20210930_15b_Vijfde tussentijdse rapportage bestrijding coronavirus maart-mei 2021.pdf
Tekst van het document
Rapportage bestrijding Coronavirus Over de periode maart – mei 2021 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 05-07-2021 Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 1 van 22
Inhoud 1.
2.
3.
4.
Inleiding ................................................................................................................................................. 3 1.1
Bevoegdheden burgemeester .................................................................................................. 3
1.2
Verantwoording en informatievoorziening ................................................................................ 3
1.3
Samenvattend beeld: maart-mei 2021 ..................................................................................... 4
1.4
Leeswijzer ................................................................................................................................. 4
Organisatie ............................................................................................................................................ 5 2.1
Regionaal Beleidsteam ............................................................................................................. 5
2.2
Regionaal Operationeel Team .................................................................................................. 5
2.3
Intergemeentelijke samenwerking ............................................................................................ 5
2.4
Regionaal Overleg Acute Zorg ................................................................................................. 6
Uitgelichte onderwerpen ....................................................................................................................... 7 3.1
Voorbereiding op ‘zwarte scenario’ .......................................................................................... 7
3.2
Voortgang vaccineren ............................................................................................................... 8
3.3
Maatregelenpakket ................................................................................................................... 8
3.4
Testen, Bron- en contactonderzoek en Vaccineren ............................................................... 10
3.5
Communicatie ......................................................................................................................... 11
3.6
Onderwerpen uit het ROT ...................................................................................................... 14
3.7
Onderwerpen uit het ROC ...................................................................................................... 15
Vooruitblik ............................................................................................................................................ 16
Bijlage 1: Tijdlijn besluiten Regionaal Beleidsteam Veiligheidsregio Noord-Holland Noord ...................... 17 Bijlage 2: Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 .................................................................................... 19 Bijlage 3: Overzicht communicatiecampagnes........................................................................................... 22
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 2 van 22
1.
Inleiding
Het aanmerken van het coronavirus als behorend tot groep A van de infectieziekten heeft tot gevolg gehad dat de minister van VWS de leiding heeft over de bestrijding van de epidemie en dat de voorzitter van de veiligheidsregio zorg draagt voor die bestrijding. Noodverordeningen en de handhaving van de hierin opgenomen maatregelen hebben hierbij tot 1 december 2020 een grote rol gespeeld. Op 1 december 2020 trad de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (Twm) in werking. Tot 1 december werden alle besluiten van het Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb) via aanwijzingen neergelegd bij de voorzitters van de veiligheidsregio’s. Deze werden eerst landelijk afgestemd in het Veiligheidsberaad, waarin de voorzitters veiligheidsregio’s verenigd zijn en met elkaar (én de ministers) overleggen over de bestrijding van de coronacrisis. Hiermee werd zoveel mogelijk landelijke uniformiteit in de uitvoering van de maatregelen nagestreefd. Daarna werden de aanwijzingen op regionaal niveau – door de veiligheidsregio’s – vertaald in noodverordeningen. De voorzitter veiligheidsregio was tevens bevoegd om uitvoering te geven aan de maatregelen in de noodverordening.
1.1 Bevoegdheden burgemeester Omdat noodverordeningen naar hun aard beperkt houdbaar zijn is de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (hierna: Twm) tot stand gekomen. Op 1 december 2020 is de Twm in werking getreden en is de toen geldende noodverordening ingetrokken. De Twm voegt een nieuw hoofdstuk toe aan de Wet publieke gezondheid (hoofdstuk Va). Dit hoofdstuk bevat de wettelijke grondslag voor extra maatregelen die nodig zijn ter bestrijding van de coronacrisis. Met de Twm wordt aangesloten bij de bestuurlijke verhoudingen die buiten crisissituaties van toepassing zijn. Daarmee liggen bepaalde bevoegdheden op het gebied van aanwijzen, handhaving en ontheffingen niet langer bij de voorzitter van de veiligheidsregio, maar bij de burgemeester. De burgemeester heeft daarom sinds 1 december 2020 de volgende bevoegdheden: • de verlening van ontheffingen van nationale coronamaatregelen in bijzondere gevallen; • de handhaving van coronamaatregelen; en • het aanwijzen van plaatsen waar regels uit de ministeriële regeling gelden. In de Twm staat welke maatregelen in een ministeriële regeling nader kunnen worden uitgewerkt. Een aantal artikelen uit de Twm is inmiddels nader uitgewerkt in de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 (hierna: Trm). In de Trm staan de feitelijke concrete coronamaatregelen.
