CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

[25.0015218] Bijlagenboek Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

Beeldvormende bijeenkomst 20 november 2025, gemeente OpmeerBij agendapunt: Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 202313.341 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestemmingsplan Centrum Opmeer-Spanbroek 2023 Bijlagenboek

colofon

projectnaam Centrum Opmeer-Spanbroek 2023 datum 29 oktober 2025 projectnummer P05646 IMRO-identificatienummer opdrachtgever Gemeente Opmeer Concept 28 maart 2023 Ontwerp 1 december 2023 Vaststelling Movares | BRO Adviseurs B.V. projectleider JVo projectteam EBa, JvdA, TAu bron kaft Movares | BRO Adviseurs B.V.

Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99 info.bro@movares.nl www.movares.com

Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

bestemmingsplan Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

Inhoudsopgave

Bijlagen toelichting

3

Bijlage 1

Beeldkwaliteitsplan

4

Bijlage 2

Stedenbouwkundig kader

45

Bijlage 3

Nota beantwoording zienswijzen

50

2

Inhoudsopgave (vastgesteld)

bestemmingsplan Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

Bijlagen toelichting

Bijlagen toelichting (vastgesteld)

3

bestemmingsplan Centrum Opmeer - Spanbroek 2023

Bijlage 1 Beeldkwaliteitsplan

4

Bijlagen toelichting (vastgesteld)

Beeldkwaliteitsplan centrum OpmeerSpanbroek Gemeente Opmeer

colofon

projectnaam Beeldkwaliteitsplan centrum Opmeer-Spanbroek datum oktober 2023 projectnummer P05647 opdrachtgever Gemeente Opmeer BRO projectleider PZ projectteam TvG bron kaft BRO

Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99 info@bro.nl www.bro.nl

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek

6

3

Deelgebieden

8

4

De identiteit van het centrumgebied

10

5

Richtlijnen historische linten

10

6

Richtlijnen Koenis-terrein

14

7

Richtlijnen Albert Heijn

18

8

Richtlijnen bankgebouw en dierenwinkel

21

9

Richtlijnen winkelplein aan Herenweg

24

10

Richtlijnen openbare ruimte

27

11

Toekomstgericht bouwen

37

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

3

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

Het centrum van de gemeente Opmeer is dé centrale ontmoetingsplek voor inwoners in dorp en regio. Hoewel het centrum van oudsher een sterke positie heeft, staat het toekomstperspectief onder druk. Het winkelbezoek loopt terug ten gunste van internet. De gevolgen van de coronapandemie versterken trends die al waren ingezet. Vergrijzing is ook een aandachtspunt, van de consument én van de ondernemer. Opmeer moet op zoek naar een profiel en aanbod dat daarbij past. Zonder een structurele aanpak ligt een toename van leegstand op de loer. Met deze gebiedsvisie voor het centrum van Opmeer-Spanbroek wordt een wervend perspectief geboden om het centrum klaar te maken voor de toekomst.

1.2

Context

Het beeldkwaliteitsplan vormt een uitwerking van de Gebiedsvisie Centrum Opmeer-Spanbroek. Hierin worden de kaders en principes vanuit de centrumvisie doorvertaald naar richtlijnen voor beeldkwaliteit op de bebouwing en openbare ruimte. Daarbij worden ook de richtlijnen uit het vigerend beeldkwaliteitsplan uit 2012 geactualiseerd. Ook de ‘Nota uiterlijk van bouwwerken’ (2021) die de welstandnota uit 2011 vervangt is hierin meegenomen.

1.3

Plangebied

Het plangebied Centrum Opmeer-Spanbroek ligt centraal binnen de aaneengegroeide dorpskernen Spanbroek en Opmeer, in het zuiden van de gemeente Opmeer. Het plangebied wordt begrensd door Herenweg – Gruttostraat – Wuiver – Lindengracht – Breestraat – Paardenmarkt – Koninginneweg. Meeste van deze straten zijn de historische dorpslinten en vormen hiermee de belangrijkste dragers van de beeldkwaliteit.

Figuur 1: Plangebied

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

4

1.4

Doel beeldkwaliteitplan

Voorliggend beeldkwaliteitsplan vormt het kwalitatieve beeldvormend kader voor ontwikkeling van het centrum. Aan de orde komen stedenbouwkundige aspecten zoals rooilijnen en bouwvolumes en architectonische aspecten zoals materiaaltoepassing, kleurgebruik en kapvormen. Daarnaast komt de openbare ruimte aan de orde. Hierbij wordt onder meer aandacht besteed aan onder andere de inrichting van het openbaar gebied. Concreet dient het beeldkwaliteitsplan als: • ambitiekader; • inspiratiebron en richtinggevend kader voor architecten van nieuwbouw en ontwerpers van de openbare ruimte; • toetsingskader voor de welstandscommissie bij de beoordeling van de bouwplannen op redelijke eisen van welstand in het kader van de omgevingsvergunning. 1.4.1 Ambitiekader Het ambitiekader dient tot doel om de ontwikkeling van het centrumgebied voor wat betreft beeldkwaliteit kenbaar te maken en vast te leggen. Deze toelichting bestaat uit de vertaling van de onderliggende Gebiedsvisie Centrum Opmeer-Spanbroek. 1.4.2 Inspiratiekader Ten tweede dient het beeldkwaliteitsplan een inspiratiekader te zijn dat ertoe uitnodigt bij bouwen of verbouwen tot kwalitatief hoofdwaardige planvorming te komen. Het inspiratiekader vormt het beeldende onderdeel van de rapportage. Door middel van referentiebeelden, tekst en tekeningen, zijn de gewenste ruimtelijke kwaliteiten voor het gebied verbeeld en verwoord.

Dit inspiratiekader gebruikt de ontwerper (veelal een architect) in het vervolgtraject voor verder uitwerking. 1.4.3 Toetsingskader Ten derde dient het beeldkwaliteitsplan als toetsingskader voor welstand en geeft het naast het bestemmingsplan (kwantitatief kader) de nodigde beeldkwaliteitseisen (kwalitatief kader) waaraan de gemeente ingedien-

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

de bouwplannen dient te toetsen. Uiteraard mits het beeldkwaliteitsplan (voorzien van procedurele vereisten) wordt vastgesteld als een onderdeel van de welstandsnota voor dit specifieke gebied.

1.6

Opbouw beeldkwaliteitsplan

In het beeldkwaliteitsplan worden diverse criteria met betrekking tot de beeldkwaliteit vastgelegd. In deze paragraaf wordt globaal inzicht gegeven in de juridische uitvoerbaarheid van het beeldkwaliteitsplan.

Het beeldkwaliteitplan bestaat uit een beschrijving van het beoogde visie op het centrum van Opmeer-Spanbroek. Het centrum is opgedeeld in verschillende deelgebieden voor bebouwing, en de openbare ruimte. Het beeldkwaliteitsplan gaat in op: • Bebouwing deelgebied 1: historische linten • Bebouwing deelgebied 2: ontwikkellocatie Koenis-terrein • Bebouwing deelgebied 3: ontwikkellocatie Albert Heijn • Bebouwing deelgebied 4: ontwikkellocatie bankgebouw-dierenwinkel • Bebouwing deelgebied 5: ontwikkellocatie winkelplein aan Herenweg • Openbare ruimte • Thema toekomstgericht bouwen

Het beeldkwaliteitsplan kan juridische status krijgen door het als onderdeel van de welstandsnota vast te stellen. Bij wet is geregeld dat de welstandscommissie alleen kan toetsen aan de welstandsnota (en dus niet aan een beeldkwaliteitsplan). Als het beeldkwaliteitsplan als onderdeel van de welstandsnota wordt vastgesteld kan de welstandscommissie wèl aan de eisen uit het beeldkwaliteitsplan toetsen. Het gaat dan uitsluitend om de architectonische eisen.

Per onderdeel is eerst de gedachtegang voor toegelicht en vervolgens zijn de bijbehorende beeldkwaliteitcriteria opgesomd. De beeldkwaliteitcriteria geven een kwalitatieve invulling aan het beoogde beeld, deze criteria kunnen tevens gebruikt worden als toetsingscriteria. Daarnaast zijn per deelgebied referentiebeelden opgenomen die dienen ter referentie én inspiratie. Het zijn echter geen letterlijke verwijzingen. Het beeldkwaliteitsplan sluit af met het thema 'toekomstgericht bouwen'.

