regels
ties op diverse onderwerpen geformuleerd:
4.2.1
Rol provincie m.b.t. opvang Oekraïners
Klimaatverandering: een klimaatbestendig en water robuust Noord-
Gezondheid en veiligheid: het behouden en waar mogelijk verbeteren
Binnen het omgevingsplan is de beoogde ontwikkeling niet toegestaan.
In verband met de aanhoudende oorlog in Oekraïne vallen Oekraïense
Om de ontwikkeling formeel mogelijk te maken, is het noodzakelijk om af
ontheemden in Nederland onder de Europese Richtlijn ‘Tijdelijke Bescher-
te wijken van het omgevingsplan. Daarbij is het doorlopen van de Ladder
ming’. Gemeenten zijn op basis van deze richtlijn zelf verantwoordelijk
voor duurzame verstedelijking verplicht voor iedere ‘nieuwe stedelijke ont-
voor het opvangen en huisvesten van deze doelgroep.
Holland; van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving;
wikkeling’, op grond van artikel 5.129g lid 1 van het Bkl. De Ladder voor
daarmee andere ambities/doelen bereiken, zoals een gezonde leef-
duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtege-
De provincie Noord-Holland speelt hierin een coördinerende en ondersteu-
bruik en het tegengaan van leegstand.
nende rol. Zo faciliteert de provincie het overleg tussen gemeenten en ondersteunt zij waar mogelijk bij bijvoorbeeld locatiekeuze of vergunningver-
Een stedelijke ontwikkeling is de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrij-
Biodiversiteit en natuur: biodiversiteit in Noord-Holland vergroten, en omgeving, economisch duurzame landbouw, bodem- en waterkwaliteit, aantrekkelijke verstedelijking en klimaatadaptatie;
Economische transitie: een duurzame economie, met innovatie als be-
Wonen en werken: vraag en aanbod van woon- en werklocaties
lening. De commissaris van de Koning zit de Provinciale Regietafel Oekra-
venterrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een
ine voor, waarin de Noord-Hollandse regio’s afspraken maken over de
detailhandel voorziening, of een andere stedelijke voorziening die vol-
spreiding en opvangcapaciteit binnen de provincie.
doende substantieel is. In artikel 5.129g Bkl staat geen ondergrens genoemd. Op basis van vaste jurisprudentie wordt gesteld dat bij woning-
De onderhavige locatie is door de gemeente Opmeer aangemerkt als de
bouw een plan vanaf 12 woningen een nieuw stedelijke ontwikkeling is.
geschikte locatie voor de tijdelijke opvang van Oekraïense ontheemden.
Voor alle andere stedelijke functies wordt een oppervlakte van 500 m2
Het projectgebied wordt reeds gebruikt voor tijdelijke huisvesting, en tot op
BVO aangehouden als ondergrens.
heden hebben zich geen problemen voorgedaan. Echter, de kwaliteit van de units laat nog te wensen over en dient verbeterd te worden. In dat kader is het initiatief ontwikkeld tot verbetering van de woon- en leefkwaliteit
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
langrijke motor; (kwantitatief en kwalitatief) zijn beter met elkaar in overeenstemming;
Mobiliteit: inwoners en bedrijven van Noord-Holland kunnen zichzelf of producten effectief, veilig en efficiënt verplaatsen, waarbij de negatieve gevolgen van de mobiliteit op klimaat, gezondheid, natuur en landschap steeds nadrukkelijk meegewogen worden. Het doel is dat in het jaar 2050 de fiets een nog belangrijker rol speelt in de regionale mobiliteit van Noord-Holland. Er is dan één compleet, herkenbaar en
10
veilig netwerk van fietspaden: op de belangrijkste regionale verbindin-
De provincie wil met de Omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals wo-
Onderhavige ontwikkeling is getoetst aan de ladder voor duurzame verste-
gen tussen gemeenten, werklocaties, OV-knooppunten, onderwijsin-
ningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het bescher-
delijking (zie hiervoor hoofdstuk 4.1.3. van deze motivering). Er wordt
stellingen en natuurgebieden;
men van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. De provincie
voorzien in het woningtekort/tijdelijke huisvestiging voor Oekraïens binnen
Landschap: behouden en versterken van de unieke kwaliteiten van de
zoekt naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leef-
de gemeente Opmeer. Tevens vindt de ontwikkeling plaats binnen be-
diverse landschappen en de cultuurhistorie;
baarheid. De belangrijkste ambities voor Noord-Holland, zoals omschre-
staand stedelijk gebied. Daarmee is de ontwikkeling in lijn met artikel 6.13
Energietransitie: Noord-Holland is in 2050 volledig klimaatneutraal en
ven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de nieuwe Omgevingsveror-
uit de Omgevingsverordening.
gebaseerd op hernieuwbare energie.
dening Noord-Holland.
