20220217_09d_Bijlage 2 Toelichting en regels Bestemmingsplan Bedrijventerrein De Veken 4.pdf
Tekst van het document
CHW-plan / bestemmingsplan Bedrijventerrein De Veken 4 Gemeente Opmeer Ontwerp ter vaststelling
CHW-plan / bestemmingsplan Bedrijventerrein De Veken 4 Gemeente Opmeer Ontwerp ter vaststelling
Rapportnummer:
P02891_6
IMRO-identificatienummer:
NL.IMRO.0432.BPVeken4-ON01
Datum:
14 december 2021
Opdrachtgever:
Gemeente Opmeer
Projectteam BRO:
PZu, JvdA, RMa
Concept:
september 2020
Voorontwerp:
--
Ontwerp:
augustus 2021, december 2021
Vaststelling:
pm
Bron foto kaft:
BRO
Beknopte inhoud:
--
BRO Vestiging Amsterdam Sarphati Plaza Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam T +31 (0)20 506 19 99 E info@bro.nl
Toelichting
Inhoudsopgave
1
Inhoudsopgave
pagina
1.INLEIDING 1.1 Aanleiding 1.2 Plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 Leeswijzer
3 3 4 4 5
2.PLANBESCHRIJVING 2.1 Huidige situatie 2.2 Toekomstige situatie
6 6 6
3.BELEIDSKADER 3.1 Rijksbeleid
13 13
3.1.1 Omgevingsvisie Novi 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) 3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking 3.2 Provinciaal beleid
13 14 14 19
3.2.1 Omgevingsvisie NH2050 3.2.2 Omgevingsverordening 3.2.3 Pact van West-Friesland 3.2.4 Regionaal Convenant Werklocaties West-Friesland 3.2.5 Structuurschets West-Friesland: een dijk van een regio 3.3 Gemeentelijk beleid
19 20 23 24 24 24
3.3.1 Structuurvisie Opmeer 2025 3.3.2 Welstandsnota Opmeer 3.3.3 Groenbeleidsplan 2018-2021 3.3.4 Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan ‘’Opmeer Goed op Weg’’ 2020-2027
4.OMGEVINGSASPECTEN 4.1 Verkeer en parkeren 4.2 Bedrijven en milieuzonering (o.a. geluid) 4.3 Luchtkwaliteit 4.4 Externe veiligheid 4.5 Ecologie 4.6 Bodem 4.7 Water 4.8 Archeologie 4.9 Cultuurhistorie 4.10 Toetsing Besluit m.e.r. / vormvrije m.e.r.-beoordeling 4.11 Kabels, leidingen en zoneringen
Inhoudsopgave
24 25 25 26
27 27 28 29 29 31 33 35 37 38 39 40
1
5.JURIDISCHE PLANOPZET 5.1 Inleiding 5.2 Crisis- en herstelwet 5.3 Bestemmingen
41 41 42 42
6.UITVOERBAARHEID 6.1 Economische uitvoerbaarheid
46 46
6.1.1 Financieel economische haalbaarheid 6.1.2 Kostenverhaal 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid
46 46 47
6.2.1 Vooroverleg 6.2.2 Inspraak 6.2.3 Vaststellingsprocedure
47 47 47
SEPARATE BIJLAGEN Bijlage 1: Strategische notitie Bijlage 2: Ladderonderbouwing Bijlage 3: Externe veiligheid Bijlage 4: Quickscan flora en fauna Bijlage 5: Watertoets Bijlage 6: Verkeer en parkeren Bijlage 7: Luchtkwaliteitsonderzoek Bijlage 8: Verkennend bodemonderzoek Bijlage 9: Rapport bedrijven en milieuzonering Bijlage 10: Stikstofdepositieonderzoek Bijlage 11: Overzicht vooroverlegreacties Bijlage 12: Inspraakreacties Bijlage 13: Landschapsinpassingsplan
Inhoudsopgave
2
1.
INLEIDING 1.1 Aanleiding De gemeente Opmeer heeft het plan om het bedrijventerrein De Veken in zuidelijke richting uit te breiden. Deze ontwikkeling past binnen de afspraken van het Regionaal Convenant Werklocaties West-Friesland (2018) en binnen de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050. De ontwikkeling van de eerste fase betreft 5,2 ha uitgeefbare grond (netto). Bruto gaat het om ca. 8 ha. terrein dat voor deze eerste fase van de totale ontwikkeling benodigd is. Jaren geleden is reeds een bestemmingsplan opgesteld voor dit gebied dat destijds als voorontwerp ter visie heeft gelegen. Daarna is het plantraject stil komen te liggen vanwege de economische crisis en het daarmee verband houdend restrictieve beleid van de provincie Noord-Holland inzake bedrijfsterreinontwikkeling binnen de provincie. Juni 2018 is het Regionaal Convenant werklocaties Westfriesland ondertekend, waarmee de Veken 4 opnieuw op de agenda is geplaatst om tot ontwikkeling te brengen. Er heeft regionale afstemming plaatsgevonden waardoor de totale planvoorraad is beperkt tot een aanbod waarvoor daadwerkelijk (directe) vraag bestaat. De verdeling van de terreinen is gebaseerd op het rapport ‘Ondernemend West-Friesland, vervolg behoefteraming werklocaties’ van De Bont voor Ruimte/Urhahn/Bureau Buiten d.d.
juli 2014 en het advies Regionale Uitvoeringsstrategie, Bedrijventerreinvisie WestFriesland van Urhahn/Tenman, mei 2015. In januari 2021 is door GS van Noord-Holland de rapportage Behoefteraming Werklocaties vastgesteld. Dit onderzoek, dat door Stec is uitgevoerd, vormt de basis voor de verdere uitbreiding van bedrijventereinen in West-Friesland. Uit de behoefteraming werklocaties Noord-Holland-Noord blijkt dat er genoeg ruimtevraag zal zijn om De Veken 4 (1e fase) te ontwikkelen. De doelgroep-bedrijven voor de Veken 4 zijn overwegend (boven)regionaal georiënteerd; hun klanten, leveranciers en ook veelal werknemers komen vanuit de hele regio (en deels daarbuiten). In principe zouden andere bedrijventerreinen in de regio dus ook geschikte vestigingsplaatsen voor deze bedrijven kunnen zijn. Vanwege de geprognosticeerde omvang van de regionale ruimtevraag ten opzichte van het aanbod in de regio, is het verantwoord om De Veken 4 (1e fase) te ontwikkelen.Op basis van de actuele vraag is onderhavig bestemmingsplan opgesteld, met een doorkijk naar de totale ontwikkeling. In de Omgevingsverordening NH2020 is bepaald dat gemeenten per regio afspraken maken over de ontwikkeling van bedrijventerreinen en kantoorlocaties. Deze afspraken moeten zijn gebaseerd op een vastgestelde provinciale behoefteraming. De behoefteraming is afgestemd met de drie regio's in Noord-Holland Noord.
Als eerste stap naar het bestemmingsplan is een Nota van Uitgangspunten (NvU) opgesteld, dat de basis vormt voor dit bestemmingsplan. De NvU omvat de hoofdlijnen voor deze ontwikkeling. Daarin is o.a. aangegeven dat voor de totale ontwikkeling de Crisis- en herstelwetprocedure wordt gevolgd, waarbij de motivatie voor de eerste fase is geborgd, inclusief de noodzakelijke milieuonderzoeken, en voor de vervolgfasen slechts een reservering voor de toekomstige bedrijfsuitbreiding is aangegeven, waar strikt genomen nog geen milieutechnische verantwoording voor hoeft te worden opgesteld. Evenwel is dit voor sommige onderdelen toch al gebeurd, om daarmee zekerheid te krijgen over de haalbaarheid van de totale ontwikkeling, en om te kunnen voorsorteren op vervolgfasen. De uitvoering van deze vervolgfasen volgt pas na regionale afstemming en zal juridisch worden verankerd door het
Hoofdstuk 1
3
opstellen van een wijzigingsplan (indien nog sprake is van het regime van de Wro) dan wel een aanpassing van het Omgevingsplan (indien de Omgevingswet van kracht is).