1.5

Juridische uitvoerbaarheid

Tenslotte zal er in het op te stellen bestemmingsplan een verwijzing vanuit de regelgeving worden gemaakt (zgn. beleidsregels) zodat het beeldkwaliteitsplan juridisch-planologisch is geborgd.

Het beleid dat in het beeldkwaliteitsplan is weergegeven en dat niet onder de welstandstoets valt, kan doorvertaald worden in inzetbare juridische instrumenten. De stedenbouwkundige criteria en criteria met betrekking tot de openbare ruimte kunnen respectievelijk worden vastgelegd in het bestemmingsplan en het exploitatieplan. Een bouwplan moet voldoen aan de voorwaarden, zoals die zijn vastgelegd in het bestemmingsplan. Een bouwplan moet ook voldoen aan de redelijke eisen van welstand. Wat deze eisen zijn, legt een gemeente vast in haar welstandsnota. Van een welstandsadvies kan wel afgeweken worden, mits goed gemotiveerd. Hierna wordt nader ingegaan op de criteria uit het beeldkwaliteitsplan.

5

2

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek Vitaal en levendig centrum Het centrumgebied is een belangrijke economische motor én de belangrijkste ontmoetingsplek van Opmeer. Het versterken van het een draagt bij aan de versterking van het ander. Bewezen manieren om de vitaliteit en levendigheid te verhogen zijn het toevoegen van nieuwe bezoekersstromen, het toevoegen van nieuwe functies op sleutelplekken (waar veel stromen passeren), het verdichten van de bebouwing, compacter maken van het centrum en het versterken van de (beeld)kwaliteit en identiteit van de openbare ruimte en gebouwen (gekoppeld aan hoofdstromen van langzaam verkeer). Daarnaast versterken verblijfsmogelijkheden op de ‘sleutelplekken’ en langs hoofdroutes de vitaliteit en levendigheid van het centrum. Cultuurhistorie als inspiratie Het winkelgebied ligt op het kruispunt van het historische landelijke lint en het waterlint van de Wijzend. Hier is Opmeer ontstaan. Dat mag je zien, beleven en herkennen. Omdat de identiteit en beeldkwaliteit in het hele gebied zwak is op dit moment, mag de identiteit sterker sturend zijn bij ontwikkelingen. Doel is om generieke architectuur en openbare ruimte ingrepen te voorkomen. Inzetten op behoud, herstel en versterken van cultuurhistorische identiteitsdragers en verbijzonderen van ‘sleutelplekken’ vormen daarbij de kern.

Deze ambitie uit de gebiedsvisie vormt baiss voor dit beeldkwaliteitsplan. Figuur 2: Kansenkaart centrumgebied

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

6

Klimaatadaptief centrum Klimaatmaatregelen vormen een nieuwe laag in het centrum en maken in belangrijke mate deel uit van de planvorming. Vergroening staat daarbij centraal. Belangrijk is dat klimaatmaatregelen niet op zichzelf staan, maar een meerwaarde vormen voor een gezonde en fijne leefomgeving. De bedoeling is dat duurzame maatregelen zoals vergroening en duurzame energieopwekking tevens functionele en visuele meerwaarde hebben. Lukt dit niet, dan is de richtlijn om de duurzame maatregelen niet zichtbaar te plaatsen vanuit de openbare ruimte van het winkelgebied. Verkeersveilig centrum De verkeersveiligheid is een van de belangrijk(st)e prioriteiten voor de bewoners en ondernemers. De veiligheid neemt toe door een autoluw centrumgebied waar auto’s te gast zijn, de snelheid van autoverkeer eruit te halen, door het vrachtverkeer buiten het winkelgebied om te leiden, door laden en lossen naar de achterkanten te brengen en een plein waar de verblijfsfunctie prioriteit heeft. De autobereikbaarheid van het centrumgebied blijft goed in de toekomst, met goede parkeervoorzieningen nabij de winkels. Daarbij gaat het erom dat een betere balans gevonden wordt voor enerzijds de ruimte voor de auto, en anderzijds de ruimte voor fietsers, voetgangers, water en groen.

Figuur 3: Gebiedsvisie centrumgebied

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

7

3

Deelgebieden

Binnen de centrumvisie zijn een aantal deelgebieden naar voren gekomen waar een eigen beeldkwaliteit bij hoort. Omdat de identiteit en beeldkwaliteit in het hele gebied zwak is op dit moment, mag de identiteit sterker sturend zijn bij ontwikkelingen. Inzetten op behoud, herstel en versterken van cultuurhistorische linten en verbijzonderen van ‘sleutelplekken’ vormen daarbij de kern. Koenis-terrein, Albert Heijn, bankgebouw-dierenwinkel en de winkelpleintjes aan de Herenweg vormen de sleutellocaties. Deze ontwikkellocaties kennen een eigen beeldkwaliteit die op elkaar afgestemd zijn. Zo ontstaat er ook eenheid in het centrum.

3.1

2. 1.

Deelgebied historische linten

Binnen het centrum vormen Breestraat, Koninginneweg, Lindengracht, Wuiver en Herenweg de historische linten. Hier wordt ingezet op behoud, herstel en versterking van het dorpskarakter. Hier bepaalt historiserende West-Friese architectuur het gewenste straatbeeld.

3.2

4.

3.

Deelgebied Koenis-terrein

Koenis-terrein vormt de grootste herontwikkellocatie binnen het centrum. Hiermee verschuift het zwaartepunt van het centrum richting kruispunt Koninginneweg-Wuiver. De ligging hieraan en aan het historische dorpslint vraagt om hoogwaardige beeldkwaliteit dat past bij het dorpskarakter.

6.

3.3

Deelgebied Albert Heijn

Ook de Albert Heijn vormt een sleutellocatie door de ligging aan het nieuwe zwaartepunt van het centrum (kruispunt Koninginneweg-Wuiver). Herontwikkeling van deze prominente plek biedt kansen om beeldkwaliteit en dorpskarakter op deze locatie sterk te verbeteren.

3.4

5.

Deelgebied bankgebouw en dierenwinkel

Het bankgebouw-dierenwinkel vormt eveneens een sleutellocatie door de ligging aan het nieuwe zwaartepunt van het centrum (kruispunt

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Figuur 4: Deelgebieden beeldkwaliteitsplan

8

Koninginneweg-Wuiver). Ook deze locatie vraagt om hoogwaardige beeldkwaliteit dat past bij het dorpskarakter.

3.5

Deelgebied winkelplein aan Herenweg

De winkelpleintjes aan Herenweg worden omgezet naar woningen. Zo wordt het centrum compacter. Ook hier staat een hoogwaardige beeldkwaliteit met dorpskarakter centraal. Ligging aan B. de Leeuwplein vraagt om extra aandacht en een relatie tot dit plein als toekomstig groen horecaplein.

3.6

Openbare ruimte

De openbare ruimte van het centrumgebied is opgedeeld in een nieuw centrumstructuur van linten en ontmoetingsplekken. Zo krijgt het centrum van Opmeer een duidelijke hoofdstructuur. Het rode lint, het blauwe lint en het groene lint vormen de structuurdragers. De sleutelplekken waar de linten samenkomen vormen de ontmoetingsplekken voor bewoners en bezoekers. Dit zijn het culturele waterplein en groene horecaplein. Elk lint en elke ontmoetingsplek heeft zijn eigen identiteit.

3.7

Toekomstgericht bouwen

Binnen het beeldkwaliteitsplan zijn kwaliteitscriteria opgesteld voor een duurzame, gezonde, veilige en fijne leefomgeving waar aandacht is voor klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit. Zo wordt het centrumgebied klaar gemaakt voor de toekomst. De bedoeling is dat duurzame maatregelen zoals groendaken, groengevels en duurzame energieopwekking tevens functionele en visuele meerwaarde hebben voor de beeldkwaliteit. Lukt dit niet, dan is de richtlijn om de duurzame maatregelen niet zichtbaar te plaatsen vanuit de openbare ruimte van de belangrijkste openbare ruimtes.