Daarnaast zijn vijf ontwikkelprincipes/bewegingen gesteld, die aantonen
Doorwerking projectgebied
hoe zal worden omgegaan met de opgaven. Een van deze ontwikkelprinci-
Ter plaatse het projectgebied is de gebiedsaanduiding ‘peilbesluit’ (artikel
pes is ‘Sterke kernen, sterke regio’s’, dat gaat over de ontwikkeling van
6.91) opgenomen. Deze aanduiding is opgenomen voor het gehele grond-
centrumgemeenten. Deze gemeenten dienen ervoor te zorgen dat het
gebied van de provincie Noord Holland. Deze aanduiding is meegenomen
voorzieningenniveau in de hele regio waarin ze zich bevinden vitaal blijft
in de weging van het waterbelang. Zie hiervoor hoofdstuk 4.10.
en de kernen hun herkenbare identiteit behouden. Tevens zijn de gebiedsaanduidingen ‘Datacenters uitgesloten’ (artikel Doorwerking projectgebied
6.32b), ‘Noord-Holland Noord’ (artikel 6.37), ‘Regionale verdringingsreeks
Er is in de Omgevingsvisie NH2050 geen specifiek beleid opgenomen ten
regio IJsselmeergebied’ (artikel 6.92a) en ‘Ontgrondingen’ (artikel 4.58) ter
aanzien van tijdelijke huisvestiging voor Oekraïners. De realisatie van vol-
plaatse opgenomen. Deze aanduidingen hebben geen betrekking op on-
doende tijdelijke huisvestiging betreft een maatschappelijke verantwoorde-
derhavige ontwikkeling.
lijkheid op nationaal, provinciaal, regionaal en lokaal niveau. Onderhavige ontwikkeling voorziet in een invulling van (een gedeelte van) deze opgave, waarbij er rekening is gehouden met andere belangen als economie, landschap en ecologie en waarbij een gedegen locatiekeuze is gemaakt. Onderhavige aanvraag ziet toe op een tijdelijk verplaatsing met het oog op de
Er zijn geen overige locatie specifieke bepalingen gesteld in de Omgevingsverordening NH2022 die doorwerking hebben naar onderhavig planvoornemen. Wel zijn de volgende artikelen van belang: 1. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen (artikel 6.13); 2. Klimaatadaptatie (artikel 6.75).
realisatie van een duurzame opvang voor de komende 15 jaar. 4.2.3 Omgevingsverordening provincie Noord-Holland Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Gelijktijdig is de Omgevingsverordening van de Provincie Noord Holland in werking getreden. De meest recente versie (gepubliceerd 27-06-2024) van de Omgevingsverordening is op 1 juli 2024 in werking getreden.
Ad 1. Artikel 6.13. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen 1. Een omgevingsplan kan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio daarover gemaakte schriftelijke afspraken. 2. In het Delegatiebesluit Omgevingsverordening NH2022 is bepaald dat Gedeputeerde Staten regels stellen over de afspraken bedoeld in het eerste lid.
Ad 2. Artikel 6.75. Klimaatadaptatie 1. De motivering van een omgevingsplan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt bevat een beschrijving van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico's van klimaatverandering. 2. In de beschrijving wordt in ieder geval betrokken het risico op: a. wateroverlast; b. overstroming; c. hitte; d. watertekort; e. verzilting; en f. verslechtering van de ecologische en chemische waterkwaliteit. 3. De beschrijving omschrijft tevens de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om de in het tweede lid omschreven risico’s te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. 4. De beschrijving wordt opgesteld na overleg met in ieder geval het waterschap in wiens beheergebied de ontwikkeling plaatsvindt. In hoofdstuk 3.3 onder ‘Klimaatadaptatie en duurzaamheid’ is beschreven hoe het plan inzet op klimaatadaptatie. Tevens is in hoofdstuk 5.12 de weging van het waterbelang opgenomen, waarmee wordt geborgen dat de risico’s op wateroverlast, overstroming, hitte en droogte niet vergroten met onderhavige ontwikkeling.
4.3
Regionaal beleid
In artikel 2.2, lid 2 van de Omgevingswet is de mogelijkheid tot gezamenlijke besluitvorming of taakuitvoering opgenomen. Het gaat daarbij niet om (extra) besluiten over de uitoefening van bevoegdheden of taken, maar om het gezamenlijk nemen van een besluit of het gezamenlijk uitvoeren
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
11
van een taak met betrekking tot het gemeenschappelijke grondgebied. Te-
genwoordig overstijgen veel opgaven het lokale belang. 4.3.1
Pact van Westfriesland 7.1 (november 2020)
Vrije tijd:
Vitale dorpen in een vitale gemeente
Hierbij wordt gestreefd naar een cultureel profiel, regionale marketing
Een groene leefomgeving waar ruimte is voor jong en oud om te wonen,
en de ontwikkeling van een recreatieve routestructuur die sport, recre-
om betrokken te zijn in de gemeenschap of bij verenigingen.