Vergelijkbaar met de maatregelen die voorheen in de noodverordeningen stonden (zie bijlage 3 voor de gepubliceerde regelingen vanaf 1 december 2020). Om de gemeenten bij de toepassing van de maatregelen te ondersteunen stelt VRNH bij wijzigingen van de ministeriële regeling een lijst met Frequently Asked Questions (FAQ) op. In de periode van 1 maart tot 1 juni 2021 heeft VRNHN acht FAQ’s opgesteld1.
1.2 Verantwoording en informatievoorziening De burgemeester is aan de gemeenteraad verantwoording schuldig over het door hem krachtens hoofdstuk Va van de Wpg gevoerde bestuur en daarmee over de door hem/haar verleende ontheffingen, aanwijzingen en de handhaving van de coronaregels in zijn/haar gemeente. Tot 1 december legde de voorzitter VRNHN middels 3-maandelijkse tussenrapportages (en een eindrapportage) verantwoording af over het gevoerde corona-beleid aan de gemeenteraden. Op verzoek van het RBT VRNHN zal de voorzitter VRNHN de gemeenteraden door middel van 3-maandelijkse
1 Hoewel de laatste FAQ feitelijk is verspreid op 2 juni 2021, heeft deze betrekking op Regelingen van de
ministers van VWS, J&V en BZK van 28 mei 2021. Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 3 van 22
tussenrapportages blijven informeren over het gevoerde beleid. De tussenrapportages kunnen dienen als input voor de burgemeesters om verantwoording af te leggen aan de gemeenteraad. De tussenrapportages vanaf december 2020 kennen daarmee ook een ander karakter dan eerdere tussenrapportages. Meer gericht op informatievoorziening, en minder op verantwoording. Deze rapportage betreft een beschrijving van de aanpak in de bestrijding van het coronavirus door de Veiligheidsregio. Verschillende onderwerpen die onder de verantwoordelijkheid van de GGD vallen zijn nadrukkelijk aan bod zijn gekomen in het RBT. Deze onderwerpen (de stand van zaken aangaande de teststraten, het bron- en contactonderzoek en het vaccineren) hebben een samenhang met andere onderwerpen in deze rapportage, en daarom zal op hoofdlijnen worden ingegaan op deze zaken.
1.3 Samenvattend beeld: maart-mei 2021 In deze vijfde rapportage kijken we terug op de maanden maart, april en mei. Vanaf begin 2021 liggen de besmettingscijfers, het aantal ziekenhuisopnamen en IC-opname in Noord-Holland Noord structureel hoger dan in de rest van Nederland. Onderzoek van het RIVM in samenwerking met de GGD Hollands Noorden en lokale laboratoria toont aan dat de ontwikkeling van de Britse mutatie in Noord-Holland Noord drie weken voor liep op de ontwikkeling in de rest van het land. Dit kan een verklaring zijn voor de relatief hoge besmettingscijfers in onze regio aan het begin van het jaar. Tot half april dreigt het ‘zwarte scenario’. Een scenario waarbij er meer patiënten dan IC-bedden zijn. Uiteindelijk wordt het ‘zwarte scenario’ afgewend. Vanaf eind april / begin mei nemen eerst de besmettingscijfers af en later neemt ook de ziekenhuisbezetting en de bezetting op de IC’s af. Ook het tempo in vaccineren gaat omhoog; eind mei zijn ruim 9 miljoen vaccinaties gezet. Daarmee is een groot deel van de kwetsbare doelgroepen en 50-plussers beschermd. In een interview eind mei stelt minister De Jonge dat alle volwassenen – die dat willen – half juli een eerste vaccinatie hebben gehad, en voor 1 september ook een tweede vaccinatie. Het Kabinet presenteert het openingsplan. Stap voor stap wil het Kabinet de coronamaatregelen loslaten.
