23.0016077 Woonvisie 2023-2028 Opmeer VASTGESTELD IN RAAD 051023
Tekst van het document
We blijven regionaal voldoende woonvoorzieningen aanbieden aan kwetsbare inwoners die niet in een eigen woning kunnen wonen Niet alle kwetsbare inwoners kunnen geschikte zorg in een eigen woning ontvangen. Sommigen hebben behoefte aan het wonen in een instelling waar 24-uurs zorg geleverd wordt. De voorzieningen voor hen worden regionaal ingekocht en bevinden zich met name in de gemeente Hoorn. Bewoners van de gemeente Opmeer kunnen via de Regionale Toegang een aanvraag indienen voor Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen en Beschermd Thuis. Op basis daarvan wordt geïndiceerd of toegang tot Beschermd Wonen of Maatschappelijke Opvang wenselijk is. Hiervoor worden de regels in de verordening Beschermd Wonen en Beschermd Thuis nageleefd.
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
22
ACTIES IN UITVOERINGSPROGRAMMA • • • •
•
•
We maken regionale prestatieafspraken met zorgpartijen over wonen en zorg (2023-2024). We bieden voorzieningen via het ondersteuningsprofiel Beschermd Thuis aan (2023-2028). We werken met het Gemeentelijk Woningbedrijf samen in het toewijzen van woningen aan ouderen rond (zorg)voorzieningen (2023-2028). We zetten in op het behouden, versterken en verbeteren van de bestaande samenwerkingsstructuur waarbinnen zorg- en welzijnspartijen, het zorgkantoor, woningcorporaties en gemeente samen werken aan de opgaven op het gebied van wonen en zorg (2023-2028). We maken met zorg- en welzijnspartijen en het Gemeentelijk Woningbedrijf afspraken over het aantal toe te voegen kleine en betaalbare woningen voor uitstromers (deels onder de kwaliteitskortingsgrens) via de Uitstroomregeling Bijzondere doelgroepen West Friesland (2023-2028) We werken samen met de regiogemeenten voor het monitoren en verdelen van de huisvestingsopgave van doelgroepen met een zorgvraag (2023-2028).
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
23
6 Goed wonen voor iedereen We vinden het belangrijk dat doelgroepen die zichzelf niet altijd kunnen redden, maar geen directe zorgvraag hebben, ook uitzicht hebben op huisvesting. We hebben daarom specifiek aandacht voor bepaalde doelgroepen die een huisvestingsvraagstuk zonder directe zorgvraag hebben. We vinden het van belang dat deze doelgroepen – al dan niet tijdelijk – een geschikte woning in onze gemeente kunnen vinden.
CONCRETE DOELEN OP DIT THEMA • •
In 2023 kent de gemeente Opmeer nog geen flexwoningen. In 2028 staan er minimaal 20 flexwoningen in de gemeente. De gemeente Opmeer voldoet aan de taakstelling voor het huisvesten van statushouders in de periode 2023 tot en met 2028.
We zetten flexwoningen in om urgent woningzoekenden snel woonruimte te bieden We geven prioriteit aan het realiseren van voldoende reguliere woningen. Dit benoemen we ook in ons Plan van Aanpak huisvesting aandachtsgroepen. Op de korte termijn is echter snelheid geboden. Om die reden vormt een flexibele huisvestingsschil een belangrijke aanvulling op de reguliere woningmarkt. Zeker in de huidige woningmarkt waarin er wegens allerlei omstandigheden mensen zijn die dringend op korte termijn woonruimte zoeken. Voordelen van flexwoningen zijn dat deze snel gerealiseerd kunnen worden, vaak goedkoper zijn dan reguliere woningen en daarnaast breed inzetbaar zijn, ook wanneer de samenstelling van de doelgroep wijzigt. Flexwoningen komen vaak als tijdelijke woonvorm voor. De woningen kunnen tijdelijk van aard zijn (verplaatsbaar), het kan gaan om verhuur die tijdelijk van aard is, of om een combinatie van beiden. Deze woningen kunnen gerealiseerd worden in nieuwbouw, transformatiepanden en in de vorm van modulaire verplaatsbare woonunits. Flexwonen vervult een brede rol op de woningmarkt en gaat verder dan het bedienen van enkel specifieke doelgroepen met een tijdelijke woningbehoefte.
