[24.0020347] Raadsvoorstel: Kadernota 2026 WerkSaam en overheveling Participatiebudget 2026
Tekst van het document
Raadsvoorstel Tabel registratiegegevens
Registratienummer
24.0020347
Zaaknummer
Z24003383
Datum
30 januari 2025
oordeelsvormende raadsvergadering Datum
13 februari 2025
besluitvormende raadsvergadering Van afdeling
Zorg & Welzijn
Onderwerp
Kadernota 2026 WerkSaam en overheveling Participatiebudget 2026
Portefeuillehouder
Wethouder R.W. Tesselaar en H.P.J.M. ter Veen
Samenvatting De gemeenteraad wordt verzocht een positieve zienswijze af te geven voor de Kadernota 2026 van WerkSaam. Hierin staat dat de structurele verhoging van de bijdrage vanaf 2026 voor alle Westfriese gemeenten samen circa € 2.600.000 bedraagt door autonome ontwikkelingen. Dit is voor Opmeer ongeveer € 104.000. Daarnaast heeft WerkSaam twee bezuinigingsscenario’s uitgewerkt: van 3-5% en van 7%. Het scenario van 7% heeft geen gevolgen voor de dienstverlening en leidt naast een eenmalig voordeel van ongeveer € 35.000, ook tot een structurele besparing van € 28.000 in 2026, waarmee de verhoging van de gemeentelijke bijdrage uitkomt op circa € 76.000. Verder wordt verzocht om in 2026 (net als elk jaar) 90% van het re-integratiedeel van het participatiebudget over te dragen aan WerkSaam.
Inleiding Op 13 december 2024 heeft WerkSaam Westfriesland haar concept Kadernota 2026 aangeboden. De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld een oordeel (zienswijze) te geven. De uitkomsten
Raadsvoorstel | pagina 1
Raadsvoorstel worden verwerkt in de Begroting 2026 van WerkSaam. Daarnaast dient de gemeenteraad voor 15 maart aan te geven welk deel van het Participatiebudget zij overdragen aan WerkSaam in 2026.
Voorgesteld besluit 1. Een positieve zienswijze af te geven op de Kadernota 2026 van WerkSaam en daarbij het dagelijks en algemeen bestuur van WerkSaam te verzoeken om van de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen het scenario van 7% over te nemen. 2. Van het participatiebudget 2026; - het WSW-deel volledig over te dragen aan WerkSaam Westfriesland. - het deel voor re-integratie (WWB Klassiek, nieuw Wajong en nieuw begeleiding) voor 90% over te dragen aan WerkSaam Westfriesland en 10% te budgetteren voor specifieke activiteiten uitgevoerd in en door de gemeente (‘couleur locale’).
Argumenten 1.1 Dit sluit aan bij het huidige beleid De Kadernota 2026 sluit aan bij het beleidsplan 2022-2025 van WerkSaam1. De door WerkSaam voorgestelde beleidsmatige wijzigingen komen voort uit verwachte wetswijzigingen. WerkSaam maakt in 2025 een nieuw beleidsplan. 1.2 WerkSaam heeft structureel hogere bijdrage nodig De in de Kadernota opgenomen structurele verhoging van de bijdrage bedraagt vanaf 2026 voor alle Westfriese gemeenten samen circa € 2.600.000. De verhoging is deels noodzakelijk vanwege jaarlijkse ontwikkelingen zoals de jaarlijkse indexatie die door de regietafel Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord is vastgesteld (7,44%) en de jaarlijkse verhoging taakstelling beschut werk en inburgering2. Daarnaast is er een structurele verhoging voor WerkSaam van de kosten voor het afnemen van de diensten van DeSom (zie argument 1.3). 1.3 Sluit aan bij uw besluit over de wijziging van bekostiging DeSom WerkSaam heeft in de Kadernota opgenomen dat de bijdrage aan DeSom stijgt van € 737.000 naar € 1.494.000. Dit is een gevolg van de wijziging in de bekostiging naar een verdeling naar het aantal users, waarover de gemeenteraad een positief besluit heeft genomen op 12 december 2024 (Raadsvoorstel businesscase DeSom 2.0 24.0016823).
1.4 WerkSaam zet zich proactief in om stijging van gemeentelijke bijdrage te voorkomen WerkSaam informeerde de gemeenteraad al op meerdere momenten over de werkwijze van het project ‘WerkSaam 2028’; een project om te voorkomen dat de tekort schietende landelijke financiële middelen vanuit de Participatiewet leiden tot een stijging van de gemeentelijke bijdrage. Een nieuw onderdeel van dit project is het vormen van een tijdelijke bestemmingsreserve. Het is vooruitlopend op budgetten waarvan de kans zeer groot is dat deze vanuit het rijk beschikbaar worden gesteld aan 1 2
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR669780 De kosten voor inburgering zijn afhankelijk van de gerealiseerde taakstelling.
