Bijlage 1 Ruimtelijke motivering huisvestingslocatie De Weijver
Tekst van het document
teit;
dige en snelle manier of een project in betekende mate bijdraagt aan
het project draagt alleen niet in betekenende mate bij aan de luchtver-
de luchtverontreiniging. Soms zijn detailberekeningen nodig als aan-
ontreiniging.
vulling op de NIBM-tool.
Figuur 5.3 Uitsnede ‘Landelijk Gebied Opmeer 2014’
2. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-
CIMLK
Aandachtsgebieden
Mede door het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL)
De overheid toetst en monitort de luchtkwaliteit vooral in de zogenoemde
is in de afgelopen jaren in Nederland de luchtkwaliteit aanzienlijk verbe-
aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concen-
terd. Vanwege deze verbetering is het NSL na de inwerkingtreding van de
traties NO2 en/of PM10. Aandachtsgebieden voor zowel NO2 als PM10
Omgevingswet komen te vervallen. Sinds 1 januari 2023 vervangt het
staan vermeld in artikel 5.51, lid 2 van het Bkl. Aandachtsgebieden voor
Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK) het NSL. Middels
alleen PM10 zijn aangewezen in artikel 5.51, lid 3 van het Bkl. In een aan-
dit nieuwe instrument kan de luchtkwaliteit berekend en gemonitord wor-
dachtsgebied moet de overheid de omgevingswaarden in acht nemen (ar-
den onder de Omgevingswet.
tikel 5.51 Bkl), bestaande uit grenswaarden en streefwaarden voor stoffen die de kwaliteit van de buitenlucht beïnvloeden.
NIBM De beoordeling van de luchtkwaliteit vindt niet overal plaats. Voor een acti-
Als besluiten binnen een aandachtsgebied leiden tot een verhoging van de
viteit die niet in betekende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreini-
concentraties van luchtverontreinigende stoffen, of als gemeenten activi-
Vanuit het milieuaspect activiteiten en milieuzonering en vanuit het aspect
ging, is geen toetsing aan de Rijksomgevingswaarden voor NO2 en PM10
teiten toestaan die betrekking hebben op wegen, vaarwegen of spoorwe-
spuitzones is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan
nodig. Uit artikel 5.53 en 5.54 van het Bkl volgt dat een project niet in bete-
gen en waarvoor luchtkwaliteitsregels gelden volgens het Bal, moet dit in
locaties.
kende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concen-
overweging worden genomen.
5.3.3
Conclusie
5.4
Luchtkwaliteit
5.4.1
Toetsingskader
tratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2µg/m³. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties.
5.4.2
Onderzoek
Het projectgebied valt niet in een van de aandachtsgebieden voor zowel De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen ter bescherming van de gezondheid staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl (paragraaf 5.1.4.1). Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan:
Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project bin-
NO2 als PM10 of voor alleen PM10. Nader onderzoek naar luchtkwaliteit is
nen de NIBM-grens blijft:
daarom niet benodigd. Er wordt volstaan met een quickscan luchtkwaliteit,
1. Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een
welke is gebaseerd op het CIMLK-instrument en de NIBM-tool.
aangewezen categorie blijft. Onder deze ‘standaardgevallen NIBM’ vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel
CIMLK
onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 van het Bkl.
In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties is
Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen? Het is dan mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden.
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
19
het van belang om aan te tonen of er sprake is van een goed woon- en
zich niet kunnen onttrekken aan het aanwezige kunstlicht, terwijl ze daar
leefklimaat met betrekking tot luchtkwaliteit. Hierover kunnen uitspraken
wel behoefte aan hebben, bijvoorbeeld om te kunnen rusten of slapen.
worden gedaan aan de hand van achtergrondwaarden voor NO 2, PM10 en
Licht van objecten langs (rijks)wegen, zoals een reclamezuil, kan ook hin-
PM2.5 ter plaatse van het projectgebied. De achtergrondwaarden van de
der veroorzaken en daarmee onveilige situaties creëren. Verder kan
vier dichtstbijzijnde rekenpunten zijn in tabel 5.1 weergegeven.
kunstmatige verlichting in de nacht het gedrag van dieren beïnvloeden, met mogelijke gevolgen zoals desoriëntatie, afstoting of aantrekking, wat
Tabel 5.1 Achtergrondwaarden ter plaatse van het projectgebied (34362354) Id
NO2 μg/m
3
PM10 μg/m
3
PM10 overschrijdingsdagen
PM2.5 μg/m3
Jaar
kan leiden tot uitputting en sterfte. Kunstmatige verlichting kan ook fungeren als barrière voor dierlijke verplaatsingen. Deze negatieve effecten hebben niet alleen individuele gevolgen maar kunnen ook de instandhou-
2344
9,227
12,44
6
5,664
2030
889
9,227
12,44
6
5,664
2030
1133
9,079
12,62
6
5,76
2030
166
9,441
12,27
6
5,529
2030
Norm
40
40
35
25
De data uit het CIMLK tonen aan dat de achtergrondwaarden significant lager zijn dan de gestelde normen. Hieruit kan worden afgeleid dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat met betrekking tot luchtkwaliteit ter plaatse van het projectgebied.
dingsdoelstellingen van bepaalde soorten aantasten. Daarnaast kan kunstmatige verlichting leiden tot horizonvervuiling of het verminderen van de donkerte op grotere afstanden, zoals het zichtbaar zijn van verlichte objecten in een open landschap tot wel 5 à 10 kilometer. Figuur 5.4 NIBM berekening
is toetsing aan de Rijksomgevingswaarden voor NO2 en PM10 niet nodig.
Lichthinder is een thema dat decentrale overheden moeten afwegen. Het
Tevens behoort het projectgebied niet tot een van de aandachtsgebieden,
Bkl bevat daarom geen Rijksinstructieregels voor lichthinder, met uitzon-
welke genoemd zijn in artikel 5.51, lid 2 van het Bkl. De realisatie van tij-
dering van rijksregels voor kunstlicht in de tuinbouw bij kassen, opgeno-
delijke huisvestingen voor Oekraïners is geen milieubelastende activiteit,
men in artikel 4.790 van het Bal.
als bedoeld in hoofdstuk 3 van het Bal, waarover regels zijn gesteld met het oog op het beperken van verontreiniging van de lucht. Het is geen acti-
NIBM Middels de NIBM-tool is in beeld gebracht wat de effecten van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit zijn. Voor het toepassen van de NIBM-tool is het noodzakelijk om inzicht te hebben in de verkeersgeneratie die samenhangt met de binnen de projectgebieden beoogde functies. Deze verkeersgeneratie is berekend in hoofdstuk 5.1 ‘Verkeersgeneratie, -afwikke-
Voor lichthinder bij sportvelden zijn specifieke regels opgenomen in de
viteit die relatief veel luchtvervuiling veroorzaakt en over een grotere af-
‘bruidsschat’. Deze regels zijn niet overgenomen vanuit het Activiteitenbe-
stand effect heeft.
sluit in het Bal. De bruidsschat zorgt ervoor dat deze regels worden opgenomen in de omgevingsplannen van de gemeenten. Gemeenten kunnen
5.4.3
Conclusie
deze regels aanpassen en afstemmen op lokale omstandigheden.