1.2 Plangebied Bedrijventerrein De Veken 4 vormt de derde uitbreiding van het bedrijventerrein De Veken, dat geheel gelegen is ten noorden van de A.C. de Graafweg. De voorgenomen ontwikkeling vindt plaats net ten noorden van de nieuwe woonuitbreiding Heerenweide . In figuur 1.1 is de ligging van het plangebied in de omgeving weergegeven. Het te ontwikkelen plangebied ligt ten noordoosten van de kern Spanbroek in de gemeente Opmeer. De noordoostelijke begrenzing van het plangebied wordt gevormd door het buitengebied van Opmeer en Medemblik. Enkele agrarische percelen vormen aldaar de grens. De zuidelijke grens wordt bepaald door de A.C. de Graafweg (N241) en agrarische percelen. Het recreatiepark West-Friesland vormt tenslotte de noordwestelijke begrenzing.
Figuur 1.1: Ligging en globale begrenzing plangebied (in rood de eerste fase)
1.3 Vigerend bestemmingsplan Ter plaatse van het plangebied vigeert het bestemmingsplan ‘Buitengebied Opmeer’ (vastgesteld 8 december 1987, goedgekeurd GS 5 juli 1988). Dit deel van het buitengebied is destijds niet herzien bij de grootschalige herziening van alle buitengebiedplannen voor de gemeente Opmeer, aangezien er toen al van uit is gegaan dat er een bedrijvenlocatie zal worden gerealiseerd en een herziening niet opportuun is. De beoogde bedrijvenbestemming met de daarbij behorende bouwmogelijkheden en voorzieningen kan niet gerealiseerd worden binnen de vigerende bestemming. Om deze redenen is een bestemmingsplanherziening noodzakelijk. Onderhavig bestemmingsplan maakt het mogelijk om het gewenste bedrijventerrein te realiseren en geeft de nieuwe kaders aan het plangebied.
Hoofdstuk 1
4
1.4 Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk volgt hoofdstuk 2 waarin een beschrijving van het plan is opgenomen. De daaropvolgende hoofdstukken vormen de verantwoording van de ontwikkeling die dit bestemmingsplan mogelijk maakt. In hoofdstuk 3 wordt het Rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid beschreven. In hoofdstuk 4 wordt inzicht gegeven in diverse planologische aspecten die van belang zijn voor het voorliggende bestemmingsplan. In hoofdstuk 5 is de juridische toelichting op de planopzet gegeven. In het laatste hoofdstuk komt de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde.
Figuur 1.2: Mogelijk verkavelingsplan De Veken 4
Hoofdstuk 1
5
2.
PLANBESCHRIJVING 2.1 Huidige situatie Het plangebied is conform het geldende bestemmingsplan in de huidige situatie bestemd voor agrarische functies en water. Er is geen sprake van opstallen op het terrein.
2.2 Toekomstige situatie Het bedrijventerrein De Veken 4 wordt gefaseerd ontwikkeld. De eerste fase wordt thans met een bedrijfsfunctie bestemd, waarbij rekening wordt gehouden met een mogelijke toekomstige doorontwikkeling. De oostwest-oriëntatie van de huidige zichtbare landschappelijke structuren zijn een aanleiding voor het specifiek vormgeven van het bedrijventerrein. De richtingen uit de onderliggende kavellijnen zijn sturend voor de stedenbouwkundige opzet. Voor meer informatie over deze structuur en de technische opzet verwijzen we naar het separate landschappelijk inpassingsplan (zie bijlage). Er wordt een brede blauw/groene zone van circa 50 meter breedte vrijgehouden ten zuiden van het recreatiepark West-Friesland. Deze maat komt voort uit de milieucontour rondom het toekomstige bedrijventerrein. De zuidwestzijde van de rand van het gebied is representatief ingericht. De zuidzijde heeft een ideale locatie voor bedrijven om zich te profileren langs de belangrijke verkeersader N241. De oostzijde vormt de scheidslijn met de toekomstige uitbreiding. Inbedding in het landschap is hier (nog) niet aan de orde, hier wordt een toegangsweg voorzien. Hiermee sluit deze eerste fase goed aan op de bestaande structuur en uitstraling van het aangrenzende (toekomstige) bedrijventerrein.
De hoofdgebouwen op de in de randen gelegen kavels dienen naar buiten toe georiënteerd te zijn en dienen voldoende afstand te hebben van elkaar. De kavels direct aan de noordzijde van de aansluiting aan de provinciale weg hebben bij voorkeur een bijzondere architectuur en fungeren als blikvanger voor het terrein. De grootschalige kavels aan de binnenzijde van het terrein zijn volledig flexibel in te delen, waarbij wel rekening dient te worden gehouden met de afwatering van het terrein en de beoogde te behouden watergangen. Hierdoor biedt dit kansen voor de realisatie van (grootschalige) opslagplaatsen, productiehallen etc. Aan de ‘binnenzijde’ van het gebied wordt de hoofstructuur gekenmerkt door een begeleiding van de wegen met een bomenlaan en een breed openbaar (groen/blauw)profiel. Naast een duidelijke begeleiding geven deze structuren een rustige achtergrond aan de voorgelegen representatieve rand. De uitstraling van de bebouwing aan de ‘binnenzijde’ is minder relevant.
Hoofdstuk 2
6
Figuur 2.1: De Veken 4 – mogelijke verkaveling fase 1
Infrastructuur, verkeer en parkeren Het bedrijventerrein de Veken 4 zal primair vanaf de A.C. de Graafweg worden ontsloten, via de bestaande aansluiting . Ook zal er nader onderzocht worden of het mogelijk is om de Veken 4 in de toekomst te koppelen aan de Veken 1 t/m 3 middels een doorsteek aan de noordkant van het terrein over de Opmeerderweg. Eventueel kan deze verbinding in de toekomst worden doorgetrokken in noordelijke richting naar Hoogwoud, om hiermee een alternatief te vormen voor de bestaande ontsluiting via de Middelweg-Herenweg (zie afbeelding 1.2). Daarmee wordt de Veken één terrein en kan calamiteiten-verkeer voor de Veken 4 geregeld worden. Een alternatief is alleen een calamiteitenroute en een langzaamverkeersroute vanaf de Veken 4 naar de Opmeerderweg te maken, zonder een doorkoppeling voor vrachtverkeer naar de Veken 1 t/m 3. Daarnaast zal in het stedenbouwkundig ontwerp aandacht zijn voor routes voor fietsers en wandelaars. Ten behoeve van het langzaam verkeer is het gebied doorsneden door een recreatieve route welke door de groenstroken en langs de waterpartijen loopt. Deze recreatieve route biedt de mogelijkheid tot het maken van een ‘ommetje’ voor de toekomstige werknemers van de diverse bedrijven. De interne ontsluitingswegen zijn doelmatig ingericht en volledig bestemd ten behoeve van (vracht- en personen)verkeer.