Figuur 5: Openbare ruimte beeldkwaliteitsplan

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

9

4

De identiteit van het centrumgebied

4.1

Historische dorpslinten met landelijk dorpskarakter

De Breestraat, Koninginneweg-Waterkant-Lindengracht en Herenweg vormen de historische dorpslinten van Opmeer. Deze historische dorpslinten zijn cultuurhistorisch waardevol en vormen de kwaliteitsdragers van het centrum. Ze borgen de identiteit van Opmeer. Door aan te sluiten bij het verhaal van Opmeer-Spanbroek als agrarisch Westfries dorp, waarbij de historische dorpslinten zijn ontstaan als boerderijlinten, kan de architectuur het centrumgebied een sterkere identiteit en betekenis geven die passend is bij Opmeer-Spanbroek. De inspiratie voor de toe te passen architectuur is derhalve gezocht in de karakteristieken van de lokale agrarische architectuur zoals de stolpboerderij, boerenschuur, langgevelboerderij, dorpslintbebouwing en agrarische fabrieken. (Nieuwe) bebouwing dient aan te sluiten bij deze kenmerkende typologieën uit de omgeving.

5

Richtlijnen historische linten

Historiserende West-friese architectuur

5.1

Uitgangspunten bestaande bebouwing

Voor bebouwing aan de historische dorpslinten onderscheiden we de volgende hiërarchie in waarde van architectuur voor cultuurhistorie en beeldkwaliteit: • Panden met hoge waardering (zeer hoge waarde) • Beeldbepalend (hoge waarde) • Structuurdragend (medium waarde) • Indifferente (lage waarde)

Panden met hoge waardering Binnen het plangebied zijn geen monumentale panden die worden beschermd door Unesco, het Rijk, provincie of gemeente. Wel zijn er aan de hand van een cultuurhistorische onderzoek (Monumenten Advies Bureau, 2012) diverse panden binnen het plangebied aangemerkt met een hoge waardering. Dit zijn de klokgevel binnen het Koeniscomplex, de stolpboerderij (Breestraat 15) en de panden Waterkant 34, 36, 38. Beeldbepalende architectuur Beeldbepalende gebouwen aan de dorpslinten zijn panden die in samenhang beeldbepalend zijn voor het behoud van het kleinschalige dorpskarakter van het centrumgebied. Deze samenhang wordt bepaald door onder meer de volgende kenmerken: • Ligging en oriëntatie aan de historische dorpslinten • Veelal gebouwd vóór 1960 • Overwegend 1 bouwlaag met kap, bij nieuwbouwinitiatieven stijgend naar 2 tot maximaal 3 bouwlagen met kap • Individuele uiterlijk van gevels • Kappen (veelal wisselend) • Traditionele materialisering • Verspringende rooilijnen • Individuele kenmerken van architectuur Beeldbepalende architectuur is richtinggevend en dient met respect te worden behandeld. Structuurdragende architectuur Structuurdragende gebouwen zijn panden die onderdeel zijn van de (historische) stedenbouwkundige structuur van het gebied, maar weinig (individuele) waarde hebben voor cultuurhistorie en beeldkwaliteit als geheel.

Dit type architectuur dient in de toekomst voorkomen te worden. Indifferente architectuur Indifferente architectuur zijn panden die weinig tot geen bijdrage leveren

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

aan de (historische) stedenbouwkundige structuur van het centrum en ook geen waarde hebben voor cultuurhistorie en beeldkwaliteit. Voorbeelden zijn de grootschalige complexen aan de Pastoor Meriusstraat. Dit type architectuur dient in de toekomst voorkomen te worden.

5.2

Uitgangspunten nieuwbouw

Voor nieuwbouw aan de historische dorpslinten geldt dat architectuur dient aan te sluiten bij het (agrarische) dorpskarakter van Opmeer, met een hoogwaardige beeldkwaliteit. Moderne architectuur is onwenselijk aan de dorpslinten. Hier bepaalt historiserende West-Friese architectuur het gewenste straatbeeld met traditionele hoofdvorm, gevels, materialisatie en detaillering. Nieuwbouw dient geïnspireerd te zijn door kenmerkende typologieën zoals boerenschuur, stolpboerderij, lang-gevelboerderij, dorpslintbebouwing, agrarisch fabrieken/loodsen en mo-gelijke varianten op deze typologie-en. Op die manier ontstaat er een natuurlijke, stedenbouwkundige op-maat waarbij volume samenvalt met een hoogwaardige uitstraling in het centrum die de identiteit van de plek vertelt. Algemene stedenbouwkundige uitgangspunten voor nieuwbouw zijn: • Historiserende dorpslandelijke West-friese architectuurstijl • Hoogwaardige architectuur • Oriëntatie van de bebouwing op de straat • Rooilijnen aan de belangrijkste openbare ruimtes • Uniformiteit in hoofdvorm (veelal één tot drie bouwlagen met kap) • Nadruk op individuele perceelsgewijze bebouwing • Het individuele dorpskarakter van gebouwen dient leesbaar te zijn • Een pandsgewijze opbouw kan tot uitdrukking komen door toepassing van afwisselende kapvormen, nok- en goothoogtes, een verspringende rooilijn, gevelopeningen, uitkragingen, etc.

Dit komt tot uitdrukking in de gevel, achter de gevel kan de massa breder zijn en/of een functie kan in meerdere panden zitten • Kleinschalige stedenbouwkundige korrelgrootte zorgt voor veelkleurigheid, ritmiek, voordeuren aan de straat en een afwisselende daklijn en kappenspel • Nadruk op verticale geleding (horizontale geleding in de plint, al dan

10

• • • • •

• • • • •

• • • •

niet verspreid over meerdere panden, dient te worden voorkomen) Traditionele materialen zoals bakstenen, hout, riet en gebakken dakpannen Pandsgewijze wisselende bouw- en nokhoogtes Kappen (wisselende vormen) Afwisseling van verspringende en doorlopende rooilijnen Levendige plinten (waar geen levendige plinten mogelijk is dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid of aantrekkelijkheid) Zo veel mogelijk een sterke interactie tussen binnen en buiten (transparante plinten met voldoende ramen en deuren) Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn waar uitstallingen, bankjes, plantenbak, groen, etc. geplaatst mogen worden Gesloten/blinde gevels naar belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten Fijne detaillering, gebruik bestaande sculpturale gevels in het centrum als inspiratie Vormgeving passend bij Westfriese bouwstijl zoals groene (of andere passende kleur) houten kopgevel, sierlijsten, blind (luik), gevelmakelaar, (deels) zichtbare spantconstructie, etc. Optimaliseren van eventuele platte daken met zonnepanelen of groendaken Zonnepanelen, (airco-)installaties en andere ontsierende elementen op het dak dienen zoveel mogelijk uit het zicht te zijn geplaatst.

Eenduidig beeld voor winkelgevels en reclame-uitingen om de eenheid van het straatbeeld te benadrukken Parkeren bij voorkeur ondergronds oplossen

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Situering

Hoofdvorm & massa

Rooilijn

• • •

Rooilijnen grenzen aan de openbare weg Verspringende rooilijnen zijn gewenst om het dorpskarakter te benadrukken Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk

Oriëntatie

• • •

Oriëntatie van de voorgevel is op de openbare ruimte De gevel aan de openbare ruimte heeft in ieder geval een voordeur en veel gevelopeningen Gesloten gevels aan de openbare ruimte zijn daarbij uitgesloten

Entrees

•

Entrees worden gepositioneerd aan de belangrijkste openbare ruimte

Bouwmassa

•

Eenvoudige hoofdvorm dat is afgeleid van traditionele agrarisch- en dorpsbebouwing, bestaande uit één tot drie bouwlagen met kap. Afwisseling van bouwlagen is vereist.

Bouwhoogte

• •

Bouwhoogte hoofdvorm maximaal 14 m en goothoogte maximaal 11 m Pandsgewijze wisselende nok- en goothoogte is vereist (afwisseling geeft een dorps beeld)

Kapvorm

•

Dominant in het beeld zijn traditionele kapvormen, zoals zadelkap, schildkap, tentkap, mansardekap of wolfskap (een asymmetrische variant is ook mogelijk)

Kaprichting

•

Afwisseling van kaprichtingen (zowel evenwijdig als loodrecht op de straat) is gewenst

Bijgebouwen, dakkapellen en balkons

•

Bijgebouwen, balkons, aan-/uitbouwen (incl. carport), dakkapellen die zichtbaar zijn vanaf openbare ruimte passen bij de architectuur, stijl, materialisering en detaillering van de hoofdmassa Aan-/uitbouwen (incl. carport) en dakkapellen worden geïntegreerd in het hoofdvolume en de kap, bij voorkeur aan de achterzijde situeren Dakkapellen zijn integraal onderdeel van het dak met dezelfde nok van de kap en worden versleept uit het dakvlak, ze zijn ondergeschikt aan het dakvlak ‘Aangeplakte’ en platte aan-/uitbouwen die zichtbaar zijn vanaf openbare ruimte zijn uitgesloten Balkons en andere toevoegingen, direct grenzend aan de Koninginne-weg, worden inpandig ingepast en zijn integraal onderdeel van de archi-tectuur.