Raadsvoorstel | pagina 2
Raadsvoorstel de gemeenten (via de meicirculaire). Als die budgetten komen en er dan teveel ‘overschot’ zit in de nieuwe bestemmingsreserve, dan gaat dat terug naar de gemeenten. 1.5 WerkSaam kan zonder gevolgen het bezuinigingsscenario van 7% aan WerkSaam heeft een bezuinigingsscenario uitgewerkt van 3-5% en een scenario van 7%. Het scenario van 7% heeft geen effect op de dienstverlening, de gemeenten besparen op termijn een nog hoger percentage (omdat de indexering meerjarig doorwerkt) en als extra gevolg kan er incidenteel een miljoen euro voor de gemeenten vrijvallen in de jaarrekening 2024 van WerkSaam. 1.6 Er wordt voldaan aan de motie van gemeenteraad Opmeer Op 15 februari 2024 nam de gemeenteraad van Opmeer een motie aan om: -
bij het algemeen en dagelijks bestuur een vooraankondiging te doen dat er per 2026 waarschijnlijk bezuinigd zal moeten
-
het algemeen en dagelijks bestuur voor te stellen om een onderzoek te doen naar bezuinigingsmogelijkheden.
-
de gemeenteraad per GR op de hoogte te stellen van de uitkomst van het voorstel.
Op 22 maart 2024 is de gemeenteraad door WerkSaam geïnformeerd over de ontvangen moties van de Westfriese gemeenten, waarbij is aangegeven dat dit wordt verwerkt in de Kadernota 2026. De bezuinigingsmogelijkheden zijn opgenomen in de Kadernota 2026 van WerkSaam. De motie van de gemeente Opmeer is hiermee voor de GR WerkSaam afgehandeld. 2.1 De overdracht van dit budget is een bevoegdheid van de gemeenteraad De gemeenten moeten volgens de gemeenschappelijke regeling jaarlijks aangeven welk deel van het participatiebudget wordt overgedragen aan WerkSaam Westfriesland. Het betreft een begrotingsbesluit en is daarmee een bevoegdheid van de gemeenteraad. 2.2 Overhevelen 90% van het participatiebudget sluit aan bij eerdere afspraken Binnen de gemeenschappelijke regeling is afgesproken dat de Westfriese gemeenten een vast percentage (90%) van het participatiebudget overdragen aan WerkSaam om mensen aan het werk te helpen en te houden. De overige 10% zetten gemeenten naar eigen inzicht en behoefte in (couleur locale).
Kanttekeningen Pas in meicirculaire duidelijkheid over compensatie van het rijk WerkSaam houdt in de Kadernota al rekening met bepaalde budgetten die het rijk heeft aangekondigd, zoals een wijziging in de compensatie Beschut Werk en een impulsbudget. In de meicirculaire 2025 zal hierover meer duidelijkheid komen. Wijziging in de bekostiging van DeSom doet een groot deel van de voorgestelde bezuinigingen teniet De gestegen kosten voor WerkSaam aan DeSom zal door zes Westfriese gemeenten moeten worden betaald, aangezien in het verleden is afgesproken dat Hoorn (geen deelnemer van DeSom) geen financiële nadelen hiervan ondervindt. Voor Opmeer zijn deze verhoogde kosten voor WerkSaam naar
Raadsvoorstel | pagina 3
Raadsvoorstel verwachting ongeveer € 54.000. De gemeenteraad van Opmeer heeft op 12 december 2024 ingestemd met deze wijziging in de bekostiging van DeSom. Scenario’s niet volledig uitgewerkt WerkSaam heeft de gevolgen van de bezuinigingsscenario’s niet diepgaand uitgewerkt in voor- en nadelen. Wel wordt uit de tekst duidelijk dat het weinig gevolgen heeft voor de organisatie, werkdruk van werknemers en voor de cliënten. Ook staat niet beschreven wat ze verder hebben overwogen, maar uiteindelijk niet hebben opgenomen.
Beoogd maatschappelijk effect Een goed functionerende gemeenschappelijke regeling met beheersbare financiën, goede dienstverlening aan inwoners en duurzame uitstroom naar werk.
Wettelijk kader Participatiewet Beleidsplan Participatiewet 2022-2025 WerkSaam Westfriesland ‘Meedoen telt!’3 Wet Gemeenschappelijke Regelingen Gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland4
Participatie N.v.t.