Er wordt een beeld gecreeerd waarbij het parkeren op eigen terrein wordt gesitueerd, bij voorkeur in de vorm van geconcentreerde ‘parkeerkoffers’ of parkeerhoven, voorzien van waterdoorlatende bestratingen. Beeldkwaliteitsaspecten bebouwing Het bedrijventerrein de Veken 4 wordt zodanig ontworpen dat er representatieve zones zijn en zones waar de beeldkwaliteit een minder grote rol speelt. Omdat deze richtlijnen vooraf vastliggen hebben
Hoofdstuk 2
7
potentiële kopers de keuze tussen een representatieve plek met veel regels en een minder prominente plek met meer vrijheid. Sommige beeldbepalende aspecten zoals bouwhoogte, rooilijnen, bebouwingspercentages worden in onderhavig bestemmingsplan vastgelegd. De beeldkwaliteitsaspecten zijn vastgelegd in het Beeldkwaliteitskader bedrijventerrein De Veken 4, dat als beleidsregel is gekoppeld aan de regels voor de bestemming Bedrijf. Hieronder volgt een korte samenvatting van de meest bepalende regels, zoals deze zijn vertaald in de verbeelding en regels van dit bestemmingsplan, dan wel in het Beeldkwaliteitskader zijn uitgewerkt als voorwaarden voor uitgifte. De volgende aspecten zijn van belang: Rooilijnen: continuïteit van de rooilijnen geeft een rustig straatbeeld, ondanks het feit dat de gebouwen op zichzelf sterk van elkaar kunnen verschillen. Met name langs de randen en aan de doorgaande wegen is dit een vereiste. In de niet doorgaande wegen kan de rooilijn enigszins verspringen. Vormgeving en detaillering: de bedrijven langs de randen bepalen het beeld van Opmeer. Het is dan ook belangrijk dat bij het ontwerp van deze gebouwen veel aandacht wordt besteed aan de vormgeving en detaillering. De gebouwen moeten zich richten naar de A.C. de Graafweg en het open landschap.
De gevels zijn representatief en transparant, door een stijlvolle, terughoudende vormgeving blijft het totaalbeeld rustig. Ook de minder zichtbare gebouwen worden op een zorgvuldige manier vormgegeven. De aandacht voor het ontwerp verdient zich terug door een hoge beeldkwaliteit zonder dat dit extra kosten met zich mee hoeft te brengen. Materiaal- en kleurgebruik: het bedrijventerrein de Veken 4 is van veraf zichtbaar. Het is hoe dan ook een duidelijk zichtbaar element in het landschap. Om het terrein toch zoveel mogelijk aan te laten sluiten met het open landschap lijkt het voor de hand te liggen geen felle, opvallende kleuren toe te passen maar daarentegen een rustig kleurenpalet te kiezen. Korrelgrootte: de overgang naar het open landschap wordt genuanceerd door de gebouwen langs de randen in kleinere eenheden te bouwen, met ruimte daartussen. Hiermee wordt de overgang naar het landschap vriendelijker. Erfafscheidingen en open opslag: er zullen voor de verschillende deelgebieden verschillende eisen gelden met betrekking tot hekken e.d. Langs de openbare weg en de andere representatieve randen zullen hekken voor de voorgevelrooilijn niet zijn toegestaan. Open opslag kan een terrein een zeer rommelige uitstraling geven en is in principe alleen toegestaan buiten het zicht vanaf de openbare weg.
Reclame en bewegwijzering: de bedrijven zullen zichzelf willen presenteren naar hun bezoekers. Dit dient te worden gereguleerd. Hierdoor ontstaat ook in dit opzicht een eenduidig beeld en is ook ’s nachts het bedrijventerrein aantrekkelijk. Het verdient de voorkeur dat er voor het terrein één duidelijk bewegwijzeringsysteem wordt gekozen. Beeldkwaliteitsaspecten openbare ruimte De openbare ruimte bepaalt voor een belangrijk deel de beleving van een werkgebied. Bij het ontwerp van de Veken 4 zal ingezet worden op een doelmatige maar hoogwaardige uitstraling met de openbare ruimte als bindend element. Er zal zoveel mogelijk gezocht worden naar duurzame en veilige oplossingen, bijvoorbeeld door het oppervlak aan verharding zoveel mogelijk te beperken. Uitgangspunt is dat al het parkeren en laden en lossen op eigen terrein wordt opgelost. De overgang openbaar-privé is van belang voor de beleving van de openbare ruimte. Straatprofielen worden aan de hand van het kabels en leidingenverloop en conform de CROW vormgeven. Tenslotte zal er bijzonder aandacht zijn voor het gebied gelegen tussen het toekomstige bedrijventerrein en het aanwezige recreatiepark. Deze strook bevat een belangrijk deel van de noodzakelijke waterberging
Hoofdstuk 2
8
maar zal daarnaast een attractieve afscheiding moeten zijn tussen de twee functioneel gescheiden functies. De beeld- en inrichtingskwaliteit van dit gebied dient invulling te geven aan een aantrekkelijke zone voor recreatief gebruik voor beide gebruikers. De toegankelijkheid dient daartoe te worden geoptimaliseerd. Openbaar groen Groen wordt over het algemeen ervaren als een extra kwaliteit in de leefomgeving en zal ook in De Veken 4 veelvuldig worden toegepast. De doelstelling is dat het groen het ontwerp zoveel mogelijk ondersteunt en versterkt. Dit wordt bijvoorbeeld bereikt door de belangrijkste wegen te begeleiden door straatbomen en het toepassen groene randen aan het terrein. De boomkeuze sluit aan op de vegetatie van de omgeving en het toepassen van riet en andere waterplanten past in een waterrijk polderlandschap. Het openbaar groen grenst bij voorkeur aan de openbare weg en niet direct aan de kavels. De afdeling Groen van de gemeente Opmeer heeft een bomenbeleidsplan opgesteld. Daarin wordt o.a. gesteld dat de bomen in een plan meerdere functies kunnen vervullen. Bijvoorbeeld het versterken van de oriëntatie en herkenning, het verbeteren van de verkeersveiligheid, bijvoorbeeld door de snelheid remmende werking van bomen, kwaliteit van de openbare ruimte en de relatie met de omgeving vergroten.
Er wordt gesteld dat hoe meer functies er aan de bomen wordt toegekend, hoe hoger de toekomstverwachting van de bomen is. In de uitwerkingsfase zal hiermee rekening worden gehouden. De gemeente onderscheidt in haar bomenbeleidsplan bovendien een drietal sferen: een historische sfeer, een cultuurlijke sfeer en een landschappelijke sfeer. Voor dit plan is de cultuurlijke sfeer van toepassing, In het bomenbeleidsplan worden een aantal aspecten met betrekking tot boomaanplant nader omschreven. Het gaat hierbij met name om de soortkeuze, de aard van plantvakken, de grootte en onderlinge afstand van laanbeplanting. Ook wordt ingegaan op de rol die bomen kunnen innemen op grotere, groene ruimtes. Met betrekking tot het onderhoud wordt gesteld dat uitgegaan kan worden van een matig intensief beheer. Naast het openbaar groen zal er ook aandacht worden besteed aan het groen op de eigen terreinen. In het beeldkwaliteitsplan voor de bebouwing en de inrichting eigen terrein zal dit terugkomen, bijvoorbeeld door op bepaalde delen van het terrein groene erf afscheidingen voor te schrijven of groen als inrichtingselement te stimuleren. Voor de groenstroken naast wegen- en watertaluds wordt een ruime maat aangehouden. Daarnaast wordt uitgegaan van een minimale verhouding van 1:5 voor een talud.
