Advies bezwaren tegen voorkeursrecht gemeente getekend.pdf
Tekst van het document
20
de gemeente hun eigendom dan wel pachtrecht moet aanbieden (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Bezwaarmakers proberen sinds 2019 in contact te komen met de gemeente voor het exploiteren van zonneweides op de percelen die langs industrieterrein de Veken liggen. Dat contact krijgen ze niet, waardoor zij verlies lijden. Het feit dat bezwaarmakers op genoemde percelen zonneweides wensen te exploiteren, staat niet in de weg aan het vestigen van het voorkeursrecht. Van verlies is in dit geval ook geen sprake, omdat op dit moment die zonneweides niet worden geëxploiteerd. In het ruimtelijk proces zal aan de orde komen hoe de percelen binnen het aangewezen gebied moeten bijdragen aan de gewenste ontwikkeling en of zonneweides daar onderdeel van kunnen zijn. Bezwaarmakers geven aan dat door het voorkeursrecht er kort gezegd een waardedaling van de onderneming optreedt. Door bezwaarmakers is niet onderbouwd dat er daadwerkelijk sprake is van een waardedaling van de onderneming. Bovendien is de Wvg door de raad ingezet om speculatie met gronden te voorkomen. Mochten bezwaarmakers voornemens zijn hun perceel te verkopen, dan is de gemeente gehouden het perceel te kopen tegen de werkelijke waarde. De procedure tot aankoop kent voldoende waarborgen om te voorkomen dat er geen marktconforme prijs wordt betaald.
Met het voorkeursrecht staat nog niet vast of op de gewraakte locatie een ontsluitingsweg komt. Begrijpelijk is dat bezwaarmakers daardoor nog niet kunnen inschatten wat een mogelijke ontsluitingsweg voor effect heeft op hun bedrijfsvoering. Maar daar is het voorkeursrecht ook niet voor bedoeld. Zoals eerder aangegeven zal het bij de ruimtelijke procedures (denk aan bestemmingsplan/omgevingsplan) gaan hoe het gebied waarop een voorkeursrecht rust ruimtelijk wordt ingericht. In die procedures komt dat ook aan de orde of er überhaupt een ontsluitingsweg komt en als deze er komt op welke locatie de ontsluitingsweg komt. Voor bezwaarmakers wordt op dat moment ook meer duidelijk hoe de ontwikkeling zich verhoudt tot hun bedrijfsvoering. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmakers 16: Bezwaarmakers hebben op 10 augustus 2022 een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit Ze begrijpen waarom het voorkeursrecht is gevestigd, maar zijn er niet mee eens dat het op hun perceel is gevestigd. Ze voelen zich ernstig beperkt om te doen met hun huis wat ze willen bij een eventueel besluit tot verkoop. Hoewel ze niet van plan zijn dat op korte termijn te doen.
Daarnaast menen ze dat hun perceel niet interessant is voor het vestigen van een voorkeursrecht. Ten slotte hebben ze nog een aantal vragen.
21
Een aanwijzing door de raad op grond van artikel 5 Wvg heeft een geldigheidsduur van 3 jaar. Verkoop aan kinderen en ouders is op grond van artikel 10, tweede lid onder a Wvg ondanks een gevestigd voorkeursrecht nog steeds mogelijk. Voor een gevestigd voorkeursrecht wordt geen vergoeding verstrekt. Bij een eventuele verkoop van de grond aan de gemeente, dient de gemeente een marktconforme prijs (werkelijke waarde) te betalen. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Het feit dat bezwaarmakers van oordeel zijn dat hun gronden niet geschikt zijn, maakt dat niet anders. Het voorkeursrecht maakt inbreuk op het eigendomsrecht, maar die inbreuk is slechts beperkt. De eigenaar kan immers in principe vrijelijk over zijn eigendom beschikken, maar dient bij een voorgenomen vervreemding het eerst aan de gemeente te koop aan te bieden (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786).