atie en cultuur aantrekkelijker maakt voor zowel inwoners als bezoe-
De zeven gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Me-
kers. Zorg en sociaal domein:
Een zorgzame gemeenschap
ongeveer 210.000 inwoners, bundelen hun krachten in het Pact van West-
De ambitie is om een gezonde en inclusieve regio te creëren waarin
zo lang mogelijk in de eigen gemeenschap en dicht bij elkaar laten wonen.
friesland 7.1: zeven gemeenten, één geluid. Samen richten ze zich op zes
iedereen toegang heeft tot passende zorg.
demblik, Opmeer en Stede Broec, met een gezamenlijke bevolking van
belangrijke thema's om de ambitie te realiseren om bij de top 10 van meest aantrekkelijke regio's te behoren: De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik,
Goede en bereikbare zorgverlening die dichtbij de mensen staat, mensen
Een duurzame toekomst Elke gemeente binnen het pact heeft een uitvoeringsprogramma opge-
Klimaatmaatregelen worden serieus genomen, energie wordt bespaard en
steld en vastgesteld met hun eigen gemeenteraad, waarbij zij eigen amen-
lokaal opgewekt. Werken naar klimaat-neutraal in 2050: de energievraag
dementen en moties indienen.
wordt dan regionaal gedekt. De keuzes die worden gemaakt zijn zoveel
Opmeer en Stede Broec, waarin samen circa 210.000 inwoners wonen,
mogelijk inpasbaar en betaalbaar en hebben respect voor het unieke land-
werken samen in het Pact van Westfriesland 7.1: zeven gemeenten, één
Doorwerking projectgebied
geluid. Op zes thema’s wordt er gewerkt aan de ambitie om als regio te
Hoewel de realisatie van een tijdelijke huisvestiging voor Oekraïners in
behoren tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio’s: Wonen, leefbaarheid en bereikbaarheid:
Hoogwoud niet rechtstreeks deel uitmaakt van de gezamenlijke inspannin-
Een aantrekkelijk landschap
gen van het Pact van Westfriesland, sluit het aan bij de bredere doelstel-
De gemeente koestert het open landschap, erfgoed en de kenmerkende
De focus ligt op het bouwen van betaalbare, aantrekkelijke en duur-
lingen van de regio door de invulling van een urgente maatschappelijke
lintdorpen. Ontwikkelingen moeten passend zijn binnen dit kenmerkende
zame woningen voor alle inwoners, terwijl ook de regionale bereik-
opgave op een daarvoor passende locatie en met een invulling rekening
landschap.
baarheid wordt verbeterd en de natuur en het landschap worden be-
houdend met overige opgaven en waarden. Het betreft een tijdelijke ver-
houden. Energietransitie en klimaatadaptatie:
plaatsing van reeds bestaande woonunits, waarmee tevens wordt bijge-
Een bereikbaar bestuur
dragen aan de continuïteit van opvang zonder extra druk op de beschik-
Betrokkenen worden meegenomen in besluitvorming en er wordt gewerkt
De ambitie is om tegen 2040 aardgasvrij en energie- en klimaatneu-
bare ruimte of voorzieningen.
aan het versterken van de band tussen gemeentebestuur en haar inwo-
traal te zijn. Dit vereist ruimtelijke ingrepen en het creëren van eige
schap. Daarnaast is er aandacht voor de agrarische sector.
naarschap en draagvlak onder inwoners en ondernemers. Ondernemen en economie:
4.4
Beleid gemeente Opmeer
4.4.1
Toekomstvisie Opmeer 2030
Het doel is om de regio prominenter op de kaart te zetten om zo meer
In de toekomstvisie 2030 wordt richting gegeven aan ontwikkelingen bin-
bedrijvigheid aan te trekken. Dit omvat het profileren van de regio, on-
nen de gemeente Opmeer. De visie is opgesteld aan de hand van contact
dersteuning van het MKB en het toekomstbestendig maken van de
met bewoners, ondernemers, verenigingen, dorpsraden en betrokkenen.
agrisector, evenals het beter afstemmen van vraag en aanbod op de
Na aanleiding hiervan zijn op 5 onderwerpen ambities opgesteld die aan-
arbeidsmarkt. Arbeidsmarkt en onderwijs:
sluiten bij de bestaande identiteit en kwaliteiten van de gemeente Opmeer:
ners. Er zijn duidelijke afspraken over de rol en positie van dorpsraden t.o.v. het gemeentebestuur. Doorwerking projectgebied De gemeente heeft een opgave om Oekraïners te huisvesten. Hierover zijn geen specifieke doelstellingen of randvoorwaarden opgenomen in de Toekomstvisie Opmeer 2030. Wel spreekt de visie de ambitie uit om een inclusieve en zorgzame gemeenschap te zijn, waar ruimte is voor iedereen. Dit komt tot uiting in de tijdelijke maatregel om de bestaande woon-
De ambitie is om de kwalitatieve en kwantitatieve vraag en aanbod op
units kortdurend te verplaatsen naar het naastgelegen terrein, zodat de
de regionale arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen.