Vanuit het milieuaspect luchtkwaliteit is er sprake van een evenwichtige
ling en parkeren’. Bij de berekening is uitgegaan van de maximum ver-
toedeling van functies aan locaties.
keersgeneratie, namelijk 53 mvt/etmaal. De resultaten uit de berekening
5.5
Lichthinder
5.5.1
Toetsingskader
Verder is het mogelijk om maatregelen te nemen om hinder en verstoring door kunstmatige verlichting te voorkomen. Bijvoorbeeld door geen ver-
met de NIBM-tool zijn weergegeven in de figuur 5.4.
lichting te gebruiken wanneer dit niet nodig is en er alternatieven beschikbaar zijn. Andere mogelijke maatregelen zijn het afschermen van lichtbronnen, het verlichten met geringe oppervlaktehelderheid, het gebruik
Uit de berekening met de NIBM-tool volgt dat het project niet in betekende
Er zijn diverse locaties met kunstmatige verlichting, waaronder (auto-
van betrekkelijk langgolvig licht, het beperken van de hoeveelheid ge-
mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit. De toename van de concentratie NO 2
snel)wegen, woonkernen, industrie- en bedrijventerreinen, glastuinbouw-
bruikte verlichting en het vermijden van risicogebieden zoals natuurgebie-
en PM10 is niet hoger dan 1,2 µg/m³. Hiermee is sprake van een NIBM-
bedrijven en sportterreinen. Deze verlichting kan verschillende negatieve
den.
project. Nader onderzoek op dit vlak is daarom niet noodzakelijk. Hierdoor
effecten veroorzaken. Zo kunnen mensen hinder ondervinden wanneer ze
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
20
5.5.2
Onderzoek
5.6
Omgevingsveiligheid
exploiteren van een IPPC-installatie voor het maken van explosieven
zien van het aspect belichting, zullen de effecten hiervan vergelijkbaar zijn
5.6.1
Toetsingskader
opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor militair gebruik (af-
met die van een reguliere woonbestemming. Het planvoornemen houdt re-
Het aspect omgevingsveiligheid heeft betrekking op de mogelijkheden om
kening met mogelijke negatieve effecten van nieuwe kunstmatige verlich-
een brand, ramp of crisis te voorkomen, te beperken en te bestrijden. Het
ting. Verlichting zal alleen gebruikt worden wanneer nodig (o.a. in het ka-
beschermen van personen in gebouwen en op locaties in de omgeving
Maatregelen beperking externe veiligheidsrisico’s
der van veiligheid) en als er geen alternatieven beschikbaar zijn. Uitschij-
van risicovolle activiteiten is cruciaal. Daarnaast is het beperken van
Maatregelen ter beperking van externe veiligheidsrisico's zijn vastgelegd
nende verlichting wordt zoveel als mogelijk beperkt.
schade aan de fysieke leefomgeving bij een ongeval van een risicovolle
in het Bal en omvatten maatregelen die initiatiefnemers van risicovolle mi-
activiteit van groot belang. De algemene regels van het Rijk hiervoor zijn
lieubelastende activiteiten moeten toepassen. Deze maatregelen gelden
vastgelegd in het Bkl en het Bal.
voor activiteiten met gevaarlijke stoffen, vuurwerk, ontplofbare stoffen voor
Het planvoornemen betreft tijdelijke huisvesting voor Oekraïners. Ten aan-
In de directe omgeving van het projectgebied zijn geen snelwegen aanwe-
(afdeling 5.1.2.5).
zig, waardoor hinder van autoverlichting, lantaarnpalen of reclamezuilen
deling 5.1.2.5 Bkl).
militair of civiel gebruik, en windturbines.
voor bewoners van de te realiseren tijdelijke huisvestiging niet te verwach-
Kwetsbare gebouwen en locaties
ten is. Het projectgebied ligt wel aan de weg De Weijver, maar de daar
In bijlage VI van het Bkl is onderscheid gemaakt in 3 categorieën ‘gebou-
Bij verschillende risicovolle activiteiten zijn technische eisen, normen,
aanwezige verlichting veroorzaakt geen noemenswaardige hinder voor de
wen en locaties’ waarvoor de regels bescherming bieden:
voorschriften en/of richtlijnen opgenomen, zoals bijvoorbeeld brandwe-
bewoners.
1. Zeer kwetsbaar (alleen gebouwen);
rendheid van gebouwen. Daarnaast zijn voor een groot aantal risicovolle
2. Kwetsbaar (gebouwen en locaties);
activiteiten vaste afstanden vastgesteld. Deze zijn opgenomen in het Bal
3. Beperkt kwetsbaar (gebouwen en locaties).
of het Bkl.
Het projectgebied bevindt zich in de omgeving van. Gezien het feit dat de tijdelijke woonfunctie al geruime tijd zonder problemen functioneert, kan worden aangenomen dat er sprake is van een acceptabel woon- en leefkli-
Risicobronnen
Plaatsgebonden risico
maat. Lichtmasten zijn bovendien niet in de directe nabijheid van het plan-
Risicobronnen zijn activiteiten met externe veiligheidsrisico’s. In bijlage VII
De risico’s voor de omgevingsveiligheid komen tot uitdrukking via het
gebied gesitueerd en de meest nabij gelegen lichtmasten (ca. 40 meter af-
van het Bkl zijn activiteiten aangewezen die risicobronnen vormen. Het
plaatsgebonden risico en het groepsrisico.
stand) zijn niet richting het plangebied gericht. Derhalve zijn onevenredige
gaat om de volgende soorten activiteiten:
lichthindereffecten niet te verwachten. Tevens zijn er geen indicaties van
activiteiten met gevaarlijke stoffen bij bedrijven. Dit zijn verschillende
Het plaatsgebonden risico (PR) is de kans per jaar dat één persoon over-
milieubelastende activiteiten uit het Bal.
lijdt door een ongeluk met een gevaarlijke stof. In theorie zou deze per-
het Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor.
soon zich onafgebroken en onbeschermd op één bepaalde plaats moeten
buisleidingen met gevaarlijke stoffen die zijn aangewezen als milieu-
bevinden. Gemeenten moeten in hun omgevingsplan een grenswaarde,
belastende activiteit in het Bal.
ook wel een basisbeschermingsniveau genoemd, voor het plaatsgebon-
windturbines die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het
den risico in acht nemen. Dit geldt met name voor zeer kwetsbare gebou-
Bal.
wen en kwetsbare gebouwen en locaties. De waarden voor het plaatsge-
overlast vermeld. Tot slot is er geen kassengebieden in de nabije omgeving die lichthinder kunnen veroorzaken voor de bewoners van de tijdelijke huisvestiging. 5.5.3
Conclusie
Vanuit het milieuaspect lichthinder is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
bonden risico worden ruimtelijk vertaald naar afstanden tot gebouwen en Ook bevat het Bkl instructies voor de volgende risicobronnen:
locaties. De plaatsgebonden risico's worden op kaarten weergegeven met
opslaan, bewerken en herverpakken van vuurwerk (afdeling 5.1.2.4).
zogeheten risicocontouren. Gebouwen en locaties die als (zeer) kwets-
opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik (afde-
baar worden beschouwd, mogen niet binnen de PR-10-6-contour van een
ling 5.1.2.5).
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
21
activiteit vallen. Het respecteren van de grenswaarde voor het plaatsge-
zelfs als de kans daarop klein is. Aandachtsgebieden worden vastgelegd
hand van kaarten uit de 'Atlas Leefomgeving'. In figuur 5.6 worden de risi-
bonden risico betekent dat de gemeente alleen onder voorwaarden die in
in het ‘Register Externe Veiligheidsrisico’s’ en zijn digitaal raadpleegbaar.
cobronnen in de omgeving van het projectgebied geïllustreerd.
Er is een onderscheid tussen drie soorten gevaren: warmtestraling
Risicovolle activiteiten met gevaarlijke stoffen bij bedrijven
(brand), overdruk (explosie) en concentratie giftige stoffen in de lucht (gif-
De dichtstbijzijnde risicovolle activiteit met gevaarlijke stoffen bevindt zich
wolk). Hierdoor zijn er ook drie typen aandachtsgebieden (artikel 5.12 Bkl):
ongeveer 1,2 kilometer ten zuidoosten van de bestemmingsgrens van het
1. brandaandachtsgebied
projectgebied (tankstation). Het projectgebied ligt op ruime afstand van het
2. explosieaandachtsgebied
aandachtsgebied opgenomen voor deze bedrijfslocatie, derhalve kan wor-
3. gifwolkaandachtsgebied
den geconcludeerd dat er geen belemmeringen zijn voor de beoogde ont-
het Bkl zijn vastgesteld, mag afwijken van deze grenswaarde.
wikkeling. Binnen deze aandachtsgebieden moet rekening worden gehouden met het groepsrisico. Dit wordt bereikt door in het aandachtsgebied geen be-
Risicovolle transportroutes
perkt kwetsbare, kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt
Het projectgebied van niet in een brand-, explosie- of gifwolkaandachtsge-
kwetsbare en kwetsbare locaties toe te staan. De gemeenteraad heeft
bied van een risicovolle transportroute. Het opstellen van een verantwoor-
enige afwegingsruimte bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen binnen een
ding van het groepsrisico kan daarom achterwege blijven. Er zijn geen be-
aandachtsgebied, op voorwaarde dat het gaat om een locatie buiten de af-
lemmeringen.
stand waar de grenswaarde voor het plaatsgebonden risico van toepasRisicovolle buisleidingen
sing is.