In het openingsplan worden vijf stappen omschreven. Hoe snel de stappen genomen worden, hangt af van het aantal besmettingen en het aantal mensen met corona in het ziekenhuis. Afgelopen periode werden de eerste twee stappen in het openingsplan gezet. Op 5 juni wordt stap 3 gezet en het Kabinet kondigt aan stap 4 en 5 samen te voegen. Op 18 juni kondigt het Kabinet aan dat deze stap op 26 juni gezet wordt. De afgelopen maanden is het epidemiologisch beeld sterk verbeterd. Ondanks dat blijven de (basis)maatregelen van belang. De samenleving wil echter eerder en meer versoepelen dan epidemiologisch verantwoord is. Handhavers van gemeenten en politie worden geconfronteerd met inwoners en ondernemers die de grenzen van de regels opzoeken, en daar soms overheen gaan. Dit vraagt veel handhavingscapaciteit, onder andere bij ‘spontane’ borrels die ontstaan, bij groepsvorming in parken en op stranden. Een paar keer komt het afgelopen maanden tot rellen, waarbij de ME ook ingezet wordt.
1.4 Leeswijzer Hoofdstuk twee van deze rapportage omschrijft de verantwoordelijkheden en de crisisorganisatie. In hoofdstuk drie wordt ingegaan op enkele uitgelichte onderwerpen: 3.1 Voorbereiding op ‘zwarte scenario’ 3.2 Voortgang vaccineren 3.3 Maatregelenpakket 3.4 Testen, Bron- en contactonderzoek en Vaccineren 3.5 Communicatie 3.6 Onderwerpen uit het ROT 3.7 Onderwerpen uit het ROC In hoofdstuk vier wordt vooruitgeblikt op de komende tijd. Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 4 van 22
2.
Organisatie 2.1 Regionaal Beleidsteam
Op 12 maart 2020 zijn alle veiligheidsregio’s in Nederland volgens de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure (GRIP) opgeschaald naar GRIP-4. Bij het GRIP4-niveau is een groot aantal bevoegdheden in de crisisbeheersing overgedragen aan de voorzitter van de veiligheidsregio. Binnen de VRNHN wordt deze rol vervuld door de burgemeester van gemeente Alkmaar – tot en met september was dat de heer Bruinooge, per 1 oktober 2020 de heer Roemer. De rol van plaatsvervangend voorzitter wordt vervuld door de heer Nieuwenburg, burgemeester van gemeente Hoorn. De voorzitter wordt geadviseerd door het Regionaal Beleidsteam (RBT). In dit team vertegenwoordigen de leden van het Dagelijks Bestuur en de voorzitters van de driehoeken de burgemeesters in Noord-Holland Noord. Zij zorgen voor de bestuurlijke afstemming met de burgemeesters uit de regio. Ook de directie van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, de directie van GGD-HN, de districtschef van politie, de hoofdofficier van justitie, de coördinerend gemeentesecretaris, de Operationeel Leider en een aantal adviseurs (bestuurlijk, juridisch en communicatie) maken deel uit van het RBT. De frequentie van het RBT loopt samen met de frequentie van vergaderingen van het Veiligheidsberaad. Met de inwerkingtreding van de Twm is de rol en samenstelling van het RBT is veranderd.
Van een adviserend gremium aan het bevoegd gezag – de voorzitter veiligheidsregio – naar een afstemmingsoverleg bestaande uit alle burgemeesters in Noord-Holland Noord.