huidige bewoners gedurende de herontwikkeling op verantwoorde wijze
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
12
gehuisvest kunnen blijven. De verplaatsing betreft een kleinschalige en tij-
4.4.3
delijke ingreep in de directe omgeving. Daarmee sluit de beoogde ontwik-
De Beleidsvisie Fysieke Leefomgeving 2020-2023 legt de fundamenten
ving. Door de tijdelijke voortzetting van de huisvesting wordt tevens invul-
keling aan bij de uitgangspunten van de Toekomstvisie.
voor de programmatische en integrale uitvoering van de wettelijke ver-
ling gegeven aan de toenemende vraag naar geschikte accommodatie en
plichtingen op het gebied van het omgevingsrecht. Het hoofddoel is het
wordt bijgedragen aan een inclusieve fysieke leefomgeving, zoals beoogd
streven naar een veilige, leefbare, schone, gezonde en inclusieve leefom-
in de beleidsvisie.
4.4.2
Structuurvisie Opmeer 2025
Beleidsvisie Fysieke leefomgeving
De Structuurvisie 2025 van de gemeente Opmeer schetst de hoofdlijnen
geving. Deze visie brengt regionaal en gemeentelijk beleid op het gebied
van het ruimtelijk beleid van de gemeente. Momenteel werkt de gemeente
van de fysieke leefomgeving samen, waaronder wonen, milieu, verkeer en
aan het opstellen van een Omgevingsvisie, die naar verwachting uiterlijk in
groen. Hiermee werd reeds voorbereid op de Omgevingswet.
mee wordt voorzien in een veilige, leefbare en menswaardige woonomge-
2026 gereed zal zijn. Het primaire doel van de structuurvisie is om ruimte te bieden voor ontwikkeling met respect voor de historisch-geografische,
De beleidsaspecten die in deze visie aan bod komen, omvatten onder an-
cultuurhistorische en landschappelijke waarden van de gemeente.
dere bouw- en sloopactiviteiten, monumentenzorg, milieuvoorschriften, aanlegvergunningen, evenementenbeleid, bodemkwaliteit, natuurbehoud
De gemeente stelt vijf kernwaarden voor zichzelf vast: ‘nuchter’, ‘onderne-
en ruimtelijke ordening. Tevens wordt er aandacht besteed aan actuele
mend’, ‘open’, ‘verbonden’ en ‘eigenzinnig’. Deze waarden vormen de es-
ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving, zoals duurzaamheidsinitiatie-
sentie van de gemeente. De ambitie die voortvloeit uit deze kenmerken is
ven zoals klimaatadaptatie, de circulaire economie en energietransitie,
om iedereen - van inwoners, ondernemers tot bezoekers - het gevoel te
evenals handhavings- en preventiebeleid.
geven dat ze ruimte hebben om te wonen, te werken en te recreëren. Maar ook om zichzelf te zijn, om diversiteit te omarmen, tot rust te komen
Specifiek met betrekking tot de huisvesting van asielzoekers, blijkt uit een
en actief bezig te zijn in de natuur.
omgevingsanalyse dat de toename van asielzoekers met een verblijfsstatus resulteert in een grotere vraag naar geschikte accommodatie. Daar-
Doorwerking projectgebied
naast wordt in de beleidsvisie gesteld dat bevindingen aantonen dat de
De gemeente heeft een opgave om Oekraïners te huisvesten. Hierover
woonsituaties soms van slechte kwaliteit zijn, vooral op het gebied van hy-
zijn geen specifieke doelstellingen of randvoorwaarden opgenomen in de
giëne, zoals gebrekkige sanitaire voorzieningen en overbevolkte woon-
structuurvisie. De tijdelijke verplaatsing van bestaande woonunits sluit aan
eenheden. Ook voldoen sommige locaties niet aan de vereiste brandvei-
bij de kernwaarden uit de Structuurvisie Opmeer 2025, zoals ‘verbonden’
ligheidsnormen, en kan de huisvesting van asielzoekers op bepaalde
en ‘nuchter’. Het betreft geen nieuwe ontwikkeling, maar een tijdelijke
plaatsen overlast veroorzaken voor de omgeving.
voortzetting van een bestaande functie. De verplaatsing maakt het mogelijk de huidige locatie geschikt te maken voor kwalitatief betere huisves-
Doorwerking projectgebied
ting. De impact op het landschap is minimaal en het terrein wordt na af-
De tijdelijke verplaatsing van de bestaande woonunits sluit aan bij de uit-
loop in oorspronkelijke staat hersteld.