Ten westen van het projectgebied, op een afstand van circa 120 meter, 5.6.2 Figuur 5.6: Uitsnede risicokart (projectgebied met rode omlijning aange-
Onderzoek
bevindt zich een buisleiding. Deze buisleiding betreft een aardgastrans-
Er is een quickscan omgevingsveiligheid uitgevoerd om de impact van het
portleiding. De inventarisatieafstand van deze buisleiding bedraagt 70 me-
planvoornemen op de fysieke leefomgeving te beoordelen en vice versa.
ter. Aangezien het projectgebied zich niet binnen het invloedsgebied van de risicovolle buisleiding bevindt, is het opstellen van een verantwoording
Groepsrisico, aandachtsgebieden en voorschriftengebieden Het werken met aandachtsgebieden voor externe veiligheidsrisico’s is een
Volgens bijlage VI van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) wordt een
van het groepsrisico met betrekking tot buisleidingen niet relevant. Er zijn
gebouw met een woonfunctie ingedeeld in de categorie ‘kwetsbaar’. Aan-
geen belemmeringen.
nieuwe benadering van het groepsrisico onder de Omgevingswet. Het
gezien het gaat om de ontwikkeling van tijdelijke huisvesting voor Oekra-
groepsrisico (GR) gaat over de kans per jaar dat tien of meer personen
iners, wordt dit beschouwd als een kwetsbaar object. Daarom is het nood-
Windturbines
overlijden als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval binnen een
zakelijk om de externe veiligheidsrisico's te onderzoeken en na te gaan of
In de omgeving van het projectgebied zijn geen windturbines, die zijn aan-
aandachtsgebied (artikel 5.15, lid 1 Bkl). Aandachtsgebieden zijn gebie-
het projectgebied in een brand-, explosie- of gifwolkaandachtsgebied ligt.
gewezen als milieubelastende activiteit, gelegen. De dichtstbijzijnde wind-
den die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis, zonder aanvullende
Met het planvoornemen is dus geen sprake van de realisatie van een risi-
turbine ligt op ongeveer 3,2 km afstand. Het opstellen van een verant-
maatregelen, onvoldoende beschermd kunnen zijn tegen de gevolgen van
covolle activiteit.
woording van het groepsrisico met betrekking tot windturbines is derhalve
ongevallen met gevaarlijke stoffen. Dit betekent dat binnen dat gebied levensbedreigende gevaren voor personen in gebouwen kunnen optreden,
niet nodig. Er zijn geen belemmeringen voor het planvoornemen. De locatie van risicovolle activiteiten met gevaarlijke stoffen, zoals bedrijven, transportroutes, buisleidingen en windturbines, is vastgesteld aan de
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
22
5.6.3
5.7.3
Conclusie
Conclusie
het voorzorgsbeginsel
Vanuit het milieuaspect omgevingsveiligheid is er sprake van een even-
Vanuit het milieuaspect kabels en leidingen is er sprake van een even-
het beginsel van preventief handelen
wichtige toedeling van functies aan locaties.
wichtige toedeling van functies aan locaties.
het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron bestre-
5.7
Kabels en leidingen
5.8
Gezondheid
5.7.1
Toetsingskader
5.8.1
Toetsingskader
Ondergrondse kabels en leidingen zijn belangrijk voor het transport van
In artikel 1.3 van de Omgevingswet worden de maatschappelijke doelen
data, elektriciteit en stoffen zoals gas en water. Niettemin kunnen som-
van de wet uiteengezet, waaronder het bereiken en in stand houden van
mige ondergrondse leidingen en bovengrondse hoogspanningslijnen een
een gezonde fysieke leefomgeving. Er bestaat landelijk de wens om ge-
potentieel risico vormen voor de omgeving. De Omgevingswet bevat
zondheid meer integraal en volwaardig te betrekken in het nationale en lo-
daarom specifieke regels en instrumenten om dergelijke risico's te voorko-
kale beleid over de fysieke leefomgeving. De inrichting van de fysieke leef-
men en te beperken. Zo adviseert het Rijk aan het bevoegd gezag om bij
omgeving kan direct bijdragen aan de gezondheid van inwoners. Een ge-
het toelaten van gevoelige gebouwen, zoals woningen, bij bovengrondse
zonde leefomgeving ervaren bewoners namelijk als prettig, nodigt uit tot
hoogspanningsverbindingen rekening te houden met de magneetvelden2.
gezond gedrag en biedt bescherming tegen negatieve omgevingsinvloe-
Voor de regeling omtrent buisleidingen wordt verwezen naar paragraaf 5.6
den.
‘Omgevingsveiligheid’. Binnen de Omgevingswet hebben decentrale overheden de mogelijkheid 5.7.2
Onderzoek
Aan de hand van de ‘Netkaart’ van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid
om hun eigen gezondheidsambities en regels vast te leggen en uit te werken via instrumenten zoals de omgevingsvisie, omgevingsverordening en
en Milieu (RIVM) kan achterhaald worden of het projectgebied zich bevindt
programma's. De beleidsambities met betrekking tot gezondheid kunnen
in een magneetveldzone van een of meerdere hoogspanningslijnen. Uit
sterk variëren per gemeente. Tevens hebben veel gemeenten ervoor ge-
deze kaart volgt dat er in het projectgebied geen planologisch relevante
kozen om beleidsneutraal over te gaan naar de Omgevingswet. Dit houdt
kabels en leidingen aanwezig zijn die bescherming behoeven. De dichtst-
in dat voornamelijk in de beginfase na de inwerkingtreding van de Omge-
bijzijnde 150 kV hoogspanningslijn bevindt zich op een afstand van onge-
vingswet, gemeenten nog geen tot weinig beleid zullen hebben met be-
veer 5,6 kilometer van het projectgebied. Uit de Netkaart volgt dat ten aan-
trekking tot gezondheid. In een later stadium zal het beleid sterk per ge-
zien van deze hoogspanningslijn kan worden uitgegaan van een magneet-
meente verschillen.
veldzone van 55 meter aan weerszijden van de hoogspanningslijn. Het projectgebied valt ruim buiten deze magneetveldzone.
den moeten worden
het beginsel dat de vervuiler betaalt
In de ‘Structuurvisie Opmeer 2025’, de voorloper op de Omgevingsvisie van de gemeente die naar verwachting 2026 gereed is, wordt het aspect ‘gezondheid’ niet direct benoemd. In de ‘Beleidsvisie Fysieke leefomgeving’ van de gemeente Opmeer wordt aangegeven dat naar een veilige, leefbare, schone, gezonde en inclusieve leefomgeving wordt gestreefd. Daarbij wordt onder andere het volgende van belang geacht:
Goede brandveiligheid en voorlichting
Goede ventilatie
Goede sanitaire voorzieningen
Goede waterkwaliteit.
De gemeente Opmeer heeft tevens geen instructieregels opgenomen in het Omgevingsplan ten aanzien van gezondheid. Gezien de centrale rol van het gezondheidsaspect binnen de Omgevingswet, vereist dit aspect een brede motivering. Milieuaspecten zoals geluid, luchtkwaliteit, geur en waterkwaliteit zijn nauw verweven met gezondheid. Daarom wordt in deze paragraaf ook verwezen naar andere milieuaspecten in deze ruimtelijke motivering.
In artikel 3.3 van de Omgevingswet staat dat het bevoegd gezag in de omgevingsvisie rekening moet houden met milieubeginselen. Artikel 191 van het 'Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie' kent 4 milieubeginselen:
2
https://iplo.nl/thema/praktijksituaties/hoogspanningsverbinding/toelaten/toelaten-gevoelige-gebouwen/
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
23
5.8.2
Onderzoek
Er zijn verschillende soorten trillingen met verschillende bronnen. De Om-
Omgevingsplan
Aangezien het planvoornemen de realisatie van een nieuwe activiteit om-
gevingswet maakt bij de instructieregels over trillinghinder door activiteiten
Het aspect trilling is vooral een lokaal probleem. Gemeenten mogen zelf
vat, is het van belang om te onderzoeken op welke manier dit initiatief re-
onderscheid tussen:
regels stellen over trilling door milieubelastende activiteiten in het omge-
kening houdt met het gezondheidsaspect.