2.2 Regionaal Operationeel Team Voor de corona pandemie is een specifiek Regionaal Operationeel Team Corona (ROT-C) ingericht. De Operationeel Leider Corona (OL-C) geeft leiding aan het ROT-C. Verder bestaat het ROT-C uit algemeen commandanten van politie, brandweer, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg en defensie. Daarnaast nemen een informatiemanager, verslaglegger en secretaris deel aan het overleg. Het ROT-C vergadert wekelijks waarbij de voornaamste focus ligt op het monitoren van de openbare orde en openbare veiligheid in het kader van de Wet op de Veiligheidsregio’s. De OL-C brieft het RBT over de ontwikkelingen van de onderwerpen pandemie, openbare orde en maatschappelijke ontwikkelingen en geeft hierover advies. In geval van een ‘tweede’ acute crisis komt het reguliere ROT in de benen met de functionarissen die onder piket staan. De verbinding met het ROC (zie hieronder) wordt gelegd door middel van de algemeen commandant bevolkingszorg die in beide overleggen deelneemt.
2.3 Intergemeentelijke samenwerking Op ambtelijk niveau werkten gemeenten samen binnen het Regionaal Overleg Crisisbeheersing (ROC). Normaal gesproken fungeert het ROC als informatie- en adviesorgaan tussen de gemeenten op het gebied van de voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing binnen gemeenten. Tijdens de coronacrisis gebruikten gemeenten het ROC echter ook om (intergemeentelijk) af te stemmen over de gemeentelijke (bevolkingszorg)processen tijdens een crisis. Het ROC richt zich onder andere op: - Afstemming tussen gemeenten, kennisdelen, uitwisselen van ervaringen; - Afstemming over de invulling en uitvoering van de ministeriële regelingen en het zo nodig maken van intergemeentelijke afspraken hierover; - Gevraagd en ongevraagd adviseren aan: o Coördinerend gemeentesecretaris / strategisch adviseur bevolkingszorg; o Gemeentesecretarissen; o Multidisciplinair afstemmingsoverleg / ROT; o Burgemeesters (in het RBT); o Voorzitter VRNHN. Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 5 van 22
De belangrijkste thema’s waarover het ROC adviseert zijn: - Veiligheid: maatregelen en ontheffingen o Juridische interpretatie en duiding van ministeriële regelingen - Toezicht en Handhaving - Gedragsbeïnvloeding en communicatie - Informatie o Beschikken over de meest actuele landelijke en regionale informatie o Gemeenschappelijke duiding richting gemeenteraden faciliteren Voor de uitvoering van taken is één vakgroep ingesteld: de Vakgroep Juridisch en Handhaving. De Coördinerend gemeentesecretaris / Strategisch adviseur bevolkingszorg RBT is opdrachtgever van het ROC. Vanaf januari is de intergemeentelijke samenwerking een vast punt op de agenda van het RBT.
2.4 Regionaal Overleg Acute Zorg Het Regionaal Overleg Acute Zorg NoordWest (Noord-Holland en Flevoland) dat bestaat uit de 120 bestuurders van alle zorginstellingen besloot een dag na de landelijke opschaling (in 2020) in alle Veiligheidsregio’s naar GRIP 4 om een het Bestuurlijk CrisisROAZ Corona in te stellen, bestaande uit een team van vertegenwoordigers van alle sectoren in de acute zorg. Voorzitter van het Bestuurlijk CrisisROAZ is de vertegenwoordiger namens de ziekenhuizen. Verder bestaat de groep uit een vaste vertegenwoordiging namens huisartsen, VVT-sector, GGZ, VGZ, GHOR/GGD, RAV en de directeuren van het stafbureau van het ROAZ. De heer Martin Smeekes, directeur VRNHN werd gevraagd deel te nemen op persoonlijke titel. Dit bestuurlijk CrisisROAZ Corona kreeg het mandaat om op te treden namens het gehele ROAZ.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 6 van 22
3.