Tenslotte is er een duidelijke link tussen de aanleg en instandhouding van groen en water in het kader van de klimaatadaptatie. In de volgende paragraaf wordt hieraan aandacht besteed. Duurzaamheid en werklandschappen Duurzaamheid is een steeds belangrijker wordend thema bij de aanleg van nieuwe woon- en werkgebieden en is ook in de Veken 4 integraal in het ontwerp verwerkt. Op het gebied van duurzaamheid volgt Opmeer de (actuele) landelijke ontwikkelingen, zoals aangegeven in het Coalitieaccoord. Duurzame innovatieve ontwikkelingen en initiatieven kunnen rekenen op een faciliterende houding van de gemeente, maar de gemeente is daar ook sturend in, door het Kwaliteitskader Duurzaamheid vast te stellen. Plannen worden daaraan getoetst en via een puntenbeoordeling wordt bezien of in voldoende mate aan de duurzaamheidsambities van de gemeente wordt voldaan. Duurzaamheid speelt zowel in het stedenbouwkundig ontwerp als op gebouwniveau een belangrijke rol. Daarnaast is het van belang om te zorgen dat een terrein in de loop van de tijd zijn kwaliteit behoudt en dat verloedering wordt tegengegaan en te streven naar een cyclisch proces. De volgende duurzaamheidsaspecten zijn in het ontwerp voor het bestemmingsplan
Hoofdstuk 2
9
waar mogelijk meegenomen, verdeeld over inrichtings-/verkavelingsniveau en kavel-/gebouwniveau. Waar het specifieke onderdelen zijn wordt verwezen naar het separate Kwaliteitskader Duurzaamheid. Inrichtings-/verkavelingsniveau: Intensief, meervoudig ruimtegebruik: door de kavels efficiënt in te richten wordt het uitgeefbaar terrein zo goed mogelijk benut. Voorbeelden van intensief ruimtegebruik zijn dubbel grondgebruik, schakelen van bedrijfspanden, het toepassen van bedrijfsverzamelgebouwen en collectieve parkeeroplossingen of ‘shared courts’. Ook kan gedacht worden aan tijdelijke functies op nog niet gebruikt bedrijfsterrein. Naast de benodigde toevoeging van open water (zie ook de waterparagraaf) zal in het ontwerp van het bedrijventerrein de Veken 4 gekozen worden voor duurzame oplossingen op het gebied van water. Gezien de structuur van de grond en het grondwaterpeil is maximale infiltratie van regenwater, waardoor water direct in het gebied wordt opgevangen, niet mogelijk. Wel zal er gekeken worden in hoeverre er een grijswatersysteem, kan worden ontwikkeld, eventueel gekoppeld aan het woongebied Heerenweide. De leefbaarheid is een belangrijk aspect als het gaat om duurzame ontwikkelingen. Een bedrijventerrein is idealiter onderdeel van de leefomgeving met goede, veilige fietsroutes en eventueel een horecavoorziening of een andere publieksaantrekkende functie.
Ook is er in het gebied ruimte voor flora en fauna. Gemeenschappelijke voorzieningen op het gebied van energie, afval en reststoffen verhogen de duurzaamheid van een bedrijventerrein. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen in hoeverre dit soort gemeenschappelijke voorzieningen, met energie- en ruimtebesparing tot gevolg, mogelijk zijn op de Veken 4. In de Regionale Energie Strategie (RES) worden de warmtebronnen en netwerken die regionaal beschikbaar zijn in beeld gebracht. Inmiddels is helder hoe de opgave voor elektriciteit wordt verdeeld in Nederland, ook in Opmeer. Er is een eerste indicatie van de hoeveelheid warmtebronnen en de ligging daarvan in relatie tot de warmtebehoefte in de gebouwde omgeving. De gezamenlijke gemeenteraden stellen per samenwerkende regio in het kader van de RES een ‘transitievisie warmte’ vast met een tijdpad voor het ontwikkelen van alternatieve energievoorziening en het geleidelijk afschaffen van aardgas. Deze transitievisie moet eind 2021 klaar zijn. Op kavel-/gebouwniveau worden de volgende duurzaamheidsmaatregelen beoogd (voor meer aanbevelingen verwijzen we naar het Kwaliteitskader Duurzaamheid): Ook op kavelniveau of in bedrijvenclusters kan energie bespaard worden, bijvoorbeeld door het toepassen van warmtepompen. Sowieso is sprake van een gasloze ontwikkeling van bedrijvigheid op het terrein.
Op gebouwniveau geldt daarnaast het nationaal pakket Duurzaam Bouwen als aanbeveling. Daarbij kan op gebouwniveau worden gekeken naar duurzaamheidstoepassingen als demontabel bouwen, energieneutraal bouwen, zonnepanelen op daken en het toepassen van groene daken/muren. Er wordt een duurzaamheidscoach aangesteld die bedrijven specifiek gaat adviseren op kavelniveau om te investeren in duurzame oplossingen. Elke bedrijf kent zijn eigen behoeftes en de duurzaamheidscoach kan daarop inspelen. Daarbij wordt gekeken naar waterhuishouding, circulariteit, energiehuishouding enz.
Hoofdstuk 2
10
Kwaliteitskader duurzaamheid De Veken 4 Er worden kwlitatieve duurzaamheidsvoorwaarden gesteld bij de uitgifte van bedrijfskavels. Gegadigden dienen te voldoen aan de voorwaarden zoals gesteld in het Kwaliteitskader duurzaamheid De Veken 4. Dit Kwaliteitskader is als beleidsregel gekoppeld aan de bestemming Bedrijf. De beleidsregel Kwaliteitskader Duurzaamheid Veken 4 is hét instrument om de door de gemeente Opmeer gewenste inzet voor duurzaamheid voor de Veken 4 flexibel en adequaat te regelen. Voorafgaand aan de aanvraag omgevingsvergunning zal een (ambtelijke) toets worden uitgevoerd op een aan te leveren inrichtingsplan (de niet bebouwde ruimte van een bedrijfskavel inclusief de erfafscheidingen) en een globaal bouwplan (dit mag een bouwplan in de VO-fase zijn, zodat daarna verfijningen en detailleringen kunnen worden aangebracht, mede op basis van onderhavig advies). Het inrichtingsplan samen met het globaal bouwplan zal eerst goedgekeurd moeten worden door de toetsende commissie voordat er een omgevingsvergunning kan worden aangevraagd. De beoordeling van beide plannen vindt plaats in het Kwaliteitsteam De Veken 4, die daarna een oordeel en advies geeft aan de ontwikkelende partij.
Het Kwaliteitsteam De Veken 4 is samengesteld uit verte-genwoordigers vanuit de gemeente (ambtenaren van bouw- en woningtoezicht, milieu, weg- en waterbouw respectievelijk verkeer) en vanuit de CV de Veken. Door het inrichtingsplan centraal te stellen kan er ook gestuurd worden op de inrichting van de openbare ruimte, dus aansluitend op het te verwerven kavel. Ook bij vergunningplichtige verbouwplannen of ingrijpende aanpassingen aan de niet-bebouwde ruimte worden deze eerst voorgelegd aan het Kwaliteitsteam alvorens deze als aanvraag kunnen worden ingediend bij de gemeente. Met deze beleidsregel wordt ingespeeld op het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL), welk besluit onderdeel uitmaakt van het nieuwe stelsel rondom de Omgevingswet. Dit Besluit gaat vooral in op het duurzaam gebruik van daken van gebouwen op bedrijventerreinen. Initiatiefnemers hebben dan zelf een keuze om te kiezen tussen extra zonnepanelen op daken of een groen dak in het kader van klimaatadaptatie. Klimaatadaptatie Zoals aangegeven in het (vorige) Coalitieaccoord (een nieuw Coalitieaccoord is in de maak) wenst de gemeente Opmeer het goede voorbeeld te geven en vervult ze een innovatieve en vooruitstrevende rol in de regio op het gebied van energietransitie en klimaatadaptatie.