gangspunten van de Beleidsvisie Fysieke Leefomgeving. De huidige woonvoorziening blijft in stand en wordt tijdelijk voortgezet op een alternatieve locatie, waarbij wordt voldaan aan de kwaliteitsnormen zoals voldoende sanitaire voorzieningen en een passende ruimteverdeling. Hier-
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
13
5
Omgevingsaspecten
In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze bij de activiteit rekening is gehouden met diverse aspecten van de fysieke leefomgeving en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De aspecten sluiten aan op en dekken de onderdelen zoals genoemd in artikel 1.2 van de Omgevingswet. De ontwikkeling wordt als het ware getoetst aan de verschillende aspecten uit de fysieke leefomgeving. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er een bredere kijk op de leefomgeving, onder meer vanuit het oogpunt van milieu, duurzaamheid en gezondheid. Op basis van het initiatief en de omgeving zijn in beginsel de volgende milieuaspecten van belang:
Verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren
Geluid
Luchtkwaliteit
Lichthinder
Activiteiten en milieuzonering
Omgevingsveiligheid
Kabels en leidingen
Elektromagnetische straling
Gezondheid
Trilling
Natuur en landschap (incl. stikstof)
Bodem
Weging van het waterbelang
Archeologie, cultuurhistorie en landschap
Mer-beoordeling.
5.1
Verkeersgeneratie, - afwikkeling en parkeren
Verkeer maakt onderdeel uit van de evenwichtige functietoedeling aan lo-
5.1.2
Onderzoek
Parkeren
caties. Naast parkeren voor zowel de auto als de fiets moet aandacht be-
De gemeente Opmeer beschikt over de ‘Nota Parkeernormen gemeente
steed worden aan de verkeersgeneratie en -veiligheid. In deze paragraaf
Opmeer 2016’. Hierin zijn parkeernormen opgenomen, afgeleid van de
wordt aangegeven hoe met het planvoornemen hier rekening mee wordt
CROW-publicatie 317 ‘Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie’. In de
gehouden.
publicatie zijn kencijfers voor parkeren ingedeeld in klassen. Er wordt onderscheid gemaakt in typen gemeenten op basis van de stedelijkheids-
5.1.1
Toetsingskader
graad, gebruiksfuncties zoals wonen en werken, en de geografische lig-
Een toevoeging of wijziging van functies op locaties zorgt vaak voor een
ging in de gemeente. Opmeer wordt Hoogwoud geclassificeerd als ‘weinig
verandering van de parkeerbehoefte en verkeersgeneratie van een ge-
stedelijk’ gebied. Verder valt het projectgebied binnen de zone ‘rest be-
bied. Bij het toelaten van een nieuwe functie moet daarom worden aange-
bouwde kom’.
toond of er sprake is van een (extra) parkeerbehoefte voor auto’s en fietsen en wat het effect is op de bereikbaarheid en de verkeersafwikkeling.
De tijdelijke verplaatsing van de bestaande woonunits betreft een verplaat-
Er mag geen onaanvaardbaar effect op de omgeving optreden. Dit geldt
sing over een korte afstand binnen hetzelfde gebied. De huidige situatie,
ook bij omgevingsvergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactivitei-
waarbij circa 26 Oekraïners worden gehuisvest, blijft programmatisch on-
ten.
gewijzigd: er is geen sprake van een functiewijziging of toename in capaciteit.
Om te bepalen wat de effecten van de activiteit op de verkeersaantrekkende werking van het projectgebied zijn, kan gebruik worden gemaakt
Voor de tijdelijke verplaatsing zijn op het terrein zelf geen parkeerplaatsen
van de kengetallen van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in
ingetekend. Ook op de huidige locatie zijn geen parkeerplaatsen op eigen
grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) (publica-
terrein aanwezig. Er is echter direct naast de locatie een openbaar par-
tie 381). Deze kengetallen zijn algemeen erkend en geven een indicatie
keerterrein aanwezig, dat voldoende ruimte biedt om de beperkte parkeer-
van de ontwikkeling gepaard gaande extra verkeersgeneratie. Ook bieden
behoefte op te vangen. Dit wijzigt in de tijdelijke beoogde situatie niet ten
ze richtlijnen voor het aantal te realiseren parkeerplaatsen. De CROW-
opzichte van de huidige situatie.
kengetallen zijn richtlijnen waarvan afgeweken kan worden. Gemeenten kunnen ervoor kiezen om zelf parkeerbeleid met parkeernormen vast te
Op basis van praktijkervaring bij vergelijkbare locaties is het autobezit on-
stellen waar nieuwe ontwikkelingen aan moeten voldoen. De activiteit
der Oekraïners laag. De verwachte parkeerdruk is dan ook minimaal.
dient in dit geval aan het gemeentelijk beleid te worden getoetst.