Een flexibele schil kan ook ruimte bieden aan starters die in de huidige hoogconjunctuur moeilijk aan een reguliere woning komen, scheidingsgevallen of aan huishoudens die letterlijk wachten op hun nieuwe woning (bij vertraagde nieuwbouw, herstructurering, et cetera). We zetten bij projecten met flexwoningen daarom minimaal 50% van de woningen in voor urgent woningzoekenden uit de eigen gemeente. We zien ook mogelijkheden voor flexibele woonvormen die voor permanente bewoning geschikt zijn. Dit kunnen woningen op ingroeilocaties zijn. Dit betekent dat deze locaties bij aanvang enkel tijdelijke bewoning toelaten, maar na verloop van tijd ruimte bieden voor permanente bewoning. Ook kan de woning zelf permanent zijn, maar flexibel zijn in de huisvesting. Denk hierbij aan starterswoningen, die op termijn kunnen worden ingericht als ouderenwoning, of juist andersom.
We zorgen voor geschikte huisvesting van buitenlandse medewerkers We zien dat het voor de regionale economie belangrijk is dat buitenlandse medewerkers hier (blijven) werken. Daarom heeft de regio zich gebonden aan het aanbieden van 3.000 huisvestingsplekken. Ook Opmeer neemt daarvan een deel voor haar rekening. Daarbij is het vanuit zowel economisch als sociaal oogpunt belangrijk dat de huisvesting van deze groep goed geregeld is en inburgering vlot verloopt. Een goede woonkwaliteit, omgevingskwaliteit en veiligheid stellen we hier als gemeente nadrukkelijk voorop. Dit geldt niet alleen voor de arbeidsmigranten, maar ook voor omwonenden. Werkgevers en uitzendbureaus zijn primair verantwoordelijkheid voor de huisvesting van short-stay arbeidsmigranten. Bij langduriger verblijf (vanaf vier maanden) is het wenselijk dat de arbeidsmigrant ook zelf de verantwoordelijkheid neemt en daarvoor terecht kan bij professionele aanbieders van woonruimte.
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
24
We zetten in op huisvesting van short- en mid-stay arbeidsmigranten als onderdeel van gemengde woon(locatie)ontwikkelingen. Evenwichtig gespreid over de kernen van de gemeente en met aandacht voor de draagkracht (draagvlak, opnamevermogen, integratiekansen en leefbaarheid) per kern. We leggen hierbij onze focus op locaties waar we al beschikken over ‘grip op grond’. Hier kunnen we zelf sneller en minder afhankelijk van marktpartijen ontwikkelen.
We voldoen aan de taakstelling omtrent statushouders Op basis van de Huisvestingswet 2014 zijn we verplicht om aan de taakstelling voor statushouders te voldoen. Statushouders zijn asielzoekers die, na screening door de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND), een verblijfsvergunning hebben gekregen. Deze statushouders moeten zo snel mogelijk de opvangcentra verlaten en een reguliere woonruimte betrekken. Daarmee wordt een integratie in de Nederlandse samenleving bevorderd. Halfjaarlijks maakt de Rijksoverheid bekend hoeveel statushouders in Nederland worden gehuisvest en dus hoeveel statushouders iedere gemeente dient op te nemen. De verdeling hiervoor is bepaald in de Huisvestingswet 2014. We zetten daarom in op samenwerking met woningcorporaties in het huisvestingsproces van statushouders. De handelswijze hiervoor nemen we op in de prestatieafspraken. De toekomstige behoefte aan woningen voor statushouders is lastig te voorspellen. We zien dat de nood voor opvang van vluchtelingen door de oorlog in Oekraïne op dit moment groot is. We verwachten daarom een toename van de huisvestingsverplichtingen voor statushouders in de nabije toekomst.
We zien geen behoefte aan standplaatsen voor woonwagenbewoners Voor iedere gemeente in Nederland geldt het Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid. Dit beleid is opgesteld door de Rijksoverheid. Gerechtelijke uitspraken van onder meer het Europees Hof voor de Rechten va de Mens liggen hieraan ten grondslag. De kern hiervan is dat woonwagenbewoners beschermd dienen te worden tegen discriminatie. Elke gemeente heeft daarom als taak standplaatsen aan te bieden als hier vanuit een (voormalig) woonwagenbewoner met een relatie tot de gemeente interesse naar bestaat. Op dit moment zien we in de gemeente Opmeer geen behoefte aan dit segment. Om die reden ontwikkelen we hiervoor ook geen beleid.
ACTIES IN UITVOERINGSPROGRAMMA • •
We realiseren snel woningen voor urgent woningzoekenden, waarvan minimaal 50% uit de eigen gemeente (20232028). We nemen de handelswijze voor het huisvesten van statushouders op in prestatieafspraken met woningcorporaties en doen hetzelfde met ons Gemeentelijk Woningbedrijf (2023-2024).
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
25
Bijlage A: Begrippen en definities Algemene voorzieningen Vrij toegankelijke voorzieningen die, geregeld vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning, mensen met een ziekte of beperking ondersteunen om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen en mee te kunnen doen in de samenleving. Voorafgaand onderzoek naar persoonlijke omstandigheden is niet nodig. Voorbeelden hiervan zijn een boodschappendienst, een ontmoetingsruimte voor mensen die eenzaam zijn of een advies- en meldpunt voor huiselijk geweld. Beschermd Thuis Wonen in een eigen, zelfstandige (huur)woning met daarbij behorende toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving.
Beschermd Wonen Wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Betaalbare woningen Huurwoningen met een kale huur tot circa € 1.000 (sociale huur en middenhuur) en koopwoningen tot € 355.000 (prijspeil 2023). (Buiten) bestaand stedelijk gebied (BSG) Bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, en ook de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. (Collectief) Particulier Opdrachtgeverschap (CPO/PO) Particulier Opdrachtgeverschap is een vorm van projectontwikkeling, waarbij een particulier opdrachtgever is voor de bouw van een woning. Dit wordt ook wel zelfbouw genoemd. Bij Collectief Particulier Opdrachtgeverschap is een groep toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever voor hun eigen nieuwbouwproject. Doorstromers Huishoudens die een andere woning betrekken en daarbij hun huidige woning vrijmaken.
Extramurale zorg Zorg die wordt geboden aan cliënten die niet in een instelling verblijven. Het is zorg die de cliënt op afspraak bij de zorgaanbieder krijgt, of die de zorgaanbieder bij de cliënt aan huis levert. Intramurale zorg Zorg die cliënten ontvangen gedurende een onafgebroken verblijf in een instelling. Het gaat om zorg in een verpleeghuis of verzorgingshuis, instelling voor gehandicapten of instelling voor cliënten met langdurige psychische problemen. Knarrenhof Een gemeenschappelijke levensloopgeschikte woonvorm voor ouderen die is ingericht op het bevorderen van sociaal contact en gemeenschapsgevoel.
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
26
Kwetsbare inwoners Alle inwoners die moeilijk zelfstandig hun weg kunnen vinden op de reguliere woningmarkt. We onderscheiden hierin verschillende doelgroepen zoals mensen in de geestelijke gezondheidszorg, mensen in de maatschappelijke opvang, mensen met een verstandelijke beperking (VG indicatie) en mensen (die uitstromen) uit de Jeugdhulp. Levensloopgeschikte woning Een woning die al geschikt is (of eenvoudig aan te passen) voor bewoning tot op hoge leeftijd, ook in geval van fysieke handicaps of chronische ziekten van bewoners. Zo voldoet de woning in alle levensfasen aan de behoeften die de bewoner dan heeft. Maatwerkvoorzieningen Een maatwerkvoorziening wordt geregeld vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning. Deze voorzieningen zijn afgestemd op de persoonlijke situatie van een zorgbehoevende en hoeven niet met anderen gedeeld te worden. Denk bijvoorbeeld aan woningaanpassingen en huishoudelijke hulp, maar ook Beschermd Wonen. Middenhuur Woningen met een huur tussen de liberalisatiegrens voor sociale huur (€ 808,06) en € 1.000 per maand. Middeninkomen Tot de middeninkomens worden alle huishoudens met een (gezamenlijk) bruto belastbaar jaarinkomen tussen € 45.000 en € 60.000 gerekend. Nultredenwoning Een woning waarvan de woonkamer, keuken, badkamer, toilet en tenminste één slaapkamer gelijkvloers zijn op hetzelfde niveau als de voordeur.
Ook is de woning van buitenaf zonder traplopen bereikbaar. Deze woningen zijn met name geschikt voor mensen met lichte lichamelijke beperkingen. Senioren Huishoudens met één of meer personen in de AOW-leeftijd. Starters Huishoudens die een woning betrekken en daarvoor niet zelfstandig woonden. Vrijesectorhuurwoning of geliberaliseerde huurwoning. Huurwoning met een huurprijs boven de liberalisatiegrens van € 808,06 per maand (prijspeil 2023). Wlz (Wet langdurige zorg)-indicatie Met een Wlz-indicatie kunnen mensen terecht in een verpleeghuis, een instelling voor mensen met een handicap of een ggzinstelling. Maar ze kunnen er ook voor kiezen om thuis te blijven wonen met intensieve zorg. Dit is alleen mogelijk als de situatie thuis geschikt is om verantwoord en doelmatig zorg te krijgen. Wooncirkel Een wooncirkel is een gewone buurt waar mensen met een zorg- of ondersteuningsvraag wonen. In het midden van de wooncirkel is een ontmoetingsplek voor bewoners en (geclusterde)woningen waarin mensen ondersteuning krijgen. In de cirkel wonen mensen zelfstandig op maximaal 10 minuten afstand van de kern en als zij zorg of ondersteuning nodig hebben, kunnen zij leunen op de expertise in de kern.
27
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Bijlage B: Enquêteresultaten In het kader van de woonvisie 2023-2028 is een online enquête uitgezet onder bewoners van de gemeente Opmeer via de sociale mediakanalen. In totaal hebben 185 bewoners van de gemeente deze enquête ingevuld. Vraag 1: Wat is uw leeftijd? 3%
< 20 jaar
6%
21-30 jaar
16%
31-40 jaar
31%
41-50 jaar 18%
51-60 jaar 14%
13%
61-70 jaar 71-80 jaar
Vraag 2: Wat is de samenstelling van uw huishouden?
Woont bij ouders 18% 33%
Alleenstaand 12% Stel 37%
Gezin
Vraag 3: In welke kern woont u? 2% 4%
Aartswoud 5%
9%
1%
De Weere Gouwe Hoogwoud
39%
20%
Opmeer Spanbroek
21%
Wadway Zeg ik liever niet
28
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Vraag 4: Woont u in een huur- of koopwoning? 3% 5%
10%
Huurwoning van het woningbedrijf / een woningcorporatie Particuliere huurwoning
Koopwoning 82% Zeg ik liever niet
Vraag 5: Wat is het bruto jaarinkomen van uw huishouden? 1% 5% 10%
31%
13% 12%
11% 7% 10% 1%
Minder dan € 10.000 € 10.001 tot € 20.000 € 20.001 tot € 30.000 € 30.001 tot € 40.000 € 40.001 tot € 50.000 € 50.001 tot € 60.000 € 60.001 tot € 70.000 € 70.001 tot € 80.000 Meer dan € 80.000 Onbekend
Vraag 6: Welk thema verdient wat u betreft de meeste aandacht in de nieuwe woon(zorg)visie? Betaalbaarheid van woningen 13%
Leefbaarheid kernen 49%
18%
Nieuwbouw Toekomstbestendige bestaande woningen
11% 9%
Wonen, zorg en welzijn
Vraag 7: Welke doelgroep is het belangrijkst bij de bouw van nieuwe woningen? Starters
4%
Alleenstaand (geen starter en geen oudere)
23%
Gezinnen 52% 12%
Ouderen 9% Geen voorkeur
29
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Vraag 8: Denkt u dat er behoefte is aan kleine koopwoningen in de gemeente (< 80 m 2)?
Ja, ik ken anderen die hieraan behoefte hebben
32%
42%
Ja, ik zou zelf wel willen verhuizen naar een kleine woning Nee, ik denk het niet
25%
Vraag 9: Moet de gemeente inzetten op 2/3de betaalbare woningen? Ja 5% 27%
22%
Ja, maar liever zijn de koopwoningen wel betaalbaarder (bijv. tot € 250.000) Nee, liever nog meer betaalbare woningen.
47%
Nee, liever ook wat meer dure en dus grotere woningen.
Vraag 10: Zou u eventueel verhuizen naar een middenhuurwoning als deze beschikbaar komt? (Iedereen (links) en enkel starters (rechts)) Ja
Ja
7% Ja, maar alleen als ik geen koopwoning kan kopen. Ja, maar niet op de korte termijn.
18% 7% 68%
13% 37%
47% Nee
3%
Vraag 11: Welk energielabel heeft uw woning? A B 22%
C D
47% 8% 7%
5% 3% 3%
5%
E F G Weet ik niet / zeg ik liever niet
Ja, maar alleen als ik geen koopwoning kan kopen. Ja, maar niet op de korte termijn. Nee
30
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Vraag 12: Vindt u als huurder dat de eigenaar van uw woning voldoende doet om de woning te verduurzamen?
38%
Ja Nee
62%
Vraag 13: Bent u als eigenaar van plan uw woning verder te verduurzamen?
Ja
19%
57%
24%
Nee, ik heb hier geen behoefte aan Nee, ik wil wel maar kan dit niet betalen
Vraag 14: Hoeveel bent u bereid daarvoor te investeren? € 0 tot € 2.500
2%
€ 2.501 tot € 5.000 12%
€ 5.001 tot € 10.000
35% 20%
€ 10.001 tot € 20.000 € 20.001 tot € 30.000
2%
6%
€ 30.001 tot € 50.000
22%
Weet ik nog niet / zeg ik liever niet
Vraag 15: Denkt u dat u (als oudere) op termijn wil verhuizen naar een levensloopgeschikte woning? 3% Ja, het liefst binnen 2 jaar 16% 24%
Ja, maar wel pas over 5 jaar of later Ja, tussen 2 en 5 jaar
21%
37%
Nee, ik wil het liefst blijven wonen waar ik nu woon Nee, ik wil verhuizen naar een andere gemeente
31
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Vraag 16: In welke kern zou u dan willen wonen?
Aartswoud
11% 7%
7% 14%
De Weere Hoogwoud Opmeer
43%
18%
Spanbroek Geen voorkeur
Vraag 17: In wat voor soort levensloopgeschikte woning zou u dan het liefst willen wonen? 4%
18%
Een appartement 25%
Een bijzondere woonvorm (bijvoorbeeld Knarrenhof) Een rijwoning met verdieping (badkamer + slaapkamer beneden) Een rijwoning met één woonlaag
14% 7%
25%
Een vrijstaande woning met verdieping (badkamer + slaapkamer beneden) Een vrijstaande woning met één woonlaag
7%
Weet ik nog niet
Vraag 18: Wilt u dan liever in een huur- of koopwoning wonen? Sociale huur (tot € 808,06 per maand) 7% 11%
29%
7%
36% 11%
Middenhuur (€ 808,06 tot € 1.000 per maand) Goedkope koop (tot € 255.000) Middeldure koop ( € 255.000 tot € 355.000) Dure koop ( Meer dan € 355.000) Weet ik nog niet
Vraag 19: In welke bijzondere woonvorm heeft u interesse? 60 50 40 30 20 10 0
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Vraag 20: Zou u (als starter) willen verhuizen naar een tijdelijke woning als deze beschikbaar komt? 3% Ja 20%
17%
Nee, ik blijf dan bij mijn ouders wonen Nee, ik verhuis dan liever naar een andere gemeente. 60%
Weet ik nog niet
32
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Bijlage C: Opmeerse woningmarkt in cijfers Figuur C1: Leeftijdsopbouw gemeente Opmeer, Westfriesland en Nederland, 2022
Bron: CBS (2022). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
Figuur C2: Huishoudensverdelig Opmeer, Westfriesland en Nederland, 2022
Bron: CBS (2022). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
33
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
34
Figuur C3: Binnenlands migratiesaldo per leeftijdsgroep in Opmeer, 2011-2021
Bron: CBS (2022, cijfers 2011-2021). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
Figuur C4: Woningvoorraad naar type en eigendom in Opmeer, Westfriesland en Nederland, 2021
Bron: Syswov (2022). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023). *Het bezit van het Gemeentelijk Woningbedrijf in Opmeer telt niet mee als sociale verhuurder, maar als particuliere verhuurder. Een groot deel wordt wel als sociale huurwoning verhuurd.
Figuur C5: Woningvoorraad naar eigendom in Opmeer en de kernen, 2022
Bron: CBS (2022). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Figuur C6: Woningvoorraad naar type in Opmeer en de kernen, 2022
Bron: CBS (2022). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
Figuur C7: Ontwikkeling WOZ-waarde in de gemeente Opmeer en de kernen, 2019-2021
Bron: CBS (2022, cijfers 2019-2021). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
Figuur C8: Huidig planaanbod per kern in de gemeente Opmeer, 2022
Bron: Gemeente Opmeer (2022). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
35
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Figuur C9: Woningbehoefte gemeente Opmeer, 2022-2032
Bron: Provinciale prognose Noord-Holland (2021). Bewerking lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
Figuur C10: Woningbehoefte gemeente Opmeer, 2022-2032
Bron: Lokaal woonbehoefteonderzoek Opmeer (2023).
36
Een (t)huis voor iedereen in Opmeer 22.027
Bijlage D: Gesprekspartners Bij de totstandkoming van deze woonvisie is gesproken met de volgende externe betrokkenen: • Bewoners: kleinschalige online enquête (zie bijlage B) • Corporaties: De Woonschakel en het Gemeentelijk Woningbedrijf • Dorpsraden: Aartswoud, Hoogwoud, Spanbroek-Opmeer en De Weere • Marktpartijen: Taams makelaars en taxateurs en CPO Hoogwoud • Ouderenorganisaties: KBO Opmeer en Stichting Ouderennetwerk Westfriesland • Zorginstellingen: Omring en WilgaerdenLeekerweideGroep Daarnaast is rekening gehouden met de uitkomsten van de enquête onder starters, uitgevoerd door de dorpsraad Spanbroek-Opmeer.
37