Bovendien vindt de inbreuk plaats in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de Wvg, terwijl niet kan worden gezegd dat daarbij geen redelijk evenwicht is bereikt tussen het door die wet nagestreefde algemene belang en de fundamentele rechten van de eigenaar. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmaker 17: Bezwaarmaker heeft op 23 augustus 2022 een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit. Hij is van oordeel dat het feitelijk gebruik op zijn perceel (wonen), niet afwijkt van de toegedachte bestemming. Hij is daarnaast van mening dat er onvoldoende belang is voor de gemeente om een voorkeursrecht te vestigen. Bezwaarmaker vreest overigens door de vestiging van het voorkeursrecht ook waardedaling van zijn eigendom. Ten slotte is er volgens hem sprake van beperking in de nalatenschap. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmaker nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786).
Daarbij geldt dat ook wanneer de nieuwe bestemming voorziet in een vergelijkbaar, maar intensiever gebruik dan het bestaande er ook sprake is van een afwijkend gebruik (zie ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1638). Daarvan is in dit geval sprake en/of bestaat de mogelijkheid dat uiteindelijk een andere bestemming op het perceel komt te liggen. Het voorkeursrecht betreft niet alleen de gebieden die bestemd worden voor (intensivering) van de woningbouw, maar ook voor functies die nodig zijn om tot een succesvolle woningbouw te komen zoals groen, water, recreatie en verkeer. De wens de regierol bij ruimtelijke ontwikkelingen in de 22
gemeente te behouden, is voldoende ter motivering van de vestiging van het voorkeursrecht (ECLI:NL:RBNHO:2020:8745). Na het vaststellen van de omgevingsvisie zal duidelijk zijn of er wellicht percelen zijn die niet in de ontwikkeling worden meegenomen. Hiervoor is in artikel 8, eerste lid, Wvg geregeld dat voor zover een aanwijzing niet meer voldoet aan de eisen, gesteld in artikel 3, eerste lid, 4, eerste lid, onderscheidenlijk 5, eerste lid, burgemeester en wethouders besluiten tot het intrekken van die aanwijzing. In het besluit worden de percelen of perceelsgedeelten vermeld waarop de intrekking betrekking heeft. Het college heeft toegezegd deze regeling uit te voeren zodra duidelijk is welke gronden er nodig zijn voor de ontwikkeling. Het voorkeursrecht maakt inbreuk op het eigendomsrecht, maar die inbreuk is slechts beperkt. De eigenaar kan immers in principe vrijelijk over zijn eigendom beschikken, maar dient bij een voorgenomen vervreemding het eerst aan de gemeente te koop aan te bieden (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Bovendien vindt de inbreuk plaats in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de Wvg, terwijl niet kan worden gezegd dat daarbij geen redelijk evenwicht is bereikt tussen het door die wet nagestreefde algemene belang en de fundamentele rechten van de eigenaar.
Verder heeft de wetgever, zoals de Afdeling eerder heeft overwogen (onder meer uitspraak van 10 maart 2004 in zaak nr. 200305022/1), bij de totstandkoming van de Wvg het met het vestigen van een voorkeursrecht te dienen algemene belang afgewogen tegen het individuele financiële belang van de betrokken grondeigenaren, zodat het financiële belang niet meer afzonderlijk in de afweging hoefde te worden betrokken (ABRvS 10 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX9686). Als de gemeente overgaat tot aankoop van de gronden dient de gemeente de werkelijke waarde van de gronden te vergoeden. Dat geldt ook als de gronden via nalatenschap bij de kinderen van bezwaarmaker terecht komen. Het recht van eerste koop geldt daarnaast niet op het moment dat de gronden via nalatenschap in eigendom van de kinderen komen. Wel geldt dit recht van eerste koop weer als de kinderen de gronden willen verkopen. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden.
Bezwaarmakers 18: Bezwaarmakers hebben op 12 augustus 2022 bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit. In een later stuk van 5 september 2022 geven zij aan dat op het moment dat de Wvg van toepassing is zij alleen de gemeente van de eventuele verkoop van hun perceel op de hoogte kunnen stellen. Zij verwachten hierdoor een veel lagere prijs. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). 23
Daarnaast geldt dat bij een eventuele verkoop aan de gemeente, de gemeente gehouden is de werkelijke waarde van te vergoeden. De procedure tot aankoop kent voldoende waarborgen om te voorkomen dat er geen marktconforme prijs wordt betaald. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmakers 19 en 20: Univé Rechtshulp heeft op 19 augustus 2022 namens bezwaarmakers een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit. Bezwaarmakers zijn van oordeel dat niet aan de formele vereisten aan de vestiging van een voorkeursrecht is voldaan. Daarnaast menen ze dat er geen noodzaak is tot het vestigen van het voorkeursrecht. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Dat de gronden van één bezwaarmaker zich aan de andere zijde van de Middelweg bevinden is dus niet van belang. Bovendien is er wel voldaan aan de voorwaarden voor vestiging op grond van artikel 5 en 6 Wvg.