Continue trillingen (trillingen die gedurende een lange tijd aanwezig
vingsplan. Hiervoor gelden de instructieregels over (continue en herhaald
zijn, door bijvoorbeeld machines of druk wegverkeer)
voorkomende) trillingen door activiteiten op trilling gevoelige gebouwen in
Herhaald voorkomende trillingen (kortdurende trillingen die periodiek
het Bkl (paragraaf 5.1.4.4).
De projectlocatie beschikt over faciliteiten die noodzakelijk zijn voor de gezondheid van de bewoners. De beoogde situatie biedt een kwalitatief be-
voorkomen, door bijvoorbeeld treinverkeer)
tere leefomgeving wat bevorderend is voor de gezondheid van de bewo-
De instructieregels voor trillingen door activiteiten gelden voor:
ners. Bovendien biedt de beoogde situatie meer privacy wat bevorderend
Bronnen van trillingen zijn verkeer over de weg of het spoor, machines in
is voor de mentale gezondheid. Daarnaast biedt het direct aangrenzende
de industrie en bouw- en sloopactiviteiten. Deze bronnen veroorzaken een
buitengebied mogelijkheden voor beweging en ontspanning.
trilling die voelbaar is in gebouwen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via de vloer
het op een locatie toelaten van een activiteit en het aanpassen daar-
het op een locatie toelaten van een trilling gevoelig gebouw en het
van
en de wanden. Trillingen kunnen op grote afstand hinder of schade opleEr zijn geen specifieke omstandigheden die aanzienlijke nadelige effecten
aanpassen daarvan
veren.
het verlenen van de omgevingsvergunning. Andere milieuaspecten, die
In beginsel moet binnen een afstand van 100 meter van een treinspoor het
5.9.2
nauw verband houden met gezondheid en die in deze ruimtelijke motive-
risico op trillinghinder worden beoordeeld. In sommige gevallen is het no-
Het planvoornemen maakt een trilling gevoelig gebouw mogelijk, namelijk
ring worden belicht, bevestigen dat er geen belemmeringen zijn voor het
dig om het onderzoeksgebied uit te breiden tot 250 meter aan weerszijden
een tijdelijke huisvestiging. Het is van belang dat de bewoners geen hin-
planvoorstel. Tevens sluit het plan aan bij het hiervoor genoemde beleid.
van het spoor. Hiervan is bijvoorbeeld sprake wanneer er reeds klachten
der ervaren van trilling door de omgeving.
een combinatie van beide.
op de gezondheid kunnen veroorzaken, wat de rechtvaardiging vormt voor Onderzoek
door trillinghinder van het spoor op een grotere afstand dan 100 meter be5.8.3
Conclusie
staan.
Vanuit het milieuaspect gezondheid is er sprake van een evenwichtige
Er zijn geen bedrijven gelegen in de nabije omgeving met continue of herhaald voorkomende trillingen door een activiteit, waar het gebouw hinder
toedeling van functies aan locaties.
Omgevingsvisie
van kan ervaren. Tevens zijn er al diverse maatgevende woonbestemmin-
5.9
Trillingen
Provincies en gemeenten kunnen langetermijndoelen, ambities en beleids-
gen rondom het projectgebied gelegen.
5.9.1
Toetsingskader
sie geeft een beschrijving van hoe het onderwerp trillingen doorwerkt in
keuzes voor trillingen vastleggen in een omgevingsvisie. De omgevingsvi-
Trilling kan nadelige gevolgen hebben voor de kwaliteit van de fysieke
bijvoorbeeld plannen voor een woningbouwproject. Trillingen spelen over
leefomgeving. Het kan effect hebben op het welzijn of schade aan gebou-
het algemeen geen prominente rol in een omgevingsvisie. Dat is wel het
wen veroorzaken. De Omgevingswet beschermt daarom (delen van) ge-
geval wanneer in het projectgebied van de omgevingsvisie een spoor aan-
bouwen en de mensen die daarin verblijven tegen trillingen van activitei-
wezig is of wordt aangelegd. De omgevingsvisie is dan een geschikt in-
ten. De aanwijzing van trilling gevoelige gebouwen staat in artikel 5.80 Bkl.
strument om vast te leggen dat bij nieuwbouw vroegtijdig rekening wordt
Hieronder vallen gebouwen met een woonfunctie, onderwijsfunctie, ge-
gehouden met hinder door spoortrillingen.
zondheidszorgfunctie, bijeenkomstfunctie voor kinderopvang met bedgebied en de bijbehorende nevengebruiksfuncties.
In de ‘Structuurvisie Opmeer 2025’ wordt het thema trilling niet specifiek
Ook is er geen treinspoor of busbaan in de directe omgeving van het projectgebied gelegen. Het dichtstbijzijnde spoor ligt op een afstand van circa 4 km . Gezien het projectgebied ruim buiten het onderzoeksgebied van 100 meter en 250 meter valt, kan hinder door trillingen van het treinverkeer worden uitgesloten. Geconcludeerd kan worden dat onderhavig planvoornemen passend is binnen de instructieregels uit de provinciale omgevingsverordening en het gemeentelijke omgevingsplan. Nader onderzoek is niet noodzakelijk.
behandeld.
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
24
5.9.3
Conclusie
de regels voor vergunningsvrije gevallen opgenomen evenals de mogelijk-
2. Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang,
Vanuit het milieuaspect trilling is er sprake van een evenwichtige toedeling
heden tot maatwerk. Indien geen vrijstelling van toepassing is, dient een
met inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en
van functies aan locaties.
omgevingsvergunning te worden aangevraagd, waarbij onderscheid wordt
3. De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om
gemaakt tussen enkelvoudige en meervoudige aanvragen, afhankelijk van
te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-net-
de aard van de activiteit (flora- en fauna-activiteit en/of Natura 2000-activi-
werk bewaard blijft.
5.10
Natuur en landschap
5.10.1
Toetsingskader
Binnen het Bkl zijn diverse regels opgenomen ter bescherming van de natuur. Deze regels komen grotendeels overeen met de huidige regelgeving in de Wet natuurbescherming. Het betreft met name voorschriften voor de bescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels ter bescher-
teit).
4. De criteria voor het beoordelen van de omgevingsvergunning voor Natura 2000-activiteiten worden beschreven in afdeling 8.6 van het Be-
Natura 2000-gebieden
sluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Deze beoordelingsmaatstaven zijn
De bescherming van Natura 2000-gebieden is gebaseerd op de Europese
vastgesteld binnen het aanvullingsspoor Natuur.
Vogel- en Habitatrichtlijn. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst deze gebieden aan via een aanwijzingsbesluit, zoals be-
Natuurnetwerk Nederland (NNN)
paald in artikel 2.44 van de Omgevingswet. Bovendien stelt hij op basis
De aanwijzing van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is geregeld in de
van artikel 2.43 van de Omgevingswet de instandhoudingsdoelstellingen
Omgevingsverordening, conform artikel 2.44, lid 4 van de Omgevingswet
vast. Nederland beschikt over meer dan 160 Natura 2000-gebieden.
en artikel 7.6, lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Vanuit de Om-
Bij de voorbereiding van een omgevingsplan dienen mogelijke significante
gevingsverordening draagt de provincie zorg voor de totstandkoming en
effecten als gevolg van projecten, plannen en activiteiten, zowel individu-
instandhouding van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, ge-
Gebiedsbescherming
eel als in combinatie met andere plannen of projecten, te worden geïdenti-
naamd ‘Natuurnetwerk Nederland’. Het netwerk wordt gevormd door kern-
In Nederland zijn er specifieke gebieden van groot belang voor flora en
ficeerd en beoordeeld, zoals voorgeschreven in artikel 16.53, lid c, van de
gebieden, natuurontwikkelingsgebieden en ecologische verbindingszones
fauna, waaronder Natura 2000-gebieden, Natuurnetwerk Nederland-ge-
Omgevingswet. Een activiteit die potentieel significante nadelige gevolgen
met als doel natuurgebieden beter met elkaar en met omringende agra-
bieden en andere bijzondere natuurgebieden en landschappen. Deze ge-
kan hebben voor een Natura 2000-gebied wordt aangeduid als een Natura
risch gebieden te verbinden. Ook is het gericht op de bescherming, de in-
bieden worden beschermd door verschillende wettelijke instrumenten.