• • • •

Gevelaanzicht & stijlkenmerken

Gevelbeeld

•

• • •

Het gebouw heeft een hoogwaardige uitstraling en dient een interpretatie te zijn van kenmerkende Westfriese typologieën uit de omgeving zoals boerenschuur, stolpboerderij, dorpslintbebouwing, agrarisch fabrieken/loodsen en mogelijke varianten op deze typologiën Individuele pandsgewijze gevelbeeld is vereist De ritmiek, plastiek, transparantie en positionering van de gevelopeningen versterken de kwaliteit van de architectuur van het totaalvolume Zonnepanelen, (airco-)installaties en andere ontsierende elementen op het dak dienen zoveel mogelijk uit het zicht te zijn geplaatst.

Gevelgeleding

• •

Schaalverkleining toepassen middels verticale gevelgeleding; nadruk op perceelsgewijze bebouwing Horizontale geleding in de plint, al dan niet verspreid over meerdere panden, dient te worden voorkomen

Plasticiteit

•

Toepassen van reliëf in de gevel: dieptewerking wordt verkregen d.m.v. verspringingen in het hoofdvolume en in de detaillering in het gevelvlak, zoals met kozijnen, vensterluiken, entreepartijen, waterslagen, uitkragingen, muurvlakken, erkers, e.d.

Verbijzondering

• •

Verbijzonderingen of hoogteaccenten zijn integraal onderdeel van de architectuurtypologie Type gevel is passend bij Westfriese bouwstijl (bijvoorbeeld groene houten kopgevel)

11

Detaillering & materialisering

Materiaalkeuze

• • • •

Materiaalkleur

• • • • • •

Materiaaleigen kleuren gebruiken zoals baksteen of hout Typisch Westfriese kleuren en tinten gebruiken, zoals Westfries groen Sluit aan bij kleuren van historisch Opmeer Felle en/of flurorescerende tinten zijn uitgesloten Het kleurgebruik is gedekt, ingetogen en op elkaar afgestemd Moderne kleuren zoals antraciet, zwart en wit voorkomen

Reclame-uiting

•

Reclame is enkel toegestaan op de gevel ter plaatse van de hoofdentree en is integraal onderdeel van het architectonisch ontwerp Toepassing van de eigen supermarkt/bedrijfs-kleuren op gevels en daken (buiten de logo’s) is uitgesloten Reclame op het dak is niet toegestaan

• • Detaillering

• •

Overgang openbaar/privé

Detaillering aanbrengen t.b.v. de verfijning en ter versterking van het dorpskarakter, gebruik bestaande sculpturale gevels in het centrum als inspiratie Detaillering ondersteunt een eigen-tijdse invulling van het architectonische concept.

Erfscheidingen

•

Beeldbepalende erfafscheidingen in de openbare ruimte bestaan uit inheemse hagen of hoogwaardig (donkerek) gietijzeren hekwerken van maximaal 1 m hoog

Interactie in de plinten

• •

Transparante plinten met voldoende ramen en deuren naar de belangrijkste openbare ruimtes Gesloten/blinde gevels naar de belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten (indien hier geen mogelijkheid voor is dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid) Accentueren van de plint Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk waar uitstallingen, bankjes, plantenbak, groen, etc. geplaatst mogen worden

• • Parkeren en laden & lossen

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Traditionele natuurlijke materialen zoals bakstenen, hout, riet en gebakken dakpannen of vergelijkbaar duurzaam materiaal zoals zink (hoofdzakelijk worden maximaal 2 materialen gebruikt in gevels) Materiaalgebruik is ingetogen en op elkaar afgestemd Toepassing van gemêleerde bakstenen en dakpannen om 'oud' effect te creëren Witte en gele bakstenen, geglazuurde dakpannen, betonsteen/-pan/-plaat, kunststoffen en hoogglanzende en/of spiegelende materialen zijn uitgesloten

•

Parkeren waar mogelijk uit het zicht van de belangrijkste openbare ruim-tes en/of achter bouwvolumes.

12

Historiserende dorpslandelijke West-friese architectuurstijl

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

13

6

Richtlijnen Koenis-terrein

Situering

Dorpse sfeer en straatjes in West-friese stijl met enkele passende gebouwen die refereren aan de agrarisch-industriële architectuur

6.1

Rooilijn

• • • •

Rooilijnen grenzen aan de openbare weg Verspringende rooilijnen zijn mogelijk om het dorpskarakter te benadrukken Rooilijn aan Koninginneweg is passend bij gebouwidentiteit met getrapte rooilijn van huidige Koeniscomplex Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk

Oriëntatie

• • •

Oriëntatie van de voorgevel is op de openbare ruimte De gevel aan de openbare ruimte heeft in ieder geval een voordeur en veel gevelopeningen Gesloten gevels aan de openbare ruimte zijn daarbij uitgesloten

Entrees

• •

Entrees worden gepositioneerd aan de belangrijkste openbare ruimte Minstens één entree aan Koninginneweg, dichtbij Wuiver

Bouwmassa

•

Hoofdvorm is afgeleid van het huidige Koeniscomplex, primair aansluitend op dorpse karakter (70%), secundair op het agrarisch-industriële karakter (op plek van de silo (1) en pakhuis (2)) (30%) Massa bestaat uit één tot drie bouwlagen met kap aan Koninginneweg en Breestraat Rank en slank hoogteaccent op huidige plek van de silo, referend naar agro-industriële karakter van de silo Bouwmassa aan Koninginneweg dient (optisch) te worden opgedeeld in verschillende gevelaanzichten, passend bij het huidige samengestelde dorpslint-agrarisch-industriële bebouwingsensemble Hoger volume op achterterrein is mogelijk, flink terugliggend t.o.v. Breestraat en Koninginneweg Voorkom industriële architectuur op oneiglijke plekken, waar geen industriële gebouwen hebben gestaan

Deelgebied Koenis-terrein

Koenis-terrein vormt de grootste herontwikkellocatie binnen het centrum. Hiermee verschuift het zwaartepunt van het centrum richting kruispunt Koninginneweg-Wuiver. Daarmee wordt dit een van de belangrijkste ontmoetingsplekken van het centrum. De ligging hieraan en aan het historische dorpslint vraagt om hoogwaardige beeldkwaliteit. Ook vormt het huidige Koeniscomplex met de klokgevel, silo en pakhuis een beeldbepalend ensemble binnen het centrum. Het toekomstige Koenis-terrein dient een interpretatie van het agrarisch-industriële karakter van het huidige complex te zijn. Het ensemble wordt gebruikt als inspiratie voor de nieuw-bouw.

Hoofdvorm & massa

• • • • • Bouwhoogte

6.2 •

Uitgangspunten Koenis-terrein

• • •

Gevelaanzicht en gebouwmassa van architectuur aan Konninginneweg en Breestraat is passend bij dorpslintkarakter met verticale geleding, individuele dorpse gevels en wisselende bouwhoogte (max 3 lagen met kap), zie uitgangs-

•

punten 5.2. De dorpslint-identiteit komt voor 70% terug in het straatbeeld (o.a.