Communicatie Nadat de gemeenteraad heeft besloten over de zienswijze wordt WerkSaam hiervan op de hoogte gebracht. Na vaststelling van de Kadernota door het Algemeen Bestuur informeert WerkSaam de gemeenteraad over alle ingebrachte zienswijzen. Over het besluit ten aanzien van het participatiebudget verstuurt de gemeente een Kaderbrief aan WerkSaam.
Financiën Structurele financiële (meerjarige) effecten voor Opmeer De voorgestelde structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage aan WerkSaam bedraagt vanaf 2026 voor Opmeer ongeveer € 104.000. De oorzaken voor deze verhoging staan in argument 1.2. Alle bezuinigingsscenario’s betekenen voor Opmeer dat de gemeentelijke bijdrage voor 2026 met ongeveer € 28.000 verlaagd wordt, waarmee de stijging van de gemeentelijke bijdrage voor 2026 circa € 76.000 bedraagt. Het verschil tussen het bezuinigingsscenario 3-5% en dat van 7% ontstaat vanaf 2027, zoals op bladzijde 8 van de Kadernota zichtbaar is.
3 4
https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR669780 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR385771/1
Raadsvoorstel | pagina 4
Raadsvoorstel
De uiteindelijke financiële consequenties worden opgenomen in de Kadernota 2026 van de gemeente en vervolgens in de meerjarenbegroting van 2026. Toelichting op de indexatie De bruto gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de wettelijke taken volgt de indexatie zoals die door de regietafel Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord is vastgesteld. De Regietafel heeft deze voor 2024 vastgesteld op 7,44%. Dit bedraagt voor Opmeer ongeveer € 50.000. NB: De doorgevoerde indexering wordt door WerkSaam alleen berekend over de kostenkant van hun begroting, de zogenaamde ‘bruto indexering’. De opbrengstenkant (met name door detachering van personeel) staat echter onder druk en wordt daarom veiligheidshalve niet mee geïndexeerd. Dit leidt tot een bijdrage van ongeveer € 16.000. Toelichting op de ‘couleur locale’ De gemeente Opmeer zet de afgelopen jaren 10% van de re-integratiebudgetten in voor de uitvoering van ‘couleur locale’ maatregelen voor de participatie van haar inwoners. Deze middelen komen ten goede aan de begeleiding van zorgcliënten in Opmeer5. Incidentele financiële effecten voor Opmeer Alleen bij het bezuinigingsscenario van 7% is er een incidenteel financieel effect in de Kadernota. Met dit scenario kan er eenmalig een miljoen euro vrijvallen bij de jaarrekening 2024 van WerkSaam.
Rekening houdend met de huidige verdeelsleutel6 is dit voor Opmeer een financieel voordeel van ongeveer € 35.000.
Uitvoering Het Algemeen Bestuur van WerkSaam stelt in maart 2025 de Kadernota 2026 vast en houdt hierbij rekening met de zienswijzen van de gemeenteraden.
Bijlagen Concept Kadernota WerkSaam 2026
5 Zie voor meer informatie over zorgcliënten het beleidsplan ‘Participatiewet 2022-2025 WerkSaam Westfriesland ‘Meedoen telt!’5 6 Na 1 januari van elk jaar zijn de aantallen inwoners en uitkeringsgerechtigden bekend. Dan actualiseert WerkSaam de verdeelsleutel.
Raadsvoorstel | pagina 5
Raadsbesluit De raad van de gemeente Opmeer, gelet op de Participatiewet, het beleidsplan Participatiewet 2022-2025 WerkSaam Westfriesland ‘Meedoen telt!’, de Wet Gemeenschappelijke Regelingen en de Gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland; gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 7 jan. 2025, gehoord de behandeling in de oordeelsvormende raadsvergadering van 30 jan. 2025;
besluit: 1. Een positieve zienswijze af te geven op de Kadernota 2026 van WerkSaam en daarbij het dagelijks en algemeen bestuur van WerkSaam te verzoeken om van de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen het scenario van 7% over te nemen. 2. Van het participatiebudget 2026; - het WSW-deel volledig over te dragen aan WerkSaam Westfriesland. - het deel voor re-integratie (WWB Klassiek, nieuw Wajong en nieuw begeleiding) voor 90% over te dragen aan WerkSaam Westfriesland en 10% te budgetteren voor specifieke activiteiten uitgevoerd in en door de gemeente (‘couleur locale’). Besloten in de raadsvergadering van 13 februari 2025.
G.J. van den Hengel
L. Gijben
voorzitter
griffier
Raadsbesluit | pagina 1