2000-activiteit, zoals beschreven in bijlage A van de Omgevingswet. Na-
standhouding en zo nodig het herstel van een gunstige staat van instand-
tura 2000-gebieden hebben externe effecten, wat betekent dat ook ingre-
houding van aanwezige dier- en plantensoorten, typen natuurlijke habitats
In artikel 5.1, lid 1 van de Omgevingswet staat dat het verboden is om
pen buiten deze gebieden die verstoring kunnen veroorzaken, moeten
en leefgebieden van soorten die van nature in Nederland voorkomen.
zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit uit te voeren.
worden geëvalueerd op hun impact op soorten en habitats.
Bijna alle aangewezen Natura 2000-gebieden maken del uit van het NNN.
ming van plant- en diersoorten (waaronder vogels) en voorschriften met betrekking tot de bescherming van houtopstanden. De regelgeving met betrekking tot gebieds- en soortenbescherming vindt haar oorsprong grotendeels in twee Europese richtlijnen, namelijk de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG).
Het NNN omvat niet alleen natuurgebieden op land, maar omvat ook alle
Daarnaast bepaalt lid 2 van hetzelfde artikel dat het eveneens verboden is om zonder omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit uit te voe-
Een ruimtelijk plan dat aanzienlijke gevolgen kan hebben voor een Natura
grote wateren in Nederland, zoals de grote rivieren, het IJsselmeer en de
ren. Voor beide gevallen geldt dat afwijkende regelingen kunnen zijn op-
2000-gebied kan alleen worden goedgekeurd als uit een passende beoor-
Waddenzee. De provincie wijst in de omgevingsverordening de NNN-ge-
gesteld in het omgevingsplan, de waterschapsverordening, de omgevings-
deling blijkt dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal
bieden aan.
verordening of een ministeriële regeling.
aantasten. Bij verkregen zekerheid kan vergunningverlening plaatsvinden, zoals bepaald in artikel 8.74, lid b, van het Besluit kwaliteit leefomgeving
Activiteiten in deze gebieden mogen alleen plaatsvinden indien ze geen
Hoofdstuk 11 van het Bal behandelt de vergunningplicht voor Natura
(Bkl). Als er echter geen zekerheid is verkregen, kan het plan toch worden
nadelige effecten hebben op de essentiële kenmerken of waarden van het
2000-activiteiten en flora- en fauna-activiteiten. In dit hoofdstuk zijn tevens
goedgekeurd mits wordt voldaan aan de volgende drie voorwaarden:
gebied, of als dergelijke effecten kunnen worden voorkomen of vermin-
1. Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden;
derd door het implementeren van mitigerende maatregelen.
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
25
Bijzondere natuurgebieden en landschappen
voor de biodiversiteit in het betreffende gebied. Het behoud van alle plan-
5.10.2
Onderzoek
Naast de Natura 2000-gebieden heeft de minister van Landbouw, Natuur
ten- en diersoorten vereist zowel voedingsrijke als voedingsarme bodems.
In het kader van de omgevingsvergunningaanvraag ten behoeve van de realisatie van de tijdelijke huisvestingsvoorziening voor Oekraïners is door
en Voedselkwaliteit de bevoegdheid om bijzondere nationale natuurgebieden aan te wijzen, zoals vastgelegd in artikel 2.44, lid 2 van de Omge-
Wanneer een project zich nabij een Natura 2000-gebied bevindt en poten-
middel van een verkennend ecologisch onderzoek (quickscan flora en
vingswet. Daarnaast kan de provincie in de omgevingsverordening speci-
tieel significante stikstofuitstoot en -depositie kan veroorzaken, is het ver-
fauna) een beoordeling gemaakt van de mogelijke effecten die het plan
fieke provinciale natuurgebieden en landschappen als bijzonder aanwij-
plicht een stikstofberekening uit te voeren (voor de bouw- en/of gebruiks-
kan hebben op beschermde natuurwaarden. Het onderzoeksrapport is als
zen, conform artikel 2.44, lid 5 van de Omgevingswet.
fase) met behulp van het rekeninstrument AERIUS. In artikel 4.15 van de
bijlage 2 opgenomen bij onderhavige motivering.
Omgevingsregeling staat deze methode vermeld voor het berekenen van Soortenbescherming
stikstofdepositie bij Natura 2000-activiteiten. Om het project te kunnen uit-
Wettelijke gebiedsbescherming
Onder de Omgevingswet worden tal van dier- en plantensoorten be-
voeren, mogen de berekende resultaten niet hoger zijn dan 0,00 mol/ha/j.
Het plangebied is niet gelegen binnen de grenzen van een gebied dat
schermd, met aandacht voor soorten van Europees belang die vallen on-
Wanneer aan deze voorwaarde wordt voldaan, kunnen negatieve signifi-
aangewezen is als Natura 2000-gebied. Het meest nabijgelegen Natura
der de reikwijdte van de Vogel- en Habitatrichtlijn, evenals bepaalde soor-
cante effecten op het betreffende Natura 2000-gebied op voorhand wor-
2000-gebied, “Markermeer”, bevindt zich op circa 10 kilometer afstand ten
ten van nationaal belang. De bescherming van soorten vindt zowel binnen
den uitgesloten, waardoor het project op basis daarvan kan worden voort-
zuidoosten van het projectgebied. Dit is echter geen stikstofgevoelig Na-
als buiten het NNN plaats. Deze bescherming kan variëren van wet- en re-
gezet.
tura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige Natura 200-gebied is Eilandspolder, op 12,6 km afstand. Indien er sprake zou zijn van een ef-
gelgeving tot concrete maatregelen die gericht zijn op het behouden, vestigen of uitbreiden van populaties van verschillende soorten. In overeen-
Houtopstanden
fect, betreft dit een extern effect als gevolg van storingsfactoren als toe-
stemming met artikel 2.18, lid 1, sub f van de Omgevingswet rust de pri-
Bomen en bossen vallen onder ‘houtopstanden’ en vervullen belangrijke
name van geluid, licht of depositie van stikstof. Mede gezien de afstand tot
maire verantwoordelijkheid hiervoor doorgaans bij de provincies. Niettemin
en unieke functies in de fysieke leefomgeving, zoals het invangen van fijn-
het plangebied zijn externe effecten als gevolg van aspecten als licht, ge-
hebben ook decentrale overheden de mogelijkheid actief beleid te voeren,
stof, de opslag van koolstofdioxide, het bergen van water of het verminde-
luid en trillingen uitgesloten.
bijvoorbeeld door het opstellen van programma's voor soortenbescher-
ren van grote temperatuurschommelingen in stedelijk gebied, en het vor-
ming.
men van een belangrijk leefgebied voor tal van planten en diersoorten.