Kapvorm

•

Dominant in het straatbeeld zijn traditionele kapvormen, zoals zadelkap, schildkap, tentkap, mansardekap of wolfskap (een asymmetrische variant is ook mogelijk) - industriële verwijzing is mogelijk

Kaprichting

•

Afwisseling van kaprichtingen (zowel evenwijdig als loodrecht op de straat) is gewenst

Bijgebouwen

•

Zie bijgebouwen, dakkapellen en balkons hoofdstuk 5

Gevelbeeld

• •

•

Zie gevelbeeld hoofdstuk 5, aangevuld met onderstaande richtlijnen: Het gebouw heeft een hoogwaardige uitstraling en dient een (eigentijdse) interpretatie te zijn van het huidige samengestelde dorpslint-agrarisch-industriële bebouwingsensemble met diverse gevelaanzichten en hoogtes Gevelbeeld sluit primair aan op dorpslint karakter in West-friese architectuur (70%) en secundair op het agrarisch-industriële karakter (op plek van de silo (1) en pakhuis (2)) (30%) Huidige klokgevel of interpretatie daarvan, waar passend terugbrengen in gevelbeeld aan Koninginneweg.

klokgevel). •

Historiserende dorpslandelijke West-friese architectuurstijl (70%)

•

Eigentijdse interpretatie van het agrarisch-industriële karakter. De agrarisch industriële-identiteit komt voor 30% terug in het straatbeeld (de silo en pakhuis vormen meest beeldbepalende gebouwen)

•

Terugliggend vanaf de Koninginneweg en Breestraat (op achterterrein) is

•

Een terugkerende interpretatie van de kenmerkende elementen van het

Gevelaanzicht & stijlkenmerken

Bouwhoogte van hoofdvorm bebouwing grenzend aan Koninginneweg en Breestraat maximaal 14 m en goothoogte maximaal 11 m Pandsgewijze wisselende nok- en goothoogte aan Koninginneweg en Breestraat is vereist Bouwhoogte van hoogteaccent op huidige locatie silo van maximaal 13 m breedte aan Koninginneweg is maximaal 22,50 m. Bouwhoogte op achterterrein, terugliggend t.o.v. Koninginneweg en Breestraat, is maximaal 16 m

•

bouwhoogte 4 bouwlagen met kap mogelijk Koeniscomplex: •

Een rank en slank hoogteaccent aan de Koninginneweg (6 bouwlagen) op

Gevelgeleding

•

Zie gevelgeleding hoofdstuk 5

de plek van de silo, met de silo als referentie

Plasticiteit

•

Zie plasticiteit hoofdstuk 5

•

Een lager pakhuisachtige volume, op of nabij de plek van het lagere pak-

Verbijzondering

• • • •

Zie verbijzondering hoofdstuk 5, aangevuld met onderstaande richtlijnen: Op plek van silo vormt een rank, slank hoogteaccent (silo) een agro-industriële verbijzondering (1) Op of nabij plek van pakhuis vormt een lager pakhuisachtige volume een agro-industriële verbijzondering (2) De klokgevel vormt een verbijzondering

huis, refererend aan de hoofdvorm van huidige pakhuis

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

14

•

Huidige klokgevel bij voorkeur opnemen in nieuwbouw

•

Rooilijn van nieuwbouw aan Koninginneweg past bij gebouwidentiteit met

Detaillering & materialisering

Materiaalkeuze

• •

Zie materiaalkeuze hoofdstuk 5, aangevuld met onderstaande richtlijnen: Aanvullend voor industriële architectuur aan Koninginneweg en achterterrein zijn traditionele materialen met een industriële verwijzing - zoals bakstenen, hout en gebakken dakpannen of vergelijkbaar duurzaam materiaal zoals zink en betonelementen (hoofdzakelijk worden maximaal 2 materialen gebruikt per geveldeel) gewenst

Materiaalkleur

• • • • • •

Materiaaleigen kleuren gebruiken zoals baksteen of hout Typisch Westfriese kleuren en tinten gebruiken, zoals Westfries groen Sluit aan bij kleuren van historisch Opmeer Felle en/of flurorescerende tinten zijn uitgesloten Het kleurgebruik is gedekt, ingetogen en op elkaar afgestemd Moderne kleuren zoals antraciet, zwart en wit voor de gevelvlakken voorkomen

Reclame-uiting

•

Reclame is enkel toegestaan op de gevel ter plaatse van de hoofdentree en is integraal onderdeel van het architectonisch ontwerp Toepassing van de eigen supermarkt/bedrijfs-kleuren op gevels en daken (buiten de logo’s) is uitgesloten Reclame op het dak is niet toegestaan

getrapte rooilijn van huidige Koeniscomplex •

Hoogwaardige beeldkwaliteit met oriëntatie en entrees naar de belangrijkste openbare ruimtes (geen gesloten gevels) •

Minstens één entree aan Koninginneweg, dichtbij Wuiver

•

Daarbij anticiperen op mogelijk doortrekken van Wijzend, cultureel waterplein

•

Het achterterrein vormt een prettig dorps woonstraatje met oriëntatie, groen,

en mogelijk nieuwe locatie weekmarkt bomen, ruimtelijke kwaliteit en dorps-individuele bebouwing die de straat vormen. Een anoniem parkeerterrein dient te worden voorkomen. Op maaiveld wordt parkeren waar mogelijk achter bouwvolumes gesitueerd. •

Supermarkt onder en achter woningen plaatsen.

•

Parkeren (indien mogelijk) zoveel mogelijk ondergronds oplossen. Parkeren op

• • Detaillering

•

maaiveld waar mogelijk achter bouwvolumes oplossen. •

•

Laden en lossen uitsluitend op het nieuwe achter-/parkeerterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes

• Overgang openbaar/privé

Erfscheidingen

•

Eventuele erfafscheidingen in de openbare ruimte bestaan uit inheemse hagen of hoogwaardig (donkerek) gietijzeren hekwerken van maximaal 1 m hoog

Interactie in de plinten

• •

Transparante plinten met voldoende ramen en deuren naar de belangrijkste openbare ruimtes Gesloten/blinde gevels naar de belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten (indien hier geen mogelijkheid voor is dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid) Accentueren van de plint Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk waar uitstallingen, bankjes, plantenbak, groen, etc. geplaatst mogen worden Sterke interactie van de plinten, entree(s) en oriëntatie aan de Koninginneweg, in relatie tot mogelijk doortrekken van Wijzend, cultureel waterplein en mogelijk nieuwe locatie weekmarkt

• • • Nieuwe straat, parkeren en laden & lossen

• • • •

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Detaillering aanbrengen t.b.v. de verfijning en ter versterking van het dorpskarakter, gebruik bestaande sculpturale gevels in het centrum als inspiratie Detaillering aanbrengen t.b.v. de verfijning en ter versterking van het agrarisch-industriële karakter aan de Koninginneweg en achterterrein Detaillering ondersteunt een eigen-tijdse invulling van het architectonische concept.

Het 'achterterrein' vormt een prettig dorps woonstraatje met oriëntatie, groen, bomen, ruimtelijke kwaliteit en dorps-individuele bebouwing die de straat vormen. Een anoniem parkeerterrein dient te worden voorkomen. Parkeren op eigen terrein, uit het zicht van de belangrijkste openbare ruimtes (Koninginneweg en Breestraat) Parkeren ondergronds oplossen (minimaal parkeren op maaiveld), tenzij aantoonbaar financieel/technisch onhaalbaar Laden en lossen uitsluitend op het nieuwe achter-/parkeerterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes (Koninginneweg en Breestraat)

15

Gevarieerd dorpsbeeld met agrarisch-industriële verwijzingen naar het pakhuis en de silo (hoogteaccent)

Figuur 6: Pakhuis met slank en rank hoogteaccent als verwijzing naar silo

Figuur 7: Slanke, ranke silo als bonkige, stoere blikvanger

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Figuur 8: Afwisselende individuele bebouwing in dorps en smal straatje

Figuur 9: Industriële bebouwing met terugliggend een hoger gebouw

16

Gevarieerd dorpsbeeld met individuele pandsgewijze bebouwing aan Koninginneweg

Figuur 10: Dorps gevelbeeld met woningen voor supermarkt

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Figuur 11: Huidige gevelbeeld aan Koninginneweg met een gevarieerd dorps aanzicht

17

7

Richtlijnen Albert Heijn

Situering

Bij aanpassing van het pand transformatie naar een overtuigende nieuwe identiteit die aansluit bij het dorpse karakter van individuele panden

7.1

Deelgebied Albert Heijn

Door prominente ligging van de Albert Heijn in het centrumgebied, aan het nieuwe zwaartepunt van het centrum rondom kruispunt Koninginneweg-Wuiver en aan de historische dorpslinten vraagt deze locatie om hoge beeldkwaliteit. Deze richtlijnen zijn bedoeld - mocht deze locatie tot ontwikkeling komen - zodat toekomstige ontwikkelingen op een gewenste manier plaatsvinden, in samenhang met andere ontwikkelingen in het centrum. Herontwikkeling van het gebouw is kansrijk om het huidige anonieme gebouw met gesloten plinten een hoogwaardige en levendige uitstraling in het straatbeeld te geven en het dorpskarakter op deze locatie sterk te verbeteren.