Daarbij geldt dat ook wanneer de nieuwe bestemming voorziet in een vergelijkbaar, maar intensiever gebruik dan het bestaande er ook sprake is van een afwijkend gebruik (zie ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1638). Daarvan is in dit geval sprake en/of bestaat de mogelijkheid dat het perceel op termijn een andere bestemming krijgt. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmakers 21: Bezwaarmakers hebben op 22 augustus 2022 een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit. Ze brengen de volgende bezwaren naar voren:
Het perceel is op zichzelf staand relatief klein;
Het perceel ligt in het verlengde van hun woonhuis; de combinatie van het perceel en hun woonhuis is voor hun en eventuele toekomstige kopers een zeer belangrijk onderdeel van het woongenot. Daardoor vertegenwoordigen ze samen een hogere waarde dan los van elkaar.
Hun perceel ligt midden tussen een aantal vergelijkbare percelen waarvoor bovenstaande punten ook actueel zijn.
24
Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Dat de gronden klein zijn is geen reden om geen voorkeursrecht daarop te vestigen. Het voorkeursrecht betreft niet alleen de gebieden die bestemd worden voor (intensivering) van de woningbouw, maar ook voor functies die nodig zijn om tot een succesvolle woningbouw te komen zoals groen, water, recreatie en verkeer. De wens de regierol bij ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente te behouden, is voldoende ter motivering van de vestiging van het voorkeursrecht (ECLI:NL:RBNHO:2020:8745). Na het vaststellen van de omgevingsvisie zal duidelijk zijn of er wellicht percelen zijn die niet in de ontwikkeling worden meegenomen. Hiervoor is in artikel 8, eerste lid, Wvg geregeld dat voor zover een aanwijzing niet meer voldoet aan de eisen, gesteld in artikel 3, eerste lid, 4, eerste lid, onderscheidenlijk 5, eerste lid, burgemeester en wethouders besluiten tot het intrekken van die aanwijzing. In het besluit worden de percelen of perceelsgedeelten vermeld waarop de intrekking betrekking heeft.
Het college heeft toegezegd deze regeling uit te voeren zodra duidelijk is welke gronden er nodig zijn voor de ontwikkeling. Daarnaast geldt dat bij een eventuele verkoop aan de gemeente, de gemeente gehouden is de werkelijke waarde van te vergoeden. Van strijd met het gelijkheidsbeginsel is geen sprake, omdat voor de omliggende percelen ook een voorkeursrecht is gevestigd. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmakers 22: Bezwaarmakers hebben op 23 augustus 2022 een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit. Ze zijn van oordeel dat het feitelijk gebruik op zijn perceel (wonen), niet afwijkt van de toegedachte bestemming. Ze zijn daarnaast van mening dat er onvoldoende belang is voor de gemeente om een voorkeursrecht te vestigen. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786).
Daarbij geldt dat ook wanneer de nieuwe bestemming voorziet in een vergelijkbaar, maar intensiever gebruik dan het bestaande er ook sprake is van een afwijkend gebruik (zie ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1638). Daarvan is in dit geval sprake. Het voorkeursrecht maakt inbreuk op het eigendomsrecht, maar die inbreuk is slechts beperkt. De eigenaar kan immers in principe vrijelijk over zijn eigendom beschikken, maar dient bij een voorgenomen vervreemding het eerst aan de gemeente te koop aan te bieden (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Bovendien vindt de inbreuk plaats in het 25
algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de Wvg, terwijl niet kan worden gezegd dat daarbij geen redelijk evenwicht is bereikt tussen het door die wet nagestreefde algemene belang en de fundamentele rechten van de eigenaar. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmakers 23: Bezwaarmakers hebben op 24 augustus 2022 een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit. Ze geven dat het een onroerende zaak betreft met meerdere eigenaren, waardoor de zaken niet tegelijkertijd verworven kunnen worden. Daarmee wordt volgens hen afbreuk gedaan aan de door de gemeente gewenste actieve en regisserende rol. Er moet volgens hen een bepaald belang zijn, dat in dit geval ontbreekt. Ten slotte is er volgens hen geen noodzaak tot vestiging van een voorkeursrecht, omdat het gebruik overeenkomt met de toegedachte bestemming. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786).