Uitgelichte onderwerpen
Gedurende de periode maart 2021 tot en met mei 2021 kwam het RBT VRNHN wekelijks bij elkaar 2. Er was sprake van intensieve samenwerking en afstemming. Gedurende deze periode kwam een aantal onderwerpen structureel aan bod in het RBT VRNHN: 1. Voorbereiding op het ‘zwarte scenario’ 2. Voortgang vaccineren 3. Maatregelenpakket
3.1 Voorbereiding op ‘zwarte scenario’ Tot halverwege april dreigde het ‘zwarte scenario’. Een scenario waarbij er meer patiënten dan IC-bedden zijn. Uiteindelijk werd het ‘zwarte scenario’ afgewend. Vanaf begin 2021 liggen de besmettingscijfers, het aantal ziekenhuisopnamen en IC-opnamen in Noord-Holland Noord structureel hoger dan in de rest van Nederland. Vanuit onze ziekenhuizen worden dagelijks patiënten overgeplaatst naar ziekenhuizen elders in het land. Het moment dat ook de ziekenhuizen in de rest van het land vol liggen lijkt te naderen. Pas vanaf halverwege april daalt het aantal besmettingen in Noord-Holland Noord, en later ook het aantal ziekenhuis- en IC-opnamen. Doordat in de rest van Nederland het aantal besmettingen blijft toenemen, hoort onze regio niet langer tot de regio’s met de meeste besmettingen per 100.000 inwoners. De hoge besmettingscijfers in Noord-Holland Noord zijn aanleiding voor het RIVM om in samenwerking met de GGD Hollands Noorden en laboratoria onderzoek te doen naar de opmerkelijke verheffing van besmettingen in de regio in de periode december 2020 tot en met begin 2021. Het algemene beeld in Nederland was dat in de onderzochte periode een groot scala aan mutaties circuleerde. Begin 2021 zien we landelijk de introductie van ‘variants of concern’ ; de Britse mutatie en de Zuid-Afrikaanse mutatie.
Uit het onderzoek blijkt dat in dezelfde periode de Britse mutatie al meer dan 50% van het aantal besmettingen in Noord-Holland Noord uitmaakte. Noord-Holland Noord loopt 3 weken voor met de ontwikkeling van de Britse mutatie op de rest van Nederland. De hogere besmettelijkheid van de Britse mutatie kan een rol gespeeld hebben bij de toename van besmettingen in Noord-Holland Noord vanaf december 2020. Een causaal verband is echter moeilijk vast te stellen. In het RBT wordt regelmatig gesproken over de complexiteit van de situatie. Er is sprake van een zeer zorgelijke situatie in de zorg, die niet meer lijkt door te dringen tot de samenleving. Sterker, vanuit de samenleving neemt de roep om versoepelingen alleen maar verder toe. Het RBT formuleert daarom strategische uitgangspunten die tot doel hebben de naleving van de (basis)maatregelen te stimuleren: 1. Bieden van perspectief op langere termijn, en introductie van streefdata 2. Benadrukken van de ernst van de situatie in de ziekenhuizen 3. Versoepelingen hangen 1-op-1 samen met naleven van de (basis)maatregelen 4. Oproep doen aan inwoners om zich te laten testen, met namen mannen 5. Focus op jongeren: benut het budget dat hiervoor vanuit het Kabinet beschikbaar is gesteld 6. Focus aanbrengen in communicatie, en belonen van goed gedrag 7.