7.2 •

• • • • •

•

Hoofdvorm & massa

Uitgangspunten Albert Heijn Gevelaanzicht en gebouwmassa van architectuur aan Konninginneweg en Wuiver is passend bij dorpslintkarakter met verticale geleding, individuele dorpse gevels en wisselende bouwhoogte (max 3 lagen met kap), zie uitgangspunten 5.2 (Eigentijdse) interpretatie van West-friese architectuurstijl Commerciële ruimte of woningen in de plint, woningbouw erboven Supermarkt zo veel mogelijk achter de winkel-en/of woonplint Een vriendelijke en dynamische plint Hoogwaardige beeldkwaliteit met 2-zijdige oriëntatie (geen gesloten gevels) en entrees naar de belangrijkste openbare ruimtes (winkelstraat en Waterkant) • Minstens één entree aan winkelstraat Wuiver • Minstens één entree aan Koninginneweg • Bij voorkeur ook een entree aan het 'culturele waterplein' Daarbij anticiperen op mogelijk doortrekken van Wijzend, cultureel

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Gevelaanzicht & stijlkenmerken

Rooilijn

• •

Rooilijnen grenzen aan de openbare weg Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk

Oriëntatie

• • • •

Oriëntatie van de voorgevel is op de openbare ruimte De gevel aan de openbare ruimte heeft in ieder geval een voordeur en veel gevelopeningen Gesloten gevels aan de openbare ruimte zijn daarbij uitgesloten Hoek van het pand heeft 2-zijdige oriëntatie als verbinding tussen Waterkant/Koninginneweg en Wuiver

Entrees

• • • •

Entrees worden gepositioneerd aan de belangrijkste openbare ruimte Minstens één entree aan Waterkant/Koninginneweg Minstens één entree aan Wuiver Bij voorkeur een entree aan het 'culturele waterplein'

Bouwmassa

• •

Eenvoudige hoofdvorm dat is afgeleid van traditionele agrarisch- en dorpsbebouwing, bestaande uit één tot drie bouwlagen met kap Bouwmassa aan dient (optisch) te worden opgedeeld in verschillende gevelaanzichten

Bouwhoogte

• •

Bouwhoogte hoofdvorm maximaal 14 m en goothoogte maximaal 11 m Pandsgewijze wisselende nok- en goothoogte is vereist (afwisseling geeft een dorps beeld)

Kapvorm

•

Dominant in het beeld zijn traditionele kapvormen, zoals zadelkap, schildkap, tentkap, mansardekap of wolfskap (een asymmetrische variant is ook mogelijk)

Kaprichting

•

Afwisseling van kaprichtingen (zowel evenwijdig als loodrecht op de straat) is gewenst

Bijgebouwen, dakkapellen en balkons

•

Zie bijgebouwen, dakkapellen en balkons hoofdstuk 5

Gevelbeeld

•

Het gebouw heeft een hoogwaardige uitstraling en dient een (eigentijdse) interpretatie te zijn van kenmerkende typologieën uit de omgeving zoals boerenschuur, stolpboerderij, langgevelboerderij, dorpslintbebouwing, agrarisch fabrieken/loodsen en mogelijke varianten op deze typologiën in West-friese architectuurstijl Individuele pandsgewijze gevelbeeld is vereist De ritmiek, plastiek, transparantie en positionering van de gevelopeningen versterken de kwaliteit van de architectuur van het totaalvolume Zonnepanelen, (airco-)installaties en andere ontsierende elementen op het dak dienen zoveel mogelijk uit het zicht te zijn geplaatst.

• • • Gevelgeleding

• •

Schaalverkleining toepassen middels verticale gevelgeleding; nadruk op perceelsgewijze bebouwing Horizontale geleding in de plint, al dan niet verspreid over meerdere panden, dient te worden voorkomen

Plasticiteit

•

Toepassen van reliëf in de gevel: dieptewerking wordt verkregen d.m.v. verspringingen in het hoofdvolume en in de detaillering in het gevelvlak, zoals met kozijnen, vensterluiken, entreepartijen, waterslagen, e.d.

Verbijzondering

• • • •

Verbijzonderingen of hoogteaccenten zijn integraal onderdeel van de architectuurtypologie Type gevel is passend bij Westfriese bouwstijl (bijvoorbeeld groene houten kopgevel) Hoek van het pand, gelegen aan het 'culturele waterplein', vormt een verbijzondering of hoogteaccent Hoek van het pand maakt in de vormgeving en oriëntatie de verbinding tussen Wuiver en Waterkant

18

•

• •

waterplein en mogelijk nieuwe locatie weekmarkt Nieuwe voetgangerspassage met levendige plinten tussen Wuiver en achterliggend parkeerterrein; nieuwe voetgangerspassage ligt in het verlengde van de voetgangerspassage aan de overzijde (voormalige bankgebouw/ dierenwinkel) Laden en lossen uitsluitend op het achterterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes) oplossen Parkeren waar mogelijk uit het zicht van de belangrijkste openbare ruim-tes en/of achter bouwvolumes.

Detaillering & materialisering

Materiaalkeuze

•

Zie materiaalkeuze hoofdstuk 5

Materiaalkleur

• • • • • •

Materiaaleigen kleuren gebruiken zoals baksteen of hout Typisch Westfriese kleuren en tinten gebruiken, zoals Westfries groen Sluit aan bij kleuren van historisch Opmeer Felle en/of flurorescerende tinten zijn uitgesloten Het kleurgebruik is gedekt, ingetogen en op elkaar afgestemd Moderne kleuren zoals antraciet, zwart en wit voorkomen

Reclame-uiting

•

Reclame is enkel toegestaan op de gevel ter plaatse van de hoofdentree en is integraal onderdeel van het architectonisch ontwerp Toepassing van de eigen supermarkt/bedrijfs-kleuren op gevels en daken (buiten de logo’s) is uitgesloten Reclame op het dak is niet toegestaan

• • Detaillering

Overgang openbaar/privé

• •

Detaillering aanbrengen t.b.v. de verfijning en ter versterking van het dorpskarakter, gebruik bestaande sculpturale gevels in het centrum als inspiratie Detaillering ondersteunt een eigen-tijdse invulling van het architectonische concept.

Erfscheidingen

•

Op deze locatie zijn erfafscheidingen uitgesloten

Interactie in de plinten

• •

Transparante plinten met vele ramen en deuren naar de belangrijkste openbare ruimtes Gesloten/blinde gevels naar de belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten (indien hier geen mogelijkheid voor is dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid) Eventuele gesloten/blinde gevels aan het achter gelegen parkeerterrein krijgen etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere toepassingen die bijdragen aan de levendigheid Accentueren van de plint Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk waar uitstallingen, bankjes, plantenbak, groen, etc. geplaatst mogen worden Sterke interactie van de plinten, entree(s) en oriëntatie aan Waterkant/Koninginneweg, in relatie tot mogelijk doortrekken van Wijzend, cultureel waterplein en mogelijk nieuwe locatie weekmarkt Sterke interactie van de plinten, entree(s) en oriëntatie aan Wuiver als winkelgebied

• • • • • Passages

• • • • •

Parkeren en laden & lossen

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

• •

Nieuwe voetgangerspassage als verbinding tussen Wuiver en achterliggend parkeerterrein De voetgangerspassage is integraal onderdeel van het architectonisch ontwerp De voetgangerspassage ligt in het verlengde van de voetgangerspassage aan de overzijde (voormalige bankgebouw/ dierenwinkel) In de voetgangerspassage zijn levendige/transparante plinten Voetgangerspassage kan een open steeg of overdekte passage vormen Parkeren waar mogelijk uit het zicht van de belangrijkste openbare ruim-tes en/of achter bouwvolumes. Laden en lossen uitsluitend op het nieuwe achter-/parkeerterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes (Waterkant/Koninginneweg en Wuiver)

19

Gevarieerd dorps gevelbeeld met levendige commerciële plinten en woningen erboven

Figuur 12: Voorbeeld levendige voetgangerspassage

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

20

8

Richtlijnen bankgebouw en dierenwinkel

Situering

Rooilijn

• •

Rooilijnen grenzen aan de openbare weg Intermediaire zone dient te worden afgestemd met het 'culturele waterplein'

Oriëntatie

• • • •

Oriëntatie van de voorgevel is op de openbare ruimte De gevel aan de openbare ruimte heeft in ieder geval een voordeur en vele gevelopeningen Gesloten gevels aan de openbare ruimte zijn daarbij uitgesloten Hoek van het pand heeft 2-zijdige oriëntatie als verbinding tussen Waterkant en Wuiver