Dat de regisserende rol daaronder zou leiden is niet in aan de orde, omdat het gaat om het geheel van de ontwikkeling. Daarbij geldt dat ook wanneer de nieuwe bestemming voorziet in een vergelijkbaar, maar intensiever gebruik dan het bestaande er ook sprake is van een afwijkend gebruik (zie ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1638). Daarvan is in dit geval sprake en/of bestaat de mogelijkheid van het vestigen van een andere bestemming. Het voorkeursrecht maakt inbreuk op het eigendomsrecht, maar die inbreuk is slechts beperkt. De eigenaar kan immers in principe vrijelijk over zijn eigendomt beschikken, maar dient bij een voorgenomen vervreemding het eerst aan de gemeente te koop aan te bieden (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Bovendien vindt de inbreuk plaats in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de Wvg, terwijl niet kan worden gezegd dat daarbij geen redelijk evenwicht is bereikt tussen het door die wet nagestreefde algemene belang en de fundamentele rechten van de eigenaar. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmaker 24: Bezwaarmaker heeft op 24 augustus 2022 een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit mede namens de vof.
Nu bezwaarmaker eigenaar van de grond is en niet bekend is of de vennootschap op grond van artikel 1 eerste lid onder e en f van de Wvg ook belanghebbende in de zin van de Algemene wet bestuursrecht is, is het bezwaar ontvankelijk op persoonlijke naam van bezwaarmaker.
26
Bezwaarmaker is van oordeel dat de vestiging van het voorkeursrecht een forse inbreuk vormt op het geheel van het bedrijf. Daarnaast is het bedrijf van hem kwetsbaar voor omgevingsfactoren als woningen. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmaker nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Tijdens de (ruimtelijke) uitwerking van de plannen zullen de door bezwaarmaker aangegeven bezwaren en bedenkingen worden meegenomen en zorgvuldig afgewogen. Onderdeel van de uitwerking betreft het opstellen van een structuurvisie/omgevingsvisie en een (ontwerp) bestemmingsplan/omgevingsplan. Het (ontwerp)plan zal op enig moment in procedure worden gebracht, waarbij eenieder in de gelegenheid gesteld wordt hierop te reageren en/of bezwaar aan te tekenen. Bezwaarmaker kan dan de aangevoerde bezwaren/bedenkingen naar voren kan brengen. Ook kunnen bezwaren en/of ideeën kenbaar worden gemaakt in het traject voorafgaand aan het vaststellen van de structuurvisie/omgevingsvisie. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden.
Bezwaarmakers 25: Bezwaarmakers hebben op 22 augustus 2022 een zienswijze ingediend ten aanzien van het voorgenomen raadsbesluit en bezwaar gemaakt tegen het collegebesluit. Ze zijn van oordeel dat hun perceel ver ligt van het gebied Hoogwoud-Oost en daardoor de noodzaak voor het vestigen van een voorkeursrecht ontbreekt. Ten tweede maken ze bezwaar tegen de toegedachte bestemming. Ten slotte ontbreekt volgens hen de wettelijke grondslag voor het vestigen van een voorkeursrecht. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Ze verwijzen in hun bezwaren naar artikel 3 en 4 Wvg. Deze artikelen zijn echter niet van toepassing. De voorlopige aanwijzing is namelijk gegrond op artikel 6 Wvg en het raadsbesluit heeft als grondslag artikel 5 Wvg. Een structuurvisie is dus geen vereiste is voor het vaststellen van een voorkeursrecht.