Daar de voorgenomen ontwikkeling de komst van nieuwe wooneenheden
Gezien de langdurige ontwikkelingstijd van bossen is hun bescherming
betreft, is een toename aan stikstofuitstoot niet 100% uit te sluiten. Een
Door de strikte formulering van een flora- en fauna-activiteit moet bij vrij-
van aanzienlijk belang. De bescherming van houtopstanden is daarom
toename van stikstofdepositie op een Natura 2000-gebied is daardoor
wel alle activiteiten in de fysieke leefomgeving worden nagegaan of er
vastgelegd in de Omgevingswet. De regelgeving omtrent de bescherming
eveneens niet 100% uit te sluiten. Er is een stikstofdepositie berekening
specifieke soorten aanwezig zijn en welke soorten dat zijn. Zoals eerder
van houtopstanden is opgenomen in Afdeling 11.3 van het Besluit Activi-
uitgevoerd. Zie hiervoor later deze paragraaf.
aangegeven, wordt in hoofdstuk 11 van het Bal bepaald wanneer een om-
teiten Leefomgeving (Bal). Conform artikel 11.126 van het Bal is het kap-
gevingsvergunning vereist is.
pen van houtopstanden onderworpen aan een algemene meldplicht. Daar-
Het plangebied is niet gelegen binnen het NNN. Het dichtstbijzijnde onder-
naast geldt op basis van artikel 11.129 van het Bal een verplichting tot
deel van het NNN ligt ongeveer 0,6 kilometer ten noordoosten van het
herbeplanting voor houtopstanden met een oppervlakte van 10 are of
plangebied. Gezien de aard van de voorgenomen plannen zullen de om-
Stikstof
meer, evenals voor bomenrijen bestaande uit meer dan 20 bomen, buiten
gevingscondities redelijkerwijs gelijk blijven, waardoor de wezenlijke ken-
Stikstofemissie betreft de uitstoot van stikstof, afkomstig van bijvoorbeeld
de zogenaamde 'bebouwingscontour houtkap'. Bovendien is er een speci-
merken en waarden van het NNN niet worden aangetast. Vervolgonder-
verkeer, energiecentrales en industriële activiteiten. Stikstofdepositie is de
fieke zorgplicht (artikel 11.116 van het Bal) van toepassing op het kappen
zoek in het kader van het NNN wordt dan ook niet noodzakelijk geacht.
neerslag van stikstof op de grond. Met name voor de natuur vormt dit een
van houtopstanden, het herbeplanten van grond, of na het tenietgaan van
uitdaging, omdat het de bodem verrijkt met voedingsstoffen, wat nadelig is
een houtopstand op andere wijze.
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
26
Toetsing beschermde houtopstanden
De houtwallen en watergangen in het projectgebied en de directe omge-
Stikstofonderzoek
Het onderzoeksgebied ligt weliswaar binnen de bebouwde kom, er staan
ving daarvan kunnen onderdeel uitmaken van vliegroutes en foerageerge-
Daar de voorgenomen ontwikkeling uitbreiding van tijdelijke huisvestiging
een aantal bomen op het onderzoeksgebied. Er worden geen bomen ge-
bieden van vleermuizen. In de omgeving zijn soortgelijke, alternatieve
voor Oekraïners betreft, is een verandering aan stikstofuitstoot gedurende
kapt. Om die reden is toetsing aan het onderdeel houtopstanden conform
vliegroutes en foerageergebieden ruim aanwezig.
de aanleg- en gebruiksfase op voorhand niet met zekerheid uit te sluiten. Er is daarom een stikstofberekening uitgevoerd. Het volledige stikstofon-
het Bal bij dit plan niet aan de orde. Bovendien zullen er zelfs een aantal nieuwe bomen worden geplant.
Toets soortenbescherming
derzoek is toegevoegd als bijlage X van deze ruimtelijke motivering. PM:
Negatieve effecten voor beschermde soorten zijn niet op voorhand uitge-
onderzoek nog uit te voeren en toe te voegen
Toets soortbescherming
sloten. De volgende aandachtspunten gelden voorafgaand en tijdens het
Om inzicht te krijgen in de ecologische situatie ter plaatse van het project-
uitvoeren van de werkzaamheden:
5.10.3
gebied is er een flora en fauna QuickScan uitgevoerd door Adviesbureau
Conclusie
Het projectgebied en de omgeving daarvan kan onderdeel uitmaken
Vanuit het milieuaspect natuur en landschap is er sprake van een even-
E.C.O. Logisch B.V. (d.d. 17 april 2025), de rapportage is bijgevoegd in de
van vliegroutes en foerageergebieden van vleermuizen. Indien additio-
wichtige toedeling van functies aan locaties.
bijlage.
nele nachtelijke verlichting wordt gebruikt tijdens de werkzaamheden of aan het projectgebied wordt toegevoegd dient deze vleermuisvrien-
Vogels
delijk te worden ingericht. Doormiddel van gerichte armaturen dienen
De observatie is uitgevoerd in het broedseizoen van vogels (globaal maart
omliggende groenstructuren en watergangen van strooilicht te worden
tot en met augustus). Binnen het projectgebied bevindt zich een nest en er
ontzien.
zijn twee individuen van de ekster op het nest waargenomen, derhalve is
Het projectgebied biedt broedbiotoop voor broedvogels en in de nabije
het nest als bezet nest van de ekster beoordeeld. Daarnaast bied het pro-
omgeving zijn potentieel jaarrond beschermde nesten van broedvo-
jectgebied geschikt broedbiotoop voor algemeen voorkomende broedvo-
gels aanwezig. Individuen kunnen door de werkzaamheden mogelijk
gels zoals de houtduif en de merel.
worden verstoord. Het is aan te bevelen de werkzaamheden buiten het broedseizoen van vogels (globaal maart - augustus) uit te voeren.
Grondgebonden zoogdieren
De vermelde periode is niet leidend, elk broedgeval is beschermd.
Het struweel in het projectgebied biedt een geschikt habitat en potentiële
Ook broedgevallen buiten deze periode mogen niet verstoord worden.
verblijfplaatsen voor kleine marterachtigen. Gezien de aanwezigheid van
Indien werkzaamheden tijdens het broedseizoen plaats moeten vinden
geschikte groenstructuren kunnen beschermde functies van kleine marter-
dient een aanvullende inspectie op broedvogels door een ecoloog te
achtigen binnen het projectgebied kunnen niet worden uitgesloten.
worden uitgevoerd om overtredingen te voorkomen.
In het projectgebied kunnen algemene amfibieën en zoogdieren voor-
Overige soorten
komen. Tijdens het plaatsen van woonunits en installaties kunnen indi-
De groenstructuren en watergangen in en nabij het projectgebied bieden
viduen van algemene amfibieën en zoogdieren worden gedood. Het
daarnaast geen geschikt habitat voor: ongewervelden, reptielen, vaatplan-
plaatsen van elementen en materieel dient zoveel mogelijk in één rich-
ten , vissen, eikelmuis, gebouw bewonende vleermuizen en boom bewo-
ting, naar ongemoeide groenstructuren te worden uitgevoerd. Hierdoor
nende vleermuizen. De aanwezigheid van beschermde functies van boven
kunnen onverhoopt aanwezige individuen voor de werkzaamheden
genoemde soorten binnen het projectgebied kunnen worden uitgesloten.
uitvluchten.
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
5.11
Bodem
5.11.1
Toetsingskader
Het meewegen van de (milieuhygiënische) bodemkwaliteit is onderdeel van een brede afweging over de kwaliteit van de leefomgeving in relatie tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Een omgevingsplan bevat daarom in ieder geval waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie. Het gaat daarbij om een gebouw of een deel van een gebouw dat de bodem raakt en waar personen meer dan twee uur per dag aaneengesloten aanwezig zullen zijn. Ook de aangrenzende tuin of perceel maakt hier onderdeel van uit. Het Bkl bevat instructieregels voor het bouwen van bodemgevoelige gebouwen op bodemgevoelige locaties. Bij het bepalen van de waarden voor de toelaatbare kwaliteit houdt de gemeente rekening met de interventiewaarden voor de verschillende stoffen in de bodem en neemt de gemeente de grenswaarden in acht (artikel 5.89i en 5.89j Bkl). Bij overschrijding van de toelaatbare kwaliteit kan alleen gebouwd worden als de door de gemeente voorgeschreven sanerende of andere beschermende maatregelen worden getroffen (artikel 5.89k en 5.98ka Bkl).