Mocht er toch extra behoefte ontstaan, dan biedt het naastgelegen parkeerterrein voldoende capaciteit om hierin te voorzien. Parkeren vormt
Verder bevatten omgevingsvisies van gemeenten een visie op verkeer op
daarmee geen knelpunt voor de tijdelijke verplaatsing van de woonunits.
gemeentelijk niveau. Daarin worden vaak mobiliteit, bereikbaarheid en verkeersveiligheid als belangrijk geacht. Planinitiatieven dienen daaraan te
Het projectgebied heeft momenteel een aanduiding als parkeerterrein bin-
worden getoetst.
nen de geldende bestemming. Het terrein wordt momenteel niet als parkeerterrein gebruikt. De parkeerbehoefte van de functies en omgeving kan
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
14
dus worden opgevangen zonder gebruik te maken van dit terrein. Zo-
Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat geluidsregels die via het om-
woningen, waar mensen langdurig verblijven en slapen. Hierbij wordt on-
doende leidt de tijdelijke invulling van dit terrein niet een toename van de
gevingsplan zullen gelden voor individuele bedrijven die geluid voortbren-
derscheid gemaakt tussen de voorgevel, zijgevel en achtergevel.
parkeerdruk op de omgeving.
gen. Voor de andere belangrijke geluidsbronnen zoals industrieterreinen, wegen en spoorwegen worden via de Aanvullingswet geluid en het Aan-
Voor andere gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van
Verkeersgeneratie
vullingsbesluit geluidsregels toegevoegd aan de Omgevingswet en het
bescherming tegen geluid op grond van artikel 4.2 van de Omgevingswet.
De tijdelijke verplaatsing van de bestaande woonunits betreft een verplaat-
Bkl. De regels voor geluid hebben een tweezijdige werking om de be-
Dat doet de gemeente vanuit haar taak ‘evenwichtige toedeling van func-
sing over een korte afstand binnen hetzelfde gebied. De huidige situatie,
scherming tegen geluidsbelasting vorm te geven. Enerzijds bij de aanleg
ties aan locaties’ (ETFAL).
waarbij circa 26 Oekraïners worden gehuisvest, blijft inhoudelijk ongewij-
of aanpassing van spoorwegen of industrieterreinen en anderzijds bij het
zigd: er is geen sprake van een functiewijziging of toename in capaciteit.
mogelijk maken van nieuwe geluidsgevoelige gebouwen en locaties nabij
5.2.2
een geluidsbron.
De voorgenomen ontwikkeling betreft de tijdelijke verplaatsing van een be-
De verkeersgeneratie verandert daarmee niet.
Onderzoek
staande functie, wat geen significante verandering omvat op de leefomgeOok op de huidige locatie is sprake van een zeer beperkte verkeers-
Een geluidsproductieplafond geeft de maximale toegestane productie
ving. De omgeving is reeds al geschikt ondervonden voor het beoogde ge-
stroom, mede vanwege het lage autobezit onder Oekraïners. Er is geen
weer op een vast fictief punt, het referentiepunt, op korte afstand van de
bruik, en de veranderingen zijn beperkt van omvang. Gezien de tijdelijke
aanwijzing dat dit op de tijdelijke nieuwe locatie anders zal zijn. Daarmee
geluidsbron. Bij de vaststelling van een geluidproductieplafond als omge-
aard van de verplaatsing en het feit dat het bestaande gebruik wordt voort-
blijft het aantal verkeersbewegingen minimaal. De verkeerssituatie wijzigt
vingswaarde is het geluid op een geluidgevoelig gebouw niet hoger dan
gezet, zijn er geen substantiële gevolgen voor de omgeving te verwach-
niet ten opzichte van de huidige situatie.
de hoogste van de volgende waarden:
ten. De impact op de omgeving is dan ook minimaal.
a. De standaardwaarde, bedoel in tabel 5.1; of Gelet op de ligging nabij oorspronkelijke wegen en het feit dat het om een
b. Het geluid bij volledige benutting van het geluidproductieplafond dat
relatief beperkte verkeersgeneratie gaat is de verwachting dat de be-
gold direct voorafgaand aan de vaststelling van het in de aanhef be-
staande weginfrastructuur deze hoeveelheid verkeer zonder noemens-
doelde geluidproductieplafond.
waardige problemen kan verwerken.
c.
Het geluid op geluidgevoelige gebouwen niet hoger is dan de grenswaarde, bedoel in tabel 5.2.
5.1.3
Conclusie
Gelet op het voorgaande, is er vanuit het aspect verkeersgeneratie, -af-
Afdeling 3.5 (artikel 3.18 lid 1) van het Bkl voorziet in het Toetsingska-
wikkeling en parkeren sprake van een evenwichtige toedeling van functies
der/instructieregels omtrent de beheersing van het geluid afkomstig van
aan locaties.
wegen, spoorwegen en industrieterreinen.