Betere communicatie over voortgang vaccinatieproces De maanden maart en april staan vooral in het teken van de voorbereidingen op het ‘zwarte scenario’. De geneeskundige keten bereidt zich hierop voor: de IC-capaciteit wordt uitgebreid, de reguliere zorg wordt afgeschaald en een operationele oefening wordt georganiseerd. In onze regio worden deze voorbereidingen gecoördineerd door het Regionaal Overleg Acute Zorg NoordWest, en verder uitgewerkt door ziekenhuizen, VVT-instellingen, huisartsen en RAV in een operationeel plan. In de algemene keten bereiden het ROT en het RBT bereiden zich ook voor, door middel van planvorming en (bestuurlijke) oefeningen. Op 18 maart vindt de RBT-oefening ‘zwart scenario’ plaats. 2 De vergadering van 15 april werd gebruikt voor de RBT-oefening ‘zwart scenario’.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 7 van 22
3.2 Voortgang vaccineren De frustratie in de samenleving over het vaccinatieproces komt regelmatig aan de orde in het RBT. Het ministerie van VWS bepaalt de landelijke vaccinatiestrategie en is verantwoordelijk voor de inkoop van vaccins. De GGD geeft (samen met huisartsen en instellingsartsen) uitvoering aan de vaccinatiestrategie. In de samenleving (en bij bestuurders) bestaat onvrede over het tempo van vaccineren en over de vaccinatiestrategie die regelmatig wijzigt. Het tempo van vaccineren door de GGD, wordt bepaald door de beschikbaarheid van vaccins. Zeker in het begin van de afgelopen periode worden we geconfronteerd met tegenvallende leveringen van vaccins. Begin maart vaccineert de GGD Hollands Noord 964 personen per dag, terwijl begin juni 8.000 prikken per dag gezet zullen worden. Kortom, het tempo van vaccineren is afgelopen periode flink opgevoerd. Eind mei heeft de GGD ruim 250.000 prikken gezet. Naar verwachting heeft iedereen – die dat wil – half juli een eerste prik gekregen, en voor 1 september een tweede vaccinatie. Een overzicht van het totaal gezette vaccinaties (en gevaccineerden) ontbreekt, doordat het RIVM achter loopt met het registreren van vaccinaties door huisartsen en instellingsartsen. Naar schatting is de GGD verantwoordelijk voor 70% van de vaccinaties.
In afgelopen periode worden na vaccinaties met AstraZeneca en Janssen zeldzame (trombose-) bijwerkingen gemeld. Dit is aanleiding voor de minister van VWS om vaccinaties met beide vaccins tijdelijk te pauzeren, de vaccinatiestrategie aan te passen en de vaccinatie van bepaalde doelgroepen met deze vaccins stil te leggen. De besluiten van de minister zorgen voor onrust. De burgemeesters zijn bang dat het ten koste gaat van het vertrouwen in vaccins en de vaccinatiebereidheid. Er is echter ook positief nieuws te melden. In de loop van afgelopen periode wordt het effect van het vaccineren steeds meer zichtbaar. Eerst neemt het aantal besmettingen en de sterfte in verpleeghuizen af, daarna neemt ook het aandeel van 60-plussers op de IC-afdelingen af. Bovendien geeft de GGD aan dat de vaccinatiebereidheid in onze regio hoog ligt: ‘We vaccineren ons op deze manier de crisis uit’.
3.3 Maatregelenpakket In de periode van 1 maart tot en met 31 mei heeft het Kabinet tot zesmaal toe maatregelen afgekondigd, dan wel maatregelen versoepeld. Begin maart zijn onder voorwaarden de volgende verruimingen toegestaan: jongeren tot en met 26 jaar mogen weer samen buiten sporten op sportaccommodaties, contactberoepen mogen weer uitgeoefend worden en de detailhandel mag open voor winkelen op afspraak. • 8 maart 2021 Op 8 maart 2021 geven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie waarin ze de voortzetting van de lockdown aankondigden. Er wordt slechts één kleine aanpassing gedaan. De buitenschoolse opvang kan vanaf maandag 19 maart 2021 weer open in het verlengde van en onder dezelfde voorwaarden als de basisscholen. • 23 maart 2021 Op 23 maart 2021 geven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie waarin ze aankondigden dat de dan geldende maatregelen met drie weken worden verlengd tot en met dinsdag 20 april 2021. Met één kleine aanpassing; de avondklok geldt vanaf 31 maart van 22.00 uur tot 04.30 uur. Voor het overige zijn er geen wijzigingen in het maatregelenpakket. • 13 april 2021 Op 13 april 2021 geven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie waarin het openingsplan werd gepresenteerd waarmee beetje bij beetje de samenleving weer geopend kan worden. Het openingsplan bestaat uit vijf stappen.