27
Daarnaast is in het omgevingsplan de landbodem in verband met grond-
zijn uitgevoerd met een elektrische kleefmantelconus volgens NEN-EN-
jecten. De weging van het waterbelang is een instrument waarmee de wa-
verzet in de bodemfunctieklassen landbouw/natuur, wonen en industrie in-
ISO 22476-1 klasse 3. Het onderzoeksrapport is in de bijlagen opgeno-
terhuishoudkundige belangen een doorlopende positie krijgen in het ruim-
gedeeld, rekening houdend met de functie van de locatie (artikel 5.89p
men bij onderhavige ruimtelijke motivering opgenomen.
telijke beleid, niet alleen op basis van concrete ontwikkelingen. Middels de
Bkl). Ook kunnen in het omgevingsplan bodembeheergebieden zijn aangewezen (artikel 5.89o Bkl).
weging van waterbelangen dient inzicht te worden geboden in de effecten De bodem bestaat vermoedelijk uit afwisselende lagen van zand, klei, silt
van het initiatief op afvalwater, grondwater, oppervlaktewater, hemelwa-
en mogelijk veen. De handboring bevestigde de gelaagde opbouw en
ter/regenwater en drinkwater. De weging van het waterbelang zorgt er
toonde de actuele grondwaterstand aan. Op basis van de resultaten is een
voor dat per initiatief de klimaatbestendigheid van het watersysteem en
De bodemkwaliteit moet geschikt zijn voor de gewenste ontwikkeling. Met
aanvullend onderzoek niet nodig, gezien de feiten dat er reeds een woon-
een water robuuste inrichting van de omgeving vroegtijdig in de planvor-
het planvoornemen is namelijk sprake van een bodemgevoelig gebouw,
functie is gevestigd. De bodemkwaliteit geeft geen belemmeringen voor de
ming worden betrokken (artikel 5.37 lid 1 van het Bkl).
ofwel een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat de bodem raakt
geplande herontwikkeling.
5.11.2
Onderzoek
en waar personen meer dan 2 uur per dag aaneengesloten aanwezig zijn
Daarbij is het van belang dat waterbeheerders vroegtijdig worden betrok-
(artikel 5.89g, lid 1, sub a Bkl). De huisvestingsvoorziening moet op een
5.11.3
Conclusie
schone grond gebouwd worden om ervoor te zorgen dat het veilig is om
Vanuit het milieuaspect bodem is er sprake van een evenwichtige toede-
reerde wijze afstemming tussen het waterschap en de gemeente plaats-
op te wonen.
ling van functies aan locaties.
vindt, waarbij een constructieve en doorlopende afstemming van belang
In de huidige situatie wordt de locatie reeds bewoond door Oekraïners,
5.12
Weging van het waterbelang
wat erop wijst dat de bodem reeds als geschikt en veilig is beoordeeld In het streven naar een duurzaam watersysteem wordt er ingezet op een
teit destijds is getoetst en als acceptabel is bevonden binnen de geldende
geïntegreerde aanpak waarbij diverse bevoegdheden samenwerken. Dit
milieuhygiënische normen. Daarbij is van belang dat er in het kader van
wordt nader uitgewerkt in verschillende programma's en beleidsdocumen-
de voorgenomen ontwikkeling sprake is van een tijdelijke huisvestings-
ten op verschillende beleidsniveaus.
voorziening. Dit betekent dat de fysieke impact op de onderliggende boDeze paragraaf richt zich specifiek op het toetsingskader onder de Omge-
werkzaamheden uitgevoerd. Hierdoor blijft de bestaande bodemgesteld-
vingswet en het projectgebied, waarbij een nauwe aansluiting wordt ge-
heid behouden, en worden risico’s op blootstelling aan schadelijke stoffen
zocht bij het eerder genoemde waterbeleid. Het projectgebied wordt gede-
uitgesloten. Er is geen aanvullend bodemonderzoeken noodzakelijk zijn
tailleerd geanalyseerd om de specifieke uitdagingen en mogelijkheden
om de geschiktheid voor bewoning aan te tonen.
met betrekking tot water in kaart te brengen.
staand uit diepsonderingen en een handboring. Met als doel om inzicht te krijgen in de opbouw en draagkracht van de bodem op de onderzoekslocatie. Het onderzoek bestaat uit 6 diepsonderingen tot ca. 20–21 meter
ming kunnen initiatiefnemers online middels de digitale watertoets nagaan of hun project voldoende rekening houdt met de waterbelangen. Uit de digitale watertoets volgt een advies welke wateraspecten relevant zijn voor het project en waarom. Aanvullend op dit advies dient in onderhavige ruimtelijke motivering verantwoording afgelegd te worden over de manier
dem zeer beperkt zal zijn. Er worden geen ingrijpende grondroerende
derhavige ontwikkeling heeft er een grondonderzoek plaatsgevonden be-
is. Naast het vroegtijdig betrekken van de waterbeheerders bij de planvor-
voor bewoning. Het gebruik als woonlocatie impliceert dat de grondkwali-
Om te onderzoeken of de ondergrond geschikt is voor bebouwing bij on-
ken bij de planvorming. Ook is het belangrijk dat er op een gestructu-
5.12.1
Toetsingskader
Het milieuaspect water vormt een integraal onderdeel van het omgevingsbeleid. Onder de Omgevingswet is het wettelijk verplicht om, in het kader van het Besluit kwaliteit leefomgeving artikel 5.37, lid 1, een ‘weging van het waterbelang’ uit te voeren bij ruimtelijke plannen, zoals nieuwbouwpro-
waarop is omgegaan met de inbreng van de waterbeheerders. Dit gebeurt meestal in de ‘weging van het waterbelang’ van het ruimtelijke project. Dit proces krijgt onder de naam ‘weging van waterbelangen’ (onder de oude wetgeving bekend als de watertoets) een plaats bij het evenwichtig toedelen van functies aan locaties. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Waterplan 2022-2027 Volgens de Omgevingswet zijn waterschappen verplicht een waterbeheerprogramma (WBP) op te stellen. Het waterschap stelt elke zes jaar een WBP op. In het WBP staan de doelen en hoe die bereikt kunnen worden
onder maaiveld en 1 handboring tot ca. 3 meter diepte. De sonderingen
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
28
5.12.3
Conclusie
voor de betreffende periode. Ook wordt in het WBP beschreven hoe inge-
vinden en onder welke voorwaarden. De regels zijn nu specifiek gekop-
speeld wordt op veranderende omstandigheden, zoals klimaatverande-
peld aan bepaalde gebieden waar ze gelden en toegespitst op activiteiten
Vanuit het aspect ‘water’ is er sprake van een evenwichtige toedeling van
ring, de stikstofproblematiek, energietransitie, gezondheid, etc.
die iemand kan doen. In de omgevingsverordening van Hollands Noorder-
functies aan locaties.
kwartier zijn regels opgenomen voor: Op 15 december 2021 heeft het Hoogheemraadschap Hollands Noorder-
Activiteiten bij oppervlaktewateren
kwartier het ‘Waterplan 2022-2027’ vastgesteld. Dit Waterplan geeft de
Activiteit bij waterkeringen
koers van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier op hoofdlij-
Activiteiten in bergingsgebieden
nen voor het waterbeheer in Hollands Noorderkwartier. Het maakt onder-
Activiteiten met grondwater
scheid in doelstellingen op het gebied van effecten, thema’s en gebieden. De doelstellingen zijn genomen op de volgende onderwerpen:
Artikel 2.77 Compensatie verhard oppervlak
Waterveiligheid;
1. Het nieuw aangebrachte verharde oppervlak wordt gecompenseerd
Voldoende water;
door binnen hetzelfde peilgebied 10 procent van de oppervlakte ervan
Gezond water;
als verbreed of nieuw oppervlaktewater te graven.
Schoon water;
Veilige (vaar)wegen;
Crisisbeheersing;
Bestuur en organisatie;
5.12.2
Ruimtelijke adaptatie;
In de huidige situatie wordt de locatie reeds bewoond door Oekraïners en
Omgevingswet;
is de ondergrond deels verhard. Voor de voorgenomen ontwikkeling wordt
Duurzaamheid;
geen substantiële toename van het verhard oppervlak verwacht, aange-
Biodiversiteit;
zien de capaciteitsuitbreiding voornamelijk plaatsvindt door het toevoegen
Datagestuurd werken.
van een extra bouwlaag, zonder dat daarbij significant extra grondopper-
2. Het eerste lid is niet van toepassing als er minder dan 800 m 2 verhard oppervlak wordt aangebracht. Onderzoek
vlak wordt ingenomen. Hierdoor blijft het bestaande verhardingsniveau Waterschapsverordening
grotendeels behouden, wat bijdraagt aan het in stand houden van de hui-
Op 1 januari 2024 is de ‘Waterschapsverordening Hoogheemraadschap
dige waterafvoercapaciteit en het functioneren van de waterhuishouding.