5.2
Akoestiek (wegverkeerslawaai)
5.2.1
Toetsingskader
Geluid kan van grote invloed zijn op het woon- en leefklimaat van mensen en op hun gezondheid. De regels over geluid gaan over het beheersen van geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen, en de bescherming van geluidgevoelige gebouwen en andere gebouwen en plekken.
Geluidsgevoelige gebouwen De geluidsgevoelige gebouwen worden aangewezen in artikel 3.20 van het Bkl. Het betreft gebouwen, waaronder een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat bijvoorbeeld een woon-, onderwijs- of zorgfunctie heeft. De geluidsnormen hebben betrekking op het geluid op de gevel van een geluidsgevoelig gebouw en hebben primair als doel het beschermen van de gezondheid door het stellen van eisen aan het geluid op en rond
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
15
Desondanks is het aspect akoestiek beknopt geanalyseerd. Het proefge-
verwachte geluidniveaus, kan worden gesteld dat er sprake is van een
In de beoogde situatie wordt op de projectlocatie een tijdelijke woonfunctie
bied ligt niet direct aan de weg De Weijver (30 km/uur). Figuur 5.1 geeft
aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
gerealiseerd. Dit is een gevoelige functie binnen het kader van milieuzonering. Vanuit het bestemmingsplan ‘Herziening Hoogwoud, Opmeer en
een uitsnede weer van de kaart ‘Geluid van Wegverkeer’ op de Atlas Leef5.2.3
maakte deze kaart op basis van gegevens uit 2019, 2020 en 2021. De
Vanuit het milieuaspect wegverkeerslawaai is er sprake van een even-
de omgeving. Figuur 5.3 bevat een uitsnede hiervan met globale aandui-
hoeveelheid geluid is uitgedrukt in Lden (Level Day-Evening-Night). Dat is
wichtige toedeling van functies aan locaties.
ding van het plangebied. Omliggende functies betreffen wonen, maat-
het gemiddelde in decibel (dB) per etmaal (24 uur), waarbij geluid ’s avonds en ‘s nachts zwaarder meetelt dan overdag.
Conclusie
Spanbroek 2017’ is te zien dat er verschillende functies aanwezig zijn in
omgeving. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
5.3
Activiteiten en milieuzonering
5.3.1
Toetsingskader
Onder milieuzonering wordt verstaan het waar nodig zorgen voor een voldoende ruimtelijke scheiding tussen enerzijds bedrijven of overige milieubelastende functies en anderzijds milieugevoelige functies zoals woningen. Bij de planontwikkeling dient rekening te worden gehouden met milieuzonering om de kwaliteit van het woon- en leefmilieu te handhaven en te bevorderen en daarnaast bedrijven voldoende zekerheid te bieden dat zij hun activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitvoeren. Omgevingstype De richtafstanden zijn afgestemd op de omgevingskwaliteit zoals die wordt nagestreefd in een rustige woonwijk of een vergelijkbaar omgevingstype (zoals een rustig buitengebied, een stiltegebied of een natuurgebied). Binnen gemengde gebieden heeft men te maken met milieubelastende en milieugevoelige functies die op korte afstand van elkaar zijn gesitueerd.
Figuur 5.1 Uitsnede geluidskaart wegverkeer (bron: Atlas Leefomgeving), met locatie woningen in blauw kader
5.3.2
Onderzoek
De voorgenomen ontwikkeling betreft de tijdelijke verplaatsing van een bestaande functie, wat geen significante impact heeft op de fysieke leefomgeving. Gezien de tijdelijke aard van de verplaatsing en het feit dat het be-
Ter plaatse van het projectgebied geldt een geluidbelasting van (gedeeltelijk) lager of gelijk 46-50 dB en (gedeeltelijk) 51-55 dB. Daarmee wordt grotendeels voldaan aan de standaardwaarde voor geluid van gemeente-
schappelijk-1, recreatie - natuurspeeltuin en bedrijf. Er kan worden geconcludeerd dat er sprake is van een gemengd gebied. Bepaald wordt of ter plaatse van de planlocatie sprake is van een acceptabel woon- en leefklimaat en of omliggende bedrijven niet worden beperkt in hun bedrijfsvoering. In de beoogde situatie wordt de bestaande tijdelijke woonfunctie verplaatst naar de projectlocatie. De tijdelijke locatie wordt aan twee zijden omringd door woningen en aan de zuidzijden door sportvoorzieningen. De tijdelijke locatie ligt verder van de sportvoorzieningen af dan de huidige locatie. In de huidige situatie functioneert de tijdelijke huisvesting al geruime tijd zonder klachten of overlast. Dit bevestigt dat sprake is van een acceptabel woon- en leefklimaat, zonder beperkingen voor omliggende functies. Omdat de nieuwe beoogde locatie op grotere afstand van milieubelastende functies wordt gesitueerd, leidt de tijdelijke verplaatsing leidt niet tot een verslechtering van de milieusituatie. Zodoende kan worden vastgesteld dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en dat er geen negatieve effecten op het milieu of de omgeving worden verwacht. Tevens kan redelijkerwijs worden uitgesloten dat andere functies of bedrijven worden belemmerd.
staande gebruik wordt voortgezet, zijn er geen substantiële gevolgen voor de omgeving te verwachten. De impact op de omgeving is dan ook minimaal.
wegen (norm: 53 dB). Gelet op de tijdelijke aard van het initiatief en de
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
16
het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit;
grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening vol-
het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtver-
doende zijn. Veel mensen bepalen met de NIBM-tool op een eenvou-
ontreiniging.
dige en snelle manier of een project in betekende mate bijdraagt aan
2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-
de luchtverontreiniging. Soms zijn detailberekeningen nodig als aanCIMLK
vulling op de NIBM-tool.
Mede door het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is in de afgelopen jaren in Nederland de luchtkwaliteit aanzienlijk verbe-
Aandachtsgebieden
terd. Vanwege deze verbetering is het NSL na de inwerkingtreding van de
De overheid toetst en monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde
Omgevingswet komen te vervallen. Sinds 1 januari 2023 vervangt het
aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concen-
Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) het NSL. Middels
traties NO2 en/of PM10. Aandachtsgebieden voor zowel NO2 als PM10
dit nieuwe instrument kan de luchtkwaliteit berekend en gemonitord wor-
staan vermeld in artikel 5.51, lid 2 van het Bkl. Aandachtsgebieden voor
den onder de Omgevingswet.
alleen PM10 zijn aangewezen in artikel 5.51, lid 3 van het Bkl. In een aandachtsgebied moet de overheid de omgevingswaarden in acht nemen (ar-
Figuur 5.2 Uitsnede ‘Landelijk Gebied Opmeer 2014’
NIBM
tikel 5.51 Bkl), bestaande uit grenswaarden en streefwaarden voor stoffen
De beoordeling van de luchtkwaliteit vindt niet overal plaats. Voor een acti-
die de kwaliteit van de buitenlucht beïnvloeden.
viteit die niet in betekende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreini5.3.3
Conclusie
ging, is geen toetsing aan de Rijksomgevingswaarden voor NO2 en PM10
Als besluiten binnen een aandachtsgebied leiden tot een verhoging van de
Vanuit het milieuaspect activiteiten en milieuzonering en vanuit het aspect
nodig. Uit artikel 5.53 en 5.54 van het Bkl volgt dat een project niet in bete-
concentraties van luchtverontreinigende stoffen, of als gemeenten activi-
spuitzones is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan
kende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concen-
teiten toestaan die betrekking hebben op wegen, vaarwegen of spoorwe-
locaties.
tratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omge-
gen en waarvoor luchtkwaliteitsregels gelden volgens het Bal, moet dit in
vingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties.
overweging worden genomen.
Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project bin-
In sommige gevallen kan de achtergrondconcentratie van luchtverontreini-
nen de NIBM-grens blijft:
gende stoffen zo hoog zijn dat de invoering van een nieuw project toch
1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een
leidt tot overschrijding van de landelijke omgevingswaarden. Dit kan ook
aangewezen categorie blijft. Onder deze ‘standaardgevallen NIBM’
van toepassing zijn op activiteiten in de buurt van een aandachtsgebied,
vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel
die de concentraties binnen dat gebied verhogen. Hierdoor moet een ge-
onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 van het Bkl.
meente soms een planinitiatief toetsen aan de omgevingswaarden in een
Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de
nabijgelegen aandachtsgebied, zelfs als het initiatief buiten dat specifieke
gestelde grenzen? Het is dan mogelijk om alsnog via detailberekenin-
gebied valt. Deze beoordeling is met name nodig bij activiteiten die aan-
gen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden.
zienlijke luchtvervuiling veroorzaken en over een grotere afstand effect
5.4
Luchtkwaliteit
5.4.1
Toetsingskader
De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen ter bescherming van de gezondheid staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl (paragraaf 5.1.4.1). Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan:
er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde;
Ruimtelijke motivering tijdelijke verplaatsing huisvesting Oekraïners De Weijver
hebben, zoals extra verkeer of bedrijfsemissies.
17
De vergunningverlener beoordeelt de activiteit aan de hand van de omge-
NIBM
met mogelijke gevolgen zoals desoriëntatie, afstoting of aantrekking, wat
vingswaarden, tenzij de activiteit niet in betekenende mate (NIBM) bij-
De voorgenomen ontwikkeling betreft een tijdelijke verplaatsing van een