Klimaatadaptatie is een vast onderdeel van de omgevingsplanologie, waarbij aandacht is voor de stresstest, wateroverlast en rainproof maatregelen. Bedrijventerreinen zijn voornamelijk kwetsbaar voor hittestress en wateroverlast door hevige buien. Wanneer geen adaptatiemaatregelen genomen worden, zijn de extra kosten door klimaatverandering aanzienlijk. Directe en indirecte wateroverlast alsmede hittestress zorgt voor veel schade. Door hittestress neemt de arbeidsproductiviteit af en stijgen ziekenhuisbezoeken. Droogte zorgt ook voor scheuren in het asfalt en/of andere schades aan de openbare ruimte en aan gebouwen. Maatregelen waaraan kan worden gedacht zijn groene daken, groene gevels, verbreden van sloten, aanleg van wadi’s, waterdoorlatende bestrating, regentonnen, verlagen van groenstroken. Deze maatregelen zorgen niet voor een verlaging van de omgevingstemperatuur, dit kan wel door bomen te planten die schaduw creëren. Groene daken en gevels zorgen voor verkoeling in het gebouw en helpen niet alleen tegen wateroverlast. Ze zorgen er ook voor dat het bedrijventerrein er aantrekkelijker uit ziet en de biodiversiteit stijgt. Daarnaast kan het de binnenruimte koelen, zodat uiteindelijk koelingskosten afnemen. Wadi’s zijn het meest kosteffectief, ze zijn niet duur in aanleg en bergen regenwater goed.
Deze en andere maatregelen zijn eveneens geborgd in het Kwaliteitskader duurzaamheid.
Hoofdstuk 2
11
Geconcludeerd kan worden dat het klimaatbestendig maken van het bedrijventerrein geen onmogelijke opgave is. De schades zonder klimaat adaptieve maatregelen zijn vrijwel even hoog als de aanlegkosten van de maatregelen. Daarnaast levert het een groener en aantrekkelijker bedrijventerrein op. Binnen het bestemmingsplan De Veken 4 worden de mogelijkheden van klimaatbestendig ontwikkelen mogelijk gemaakt en via het Kwaliteitskader duurzaamheid verplicht gesteld.
Hoofdstuk 2
12
3.
BELEIDSKADER In dit hoofdstuk wordt het beleidskader dat relevant is voor het plan toegelicht en wordt het plan hieraan getoetst. Er is sprake van een doorwerking van beleid dat is vastgesteld op verschillende niveaus van bestuur.
3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Omgevingsvisie Novi In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die nu gepland staat voor 1 juli 2022, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie zoals die is vastgelegd in art. 3.1 lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft dit document de status van structuurvisie in de zin van art. 2.3 Wro. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.
Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio’s; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzes. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteren van verschillende belangen en opgaven: 1. combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. afwentelen wordt voorkomen. De nationale overheid richt zijn in de NOVI zich op 21 verschillende nationale belangen: 1. Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; 2. realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; 3. waarborgen en versterken van grensoverschrijdende en internationale relaties; 4. waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving;
Hoofdstuk 3
13
5. zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften; 6. waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem; 7. in stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit; 8. waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving; 9. zorg dragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten; 10. beperken van klimaatverandering; 11. realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO₂-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur; 12. waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen; 13. realiseren van een toekomstbestendige, circulaire economie; 14. waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit); 15. waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater; 16. waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat; 17. realiseren en behouden van een kwalitatief hoogwaardige digitale connectiviteit; 18. ontwikkelen van een duurzame voedsel- en agroproductie; 19. behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteitenvan (inter)nationaal belang; 20. verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit; 21.
ontwikkelen van een duurzame visserij. Doorwerking plangebied Onderhavig plangebied bevindt zich niet in de nationale hoofdstructuur en omvat geen ontwikkelingen van Rijksbelang. Daarnaast worden in de Novi geen specifieke uitspraken gedaan met betrekking tot het voorliggende plangebied. Gelet op de aard en de geringe omvang van het plan zijn er geen Rijksbelangen in het geding. In paragraaf 3.1.3 wordt ingegaan op de Ladder voor duurzame verstedelijking. 3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Structuur- en omgevingsvisies hebben geen bindende werking voor andere overheden dan de overheid die de visie heeft vastgesteld. De nationale belangen uit de Novi die juridische borging vragen, zijn geborgd in het Barro. Het Barro is gericht op doorwerking van nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen en zorgt voor sturing en helderheid van deze belangen vooraf. Doorwerking plangebied De voorgenomen ontwikkeling speelt zich af op lokaal niveau en heeft, gelet op de aard en kleinschalige omvang van de ontwikkeling, geen relatie met het ruimtelijkeordeningsbeleid op nationaal niveau. Geconstateerd kan worden dat het initiatief niet conflicteert met het nationaal ruimtelijk ordeningsbeleid. Het Barro heeft dan ook geen doorwerking binnen dit bestemmingsplan.
3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de Ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit
Hoofdstuk 3
14
dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Uit de jurisprudentie komt naar voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang moet zijn.1 Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden. Hierin is de tekst van de Ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de noodzaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien” (Artikel 3.1.6 lid 2 Bro). Doorwerking plangebied Ter onderbouwing van de realisatie van bedrijventerrein De Veken is het belangrijk om goede grip te krijgen op de economische structuur van de gemeente Opmeer.
Deze structuur kan afgeleid worden uit onder andere de lokale dynamiek op de vestigingsmarkt en door het in kaart brengen van de bedrijvigheid binnen de gemeente en in de regio. Deze aspecten helpen om een beeld te krijgen bij zowel wat voor soort type bedrijven verwacht kunnen worden op bedrijventerrein De Veken 4 als de verwachtte perceelgrootte en terreinen die deze bedrijven nodig zullen hebben voor hun bedrijvigheid. Behoefte aan bedrijventerrein Voor de ontwikkeling van een bedrijventerrein buiten bestaand stedelijk gebied zoals De Veken 4a, moet worden gemotiveerd waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol. Daarom is een confrontatie worden gemaakt tussen de verwachte vraag (o.b.v. regionale ramingen) en de beschikbare bestaande locaties om daaruit de eventuele behoefte naar een nieuw terrein af te leiden. De marktvraag voor het marktgebied van De Veken 4a tot 2030 is herleid uit de ramingen voor WestFriesland. De volgende stappen zijn gevolgd: Stap 1. Uitbreidingsvraag uit ramingen West-Friesland Stap 2. Bandbreedte geraamde uitbreidingsvraag marktgebied De Veken 4a Stap 3.
Reële uitbreidingsvraag marktgebied De Veken 4a tot 2030 De ramingen voor West-Friesland laten zien dat de uitbreidingsvraag in de regio in de periode 20202030 uitkomt op 22 tot 48 ha2. Op basis van het aandeel van het marktgebied van De Veken 4a in het uitgegeven areaal en de historische uitgifte in West-Friesland, wordt de vraag in het marktgebied van De Veken 4a ingeschat op 3,7 - 13,9 ha. Om deze vraag nader te specificeren zijn de volgende overwegingen van belang: Het gemiddelde van de ruime bandbreedte is 8,8 ha. Dit is een middenweg tussen het lage en hoge scenario en de twee rekenmethoden (uitgegeven areaal en historische uitgifte). 1 2
O.a. ABRS 1 juni 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:1503), ABRS 18 februari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:428) en ABRS 24 augustus 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2319). Behoefteraming werklocaties Noord-Holland-Noord (Stec 2020)
Hoofdstuk 3
15
De historische uitgifte in het marktgebied is 10,4 ha tussen 2010-2019. Dit wijst in richting van de bovenste helft van de bandbreedte. De Veken (het 4e grootste bedrijventerrein van West-Friesland) beschikt over endogene ontwikkelkracht. Dit blijkt uit het feit dat in tijden van economische tegenwind, er toch kavels werden uitgegeven op De Veken. Bovendien komt 80-90% van de uitgifte in het marktgebied van De Veken 4a voor rekening van De Veken. De Veken is dus bewezen combinatie (locatie en private ontwikkelkracht) die altijd interesse van bedrijven zal oproepen. Hoewel De Veken 4a nog niet in uitgifte is of uitingen hiertoe heeft gedaan, hebben zich al een aantal ondernemers gemeld om zich potentieel te vestigen. Zij hebben intentie-overeenkomsten getekend die opgeteld 14 tot 16 ha vertegenwoordigen, ruim meer dus dan de 5,2 ha. van De Veken 4a. Kortom, met inachtneming van het feit dat opties onzeker zijn, wijst deze situatie wel op een aanzienlijke behoefte naar bedrijfsruimte op De Veken 4a.
In het onderzoek van Buck wordt een straal van 7 km gehanteerd voor de afbakening van de behoefte. Daarbij moet worden opgemerkt deze benadering enigszins kunstmatig is. Belangstellende bedrijven voor De Veken zijn niet alleen lokale bedrijven, maar ook (boven)regionale bedrijven. Deze (boven)regionale bedrijven kunnen zich in principe ook elders in West-Friesland vestigen. Uit de geregistreerde belangstelling blijkt echter een voorkeur voor vestiging nabij Opmeer, voor een deel vanwege het feit dat deze bedrijven nu al in of rond Opmeer zijn gevestigd en omdat wordt aangeven dat men de verhuisafstand wil beperken. Omdat (een deel van) de belangstellende bedrijven uit Opmeer afkomstig is, zal aandacht worden besteed aan de invulling van vrijkomende ruimte als gevolg van de verplaatsing van de bedrijven naar De Veken 4. Deze vrijkomende ruimte kan voorzien in een deel van de berekende ruimtevraag. De conclusie is dat de verwachte uitbreidingsvraag in het marktgebied voor De Veken 4a voor de periode 2020-2030 wordt ingeschat op ca. 9 ha. Aanvullend hierop spelen de volgende strategische overwegingen: In het licht van lange doorlooptijden van juridisch-planologische procedures is het verstandig om tijdig ruimte te reserveren om situaties te voorkomen waar ‘nee’ moet worden verkocht aan bedrijven die daardoor in een uiterst geval de gemeente/regio verlaten.
Bij de ruimtelijke ontwikkeling van De Veken 4a wordt bij ontwerp en inrichting reeds rekening gehouden met De Veken 4b. Ontwikkeling van De Veken 4b biedt een mogelijkheid om efficiënt met ruimte en aanleg van infrastructuur om te gaan. Doorkijkend naar de lange termijn (2040) is gefaseerde verdere ontwikkeling van De Veken een logische route qua ruimtelijk samenhangende ontwikkeling (concentratie op één terrein). Dit betekent dat stapsgewijs een nieuwe fase van 5 ha zou moeten worden toegevoegd afhankelijk van het marktperspectief. In dat geval is na zo’n 20 jaar 20 ha bedrijventerrein toe-gevoegd op een geconcentreerde, goed ontsloten locatie in Opmeer. Voor verdere achtergronden verwijzen we naar de bijlage Strategische Notitie ontwikkeling bedrijventerrein De Veken 4. Behoefte aan detailhandel Eén van de mogelijke functies die in het ruimtevraagstuk kunnen resulteren voor de uitbreiding van bedrijventerrein De Veken 4 is perifere detailhandel. Het College heeft in haar coalitieakkoord expliciet de wens uitgesproken voor deze functie ruimte te reserveren c.q. bij de planvorming van de Veken 4 de vestiging van detailhandel met groot winkeloppervlak mogelijk te maken op zichtlocaties. Hierbij dient wel te worden onderbouwd of dit mogelijk is in regionaal verband.
Hoofdstuk 3
16
Het provinciaal beleid zet in op het versterken van de detailhandelsstructuur in Noord-Holland. Duurzaam ruimtegebruik, een vitale regionale economie en een aantrekkelijke woon- en leefomgeving staan centraal binnen dit beleid. Deze kaders vormden de basis voor eerdere regionale detailhandelsvisies. De regionale detailhandelsvisie uit 2015 borduurt voort op deze kaders. Conclusies Het regionaal detailhandelsbeleid stelt dat het niet verstandig is om nieuwe PDV-clusters te realiseren. De marktruimte ontbreekt. In het beleid zijn ook de ‘traditionele’ PDV (de zogenaamde ABC-goederen, auto’s boten en caravans) en vestigingen van bouwmarkten (mits passend in behoefte en gelijkmatige spreiding) primair voorzien in de beleidsmatig aangewezen PDV-centra. In het beleidskader wordt ingezet op de versterking van de bestaande (en in het beleid aangewezen) centra, waar met name Hof van Hoorn en de Woon- & Autostraat/Industrieweg in Grootebroek een belangrijke rol spelen. De overige gebieden waar PDV is toegestaan zijn de Factorij in Hoorn en Schepenwijk in Enkhuizen. In het perifere detailhandelsbeleid is de locatie De Veken 4 niet aangewezen als zijnde een (ontwikkel)locatie voor perifere detailhandel. De Veken 4 moet in het detailhandelsbeleid worden gezien als solitaire locatie. Zodoende kan ook het opgenomen toetsingsschema in het regionaal beleid niet worden doorlopen t.b.v.
nieuwe PDV op de Veken 4. Eén van de instrumenten die de regio gebruikt om de bestaande centra te versterken is het beperken van het aantal verspreide winkelmeters. Eerder onderzoek van Bureau Stedelijke Planning heeft uitgewezen dat er per saldo geen markruimte bestaat voor de toevoeging van nieuwe winkelmeters in de regio West-Friesland. Het aantal winkelmeters is in de afgelopen periode weliswaar afgenomen in West-Friesland, maar de leegstand is in diezelfde periode juist gestegen. Dit kan een indicatie zijn dat er nog steeds sprake is van een overaanbod in het aantal winkelmeters. De regio West-Friesland en de gemeente Opmeer in het bijzonder, hebben een relatief ruim detailhandelsaanbod per 1.000 inwoners in vergelijking met het provinciaal en landelijk gemiddelde. Op basis van de bovenstaande punten wordt geconcludeerd dat nieuwe PDV op bedrijventerrein De Veken 4 niet past in de regionale detailhandelsvisie. Tevens is er geen marktruimte voor nieuwe PDV, aldus de regionale detailhandelsvisie. Een uitzondering wordt gemaakt voor een (eventueel te verplaatsen) tuincentrum dat in een van de vervolgfasen van het bedrijventerrein zal worden ingepast, mits dit op dat moment aan de orde is. Internethandel of webwinkels In het voorgaand aangehaalde regionale detailhandelsbeleid, zijn ook de kaders gesteld voor internethandel.
Internethandel heeft meerdere ruimtelijke gezichten. Gewoonlijk worden drie hoofdvormen onderscheiden, te weten: 1. Internetverkoop zonder fysiek consumentencontact. Hierbij beperkt de activiteit zich tot kantoor en opslag, de goederen worden bezorgd of opgestuurd. Dit is eerder een bedrijfsfunctie. Om die reden hoeven deze activiteiten niet exclusief in winkelgebieden te worden gevestigd, maar kan dit ook op bedrijventerreinen, en (onder voorwaarden) als bedrijf aan huis. 2. Internetverkoop met afhaallocatie voor de consument ter plaatse waar de artikelen tevens worden getoond, en eventuele activiteiten plaatsvinden als het demonstreren, kopen, bestellen en ruilen van deze artikelen. Dit kan alleen op locaties waar detailhandel als hoofdactiviteit is toegestaan, met inachtneming van de ter plaatse geldende branchebeperkingen (d.w.z. alleen volumineuze branches op de PDV-locaties).
Hoofdstuk 3
17
3. Internetverkoop met afhaalpunt beperkt tot het afhalen/retourneren van bestellingen door consumenten, zonder de artikelen te tonen. Veelal heeft dit de vorm van een afhaalbalie. Ook deze dienen bij voorkeur te worden gefaciliteerd in de hoofdstructuur. Door voorzieningen te clusteren worden consumentenstromen gebundeld en kan synergie ontstaan, waarvan ook de traditionele winkels kunnen profiteren. Gezien het voorgaande en gelet op het feit dat De Veken 4 geen onderdeel uitmaakt van de detailhandelsstructuur, is in beginsel en onder de navolgend beschreven richtlijnen enkel de eerste voorgaand genoemde categorie van internethandel toegestaan op De Veken. Voor vormen van internethandel waarbij alleen sprake is van afhalen (zonder showroom) geldt dat het hier om een logistieke functie gaat. Vestiging hiervan in de gewenste detailhandelsstructuur is voor deze vormen niet vereist, maar wel gewenst. De solitaire ontwikkeling van afhaalpunten op bedrijventerreinen dient zoveel als mogelijk te worden voorkomen. Ze leveren immers geen bijdrage aan versterking van de bestaande winkelgebieden, en zorgen ook niet voor bundeling van vervoersstromen (noch van leveranciers noch van consumenten). Gebundelde ontwikkelingen op bedrijventerreinen zijn altijd te prefereren boven solitaire ontwikkelingen.
Daarnaast dient aansluiting te worden gezocht op bestaande knooppunten, bij voorbeeld in centra met volumineus aanbod . Detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit Hiermee wordt bedoeld dat een productiebedrijf ook een (beperkte) winkelfunctie heeft. Enerzijds kunnen dergelijke initiatieven in de periferie tot oneerlijke concurrentie leiden. Anderzijds betreft de winkelverkoop slechts een klein deel van de bedrijfsvoering, waarbij van belang is dat de bedrijfs- en detailhandelsactiviteiten in de praktijk veelal niet te scheiden zijn. Om deze reden is het toestaan van ondergeschikte detailhandel in veel gemeenten een discussiepunt. Ondergeschikte detailhandel bij bedrijven op De Veken 4 wordt onder bepaalde voorwaarden toegestaan, mits; Deze vorm van detailhandel ondersteunend en ondergeschikt is aan de hoofdfunctie en/of dat ze een gemaksfunctie hebben voor de bezoekers van de betreffende voorziening. Aangetoond wordt dat het initiatief (ondergeschikte detailhandel) geen onaanvaardbare effecten heeft op de bestaande winkelconcentraties. Dit kan worden aangetoond met een toets aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’. Over het algemeen geldt de regel dat het winkeloppervlak beperkt blijft tot ca. 5% van het totale oppervlak van de onderneming, met een maximum van 100 m² wvo én het assortiment aansluit op de hoofdactiviteit van de bedrijvigheid.
Daarbij geldt het voorgaande uitsluitend voor productiebedrijven. Groothandels- en assemblagebedrijven zijn uitgesloten, omdat hier het risico bestaat op het ontstaan van grootschalige detailhandelsactiviteiten met onaanvaardbare effecten op de bestaande structuur. (Ondergeschikte) kantoren In het Coalitieaccoord wordt expliciet aangegeven de mogelijkheden voor de vestiging van kantoorfuncties/zakelijke dienstverleners te onderzoeken, zodat ook theoretisch opgeleiden hun werkzaamheden kunnen vinden op de bedrijventerreinen binnen Opmeer. Om dit te faciliteren wordt o.a. de aanleg van glasvezel naar de bedrijventerreinen gerealiseerd. Binnen het bestemmingsplan zijn bovendien ondergeschikte kantoorruimtes toegestaan. In een ondergeschikte kantoorruimte wordt kantoorwerk gedaan dat nodig is voor de bedrijfsvoering van het bedrijf dat in het bedrijfspand is gevestigd (zijnde geen kantoorfunctie). Hoewel er op De Veken 4 primair mogelijkheden worden geboden voor bedrijven, wordt daarnaast middels een wijzigingsbevoegheid (beperkt) ruimte geboden voor zelfstandige kantoren. De lokale
Hoofdstuk 3
18
behoefte hiervoor is incidenteel en lokaal van aard. Van belang is dat we nieuwe en bestaande bedrijven in de gemeente in hun wensen kunnen blijven faciliteren en hen in de gemeente kunnen behouden. Middels de wijzigingsbevoegdheid kan het plan onder nadere voorwaarden worden gewijzigd ten behoeve van maximaal 5.000 m² bvo aan zelfstandige kantoren. Dit betreft aldus een zeer beperkt deel van het totale beschikbare areaal aan toekomstige bedrijfsgebouwen. In dit kader dient onder andere de behoefte te worden aangetoond;
3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie NH2050 Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten de Omgevingsvisie NH2050 vastgesteld. De voorgaande wettelijk verplichte provinciale plannen (Structuurvisie, het Provinciaal Verkeer- en Vervoerplan, het Milieubeleidsplan en de Watervisie) komen te vervallen en gaan op in één integrale omgevingsvisie voor de fysieke leefomgeving met onderliggende programma’s. In de Omgevingsvisie wordt de ambitie geschetst een relatief hoog welvaarts- en welzijnsniveau vast te houden. Daarvoor moet een goede balans gezocht worden tussen economische groei en leefbaarheid. Zodanig dat bij veranderingen in het gebruik van de fysieke leefomgeving de doelen voor een gezonde en veilige leefomgeving overeind blijven. De ambities die worden nagestreefd, zijn: 1. Een gezonde en veilige basiskwaliteit van de leefomgeving, met als doel: a) een klimaatbestendig en waterrobuust Noord-Holland; b) het behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving; c) het vergroten van de biodiversiteit in Noord-Holland. 2.
Ruimtelijke ontwikkelingen faciliteren, met als doel: a) een duurzame economie met innovatie als belangrijke motor; b) vraag en aanbod van woon- en werklocaties beter met elkaar in overeenstemming brengen; c) dat de inwoners en bedrijven van Noord-Holland zichzelf of producten effectief, veilig en efficiënt kunnen verplaatsen, waarbij de negatieve gevolgen van de mobiliteit op klimaat, gezondheid, natuur en landschap steeds nadrukkelijk meegewogen worden; d) het benoemen, behouden en versterken van de unieke kwaliteiten van de diverse landschappen en cultuurhistorie. 3. Noord-Holland als samenleving in 2050 klimaatneutraal en gebaseerd op hernieuwbare energie. In de visie worden vervolgens vijf samenhangende bewegingen omschreven die laten zien hoe de provincie wil omgaan met opgaven die op de samenleving afkomen en die de provincie wil faciliteren. De provincie geeft aantal ontwikkelprincipes en randvoorwaarden mee om de beweging naar de toekomst te kunnen maken. Het gaat om de volgende vijf bewegingen: Dynamisch schiereiland – hier is het benutten van de unieke ligging leidend waarbij de kustverdediging voorop staat en waar toeristische en recreatieve kansen benut kunnen worden en natuurwaarden worden toegevoegd.
Metropool in ontwikkeling – hierin wordt beschreven hoe de Metropoolregio Amsterdam steeds meer als één stad gaat functioneren en dat de reikwijdte van de metropool groter wordt. Door het
Hoofdstuk 3
19
ontwikkelen van een samenhangend metropolitaan systeem moet de agglomeratiekracht vergroot worden. Sterke kernen, sterke regio’s – deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumge-meenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden. Nieuwe energie – in deze beweging gaat het over het benutten van de economische kansen van de energietransitie en circulaire economie. Natuurlijk en vitaal landelijke omgeving – deze beweging gaat over het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agrifoodsector.