Hollands Noorderkwartier’ met de Omgevingswet in werking getreden. Een dergelijke waterschapsverordening wordt opgesteld voor het beheer
Daarnaast is het de intentie om parkeerplaatsen uit te voeren in hal ver-
van de diverse wateraspecten en het watersysteem.
harding. Dit draagt bij aan een evenwichtige afvoer van hemelwater in de bodem en ondersteunt daarmee een klimaatadaptieve inrichting van het
De waterschapsverordening vervangt de voormalige Keur en bijbehorende
terrein.
5.13
Archeologie, cultuurhistorie en landschap
5.13.1
Toetsingskader
De Omgevingswet streeft naar een evenwichtige benadering van het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving, met specifieke aandacht voor diverse belangen, waaronder cultureel erfgoed. Sinds 2016 is de regelgeving met betrekking tot het behoud en beheer van cultureel erfgoed ondergebracht in de Erfgoedwet. Deze wet, in combinatie met de Omgevingswet, biedt een allesomvattende bescherming van het cultureel erfgoed. Provincies en gemeenten moeten in hun omgevingsplannen rekening houden met het belang en behoud van cultureel erfgoed, inclusief werelderfgoed. Dit vereist een grondige inventarisatie en analyse van het erfgoed binnen hun grenzen, gevolgd door het opnemen van een passend beschermingsregime in het omgevingsplan. In het omgevingsplan van de gemeente Opmeer is cultureel erfgoed in paragraaf 22.2.6 opgenomen. In artikel 22.22 wordt vermeld dat indien een activiteit betrekking heeft op een oppervlakte van minder dan 100 m², de voorschriften voor het uitvoeren van archeologisch onderzoek in het kader van een omgevingsvergunningaanvraag of de uitvoering van een werk, geen bouwwerk zijnde, of een werkzaamheid, niet van toepassing zijn. In artikel 22.28 worden inperkingen hierop gegeven.
Ook wordt in artikel 22.286, lid 2 aangegeven dat bij een aanvraag om een omgevingsvergunning een rapport verstrekt dient te worden waarin de archeologische waarde van de locatie in voldoende mate is vastgesteld.
algemene regels en heeft met de inwerkingtreding van de Omgevingswet een andere opzet gekregen. In de waterschapsverordening staan alle re-
Aangezien het hier een tijdelijke huisvestingsvoorziening betreft en de
gels die bepalen welke activiteiten waar in het werkgebied mogen plaats-
ruimtelijke ingreep beperkt is, wordt het waterbelang niet zodanig beïnvloed.
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
29
Cultureel erfgoed bestaat uit vijf elementen3:
als integraal onderdeel van de fysieke leefomgeving. Volgens artikel 1.2,
Cultuurhistorie
Monumenten (gebouwd en aangelegd (groen) cultureel erfgoed)
lid 1, sub g van de Omgevingswet worden ‘landschappen’ officieel aange-
Aan de hand van de ‘Informatiekaart Landschap en Cultuurhistorie’ van
Archeologische monumenten
merkt als onderdeel van de fysieke leefomgeving. Het beleid met betrek-
Provincie Noord-Holland en de kaarten in Atlas Leefomgeving is bepaald
Stads- en dorpsgezichten
king tot landschappen kan worden vastgelegd in een omgevingsvisie door
of in en rondom het projectgebied relevante cultuurhistorische waarden
Cultuurlandschappen
het Rijk, de provincie of de gemeente. Sommige landschapswaarden zijn
aanwezig zijn. Hieruit volgt dat binnen het projectgebied geen sprake is
Roerend en immaterieel erfgoed
ook verankerd in instructieregels van het Bkl. Een voorbeeld hiervan is te
van de aanwezigheid van cultuurhistorische waarden. In de omgeving van
vinden in artikel 5.129 van het Bkl, waar een instructieregel is opgenomen
het projectgebied zijn wel enkele cultuurhistorische elementen gelegen.
Provincies en gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om deze ele-
met betrekking tot het behoud van het uitzicht op de vrije horizon van de
Specifiek betreft dit met name het Kerkepad met bijbehorende bomenrij
menten te beschermen via hun omgevingsplannen. Een cruciale overwe-
zee. Een ander voorbeeld betreft de instructieregel over het cultureel erf-
ten noordwesten van de projectlocatie. Deze cultuurhistorische waarden
ging hierbij is welke elementen van cultureel erfgoed zich binnen hun
goed, waarbij onder andere de bescherming van cultuurlandschappen
blijven intact en worden door het planvoornemen niet aangetast. De land-
grenzen of direct daarbuiten bevinden, en welke specifieke elementen
wordt benadrukt. Overheden dienen ook rekening te houden met land-
schappelijke inpassing en terreininrichting sluit aan bij dit bestaande cul-
men wil (of moet) beschermen. Hierbij dienen de instructieregels in de arti-
schappelijke kwaliteit bij het toewijzen van functies aan locaties, zoals be-
tuurhistorisch waardevolle element.
kelen 5.130 en 5.131 van het Bkl en de algemene regels uit hoofdstuk 13
paald in artikel 2.4 en 4.2 van de Omgevingswet. In het omgevingsplan
en 14 van het Bal (met betrekking tot rijksmonumenten en werelderfgoed)
van de gemeente Opmeer is landschap momenteel nog niet opgenomen.
5.13.3
Conclusie
Vanuit het milieuaspect archeologie, cultuurhistorie en landschap is er
in acht te worden genomen. 5.13.2
Onderzoek
Provincies en gemeenten krijgen hierbij ondersteuning van specialisten van zowel de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) als het ministe-
Archeologie
rie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Deze ministeries dra-
Volgens de archeologische beleidskaart van de gemeente Opmeer heeft
gen bij aan de ontwikkeling van de wet en de daarbij behorende regels,
het projectgebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’. De
zijn betrokken bij het opstellen van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
voor 'Waarde - Archeologie 3' aangewezen gronden zijn mede bestemd
en leveren kennis en informatie voor andere overheidsinstanties.
voor het behoud van de aldaar in of op de grond aanwezige archeologische waarden. Voor bouwwerken waarbij grondroerende werkzaamhe-
De wet- en regelgeving voor het behoud en beheer van cultureel erfgoed
den over een oppervlakte groter dan 500 m² en dieper dan 0,40 m onder
en archeologie in Nederland is vastgelegd in het Bkl, Bal, en de provinci-
het maaiveld plaatsvinden moet aangetoond worden dat er geen archeolo-
ale/gemeentelijke omgevingsplannen. Op basis hiervan is het verplicht om
gische waarden aanwezig zijn en niet worden geschaad. Naar verachting
bij de afweging van belangen de vijf elementen van cultureel erfgoed in
worden de gestelde grenswaarden niet overschreden. Nader archeolo-
overweging te nemen.
gisch onderzoek op dit gebied is daarmee niet noodzakelijk.
sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.14
Mer-beoordeling
5.14.1
Toetsingskader
De milieueffectrapportage is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Per project dient te worden besloten of er een m.e.r-plicht geldt, of dat er aanvankelijk slechts een m.e.r-beoordeling wordt gevraagd. In bijlage V bij het Omgevingsbesluit staan de projecten en de daarvoor benodigde besluiten waarvoor een m.e.r-beoordelingsplicht of een m.e.r-plicht van kracht zijn.
Voor de bescherming van het landschap in Nederland is het Europees landschapsverdrag van toepassing. Dit verdrag erkent de landschappen
3
https://www.cultureelerfgoed.nl/binaries/cultureelerfgoed/documenten/publicaties/2020/01/01/handreiking-begrippenkader-cultureel-erfgoed-onder-de-omgevingswet/Handreiking-Begrippenkader-cultureel-erfgoed-onder-Omgevingswet-2022.pdf
Ruimtelijke motivering tijdelijke huisvesting Oekraïners De Weijver
30
In kolom 1 zijn de categorieën van projecten aangewezen, waaronder een
planologisch mogelijk te maken. Gezien de aard en omvang van het pro-
‘stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra