CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

[23.0008627] Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek_rapportage_20230502

Beeldvormende bijeenkomst 25 mei 2023, gemeente OpmeerBij agendapunt: Gebiedsvisie centrum Opmeer – Spanbroek25.640 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Figuur 58:

Referentiebeeld voor centrumentree (Vechtkade, Ommen)

Figuur 57:

Verkeer: duidelijke centrumentrees maken

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

39

11.4.3 Parkeerterreinen achter de winkelstraten optimaliseren • Grote overcapaciteit van aantal parkeerplaatsen gebruiken om straatparkeren in Wuiver en Waterkant te verminderen (circa 25% parkeerreductie zodat er nog wel grote overcapaciteit van 25% wordt behouden) • Parkeerterreinen aan de randen en achter de winkelstraten beter benutten (deze worden nu niet optimaal benut volgens het parkeeronderzoek) • Logische, korte en prettige looproutes tussen de parkeerterreinen en het winkelgebied • Vergroenen van parkeerterreinen en straatparkeren • Zonnepanelen op parkeerterreinen als kans

Figuur 61: Referentiebeeld van groen parkeerterrein (MMC, Amersfoort)

Figuur 59: Verkeer: parkeerterreinen achter de winkelstraten optimaliseren

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 60: Referentiebeeld van groen parkeerterrein (zwembad Den Donk, Oisterwijk)

40

11.5

Centrumhuisstijl als verbindingslaag

Gemeente Opmeer zet in op kleinschalig toerisme met als belangrijkste doelgroep de dagtoerist (fietsen en wandelen). De gemeente Opmeer kenmerkt zich als een landelijke gemeente met veel groen en historisch landschap. Het toevoegen van verfraaiingselementen die bijdragen aan deze kernmerken geven het centrum een meer authentieke beleving. Het is de uitgelezen kans voor de gemeente Opmeer om middels deze verfraaiingselementen de identiteit van Opmeer goed tot uiting te laten komen in het centrum en zich te onderscheiden t.o.v. andere dorpscentra. Hiermee draagt het centrum bij aan de aantrekkingskracht voor dagrecreanten en toerist in Opmeer. Met een centrumhuisstijl in zowel bestrating als voor de beeldkwaliteit van bestaande gebouwen, (winkel)gevels en nieuwbouw wordt de beeldkwaliteit, herkenbaarheid, identiteit, belevingswaarde en eenheid van het centrum versterkt. Dit dient nader uitgewerkt te worden. • Versterking van de herkenbaarheid centrum • Versterking van de eenheid in beeldkwaliteit • Beeldkwaliteitsplein en inrichtingsplan als vervolg

Weekmarkt

Figuur 62:

Centrumhuisstijl als verbindingslaag

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

41

Weekmarkt

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

42

12 Centrumvisie op hoofdlijnen Middels participatie is de input van bewoners, ondernemers en de politiek op de kansenkaart doorvertaald naar de centrumvisiekaart. Hierin komen de belangrijkste uitgangspunten voor het centrumgebied terug: • Uitgangspunten op hoofdlijnen voor de openbare ruimte • Uitgangspunten op hoofdlijnen voor de belangrijkste ontwikkellocaties

12.1

Uitgangspunten openbare ruimte

Het centrumgebied is een belangrijke economische motor én de belangrijkste ontmoetingsplek van Opmeer. Om de vitaliteit en levendigheid te verhogen worden verblijfsmogelijkheden op de ‘sleutelplekken’ en langs hoofdroutes versterkt en gekoppeld aan nieuwe bezoekersstromen. Het winkelgebied ligt op het kruispunt van het historische landelijke lint en het waterlint van de Wijzend. Hier is Opmeer ontstaan. Dat mag je zien, beleven en herkennen. Omdat de identiteit en beeldkwaliteit in het gebied zwak is, mag de identiteit sterker sturend zijn in de openbare ruimte door in te zetten op behoud, herstel en versterken van cultuurhistorische identiteitsdragers en het verbijzonderen van ‘sleutelplekken’. Daarnaast vormen klimaatmaatregelen een nieuwe laag in het centrum en maken deel uit van de planvorming. Vergroening staat daarbij centraal, waarbij gezocht wordt naar de meerwaarde voor een gezonde, veilige en fijne leefomgeving. De bedoeling is dat duurzame maatregelen zoals vergroening en duurzame energieopwekking tevens functionele en visuele meerwaarde hebben. Tegelijkertijd wordt ingezet op een verkeersveilig en autoluw centrumgebied met een lage snelheid van autoverkeer, met minder vrachtverkeer door het centrum, geen laden en lossen in belangrijke openbare ruimtes, een plein waar de verblijfsfunctie prioriteit heeft en waar auto’s te gast zijn.

De autobereikbaarheid van het centrumgebied blijft goed in de toekomst, met goede parkeervoorzieningen nabij de winkels. Daarbij gaat het erom dat een betere balans gevonden wordt voor enerzijds ruimte voor de auto, en anderzijds ruimte voor ontmoeting, fietsers, voetgangers, water en groen. Tenslotte zal er oog zijn

Vitaal en levendig centrum

Cultuurhistorie als inspiratie

Klimaatadaptief centrum

Verkeersveilig centrum

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

43

voor inclusief gebruik van de openbare ruimte. Bij aanleg of wijziging van het openbaar gebied en aanleg van voet- en wandelpaden wordt nadrukkelijk rekening gehouden met rolstoel- en rollatorgebruik.

doortrekken Wijzend) als verbinding tussen oude centrum en winkelstraat Ruimte voor de markt, terras en culturele activiteiten (etaleren)

•

12.1.1 Nieuw centrumstructuur Met een nieuw centrumstructuur van linten en ontmoetingsplekken krijgt het centrum van Opmeer een duidelijke hoofdstructuur. Het rode lint, het blauwe lint en het groene lint vormen de structuurdragers. De sleutelplekken waar de linten samenkomen vormen de ontmoetingsplekken voor bewoners en bezoekers. Elk lint en elke ontmoetingsplek heeft zijn eigen identiteit. • 3 structuurdragers: linten nieuwe stijl • 2 sleutelplekken: ontmoetingsplekken (samenkomst linten)

Groen horecaplein • Pleinruimte van gevel tot gevel • Ruimte voor terras, groen en bomen (Platanen vanuit Wuiver doorzetten) • Geen/minimaal parkeren aan de randen • Verhoogd of verlaagd autovrije middenplein • Mogelijke knip autoverkeer tussen Herenweg-Wuiver

Rood lint Breestraat: historisch centrum en dorpsentree • Kleinschalige panden zo veel mogelijk behouden Rood lint Wuiver: winkelstraat nieuwe stijl • Meer ruimte voor voetgangers en fietsers • Vergroenen, minder parkeren Blauw lint: straat met de Wijzend • Wijzend (deels) als gracht terugbrengen in straatbeeld • Water indien mogelijk combineren met recreatieve verbinding • Waar mogelijk vergroenen, minder parkeren • Mogelijkheden voor verblijfsplekken aan het water • Weekmarkt verplaatsen naar dit gebied Groen lint: groene langzaam verkeersverbinding • Vergroenen, minder parkeren • Groene looproute Cultureel waterplein • Pleinachtige shared space ruimte aan het water (anticiperen op

Figuur 63: Referentiebeeld cultureel waterplein (centrum Zevenbergen)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

44

12.1.2 Historische dorpslinten met hoogwaardige beeldkwaliteit Het blauwe lint en het rode lint vormen tegelijkertijd de historische dorpslinten. Het winkelgebied ligt op het kruispunt van het historische landelijke lint en het waterlint van de Wijzend. Hier is Opmeer ontstaan. Dat mag je zien, beleven en herkennen. Deze historische dorpslinten zijn cultuurhistorisch waardevol en vormen de kwaliteitsdragers van het centrum. Ze borgen de identiteit van Opmeer. De historische dorpslinten worden grotendeels nog gekenmerkt door kleinschalige individuele panden en gevels die het dorpskarakter bewaken. Dat betekent dat de kleinschalige individuele panden en gevels als geheel beeldbepalend zijn voor het dorpskarakter van de historische dorpslinten. Hier staat een hoogwaardige beleving van de identiteit van Opmeer centraal. Voor bestaande beeldbepalende panden van de dorpslinten geldt dat de gevels zo veel mogelijk dienen te worden behouden en de beeldkwaliteit te worden verbeterd. Voor nieuwbouw aan de historische dorpslinten - met name rondom het kruispunt Koninginneweg-Wuiver waar 2 historische dorpslinten samenkomen – geldt dat de architectuur dient aan te sluiten bij het (agrarische) dorpskarakter van Opmeer, met een hoogwaardige beeldkwaliteit. Op die manier staat er een eenheid in het centrum.

Voor de openbare ruimte gelden de volgende uitgangspunten: • Terugbrengen Wijzend als cultuurhistorische identiteitsdrager • Minimaal aanzicht op parkeerterreinen vanaf belangrijkste openbare ruimte (toevoegen bebouwing of vergroening met bijv. pergola’s) • Verbijzonderen van de twee sleutelplekken in de openbare ruimte: cultureel waterplein en groen horecaplein • Beeldbepalende bomen en structuurbepalende boomrijen behouden en doorzetten (zoals Platanen over de Wuiver doorzetten) • Beeldbepalende hagen behouden (Paardenmarkt) en doorzetten bij (andere) parkeerterreinen • Basis bestrating: gemêleerde gebakken klinkers in donker roodbruine tinten • Walkanten en groenstroken met diverse plantensoorten ter bevordering van biodiversiteit • Inrichtingselementen zoals verlichting, straatmeubilair en fietsnietjes met hoogwaardige materialisering en op elkaar afstemmen. • Deze ingrepen dragen als geheel bij aan het dorpskarakter

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

45

12.1.3 Drie ‘verkeerssegmenten’ voor autoverkeer Om de verkeersveiligheid van het centrum te verbeteren zijn er drie verkeerssegmenten waarin de verkeerssnelheid en de verkeersintensiteit steeds meer afneemt naarmate het binnenste segment wordt bereikt. Daarbij verschuift

1 2 3

de ruimtelijke balans tussen auto en verblijf (ontmoeting, voetgangers, groen) steeds meer richting verblijfsruimte in het binnenste segment. In het buitenste segment krijgt de auto meer ruimte. Dit wordt duidelijk gemaakt door de verkeersontsluiting en de inrichting van de openbare ruimte. Elk verkeerssegment kent zijn eigen snelheidsregime en elk segment wordt gemarkeerd door een entree om de overgang duidelijk te maken. Gestreeft wordt naar minder autoverkeer in het centrum, zonder wegen voor autoverkeer af te sluiten. Hierdoor blijft het centrum bereikbaar en wordt voorkomen dat elders verkeersproblemen ontstaan. In de toekomst kan door het opstellen van een verkeer- en vervoerplan voor de gehele gemeente worden bezien of dit - het afsluiten van wegen voor autoverkeer - alsnog tot de mogelijkheden kan behoren (zie hoofdstuk 6).

Verkeerssegment 1: geheel centrumgebied • Auto te gast inrichting, markering van fietsroutes in bestrating •

Vanaf hier begint de gebakken klinkerbestrating

•

Hoofdontsluiting van autoverkeer, ontsluiting van parkeerterreinen, routing openbaar vervoer en vrachtverkeer (zie doorgetrokken lijnen op kaart)

•

Locatie evenementen rondom kruising Koninginneweg-Wuiver en Paardenmarkt

•

Snelheidsregime: 30km/u

•

De overgang naar 30km/u zone wordt gemarkeerd met de gebakken klinkerbestrating en verkeersdrempels als centrumentree (zie roze pijlen)

Figuur 64:

Referentiebeeld auto te gast (Dorpsstraat, Heeten)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 65:

Referentiebeeld auto te gast (Oranjeplein, Loon op Zand)

46

Verkeerssegment 2: Verblijfsgebied met winkels • Autoluwe inrichting • Vanaf hier centruminrichting • Markering van fietsroutes in bestrating • Zo min mogelijk autoverkeer • Verbod op (doorgaande) vrachtverkeer gewenst • Waar mogelijk éénrichtingstraten voor autoverkeer • Locatie weekmarkt rondom kruising Koninginneweg-Wuiver • Snelheidsregime: 15km/u • De overgang naar 15km/u zone wordt gemarkeerd door de inrichting en verkeersdrempels, wegversmalling of een verbijzondering met groen als entree (zie roze cirkels op kaart)

1 2 3

Figuur 68: Referentiebeeld water in straatbeeld (Beekstraat, Arnhem)

Figuur 66:

Referentiebeeld centruminrichting met water (Grotestraat, Nijverdal)

Figuur 67: Referentiebeeld groene entree (Vechtkade, Ommen)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 69:

Referentiebeeld centruminrichting (Rijksstraatweg, Haren)

47

Verkeerssegment 3: Winkelstraat nieuwe stijl • Voetgangersgebied met veel groen (minimaal autoverkeer) • Optimale oversteekbaarheid voor winkelend publiek • Auto-, fiets- en voetgangersruimte gemengd (shared space inrichting) • Verbod op (doorgaande) vrachtverkeer gewenst • Éénrichtingstraat voor autoverkeer • Snelheidsregime: 15km/u • De overgang naar het verblijfsgebied wordt gemarkeerd door twee pleinruimtes aan de koppen als entree (zie roze cirkels op kaart)

1 2 3

Cultureel waterplein

Figuur 70: Referentiebeeld groen horecaplein (Beestenmarkt, Delft)

Figuur 74: Referentiebeeld winkelstraat met pleinruimte (De Deel, Emmeloord)

Figuur 71: Referentiebeeld pleinachtige buitenruimte (Grotestraat, Markelo)

Groen horecaplein

Figuur 73:

Referentiebeeld groene winkelstraat (Egginklaan, Havelte)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 72: Referentiebeeld pleinachtige buitenruimte (Linnaeusparkweg, Amsterdam)

48

12.1.4 Routing autoverkeer en parkeren • Hoofdontsluiting uitsluitend in verkeerssegment 1 (zie roze lijn op kaart) • Hoofdontsluiting is tevens parkeerroute, ter ontsluiting van de parkeerterreinen in verkeerssegment 1 • Autoverbinding Koninginneweg-Wuiver kan komen te vervallen zodra sprake is van een nieuwe ontsluiting via (voormalig) Koenis-terrein • Parkeerterreinen uitsluitend op achterterreinen of ondergronds in verkeerssegment 1 (zo min mogelijk in straatbeeld) • Minimale straatparkeren in verkeerssegment 2 en 3: uitsluitend voor kortparkeren en mindervaliden. Het aantal straatparkeerplaatsen aan Koninginneweg, Lindengracht, Wuiver en B. de Leeuwplein vermindert. Dat wordt mogelijk door het gebruik van de parkeerterreinen te optimaliseren door een duidelijke parkeerroute voor autoverkeer en door (nieuwe) goede loopverbindingen tussen de parkeerterreinen en het winkelgebied te creëren. Uit het parkeeronderzoek blijkt dat hier veel overcapaciteit is van het aantal parkeerplaatsen, ook op drukke momenten. Zo blijft het winkelgebied goed bereikbaar. • In Wuiver en Gruttostraat (winkels) parkeervakken in groen inpassen voor kortparkeren en invalideparkeerplaatsen • Huidige parkeerterreinen in het centrum worden behouden en geoptimaliseerd • In de uitwerking van de centrumvisie dient aandacht te zijn voor voldoende oplaadpalen.

• Nieuwe parkeerterreinen worden toegevoegd op de achterterreinen bij nieuwe ontwikkelingen (Herenweg en Koenis-terrein) • Bij nieuwbouw parkeren bij voorkeur ondergronds oplossen • Bus behoud vooralsnog de huidige route, in overleg met OV-maatschappij wordt bekeken om de route om te leggen via Verzetstraat (i.p.v. Gruttostraat)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

49

12.1.5 Routing vrachtverkeer en laden en lossen • Indien mogelijk een verbod op (doorgaand) vrachtverkeer in verkeerssegment 1 en 2 • Vrachtverkeer volgt de parkeerroute in verkeerssegment 3 • Laden en lossen op de achterruimtes/parkeerterreinen, gekoppeld aan de parkeerroute (zie nevenstaande kaart); beperkt laden en lossen in de belangrijkste openbare ruimtes • Advies is om met venstertijden te werken voor laden en lossen • Advies is om doorgaand (vracht)verkeer om te leiden via N241 • Op die manier wordt de verkeersveiligheid van het centrum versterkt

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

50

12.1.6 Routing voetgangers: wandelrondjes • Nieuwe aaneengesloten aantrekkelijke wandelrondjes in het centrum toevoegen in de belangrijkste openbare ruimtes, gekoppeld aan (nieuwe) bezoekersstromen (parkeerterreinen-markt-winkelstraat-supermarkt(en)-verzorgingscentra-water-pleinen-horeca) • Nieuwe (deels overdekte) looppassage tussen winkelstraat Wuiver en de twee achterliggende parkeerterreinen • Nieuwe wandelrondjes en looproutes in de winkelstraat met optimale oversteekbaarheid • Nieuwe wandelrondjes tussen de twee pleinen aan de kop van de winkelstraat • Nieuwe wandelrondjes langs beide kanten van de Wijzend • Weekmarkt 12.1.7 Routing fietsers • Het hele centrum is ingericht als fietsroute. Fietsers fietsen via de - shared space - openbare weg, danwel via vrijliggende fietsroutes (school-thuisroute). • Het autoluwe karakter van het centrum draagt bij aan verbeterde verkeersveiligheid voor fietsers. • In de uitwerking van de centrumvisie dient aandacht te zijn voor voldoende fietsparkeerplaatsen. • In de uitwerking van de centrumvisie dient aandacht te zijn voor voldoende fiets-oplaadpalen.

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

51

12.1.8 Zelfde type bestrating voor centrumgebied • Hoogwaardige materialisering • Basis bestrating: gemêleerde gebakken klinkers in donker roodbruine tinten • Bestaande klinkers hergebruiken • Verbijzonderingen uitvoeren in natuursteen indien mogelijk • Betonmaterialen zoals betontegels en betonklinkers minimaal • Eenheid en herkenbaarheid centrumgebied • Parkeerterreinen zijn onderdeel van centrumgebied qua uitstraling en bestrating waardoor de gevoelsmatige afstand tot de winkelstraat dichtbij is, een nieuwe looppassage vormt een sterke loopverbinding tussen de winkelstraat en de achterliggende parkeerterreinen • Jaarkermis vooralsnog behouden op Paardenmarkt, nieuwe kansen om de kermis in het centrum gebied te versterken worden benut • Weekmarkt (deels) naar Koninginneweg

Figuur 75: Referentiebeeld gebakken klinkers (Dorpsstraat, Heeten)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 76: Referentiebeeld natuursteen plein (Havenplein, Zierikzee)

52

12.1.9 Vergroenen van buitenruimte • Zo veel mogelijk vergroenen van openbare ruimte • Groenvakken met diverse plantensoorten (biodiversiteit) • Parkeren vergroenen en inpakken met hagen, bomen, en pergola’s • Parkeerterreinen met zicht op de belangrijkste openbare ruimtes overdekken met pergola’s (hoog genoeg maken voor busjes e.d.) • Zo veel mogeljik vergroenen van platte daken en blinde gevels • (Deels) terugbrengen Wijzend - mogelijk gecombineerd als recreatieve route • Beeldbepalende bomen en structuurbepalende boomrijen behouden • Toepassen van diverse boomsoorten (biodiversiteit) • Beeldbepalende hagen behouden (Paardenmarkt) en doorzetten bij (andere) parkeerterreinen

Figuur 77:

Referentiebeeld van groen parkeerterrein (MMC, Amersfoort)

Figuur 78: Referentiebeeld groene winkelstraat (Egginklaan, Havelte)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 79: Referentiebeeld van groen parkeerterrein met hagen

53

Figuur 85:

Figuur 81: Referentiebeeld groen (Egginklaan, Havelte)

Referentiebeeld pergola boven parkeervakken

Figuur 82: Referentiebeeld water (Beekstraat, Arnhem)

Figuur 86: Referentiebeeld groen en zonnepanelen bij parkeervakken

Figuur 84: Referentiebeeld groen (Vechtkade, Ommen)

Figuur 83: Referentiebeeld water (Gulp)

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 87: Referentiebeeld pergola boven parkeerterrein

54

In Zevenbergen is in 2020 de oude gracht weer in ere hersteld. Het centrum was toe aan een impuls. Het had zich net als veel andere plaatsen ontwikkeld tot een wat kil centrum; een plek waar bezoekers hun auto neerzetten, boodschappen inladen en weer snel vertrekken. Met het terugbrengen van het water heeft het centrum van Zevenbergen een enorme kwaliteitsimpuls gekregen. De herinrichting van het centrum van Zevenbergen is een inspirerend voorbeeld voor Opmeer centrum.

Figuur 88: Referentiebeeld van brug over de gracht (centrum Zevenbergen)

Figuur 89: Centrum Zevenbergen tot aan 2019 (zelfde locatie als figuur 90)

Figuur 90:

Centrum Zevenbergen vanaf 2020. De gracht en het terras aan het water vormt een inspirerend beeld voor ‘cultureel waterplein’ bij het nieuwe dorpshuis

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

55

12.2 Uitgangspunten ontwikkellocaties (bebouwing) In dit deel zijn de belangrijkste stedenbouwkundige uitgangspunten op hoofdlijnen voor de belangrijkste ontwikkellocaties opgesteld. Voor deze locaties staat komende jaren, of een bepaalde herontwikkeling te wachten, of het betreft een sleutellocatie waardoor uitgangspunten van belang zijn, mocht de locatie ooit tot ontwikkeling komen. Deze uitgangspunten zijn bedoeld zodat de herontwikkeling van deze sleutellocaties bijdragen aan een vitaal, levendig en aantrekkelijk centrum, dat het past bij de nieuwe centrumstructuur, en dat herontwikkeling bijdraagt aan het ruimtelijke en functioneel versterken van het centrum. Met deze uitgangspunten benaderen we de herontwikkeling van deze locaties in samenhang met het gehele centrum als een geheel. Op die manier zijn mogelijke toekomstige ontwikkelingen op elkaar afgestemd en vormen ze een meerwaarde voor Opmeer. Het betreffen de volgende locaties: •

Koenis-terrein

•

Voormalig bankgebouw/ dierenwinkel

•

Locatie Albert Heijn (voormalige Deen)

•

Pleintjes aan Herenweg

•

Amazone

Met aanstaande herontwikkelingen in het centrum met onder meer het Koenis-terrein, het voormalige bankgebouw en Herenweg verschuift het zwaartepunt van het dorpscentrum naar het kruispunt Koninginneweg-Wuiver. Het biedt kans voor het toevoegen van nieuwe bezoekersstromen, het toevoegen van nieuwe functies op sleutelplekken (waar veel stromen passeren), het verdichten van de bebouwing, compacter maken van het centrum, het versterken van de (beeld)kwaliteit en identiteit van gebouwen en waarbij nieuwe woningbouw meer levendigheid aan het centrum geeft. Bij herontwikkeling dient het behoud en versterking van het dorpskarakter als uitgangspunt genomen te worden. Zo dient bij nieuwbouw parkeren bij voorkeur ondergronds opgelost te worden. Hiervan kan beargumenteerd worden afgeweken, waarbij wordt aangetoond dat parkeren kan worden opgelost op andere wijze volgens de actuele parkeernorm. Omdat de identiteit en beeldkwaliteit in het hele gebied zwak is op dit moment, mag de identiteit sterker sturend zijn bij ontwikkelingen. Doel is om generieke architectuur te voorkomen. Klimaatmaatregelen vormen een nieuwe laag in het centrum. De bedoeling is dat duurzame maatregelen zoals groendaken, groengevels en duurzame energieopwekking

Figuur 91: Mogelijke stedenbouwkundige opet ontwikkellocaties

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

56

tevens functionele en visuele meerwaarde hebben. Lukt dit niet, dan is de richt-

•

Hogere bouwhoogtes op achterterrein (4 bouwlagen met kap)

lijn om de duurzame maatregelen niet zichtbaar te plaatsen vanuit de openbare

•

Een ranke hoogteaccent aan de Koninginneweg is mogelijk (6 bouwlagen)

ruimte van het winkelgebied. Ook biedt het kans om de verbinding tussen de win-

om te verwijzen naar de bestaande karakteristieke silo

kelstraat en de achterliggende parkeerterreinen te verbeteren, laden en lossen

•

Huidige klokgevel bij voorkeur opnemen in nieuwbouw

te verplaatsen en entrees en levendige plinten beter te positioneren op bezoe-

•

Minstens één entree supermarkt aan Koninginneweg, dichtbij Wuiver

kersstromen en de belangrijkste openbare ruimtes. Daarbij dient in navolging van deze gebiedsvisie een beeldkwaliteitsplan opgesteld te worden om verdere planontwikkeling en bouwinitiatieven te kunnen toetsen aan beeldkwaliteit. Kleinschalige initiatieven voor woningbouw op inbreidingslocaties worden tenslotte met een

Figuur 95:

positieve grondhouding beoordeeld. Zij worden beoordeeld op hun mogelijkhe-

Referentiebeeld winkel met woningbouw

den, waarbij het de intentie is om deze mogelijk te maken. Bij woningbouw is de woonvisie van de gemeente Opmeer leidend voor het woonprogramma.

12.2.1 Stedenbouwkundige uitgangspunten Koenis-terrein •

Nieuwe kleinschalig opgezette verkeersverbinding tussen Paardenmarkt en

•

Deze nieuwe verkeersverbinding dient zo goed mogelijk opgezet te zijn als

Koninginneweg als onderdeel van de verkeersontsluiting een smalle woonstraat met woningen, oriëntatie en ruimtelijke kwaliteit; een anoniem achterterrein dient te worden voorkomen •

Parkeren uitsluitend op het nieuwe achterterrein of ondergronds (niet in Figuur 94: Referentiebeeld winkel met woningbouw

straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes) oplossen •

Laden en lossen uitsluitend op het nieuwe achter-/parkeerterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes)

•

Zo veel mogelijk bestaande bebouwing Breestraat behouden

•

Geen nieuwe achterkanten creëren (oriëntatie aan openbare ruimte) •

Supermarkt ‘inpakken’ met woningenbouw (alzijdige oriëntatie)

•

Woningbouw op achterterrein met gepaste overgang naar achterliggende woningen (2 bouwlagen met kap)

•

Rooilijnen van nieuwbouw grenzen aan de nieuwe openbare weg

•

Rooilijn van nieuwbouw aan Koninginneweg is passend bij gebouwidentiteit met getrapte rooilijn van het huidige Koeniscomplex

•

Gevelaanzicht en gebouwmassa aan Konninginneweg is passend bij dorpslintkarakter met verticale geleding, individuele dorpse gevels en passende bouwhoogte (3 lagen met kap)

Figuur 92: Mogelijke stedenbouwkundige opzet Koenis-terrein

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 93: Referentiebeeld winkel met woningbouw

57

Figuur 96:

Mogelijke stedenbouwkundige varianten Koenis-terrein

Figuur 97: Referentiebeeld supermarkt met levendige plint

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 98:

Referentiebeeld esthetische voorgevel supermarkt

Figuur 99: Referentiebeeld woningen boven supermarkt

58

12.2.2 Stedenbouwkundige uitgangspunten voormalig bankgebouw/ dierenwinkel •

• • • • • •

•

• • • • •

•

•

Dit wordt een van de belangrijkste gebouwen op de meest prominente plek in het centrum; op deze plek komt hoogwaardige architectuur dat bijdraagt een kwaliteit en identiteit van Opmeer Maatschappelijke invulling in de plint (o.a. bijvoorbeeld wijksteunpunt, eventueel openbare toiletvoorziening), woningbouw erboven Sterke interactie tussen binnen en buiten met transparante plint aan de belangrijkste openbare ruimtes 2-zijdige oriëntatie, verbinding maken tussen Wuiver en Waterkant Sterke relatie met en oriëntatie naar winkelstraat, het water en culturele waterplein Minimaal een entree aan het ‘culturele waterplein’ Nieuwe voetgangerspassage tussen Wuiver en achterliggend parkeerterrein; nieuwe voetgangerspassage ligt in het verlengde van de achterliggende parkeerstraat Levendige plint in passage indien mogelijk; indien niet mogelijk dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid of aantrekkelijkheid Laden en lossen uitsluitend op het achterterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes) Geen nieuwe achterkanten creëren (oriëntatie aan belangrijkste openbare ruimtes) Rooilijnen van nieuwbouw grenzen aan de openbare weg Gevelaanzicht aan Konninginneweg en Wuiver is passend bij dorpslintkarakter met passende bouwhoogte (3 lagen met kap) Aanzicht vanaf de Breestraat

(belangrijke zichtlijn vanaf dorpsentree) op achterliggend parkeerterrein versmallen door bouwvlak aan achterzijde te verlengen Aanzicht vanaf de Breestraat (belangrijke zichtlijn vanaf dorpsentree) op achterliggend parkeerterrein versmallen door parkeerstrook op te nemen in de plint van het gebouw, in combinatie met de pergola Parkeren bij voorkeur ondergronds of inpandig oplossen (mits financieel-technisch mogelijk)

Figuur 102:

Referentiebeeld maatschappelijk-cultureel gebouw

Figuur 103: Referentiebeeld maatschappelijk-cultureel gebouw

Figuur 100: Mogelijke stedenbouwkundige opzet bankgebouw/ dierenwinkel

Figuur 101: Referentiebeeld maatschappelijk-cultureel gebouw

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 104:

Referentiebeeld maatschappelijk-cultureel gebouw

59

Figuur 105:

Mogelijke stedenbouwkundige opzet

Figuur 106: Boerenerven in het buitengebied als inspiratie voor architectuur

Figuur 107: Referentiebeeld van voetgangerspassage in winkelstraat

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 108:

Referentiebeeld van levendige voetgangerspassage

60

12.2.3 Stedenbouwkundige uitgangspunten locatie Albert Heijn (voormalige Deen) • •

• • • • • •

•

• • • • • •

Locatie Albert Heijn is vooralsnog geen directe ontwikkellocatie Door prominente ligging is het binnen het centrum een sleutellocatie. Daarom zijn er voor deze locatie uitganspunten opgesteld indien deze locatie tot ontwikkeling mocht komen, zodat toekomstige ontwikkelingen op deze locatie op een gewenste manier plaatsvinden, in samenhang met andere ontwikkelingen in het centrum. Commerciële ruimte in de plint, woningbouw erboven Sterke interactie tussen binnen en buiten met transparante plint aan de belangrijkste openbare ruimtes 2-zijdige oriëntatie, verbinding maken tussen Wuiver en Waterkant Sterke relatie met en oriëntatie naar winkelstraat, het water en culturele waterplein Minimaal een entree aan het ‘culturele waterplein’ Nieuwe voetgangerspassage tussen Wuiver en achterliggend parkeerterrein; nieuwe voetgangerspassage ligt in het verlengde van de voetgangerspassage aan de overzijde (voormalige bankgebouw/ dierenwinkel) Levendige plint in passage indien mogelijk; indien niet mogelijk dan oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid of aantrekkelijkheid Laden en lossen uitsluitend op het achterterrein of inpandig (niet in straatbeeld van belangrijkste openbare ruimtes) Geen nieuwe achterkanten creëren (oriëntatie aan belangrijkste openbare ruimtes) Rooilijnen van nieuwbouw grenzen aan de

openbare weg Gevelaanzicht aan Konninginneweg en Wuiver is passend bij dorpslintkarakter met passende bouwhoogte (3 lagen met kap) Eventuele gesloten gevels vergroenen Parkeren bij voorkeur ondergronds oplossen

Figuur 110: Referentiebeeld levendige commerciële plint met woningbouw erboven

Figuur 111: Referentiebeeld levendige commerciële plint met woningbouw erboven

Figuur 109: Mogelijke stedenbouwkundige opzet Albert Heijn

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 112: Referentiebeeld levendige commerciële plint met woningbouw erboven

61

Figuur 113:

Referentiebeeld van voetgangerspassage in winkelstraat

Figuur 114: Referentiebeeld van levendige voetgangerspassage

Figuur 115:

Referentiebeeld van voetgangerspassage in commerciële plint met woningbouw erboven

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 116: Referentiebeeld levendige commerciële plint met woningbouw erboven

62

12.2.4 Stedenbouwkundige uitgangspunten Herenweg • Bebouwing en commerciële ruimtes met twee voorpleintjes omzetten naar woningbouw; daarmee wordt het centrum compacter • Herstellen straatbegeleidende rooilijn (zonder voorpleintjes) • Oriëntatie op belangrijkste openbare ruimtes • Groene voorruimtes met minder parkeren in straatbeeld • Parkeren op achterterrein of ondergronds - bij voorkeur ondergronds • Horeca in plint met woningbouw erboven in hoekgebouw aan B. de Leeuwplein, anticiperen op doortrekken pleinruimte B. de Leeuwplein als groen horecaplein • Levendige plint van hoekgebouw aan B. de Leeuwplein met sterke relatie en oriëntatie op B. de Leeuwplein • Hoogwaardige beeldkwaliteit met dorpskarakter van nieuwbouw • Max 3 bouwlagen met kap

ni e

uw

ed

oo

rga

ng

ve

rke

er

Figuur 117: Referentiebeeld voor horeca in hoekpand met terras

ni e

Figuur 119:

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

uw

ed

oo

rga

ng

ve

rke

er

Mogelijke stedenbouwkundige opzet Herenweg

Figuur 118: Referentiebeeld voor woningbouw (Boschveld, Den Bosch)

63

12.2.5 Stedenbouwkundige uitgangspunten Amazone • Woningbouw • Anticiperen op doortrekken van Wijzend • Hoofdentree aan straatzijde • Groen aanzicht rondom (bebouwing en voorruimte), met name aan straatzijde en aan parkzijde • Hoogwaardige beeldkwaliteit met dorpskarakter van nieuwbouw • Parkeren op achterterrein, of langs gebouw met pergola; geen parkeren voor gebouw - parkeren bij voorkeur ondergronds oplossen • Rooilijn van nieuwbouw is in lijn met rooilijn van naastgelegen bebouwing • Max 2 bouwlagen met kap

Figuur 120:

Figuur 124:

Ingediend verzoek van ontwikkelaar voor nieuwbouw

Mogelijke stedenbouwkundige opzet Amazone

Figuur 122: Voorruimte van nieuwbouw aan vergroenen

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 121: Watergang langs HOSV-terrein

Figuur 123: Referentiebeeld voor wandelroute

64

12.3 Uitgangspunten beeldkwaliteit

12.3.1 Historische dorpslinten met hoogwaardige beeldkwaliteit De Breestraat, Koninginneweg-Waterkant-Lindengracht en Herenweg vormen de historische dorpslinten van Opmeer. Deze historische dorpslinten zijn cultuurhistorisch waardevol en vormen de kwaliteitsdragers van het centrum. Ze borgen de identiteit van Opmeer. Hier een hoogwaardige beleving van het centrum gewenst. Daarom is een hoge beeldkwaliteit van bestaande bebouwing en nieuwbouw aan de historische dorpslinten binnen het centrumgebied gewenst. Omdat de identiteit en beeldkwaliteit in het hele gebied zwak is op dit moment, mag de identiteit sterker sturend zijn bij ontwikkelingen. Doel is om generieke architectuur te voorkomen. Inzetten op behoud, herstel en versterken van cultuurhistorie en beeldkwaliteit vormt de kern. Deze uitgangspunten op de beeldkwaliteit kunnen gezien worden als opmaat voor een nader op te stellen beeldkwaliteitsplan.

Breestraat

Koninginneweg-WaterkantLindengracht en Wijzend Herenweg Wuiver

Spanbroekerweg

Figuur 125:

Historische dorpslinten van Opmeer-Spanbroek

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

65

12.3.2 Uitgangspunten bestaande bebouwing De historische dorpslinten worden grotendeels nog gekenmerkt door kleinschalige individuele panden en gevels die het dorpskarakter bewaken. Dat betekent dat de kleinschalige individuele panden en gevels als geheel beeldbepalend zijn voor het dorpskarakter van de historische dorpslinten. Hier staat een hoogwaardige beleving van de identiteit van Opmeer centraal. Om het dorpskarakter van de historische dorpslinten te behouden dient bestaande bebouwing dat bijdraagt aan het dorpskarakter zo veel mogelijk te worden behouden. We onderscheiden daarin de volgende hiërarchie in waarde van architectuur voor cultuurhistorie en beeldkwaliteit: • Monumentaal (zeer hoge waarde) • Beeldbepalend (hoge waarde) • Structuurdragend (medium waarde) • Ondersteunend (lage waarde) Monumentale architectuur Binnen het plangebied zijn geen monumentale panden die worden beschermd door Unesco, het Rijk, provincie of gemeente. Wel zijn er aan de hand van een cultuurhistorische onderzoek (Monumenten Advies Bureau, 2012) diverse panden binnen het plangebied aangemerkt met een hoge waardering. Dit zijn de klokgevel binnen het Koeniscomplex, de stolpboerderij (Breestraat 15) en de panden Waterkant 34, 36, 38.

Figuur 128: Klokgevel binnen Koeniscomplex

Beeldbepalende architectuur Beeldbepalende gebouwen zijn panden die zijn gelegen aan de historische dorpslinten die in samenhang beeldbepalend zijn voor het behoud van het kleinschalige dorpskarakter van de dorpslinten. Deze samenhang wordt bepaald door onder meer de volgende kenmerken: • Ligging en oriëntatie aan de historische dorpslinten • Veelal gebouwd vóór 1960 • Overwegend 1 bouwlaag met kap • Individuele uiterlijk van gevels • Kappen (veelal wisselend) • Traditionele materialisering • Verspringende rooilijnen • Individuele kenmerken van architectuur

Structuurdragende architectuur Structuurdragende gebouwen zijn panden die onderdeel zijn van de (historische) stedenbouwkundige structuur van het gebied, maar weinig (individuele) waarde hebben voor cultuurhistorie en beeldkwaliteit als geheel. Dit type architectuur dient in de toekomst voorkomen te worden. Ondersteunende architectuur Ondersteunende architectuur zijn panden die weinig tot geen bijdrage leveren aan de (historische) stedenbouwkundige structuur van het centrum en ook geen waarde hebben voor cultuurhistorie en beeldkwaliteit. Voorbeeld hiervan zijn de grootschalige complexen aan de Pastoor Meriusstraat. Dit type architectuur dient in de toekomst voorkomen te worden.

Voor bestaande beeldbepalende gebouwen aan de dorpslinten geldt dat deze zo veel mogelijk dienen te worden behouden. Daarbij is het gewenst dat de beeldkwaliteit van gevels worden verbeterd.

Figuur 126:

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Beeldbepalende gebouwen aan historisch dorpslint Breestraat

Figuur 127:

Dorpskarakter is met name behouden in het historisch gebied

66

12.3.3 Uitgangspunten nieuwbouw Het centrum en winkelgebied ligt op het kruispunt van het historische landelijke lint en het waterlint van de Wijzend. Hier is Opmeer ontstaan. Dat mag je zien, beleven en herkennen. Voor nieuwbouw aan de historische dorpslinten - met name rondom het kruispunt Koninginneweg-Wuiver waar 2 historische dorpslinten samenkomen – geldt dat de architectuur dient aan te sluiten bij het (agrarische) dorpskarakter van Opmeer, met een hoogwaardige beeldkwaliteit. Omdat de identiteit en beeldkwaliteit in het hele gebied zwak is op dit moment, mag de identiteit sterker sturend zijn bij ontwikkelingen. Doel is om generieke architectuur te voorkomen en de identiteit van Opmeer te versterken. Architectuur van nieuwbouw sluit aan bij het verhaal van Opmeer-Spanbroek als agrarisch Westfries dorp. Waarbij de historische dorpslinten zijn ontstaan als boerderijlinten. Hierdoor dient nieuwbouw een (moderne) interpretatie te zijn van kenmerkende typologieën uit de omgeving zoals: • Boerenschuur • Stolpboerderij • Langgevelboerderij • Dorpslint bebouwing • Agrarisch fabrieken en loodsen En mogelijke varianten hierop op deze typologiën. Op die manier ontstaat er een eenheid, samenhang en hoogwaardige uitstraling in het centrum die de identiteit van de plek vertelt.

Algemene stedenbouwkundige uitgangspunten voor nieuwbouw zijn: • Hoogwaardige architectuur • Oriëntatie van de bebouwing op de straat • Rooilijnen aan de belangrijkste openbare ruimtes • Uniformiteit in hoofdvorm (veelal één tot drie bouwlagen met kap) • Nadruk op individuele perceelsgewijze bebouwing • Het individuele karakter van gebouwen dient leesbaar te zijn • Een pandsgewijze opbouw kan tot uitdrukking komen door toepassing van afwisselende kapvormen, een verspringende rooilijn, gevelopeningen, uitkragingen, etc. Dit komt tot uitdrukking in de gevel, achter de gevel kan de massa breder zijn en/of een functie kan in

•

• • • • • •

meerdere panden zitten Kleinschalige stedenbouwkundige korrelgrootte zorgt voor veelkleurigheid, ritmiek, voordeuren aan de straat en een afwisselende daklijn en kappenspel Nadruk op verticale geleding (horizontale geleding in de plint, al dan niet verspreid over meerdere panden, dient te worden voorkomen) Traditionele materialen zoals bakstenen, hout, riet en gebakken dakpannen Wisselende bouw- en nokhoogtes Kappen (wisselende vormen) Afwisseling van verspringende en doorlopende rooilijnen Levendige plinten (waar geen levendige plinten mogelijk is dan

• • • • • • •

oplossen door toepassing van etalages, kunst, groen, gevelopeningen, of andere middelen die bijdragen aan de levendigheid of aantrekkelijkheid) Zo veel mogelijk een sterke interactie tussen binnen en buiten (transparante plinten met voldoende ramen en deuren) Gesloten/blinde gevels naar belangrijkste openbare ruimtes zijn uitgesloten Fijne detaillering Optimaliseren van platte daken met zonnepanelen of groendaken Zonnepanelen, (airco-) installaties en andere ontsierende elementen op het dak mogen vanaf de openbare ruimte niet zichtbaar zijn Eenduidig beeld voor winkelgevels en reclame-uitingen Parkeren bij voorkeur ondergronds oplossen

Figuur 129: Nadruk op individuele perceelsgewijze bebouwing

Figuur 130: Bouwhoogte veelal één tot drie bouwlagen met kap

Figuur 132:

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

Figuur 131:

Levendige plinten met interactie tussen binnen en buiten

Schematisch voorbeelduitwerking voor bebouwing in het dorpscentrum

67

Bijlage n

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

68

Bijlage 1. Beleidskader

Gebiedsvisie centrum Opmeer-Spanbroek - Gemeente Opmeer

68

2

Beleidskader Inleiding

In dit hoofdstuk worden de rijks-, provinciale en gemeentelijke beleidskaders op het gebied van ruimtelijke ordening die van belang zijn voor de ontwikkeling van het plangebied aan de orde gesteld. Middels beknopte samenvattingen van relevante beleidsnota's en plannen worden de beleidskaders op deze verschillende schaalniveaus beschreven. Sectoraal beleid, zoals externe veiligheid, cultuurhistorie en flora en fauna wordt beschreven bij de behandeling van de afzonderlijke (milieu)thema’s.

Rijksbeleid 2.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die nu gepland staat voor 1 januari 2023, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Deze is vastgesteld op 9 september 2020. De NOVI is vastgesteld op grond van de huidige regelgeving (dus als structuurvisie) en zal bij inwerkingtreding van de Omgevingswet gelden als Nationale omgevingsvisie in de zin van de Omgevingswet. De NOVI vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), die met uitzondering van paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone is komen te vervallen. Daarnaast vervangt de NOVI delen van het Nationaal Waterplan, de Natuurvisie en het Nationaal Milieubeleidsplan. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving.

Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak. Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten:  ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie;  duurzaam economisch groeipotentieel;  sterke en gezonde steden en regio’s;  toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzes. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. afwentelen wordt voorkomen. Doorwerking plangebied

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

8

Onderhavige ontwikkeling treft geen nationaal belang. Wel moeten ontwikkelingen die binnen de wijzigingsvlakken van dit bestemmingsplan worden gerealiseerd de Ladder voor duurzame verstedelijking (zie paragraaf 2.1.3) doorlopen. Geconcludeerd kan worden dat de NOVI geen belemmering vormt voor de voorgenomen ontwikkeling. 2.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

Structuurvisies hebben geen bindende werking voor andere overheden dan de overheid die de visie heeft vastgesteld. De nationale belangen uit de SVIR die juridische borging vragen, zijn geborgd in het Barro. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van deze belangen vooraf. Doorwerking plangebied Zoals reeds in paragraaf 2.2.1 is geconcludeerd treft onderhavige ontwikkeling geen nationale belangen.

Provinciaal beleid 2.3.1

Omgevingsvisie NH2050 (2018)

Op 19 november 2018 heeft de Provinciale Staten de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. De huidige provinciale plannen (Structuurvisie, het Provinciaal Verkeer- en Vervoerplan, het Milieubeleidsplan, de Watervisie en de Agenda Groen) komen te vervallen en gaan op in één integrale omgevingsvisie voor de fysieke leefomgeving met onderliggende programma’s. De Omgevingsvisie NH2050 wil zorgen voor balans tussen economische groei en leefbaarheid. De provincie wil voor toekomstige generaties het welvaarts- en welzijnsniveau in Noord-Holland op een hoog niveau houden. Dit betekent dat in Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd; de ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd. Duurzame economische ontwikkeling is nodig voor de werkgelegenheid en daarmee voor de bestaanszekerheid van onze inwoners; de provincie Noord-Holland wil ook in de toekomst een provincie zijn voor iedereen om onze provincie sociaal-inclusief te houden. Maar ook om de grote investeringen op te brengen die nodig zijn voor onder meer de transitie naar een duurzame energiehuishouding, de overgang naar een circulaire economie en het behoud van ons karakteristieke landschap. Deze visie laat in algemene zin zien wat de ontwikkelprincipes zijn voor de hele provincie om een hoge leefomgevingskwaliteit te bieden.

Deze principes zijn overkoepelend: ze gelden voor de hele provincie. Hierbij komen de thema’s gezondheid, veiligheid, klimaatadaptatie en landschap aan bod, alsook een aantal generieke principes voor het gebruik van de fysieke leefomgeving. Daarnaast worden vijf samenhangende bewegingen geschetst. Bewegingen die laten zien hoe wordt omgegaan met opgaven die op onze samenleving afkomen en die de provincie wilt faciliteren. Dat wordt gedaan door een aantal ontwikkelprincipes en randvoorwaarden mee te geven om de beweging naar de toekomst te kunnen maken. Het gaat om de volgende vijf bewegingen: 1. Dynamisch schiereiland – hier is het benutten van de unieke ligging leidend waarbij de kustverdediging voorop staat en waar toeristische en recreatieve kansen benut kunnen worden en natuurwaarden worden toegevoegd.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

9

2. Metropool in ontwikkeling – hierin beschrijven we hoe de Metropoolregio Amsterdam steeds meer als één stad gaat functioneren en dat de reikwijdte van de metropool groter wordt. Door het ontwikkelen van een samenhangend metropolitaan systeem vergroten we de agglomeratiekracht. 3. Sterke kernen, sterke regio’s – deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumgemeenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden. Specifiek met betrekking tot detailhandel stelt de provincie dat er in toenemende mate sprake is van een leegstandsopgave in kernen. Dit is veelal te zien in de detailhandelsector als gevolge van o.a. de ontwikkeling van online winkelen. Er is daardoor een noodzaak tot transformatie en een noodzaak tot regionale afstemming om winkelcentra krachtig en onderscheidend te houden. Met het in kaart brengen van alternatieve functies, ontstaan er kansen op het gebied van economie en energietransitie. Onderdeel van deze beweging is ook het versterken van de woningbouwontwikkeling binnen de provincie. Deze wordt vooral in en aansluitend op de bestaand verstedelijkte gebieden gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. 4. Nieuwe energie – in deze beweging gaat het over het benutten van de economische kansen van de energie-transitie en circulaire economie. 5.

Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving – deze beweging gaat over het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agrifoodsector. Alle vijf bewegingen hebben een economische drijver. Van de kansen die onze kusten bieden voor toeristisch-recreatieve ontwikkeling in Dynamisch schiereiland tot de economische mogelijkheden die de transitie naar duurzame energie bieden voor de ‘draaischijven’ Den Helder en NZKG. De bewegingen verbinden deze economische kansen aan het versterken van de leefbaarheid, juist met het oog op duurzame economische groei. Bijvoorbeeld door de ontwikkeling van het metropolitane landschap nadrukkelijk onderdeel te maken van het gehele metropolitane systeem, inclusief de verstedelijking, alsook om de agrifoodsector te ondersteunen als partner om de biodiversiteit te vergroten. Doorwerking plangebied Relevant voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus van de visie op ‘sterke kernen-sterke regio’s’. Opmeer-Spanbroek is de belangrijkste kern van de gemeente. Het versterken van het voorzieningenniveau binnen het centrum draagt bij aan de vitaliteit van de gehele regio en biedt daarmee kansen voor het welvaarts- en welzijnsniveau in de gehele gemeente. Het is belangrijk om extra aandacht te besteden aan de leegstandsopgave en het realiseren van een krachtig en onderscheidend winkelcentra.

Het toevoegen van woningen binnen het centrum van Opmeer-Spanbroek is, mits in overeenstemming van de behoefte, is in lijn met de visie van de provincie om binnen bestaand stedelijk gebied meer woningen te bouwen. Ten slotte moet er in de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek aandacht gaan naar de (economische) kansen op het gebied van/voor de energietransitie en de circulaire economie. 2.3.2

Omgevingsverordening

Op 22 oktober 2020 hebben de Provinciale Staten de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. De Omgevingsverordening NH2020 geldt vanaf 17 november 2020 en vervangt alle bestaande verordeningen die

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

10

betrekking hebben op de leefomgeving, zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. De Omgevingsverordening NH2020 is gebaseerd op de huidige wet- en regelgeving. De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals woningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. We zoeken naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid. De belangrijkste belangrijke ambities voor Noord-Holland, zoals omschreven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de nieuwe Omgevingsverordening Noord-Holland. Doorwerking plangebied Het hele projectgebied van de onderhavige beleidsscan ligt binnen de gebiedsaanduiding ‘bodemsanering’, waarin regels met het oog op het beschermen van de boden, aan de hand van artikel 1 van de Wet Bodembescherming zijn opgesteld. Daarnaast geldt de gebiedsaanduiding ‘peilbesluit’, waarin aangegeven is dat het waterschapsbestuur een of meerdere peilbesluiten vaststelt voor het oppervlaktewater. Beide aanduidingen gelden breder dan het centrum van Opmeer-Spanbroek en hebben betrekking op een groot deel van de provincie Noord-Holland.

Daarnaast geldt er voor het westelijke gedeelte van het projectgebied de aanduiding ‘regionale waterkeringen’, zoals ook als dubbelbestemming is opgenomen in het bestemmingsplan. Voor dit gebied geldt een veiligheidsnorm, aangegeven als de gemiddelde overschrijdingskans per jaar. 2.3.3

Woonagenda 2020-2025 (2022)

De Woonagenda 2020-2025 is de uitvoeringsagenda van het woonbeleid van de provincie Noord-Holland. De Woonagenda volgt uit, en past binnen, de randvoorwaarden van het provinciaal ruimtelijk beleid, zoals beschreven in de provinciale Omgevingsvisie NH2050 en het coalitieakkoord ‘Duurzaam doorpakken’. De ruimtelijke uitgangspunten waarop de agenda is gebaseerd zijn; 

Wonen is onderdeel van een integrale verstedelijkingsopgave.

De provincie geeft ruimte voor woningbouw, uitgaande van zorgvuldig ruimtegebruik.

De provincie versterkt de rol van de kernen en steden in het regionale netwerk, leidend tot keuzes

De provincie geeft invulling aan onze ambities door aan de hand van deze Woonagenda ruimte te

voor woningbouw- en economische ontwikkeling en het voorzieningenniveau in de regio. bieden voor maatwerk en te sturen op regionale samenwerking. Het overkoepelende doel van de woonagenda is het realiseren van voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen: 

Hierbij geldt dat de vraag leidend is; regionale programmeringen moeten worden onderbouwd op basis van de kwalitatieve en kwantitatieve vraag en aanbod, zowel nu als in de toekomstige situatie.

Voor het versnellen van de woningbouwprogrammering ondersteund de provincie gemeenten met het Uitvoeringsprogramma Binnenstedelijk Bouwen en Versnellen Woningbouw.

De woningbouwprogrammering is regionaal en adaptief.

Bij binnenstedelijke plannen nabij een ov-knooppunt en/of in een groeiregio mogen hogere aantallen woningen worden gerealiseerd dan in de prognose aangegeven staan, met als doel het inlopen van het woningtekort.

De woningmarkt heeft meer flexibiliteit en betaalbare opties voor alle verschillende doelgroepen nodig. Er is regionale afstemming en samenwerking nodig voor een betaalbaar en divers woningaanbod. Er moet een goede balans komen tussen economie, wonen, mobiliteit, natuur en landschap, met het oog op de leefbaarheid en gezondheid van de provincie.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

11

In de woonakkoorden worden afspraken rondom woningbouw zoveel mogelijk klimaatneutraal, klimaatadaptie, stimuleren op actieve mobiliteit, circulair en natuur- en landschapsinclusief ontwikkeld. Doorwerking plangebied Relevant voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus van de Woonagenda op regionale afstemming. Woningen moeten worden gebouwd daar waar er behoefte aan is. Daarbij moet worden gekeken naar de behoefte van verschillende doelgroepen en prijscategorieën. 2.3.4

Perspectief mobiliteit (2021)

In het ‘Perspectief Mobiliteit’ wordt de beleidsinzet gepresenteerd van de provincie m.b.t. bereikbaarheid, verstedelijking, leefbaarheid, gezondheid, klimaatverandering en energietransitie. Het kader van dit perspectief is de Omgevingsvisie NH2050. De doelen die hieruit voortkomen zijn: 

Bereikbare Woningen: Het bereikbaar maken van de urgente woningbouwopgave in de MRA en Noord-Holland Noord zodanig dat een aantrekkelijk, vraaggericht woningaanbod wordt gerealiseerd op bereikbare en leefbare locaties met behoud van de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van kleine kernen.

Bereikbare economische toplocaties/ bereikbare bedrijven: De huidige en toekomstige economische toplocaties in Noord-Holland bereikbaar krijgen en houden op een manier die past bij de huidige en toekomstige functies en gebruikers van deze locaties (werknemers en logistiek), met beperking van negatieve effecten van hinder en vertraging.

Goede dagelijkse deur-tot-deur reis: Het zorgen voor een goed functionerend, multimodaal Daily Urban System van de MRA met aandacht voor reistijd, betrouwbaarheid en beleving, met een goede aansluiting van Noord-Holland Noord op de MRA, mede om een mogelijke overloop van de woningbouwopgave naar Noord-Holland Noord te faciliteren.

Lopen en fietsen: Het inzetten op vormen van actieve mobiliteit (lopen en fietsen) om gezond gedrag

De ketenreis: Het mogelijk en aantrekkelijk maken van ketenreizen binnen een multimodaal mobili-

te stimuleren. teitsnetwerk om enerzijds stedelijke gebieden goed bereikbaar te houden en anderzijds het bereik van hoogwaardige ov-lijnen te vergroten. 

Veilig en toegankelijk reizen: Het zorgen voor een aantrekkelijk, veilig en voor iedereen toegankelijk mobiliteitsnetwerk, zowel door de inrichting van de infrastructuurnetwerken als ook door het beïnvloeden van het gedrag van verkeersdeelnemers.

Voorkomen van negatieve effecten van mobiliteit: Het voorkomen en verhelpen van negatieve effec-

Het realiseren van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen: Het coördineren van een energie-

ten van (de groei van) mobiliteit op leefbaarheid, gezondheid, landschap, biodiversiteit en klimaat. infrastructuur en het realiseren van laadinfrastructuur die de verduurzaming van vervoermiddelen mogelijk maakt. Gebruiksvriendelijk en toegankelijk. 

Duurzame aanleg en beheer infrastructuur: Door werk met werk te maken, circulaire inkoop en gebruik van duurzame en gebiedseigen grondstoffen kunnen we energie- en klimaatneutraal bouwen en onderhouden.

Kosten besparing en efficiëntie op structurele lasten en dekking voor nieuwe ambities.

Doorwerking plangebied Relevant voor de centrumvisie voor Opmeer-Spanbroek is het doel van de provincie om een aantrekkelijk, vraaggericht woningaanbod te realiseren op bereikbare en leefbare locaties. Van belang is dat wordt benoemd dat de leefbaarheid in kleine kernen hier niet door onder druk moet komen te staan door een stijging

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

12

van de verkeersdruk. Aandacht moet gaan naar het behoud/verbeteren van de bereikbaarheid van het centrum: van regionaal niveau tot korte afstanden te voet of met de fiets. Specifieke doelen van de provincie gaan in op de toegankelijkheid van het openbaar vervoer en de laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Het toekomstige mobiliteitsnetwerk in de provincie moet toegankelijk, compleet, actief, aantrekkelijk en duurzaam/klimaatneutraal zijn. 2.3.5

Perspectief Fiets (2018)

Op 10/12/2018 is het Perspectief Fiets vastgesteld door de provincie Noord-Holland, waarin de provincie uiteenzet wat haar rol is op het gebied van fiets mobiliteit. Het doel is dat in 2050 de fiets een (nog) belangrijkere rol speelt in de regionale mobiliteit in de provincie. De focus ligt op een fijnmazig, compleet, herkenbaar en comfortabel netwerk van fietsroutes en stallingen. In dit netwerk zijn overstappunten op het openbaar vervoer opgenomen en de verschillende vormen van mobiliteit sluiten goed bij elkaar aan. Gesteld wordt dat de fiets belangrijk is voor het leefbaar en bereikbaar houden van zowel stedelijke als landelijke gebieden. Het verbeteren van de kwaliteit van het netwerk is goed voor het kleinschalige toerisme en het stimuleren van bedrijven in het buitengebied. Deze visie wordt vertaald naar de volgende opgaves: 1. Veilige provinciale fietsinfrastructuur voor iedereen; 2. Oplossen knelpunten in het fietsnetwerk; 3. Samen met de regio een netwerk van doorfietsroutes realiseren; 4. Versterken van de ketenreis met de fiets; 5. Benut de kansen van de deelfiets; 6. Verbeteren verkeersveiligheid en bereikbaarheid door gedragsverandering; 7. Stimuleer fietstoerisme; 8. Smart mobility, innovatie en onderzoek. Voor de regio West-Friesland wordt gesteld dat de fiets een andere rol speelt dan in de meer verstedelijkte gebieden van Noord-Holland.

Binnen dorpen is het winkelverkeer een belangrijk aspect van fietsmobiliteit. Een ander belangrijk aspect zijn regionale verplaatsingen, door de centralisatie van onderwijs en andere voorzieningen. In de regio bestaat de lintbebouwing voornamelijk in oost-westrichting. De verbindingen in noord-zuidrichting zijn minder goed ontwikkeld. Op het gebied van verkeersveiligheid en leefbaarheid is er ruimte voor verbeteren in de linten. Doorwerking plangebied Relevant uit het Perspectief Fiets voor de centrumvisie Opmeer-Spanbroek zijn de kansen die een focus op fietsmobiliteit kan brengen voor de leefbaarheid en bereikbaarheid. Ook biedt het economische kansen op het gebied van toerisme. Daarbij is het belangrijk om te focussen op de verkeersveiligheid van de fietspaden zowel in als richting het centrum. 2.3.6

Actieagenda Actieve Mobiliteit 2022 – 2027 (2022)

In de actieagenda Actieve Mobiliteit (vastgesteld 18/03/2022) wordt de visie, zoals geformuleerd in het Perspectief Fiets (2018), uitgebreid naar meer actieve mobiliteitsvormen dan de fiets en vertaald naar de uitvoering. Actieve vormen van mobiliteit zijn o.a. de Elektrische-/bak-/vrachtfiets, lopen of steppen. Deze vormen zijn duurzaam, goed voor de luchtkwaliteit, gezond en zijn goed te combineren met het bouwen in de steeds schaarster wordende ruimte. Relevante acties uit de Actieagenda worden onderdeel van ruimtelijke plannen en regionale samenwerkingsagenda’s op het gebied van mobiliteit, die samen met de regio’s worden ontwikkeld. De provincie zet zich in op: 1. Een groei naar 75 procent actieve verplaatsingen op afstanden tot 7,5 kilometer in 2027.

Centrum Opmeer-Spanbroek 2023

13

2. Een groei naar 25 procent actieve verplaatsingen op afstanden van 7,5 tot 15 kilometer in 2027. Hiervoor zijn acht actielijnen opgesteld (in volgorde van prioriteit): 1. Doorfietsroutes: regionale netwerken van doorfietsroutes verbeteren en nieuwe doorfietsroutes realiseren; 2. Provinciale infrastructuur: verbeteren van voetgangers- en fietsinfrastructuur op provinciaal areaal; 3. Data op orde: data(voorzieningen) in de beleidscyclus voor actieve mobiliteit professionaliseren; 4. Overige netwerken: verbeteren van overige regionale en lokale netwerken voor voetgangers en fietsers; 5. Ketenreis: versterken van de positie van actieve vormen van mobiliteit binnen de ketenreis; 6. Stimulering gebruik: stimuleren van het gebruik van actieve mobiliteit door middel van gedragsbeïnvloeding; 7. Kennis en innovatie: innovatieve toepassingen ontwikkelen en kennis over actieve mobiliteit vergroten en uitwisselen; 8. Recreatieve netwerken: versterken van netwerken van recreatieve wandel- en fietsroutes in de provincie. Doorwerking plangebied Relevant uit de Actieagenda Actieve Mobiliteit voor de centrumvisie van Opmeer-Spanbroek is de focus op het verbeteren van lokale netwerken voor voetgangers en fietsers. Dit is gerelateerd aan het stimuleren van actieve vormen van mobiliteit in de ketenreis. 2.3.7

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=6c639361-d7ea-4fc9-8eab-b63430f1c2a3