Daarbij geldt dat ook wanneer de nieuwe bestemming voorziet in een vergelijkbaar, maar intensiever gebruik dan het bestaande er ook sprake is van een afwijkend gebruik (zie ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1638). Het voorkeursrecht betreft niet alleen de gebieden die bestemd worden voor (intensivering) van de woningbouw, maar ook voor functies die nodig zijn om tot een succesvolle woningbouw te komen zoals groen, water, recreatie en verkeer. De wens de regierol bij ruimtelijke ontwikkelingen in de
27
gemeente te behouden, is voldoende ter motivering van de vestiging van het voorkeursrecht (ECLI:NL:RBNHO:2020:8745). Na het vaststellen van de omgevingsvisie zal duidelijk zijn of er wellicht percelen zijn die niet in de ontwikkeling worden meegenomen. Hiervoor is in artikel 8, eerste lid, Wvg geregeld dat voor zover een aanwijzing niet meer voldoet aan de eisen, gesteld in artikel 3, eerste lid, 4, eerste lid, onderscheidenlijk 5, eerste lid, burgemeester en wethouders besluiten tot het intrekken van die aanwijzing. In het besluit worden de percelen of perceelsgedeelten vermeld waarop de intrekking betrekking heeft. Het college heeft toegezegd deze regeling uit te voeren zodra duidelijk is welke gronden er nodig zijn voor de ontwikkeling. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmaker 26: Bij brief van 23 augustus 2022 is door ARAG namens bezwaarmakers bezwaar gemaakt tegen het raadsbesluit. Door bezwaarmakers is bij e-mail van 7 november 2022 aangegeven dat het bezwaar niet meer ziet op het collegebesluit. Het bezwaar tegen het collegebesluit is derhalve ingetrokken. Voor bezwaarmakers is het onduidelijk waarom een voorkeursrecht wordt gevestigd op hun perceel, daar deze al een woonbestemming heeft. Daarnaast is volgens hen er een te grote claim door de gemeente gevestigd.
Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd. Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Dat de gronden van bezwaarmakers al een woonbestemming hebben staat aan de voorlopige aanwijzing niet in de weg. Immers het gebruik van de gronden kan door de herontwikkeling geïntensiveerd worden (ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1638). Het voorkeursrecht betreft niet alleen de gebieden die bestemd worden voor (intensivering) van de woningbouw, maar ook voor functies die nodig zijn om tot een succesvolle woningbouw te komen zoals groen, water, recreatie en verkeer. De wens de regierol bij ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente te behouden, is voldoende ter motivering van de vestiging van het voorkeursrecht (ECLI:NL:RBNHO:2020:8745). Na het vaststellen van de omgevingsvisie zal duidelijk zijn of er wellicht percelen zijn die niet in de ontwikkeling worden meegenomen.
Hiervoor is in artikel 8, eerste lid, Wvg geregeld dat voor zover een aanwijzing niet meer voldoet aan de eisen, gesteld in artikel 3, eerste lid, 4, eerste lid, onderscheidenlijk 5, eerste lid, burgemeester en wethouders besluiten tot het intrekken van die aanwijzing. In het besluit worden de percelen of perceelsgedeelten vermeld waarop de intrekking betrekking heeft. Het college heeft toegezegd deze regeling uit te voeren zodra duidelijk is welke gronden er nodig zijn voor de ontwikkeling. Het voorkeursrecht maakt inbreuk op het eigendomsrecht, maar die inbreuk is slechts beperkt. De eigenaar kan immers in principe vrijelijk over zijn eigendom beschikken, maar dient bij een voorgenomen vervreemding het eerst aan de gemeente te koop aan te bieden (zie bijvoorbeeld
28
ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Bovendien vindt de inbreuk plaats in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de Wvg, terwijl niet kan worden gezegd dat daarbij geen redelijk evenwicht is bereikt tussen het door die wet nagestreefde algemene belang en de fundamentele rechten van de eigenaar. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden. Bezwaarmakers 27: Op 4 september 2022 is er door bezwaarmakers bezwaar gemaakt tegen het raadsbesluit. Bezwaarmakers voelen zich overvallen door het voorlopig besluit en begrijpen niet dat er geen bekendmaking over dit voornemen is geweest. Ze begrijpen dat er grond nodig is voor woningbouw, maar op hun grond rust al de bestemming wonen. Ze zijn behoorlijk overvallen door het besluit en vinden het een ernstige inbreuk op hun eigendomsrecht. Ze verwachten er schade van te ondervinden. Het is blijkbaar de bedoeling van de gemeente te voorkomen dat de gronden worden verkocht aan partijen waar zij geen zaken mee doet. Zij vinden dit onterecht. Bij de vestiging van een voorkeursrecht gaat het om de toepassing van een discretionaire bevoegdheid en is het veelal nog onzeker of de geplande (her)ontwikkeling feitelijk zal kunnen worden gerealiseerd.