Voor de ontwikkeling van De Veken 4 zijn de laatstgenoemde drie bewegingen relevant. De Veken 4 ligt in het Landelijk gebied, waarvoor een bestemmingsplan uitsluitend kan voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling mits de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Gedeputeerde Staten hebben daartoe de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (zie verder) vastgesteld, waarin de provinciale belangen zijn beschreven ten aanzien van landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Rekening dient te worden gehouden met o.a. de ambities en ontwikkel-principes van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren. Zaken die dienen te worden betrokken in de plannen zijn de kansen zoals beschreven bij de ambities en ontwikkelprincipes, de ontstaansgeschiedenis en de kernwaarden van het toepasselijke ensemble, alsmede de ontstaansgeschiedenis en de kernwaarden van de toepasselijke provinciale structuren. In de toelichting van het bestemmingsplan moet hiervan de motivering worden opgenomen. Het onafhankelijk adviesteam ruimtelijke kwaliteit kan om advies worden gevraagd inzake de locatieafweging of de ruimtelijke inpassing. Bij elke nieuwe ontwikkeling dienen de bestaande cultuurhistorische waarden gerespecteerd te worden. Dit moet worden onderbouwd in een beeldkwaliteitsplan, welk plan hierna is opgenomen.
Het aansluiten op de bestaande landschappelijke structuur is het uitgangspunt bij de ontwikkeling van de Veken 4. De verkavelingsstructuur en waterstructuur zullen als leidraad dienen voor de planvorming. Bijvoorbeeld door het landschap als onderlegger te gebruiken voor het ontwerp en bestaande lijnen terug te laten komen in de wegen-water- en groenstructuur. Voorliggend bestemmingsplan is in lijn met de ambities uit de Omgevingsvisie. Het plan voorziet in een behoefte en draagt bij aan de leefbaarheid van de gemeente, omdat met de nieuwe werklocatie vraag en aanbod in balans komen en werkgelegenheid genereert voor de inwoners. 3.2.2
Omgevingsverordening
Op donderdag 22 oktober 2020 hebben de Provinciale Staten de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. De Omgevingsverordening NH2020 geldt vanaf 17 november 2020 en vervangt alle bestaande verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving, zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de Wegenverordening. De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling van bedrijventerreinen en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. De Provincie zoekt naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid. De belangrijkste ambities voor Noord-Holland, zoals omschreven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de nieuwe Omgevingsverordening Noord-Holland.
Hoofdstuk 3
20
De Omgevingsverordening NH2020 is gebaseerd op de huidige wet- en regelgeving. Met deze omgevingsverordening loopt de provincie vooruit op de Omgevingswet. In de omgevingsregeling staat uitgelegd welke overheid gaat over welke regels (welke partij welke bevoegdheid heeft). Ruimtelijke kwaliteitseis Een toetsing aan de ruimtelijke kwaliteitseis (artikel 6.59) is nodig, wanneer meegewerkt wordt aan het nieuwe bestemmigsplan. Dit houdt in dat de kernkwaliteiten van de verschillende landschapstypen, aardkundige waarden en (dorps)structuur worden gerespecteerd. Verder dient in de toelichting een verantwoording gegeven van de mate waarin rekening wordt gehouden met de ontwikkelingsgeschiedenis en de ordeningsprincipes van het landschap, de bebouwingskarakteristieken ter plaatse, de inpassing van de ontwikkeling in de wijdere omgeving en de eerder genoemde kernkwaliteiten van het gebied. De toetsing aan de ruimtelijke kwaliteitseis staat hierna beschreven. De locatie ligt in het oude zeekleilandschap, gekenmerkt door weg- en dijkdorpen, als structuurdragers. In de ontwikkeling dient zoveel mogelijk rekening te worden gehouden met de oorspronkelijke verkavelingsstructuren.
De Provincie Noord-Holland wil dat openheid en beleving van landschappen als kernkwaliteit worden meegenomen bij ruimtelijke ontwikkelingen op drie niveaus: gehele provincie: beschermen van een aantal kenmerkende zeer open, donkere en stille gebieden op provinciale schaal; landschapstype: de voor een bepaald landschapstype kenmerkende typologie van openheid of geslotenheid en “ruimtevorm”; lokale situatie: de visuele beleving van de openheid in een specifieke situatie op basis van de zogenaamde ‘zichtveldmethode’. Voor de ruimtelijke inpassing van de Veken 4 is een separaat landschapsinpassingsplan opgesteld (zie bijlage). Hierin wordt teruggegrepen op bovenvermelde principes, waarna deze zijn doorvertaald in het ontwerp. Daarbij is de verantwoording cf. de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie meegenomen. Hierna worden de belangrijkste principes uit deze Leidraad kort samengevat. Leidraad Landschap en Cultuurhistorie Bij het opstellen van de analyse in het landschapsinpassingsplan is gebruik gemaakt van de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie van de Provincie Noord-Holland. De Leidraad geeft aan welke kernkwaliteiten van landschap en cultuurhistorie van provinciaal belang zijn. Provinciale Staten willen dat deze kwaliteiten op een zorgvuldige wijze worden meegenomen bij nieuwe ontwikkelingen waar nut en noodzaak van zijn onderbouwd.
Het plangebied ligt volgens de leidraad in het Oude zeekleilandschap. Voor dit gebied is een aantal kernkwaliteiten van het landschaps-DNA benoemd, waaronder het kleine reliëf van het voormalig getijdengebied, historische structuurlijnen, cultuurhistorische objecten en de mate van openheid (halfopen karakter). Voor dit plan is vooral de mate van openheid en de ligging aan historische structuurlijnen van belang. Het ligt niet in een aardkundig waardevol gebied of monument. Ook zijn er geen cultuurhistorisch waardevolle objecten in het geding. Er wordt geen afbreuk gedaan aan de kernkwaliteiten van het oude zeekleilandschap. Hierna volgt de verantwoording van deze aspecten. Ontwikkelingsgeschiedenis landschap Geografisch gezien ligt het te ontwikkelen gebied in West-Friesland Midden. Een gebied dat zijn ontstaansgeschiedenis leent aan de grote hoeveelheden sediment die zijn afgezet door het Zeegat van Bergen. De opslibbing hiervan zorgde voor bewoonbare hoge delen. Vanaf de IJzertijd ontwikkelde zich op deze kleibodem veenkussens. Het gebied werd vanaf de vroege middeleeuwen
Hoofdstuk 3
21
opnieuw in ontginning genomen. Om deze te beschermen zijn vanaf de 11e eeuw tot de 13e eeuw dijken aangelegd. Welke uiteindelijk een geheel vormden en tegenwoordig herkenbaar is als de WestFriese Omringdijk. Landschappelijke karakteristiek Het landschap rondom de planlocatie is te typeren als oud zeekleilandschap. De voormalige getijdegeulen zijn herkenbaar als relatief hoge kreekruggen, de wadvlakten vormen laaggelegen kommen. Opmeer is gelegen op een zandrug die behoort tot de oudst bewoonde gebieden van WestFriesland. De planlocatie ligt op de overgang wat goed terug te zien is in omringende verkaveling structuur. Het oude zeekleilandschap karakteriseert zich als veenontginningsgebied, waarbij op de hoge delen waaiervormige veenverkaveling met langgerekte linten te herkennen zijn en naar het lager gelegen deel dit meer een mozaïek structuur aanneemt. Gepaard met dit type landschap is de hoge mate van openheid. De lange zichtlijnen die worden begrensd door de bebouwingslinten. Het zicht verloopt haaks vanaf de hoofdontsluitingen haaks op de kavels. Zo geldt ook voor de beoogde planlocatie, te zien is dat het zicht strekt tot Sijbekarspel. De landschappelijke dragers van dit cultuurlandschap bestaan hoofdzakelijk uit de elementen die de oude ontginningsgeschiedenis leesbaar maken.