Entrees

• • • •

Entrees worden gepositioneerd aan de belangrijkste openbare ruimte Minstens één entree aan Waterkant/Koninginneweg Minstens één entree aan Wuiver Bij voorkeur een entree aan het 'culturele waterplein'

Bouwmassa

• •

Eenvoudige hoofdvorm dat is afgeleid van traditionele agrarische schuurtypologie, bestaande uit één tot drie bouwlagen met kap Bouwmassa sluit aan bij schuurvorm

Bouwhoogte

•

Bouwhoogte hoofdvorm maximaal 14 m en goothoogte maximaal 11 m

Kapvorm

•

Dominant in het beeld zijn traditionele kapvormen, zoals zadelkap, schildkap, tentkap, mansardekap of wolfskap (een asymmetrische variant is ook mogelijk)

Kaprichting

•

Afwisseling van kaprichtingen (zowel evenwijdig als loodrecht op de straat) is gewenst

Bijgebouwen, dakkapellen en balkons

•

Zie bijgebouwen, dakkapellen en balkons hoofdstuk 5

Gevelbeeld

•

Het gebouw heeft een hoogwaardige uitstraling en dient een (eigentijdse) interpretatie te zijn van kenmerkende typologieën uit de omgeving zoals boerenschuur, stolpboerderij of langgevelboerderij in West-friese architectuurstijl De ritmiek, plastiek, transparantie en positionering van de gevelopeningen versterken de kwaliteit van de architectuur van het totaalvolume Zonnepanelen, (airco-)installaties en andere ontsierende elementen op het dak dienen zoveel mogelijk uit het zicht te zijn geplaatst.

Een architectonisch gebaar met hoge ambitie dat aansluit op het agrarisch verleden

8.1

Deelgebied bankgebouw en dierenwinkel

Dit wordt een van de belangrijkste gebouwen op de meest prominente plek in het centrum; op deze plek komt hoogwaardige architectuur dat bijdraagt een kwaliteit en identiteit van Opmeer. Door prominente ligging van deze locatie in het centrumgebied, aan het nieuwe zwaartepunt van het centrum rondom kruispunt Koninginneweg-Wuiver en aan de historische dorpslinten vraagt deze locatie om hoge beeldkwaliteit. Daarmee wordt dit de belangrijkste ontmoetingsplek van het centrum van Opmeer. Daarom is deze plek het meest vanzelfsprekend voor een maatschappelijke of culturele invulling waar mensen samen kunnen komen, zoals een dorpshuis. Door de strategische locatie is de functionaliteit en beeldkwaliteit van nieuwbouw op deze locatie essentieel. Het 'culturele waterplein' biedt de mogelijkheid om activiteiten naar buiten te etaleren.

8.2

Uitgangspunten bankgebouw en dierenwinkel

•

Gevelaanzicht en gebouwmassa van architectuur aan Konninginneweg en Wuiver is passend bij dorpslintkarakter, zie uitgangspunten 5.2 Agrarische typologie met een schuurvorm als blikvanger met een grotere bouwmassa De agrarische signatuur van het gebouw kan een eigentijdse uitwerking krijgen, passend bij (eigentijdse) interpretatie van West-friese architectuurstijl Maatschappelijke/ culturele/ horeca ruimte in de plint, woningen erboven Een vriendelijke en dynamische plint Hoogwaardige beeldkwaliteit met 2-zijdige oriëntatie (geen gesloten gevels) en entrees naar de belangrijkste openbare ruimtes

• •

• • •

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Hoofdvorm & massa

Gevelaanzicht & stijlkenmerken

• • Gevelgeleding

• •

Schaalverkleining toepassen middels verticale gevelgeleding; nadruk op perceelsgewijze bebouwing Horizontale geleding in de plint, al dan niet verspreid over meerdere panden, dient te worden voorkomen

Plasticiteit

•

Toepassen van reliëf in de gevel: dieptewerking wordt verkregen d.m.v. verspringingen in het hoofdvolume en in de detaillering in het gevelvlak, zoals met kozijnen, vensterluiken, entreepartijen, waterslagen, e.d.

Verbijzondering

• • •

Verbijzonderingen of hoogteaccenten zijn integraal onderdeel van de architectuurtypologie Hoek van het pand, gelegen aan het 'culturele waterplein', vormt een verbijzondering of hoogteaccent Hoek van het pand maakt in de vormgeving en oriëntatie de verbinding tussen Wuiver en Waterkant

21

• •

• • •

(winkelstraat en Waterkant/Koninginneweg) • Minstens één entree aan winkelstraat Wuiver • Minstens één entree aan Waterkant/Koninginneweg • Bij voorkeur ook een entree aan het 'culturele waterplein' Daarbij anticiperen op mogelijk doortrekken van Wijzend, cultureel waterplein en mogelijk nieuwe locatie weekmarkt Nieuwe voetgangerspassage met levendige plinten tussen Wuiver en achterliggend parkeerterrein; nieuwe voetgangerspassage ligt in het verlengde van de voetgangerspassage aan de overzijde (Albert Heijn) en de parkeerinrit aan de Pastoor Meriusstraat Laden en lossen uitsluitend op het achterterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes) oplossen Parkeren waar mogelijk uit het zicht van de belangrijkste openbare ruim-tes en/of achter bouwvolumes. Aanzicht vanaf de Breestraat (belangrijke zichtlijn vanaf dorpsentree) op achterliggend parkeerterrein versmallen door bouwvlak aan achterzijde te verlengen en door parkeerstrook op te nemen in de plint van het gebouw

Detaillering & materialisering

Materiaalkeuze

•

Zie materiaalkeuze hoofdstuk 5

Materiaalkleur

• • • • • •

Materiaaleigen kleuren gebruiken zoals baksteen of hout Typisch Westfriese kleuren en tinten gebruiken, zoals Westfries groen Sluit aan bij kleuren van historisch Opmeer Felle en/of flurorescerende tinten zijn uitgesloten Het kleurgebruik is gedekt, ingetogen en op elkaar afgestemd Moderne kleuren zoals antraciet, zwart en wit voorkomen

Reclame-uiting

•

Reclame is enkel toegestaan op de gevel ter plaatse van de hoofdentree en is integraal onderdeel van het architectonisch ontwerp Toepassing van de eigen supermarkt/bedrijfs-kleuren op gevels en daken (buiten de logo’s) is uitgesloten Reclame op het dak is niet toegestaan

• • Detaillering

Overgang openbaar/privé

• •

Detaillering aanbrengen t.b.v. de verfijning en ter versterking van het dorpskarakter, gebruik bestaande sculpturale gevels in het centrum en omliggend buitengebied als inspiratie Detaillering ondersteunt een eigen-tijdse invulling van het architectoni-sche concept.

Erfscheidingen

•

Op deze locatie zijn erfafscheidingen uitgesloten

Interactie in de plinten

• •

•

Transparante plinten met veel ramen en deuren naar de belangrijkste openbare ruimtes Gesloten/blinde gevels naar de belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten (indien hier geen mogelijkheid voor is dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid) Accentueren van de plint Eventuele gesloten/blinde gevels aan het achter gelegen parkeerterrein krijgen etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere toepassingen die bijdragen aan de levendigheid Intermediaire zone is mogelijk waar uitstallingen, bankjes, plantenbak, groen, etc. geplaatst mogen worden en dient te worden afgestemd op het 'culturele waterplein' Sterke interactie van de plinten, entree(s) en oriëntatie aan Waterkant/Koninginneweg, in relatie tot mogelijk doortrekken van Wijzend, cultureel waterplein en mogelijk nieuwe locatie weekmarkt Sterke interactie van de plinten, entree(s) en oriëntatie aan Wuiver als winkelgebied

Passages

• • • • •

Nieuwe voetgangerspassage als verbinding tussen Wuiver en achterliggend parkeerterrein De voetgangerspassage is integraal onderdeel van het architectonisch ontwerp De voetgangerspassage ligt in het verlengde van de voetgangerspassage aan de overzijde (Albert Heijn) De voetgangerspassage ligt in het verlengde van de parkeerinrit aan de Pastoor Meriusstraat Voetgangerspassage kan een open steeg of overdekte passage vormen

Parkeren en laden & lossen

• •

Parkeren waar mogelijk uit het zicht van de belangrijkste openbare ruim-tes en/of achter bouwvolumes. Laden en lossen uitsluitend op het nieuwe achter-/parkeerterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes (Waterkant/Koninginneweg en Wuiver)