Daarmee valt niet uit te sluiten dat de gronden van bezwaarmakers nodig zijn om de ontwikkeling van Hoogwoud-Oost mogelijk te maken (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Het feit dat bezwaarmakers in een eerder stadium daarover niet zijn benaderd is daarbij van ondergeschikt belang. Het doel van het vestigen van een voorkeursrecht is juist het voorkomen van prijsopdrijving en grondspeculatie (ABRvS 10 oktober 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BX9686). Als zij daarover voor het vestigen van het voorkeursrecht op de hoogte zouden worden gebracht, kon dat leiden tot prijsopdrijving en grondspeculatie. Dat de gronden van bezwaarmakers al een woonbestemming hebben staat aan de voorlopige aanwijzing niet in de weg. Immers het gebruik van de gronden kan door de herontwikkeling geïntensiveerd worden (ABRvS 22 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1638). Het voorkeursrecht betreft niet alleen de gebieden die bestemd worden voor (intensivering) van de woningbouw, maar ook voor functies die nodig zijn om tot een succesvolle woningbouw te komen zoals groen, water, recreatie en verkeer. De wens de regierol bij ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente te behouden, is voldoende ter motivering van de vestiging van het voorkeursrecht (ECLI:NL:RBNHO:2020:8745).
Na het vaststellen van de omgevingsvisie zal duidelijk zijn of er wellicht percelen zijn die niet in de ontwikkeling worden meegenomen. Hiervoor is in artikel 8, eerste lid, Wvg geregeld dat voor zover een aanwijzing niet meer voldoet aan de eisen, gesteld in artikel 3, eerste lid, 4, eerste lid, onderscheidenlijk 5, eerste lid, burgemeester en wethouders besluiten tot het intrekken van die aanwijzing. In het besluit worden de percelen of perceelsgedeelten vermeld waarop de intrekking betrekking heeft. Het college heeft toegezegd deze regeling uit te voeren zodra duidelijk is welke gronden er nodig zijn voor de ontwikkeling.
29
Het voorkeursrecht maakt inbreuk op het eigendomsrecht, maar die inbreuk is slechts beperkt. De eigenaar kan immers in principe vrijelijk over zijn eigendom beschikken, maar dient bij een voorgenomen vervreemding het eerst aan de gemeente te koop aan te bieden (zie bijvoorbeeld ABRvS 22 oktober 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3786). Bovendien vindt de inbreuk plaats in het algemeen belang en onder de voorwaarden voorzien in de Wvg, terwijl niet kan worden gezegd dat daarbij geen redelijk evenwicht is bereikt tussen het door die wet nagestreefde algemene belang en de fundamentele rechten van de eigenaar. Door bezwaarmakers is niet onderbouwd dat er daadwerkelijk sprake is van een waardedaling van hun grond. Mochten bezwaarmakers voornemens zijn hun perceel te verkopen, dan is de gemeente gehouden het perceel te kopen tegen de werkelijke waarde. De commissie is gelet op het voorgaande van oordeel dat het bestreden besluit in stand gelaten kan worden.
Bezwaarmaker 28: Bezwaarmaker is geen belanghebbende in de zin van de Algemene Wet Bestuursrecht. Ze is geen eigenaar van de percelen waarop het voorkeursrecht is gevestigd. De voorzitter van de commissie heeft daarom besloten haar niet te horen. Het bezwaar is kennelijk niet-ontvankelijk. Bezwaarmakers 29. Bezwaarmakers vormen een stichting, maar hebben niet aannemelijk gemaakt dat het doel van de stichting hen in dit geval belanghebbende maakt in de zin van de Awb. Voorts is de stichting geen eigenaar van de percelen waarop het voorkeursrecht is gevestigd. De voorzitter van de commissie heeft daarom besloten bezwaarmakers niet te horen. Het bezwaar is kennelijk niet-ontvankelijk.
Hoogachtend, de commissie voor de bezwaarschriften, de voorzitter,
de secretaris,
mr. T.J.W. Bult
mr. C. Grim.
30