• • • •

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

22

Hoogwaardige agrarische architectuur als blikvanger met maatschappelijk-cultureel functie

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

23

9

Richtlijnen winkelplein aan Herenweg

Situering

Dorpskarakter rondom het plein met historiserend West-friese architectuur

9.1

9.2

• •

• • •

• •

• • • • •

Rooilijnen grenzen aan de openbare weg Herstellen straatbegeleidende rooilijn (zonder voorpleintjes) aan Herenweg Verspringende rooilijnen zijn mogelijk om het dorpskarakter te benadrukken Intermediaire zone van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk aan Herenweg Intermediaire zone aan B. de Leeuwplein dient te worden afgestemd met het 'groene horecaplein'

Oriëntatie

• • • •

Oriëntatie van de voorgevel is op de openbare ruimte De gevel aan de openbare ruimte heeft in ieder geval een voordeur en vele gevelopening Gesloten gevels aan de openbare ruimte zijn daarbij uitgesloten Hoekpand sterke oriëntatie aan B. de Leeuwplein

Entrees

• •

Entrees worden gepositioneerd aan de belangrijkste openbare ruimte Minstens één entree aan B. de Leeuwplein van het hoekpand

Bouwmassa

•

Eenvoudige hoofdvorm dat is afgeleid van traditionele agrarisch- en dorpsbebouwing, bestaande uit één tot drie bouwlagen met kap

Bouwhoogte

• •

Bouwhoogte hoofdvorm maximaal 14 m en goothoogte maximaal 11 m Pandsgewijze wisselende nok- en goothoogte is vereist (afwisseling geeft een dorps beeld)

Kapvorm

•

Dominant in het beeld zijn traditionele kapvormen, zoals zadelkap, schildkap, tentkap, mansardekap of wolfskap (een asymmetrische variant is ook mogelijk)

Kaprichting

•

Afwisseling van kaprichtingen (zowel evenwijdig als loodrecht op de straat) is gewenst

Bijgebouwen, dakkapellen en balkons

•

Zie bijgebouwen, dakkapellen en balkons hoofdstuk 5

Gevelbeeld

•

Het gebouw heeft een hoogwaardige uitstraling en dient een (eigentijdse) interpretatie te zijn van kenmerkende typologieën uit de omgeving zoals boerenschuur, stolpboerderij, langgevelboerderij, dorpslintbebouwing en mogelijke varianten op deze typologiën in West-friese architectuurstijl Individuele pandsgewijze gevelbeeld is vereist De ritmiek, plastiek, transparantie en positionering van de gevelopeningen versterken de kwaliteit van de architectuur van het totaalvolume Zonnepanelen, (airco-)installaties en andere ontsierende elementen op het dak dienen zoveel mogelijk uit het zicht te zijn geplaatst.

Deelgebied winkelplein aan Herenweg

De huidige bebouwing met commerciële plinten aan de twee voorpleintjes worden omgezet naar woningbouw. Dit zorgt voor een compacter en vitaler centrum. Daarmee worden de winkelpleintjes omgezet naar een woonstraat. Belangrijk onderdeel van deze ontwikkellocatie vormt de ligging van het hoekpand aan het 'groene horecaplein'. In vormgeving van het gebouw en functie in de plint dient te worden geanticipeerd op het doortrekken van de pleinruimte B. de Leeuwplein. Het hoekpand dient een zorgvuldige relatie met dit plein te krijgen.

•

Rooilijn

Hoofdvorm & massa

Uitgangspunten winkelplein aan Herenweg

Gevelaanzicht en gebouwmassa van architectuur aan Wuiver en Herenweg is passend bij dorpslintkarakter met verticale geleding, individuele dorpse gevels en wisselende bouwhoogte (3 lagen met kap), zie uitgangspunten 5.2 Historiserende dorpslandelijke West-friese architectuurstijl Horeca in de plint/ levendige plint in hoekpand aan B. de Leeuwplein met sterke relatie en oriëntatie op B. de Leeuwplein, woningbouw erboven Woningbouw aan Herenweg Herstellen straatbegeleidende rooilijn aan Herenweg (zonder voorpleintjes) Hoogwaardige beeldkwaliteit met oriëntatie (geen gesloten gevels) en entrees naar de belangrijkste openbare ruimtes (B. de Leeuwplein en Herenweg) • Minstens één entree aan B. de Leeuwplein - 'groen horecaplein' Daarbij anticiperen op doortrekken pleinruimte B. de Leeuwplein Groene voorruimte

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Gevelaanzicht & stijlkenmerken

• • • Gevelgeleding

• •

Schaalverkleining toepassen middels verticale gevelgeleding; nadruk op perceelsgewijze bebouwing Horizontale geleding in de plint, al dan niet verspreid over meerdere panden, dient te worden voorkomen

Plasticiteit

•

Toepassen van reliëf in de gevel: dieptewerking wordt verkregen d.m.v. verspringingen in het hoofdvolume en in de detaillering in het gevelvlak, zoals met kozijnen, vensterluiken, entreepartijen, waterslagen, uitkragingen, muurvlakken, erkers, e.d.

Verbijzondering

• •

Verbijzonderingen of hoogteaccenten zijn integraal onderdeel van de architectuurtypologie Hoekpand aan B. de Leeuwplein vormt een verbijzondering of hoogteaccent

24

•

•

Laden en lossen uitsluitend op het achterterrein, ondergronds of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes) oplossen Parkeren waar mogelijk uit het zicht van de belangrijkste openbare ruim-tes en/of achter bouwvolumes.

Detaillering & materialisering

Materiaalkeuze

•

Zie materiaalkeuze hoofdstuk 5

Materiaalkleur

• • • • • •

Materiaaleigen kleuren gebruiken zoals baksteen of hout Typisch Westfriese kleuren en tinten gebruiken, zoals Westfries groen Sluit aan bij kleuren van historisch Opmeer Felle en/of flurorescerende tinten zijn uitgesloten Het kleurgebruik is gedekt, ingetogen en op elkaar afgestemd Moderne kleuren zoals antraciet, zwart en wit voorkome

Reclame-uiting

•

Reclame is enkel toegestaan op de gevel ter plaatse van de hoofdentree en is integraal onderdeel van het architectonisch ontwerp Toepassing van de eigen supermarkt/bedrijfs-kleuren op gevels en daken (buiten de logo’s) is uitgesloten Reclame op het dak is niet toegestaan

• • Detaillering

• •

Overgang openbaar/privé

Erfscheidingen

• •

Aan B. de Leeuwplein zijn erfafscheidingen uitgesloten Eventuele erfafscheidingen aan Herenweg bestaan uit inheemse hagen of hoogwaardig (donkerek) gietijzeren hekwerken van maximaal 1 m hoog

Interactie in de plinten

• • •

Transparante plinten met vele ramen en deuren naar de belangrijkste openbare ruimtes Accentueren van de plint Gesloten/blinde gevels naar de belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten (indien hier geen mogelijkheid voor is dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid) Intermediaire zone aan Herenweg van 1 meter vanaf de rooilijn is mogelijk waar uitstallingen, bankjes, plantenbak, groen, etc. geplaatst mogen worden Intermediaire zone aan B. de Leeuwplein is mogelijk waar uitstallingen, bankjes, terras, groen, etc. geplaatst mogen worden en dient te worden afgestemd op het 'groene horecaplein' Sterke interactie van de plinten, entree(s) en oriëntatie aan B. de Leeuwplein in relatie tot het doortrekken van pleinruimte aan het 'groene horecaplein'

• • • Parkeren en laden & lossen

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

Detaillering aanbrengen t.b.v. de verfijning en ter versterking van het dorpskarakter, gebruik bestaande sculpturale gevels in het centrum als inspiratie Detaillering ondersteunt een eigen-tijdse invulling van het architectonische concept en is passend bij de Westfriese bouwstijl.

• •

Parkeren waar mogelijk uit het zicht van de belangrijkste openbare ruim-tes en/of achter bouwvolumes. Laden en lossen uitsluitend op het nieuwe achter-/parkeerterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes (B. de Leeuwplein en Herenweg)

25

Hoogwaardige West-friese architectuur in een woonstraat

Beeldkwaliteitsplan - centrum Opmeer-Spanbroek

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=98dbfb0c-bb18-46a1-b4a1-c4c9edcd586d