De eerste stap kan bijna worden gezet. Op 20 april 2021 zal worden besloten of op 28 april een aantal maatregelen los kan worden gelaten. Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 8 van 22
• 20 april 2021 Op de persconferentie van 20 april 2021 geven premier Rutte en minister De Jonge wederom een persconferentie. Hierin wordt aangekondigd dat het kabinet het risico aandurft om per 28 april 2021 (voor het hoger onderwijs per 26 april) de eerste voorzichtige stap uit het openingsplan te zetten. Dat betekent dat de avondklok afloopt op woensdag 28 april om half 5 in de ochtend. Het zeer dringende advies voor thuisbezoek gaat van maximaal 1 naar maximaal 2 personen per dag. De buitenterrassen mogen onder voorwaarden weer open van 12 tot 18 uur s ’middags voor maximaal 50 personen per terras. In de nietessentiële winkels is een afspraak vooraf niet langer nodig. Ook de warenmarkten mogen weer volledig open. Iedere student in het hoger onderwijs kan vanaf 26 april 2021 weer één dag per week naar college of naar een andere vorm van live onderwijs. Tot slot wordt het maximale aantal aanwezigen op een begrafenis verhoogd van 50 naar 100. En theorie-examens voor alle rijopleidingen worden weer mogelijk. • 11 mei Op 11 mei 2021 gaven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie waarin ze aangaven hoe stap 2 van het openingsplan eruit ziet. Als de daling van de instroom in de ziekenhuizen doorzet kan vanaf 19 mei 2021 stap 2 uit het openingsplan worden gezet.
Dit betekent dat vanaf die datum sekswerkers hun beroep weer mogen uitoefenen, de openingstijden voor buitenterrassen wordt verruimd naar 20.00 uur, volwassenen vanaf 27 jaar weer in een groep mogen sporten, binnensportlocaties, openluchttheaters, openluchtmusea en de openluchtmonumenten onder voorwaarden weer open mogen. Ook worden de recreatiemogelijkheden buiten verruimd door opening onder voorwaarden van attractieparken en dierentuinen, de kinderboerderijen en buitenspeeltuinen, de klimbossen en de midgetgolfbanen. Op maandag 17 mei 2021 zal worden besloten of het nodig is de ‘pauzeknop’ in te drukken en stap 2 van het openingsplan op een latere datum dan 19 mei 2021 te zetten. Op 17 mei 2021 heeft het kabinet laten weten dat de pauzeknop niet is ingedrukt. Dat betekent dat de tweede stap in het openingsplan definitief op 19 mei 2021 wordt gezet. • 28 mei 2021 Premier Rutte en minister De Jonge hebben goed nieuws. Na een paar weken van rap dalende cijfers in de ziekenhuizen en in het aantal nieuwe besmettingen, durft het kabinet het aan om stap 3 uit het openingsplan een paar dagen eerder te zetten, per 5 juni 2021. Met stap 3 mogen bijna alle locaties weer open. De nachtclubs en discotheken gaan nog niet open. En dat geldt ook voor evenementen zoals kermissen, festivals en braderieën. De voorwaarden voor binnen en buiten worden zoveel mogelijk gelijk getrokken.
Het dringende advies voor bezoek thuis gaat van maximaal 2 naar maximaal 4 personen vanaf 13 jaar en hetzelfde geldt vanaf die dag voor de groepsgrootte buiten. Voor de doorstroomlocaties geldt binnen en buiten een heldere norm van 1 persoon per 10 vierkante meter. Waar mensen zitten, geldt zowel binnen als buiten – op enkele uitzonderingen na – een maximale groepsgrootte van 50. Voor de horeca, coffeeshops en sportkantines gelden dezelfde regels. Die mogen om 6 uur ’s morgens onder voorwaarden open, 10 uur ’s avonds is de verplichte sluitingstijd. In het verlengde daarvan gaat het verbod op alcoholverkoop en het drinken van alcohol op straat en in het park ook gelden van 10 uur ’s avonds tot 6 uur ’s morgens. De maximale groepsgrootte voor sportbeoefening vanaf 18 jaar gaat ook naar 50 personen per locatie, binnen en buiten. Voor mensen vanaf 18 jaar wordt de anderhalve meter los gelaten tijdens het sporten als dit niet verenigbaar is met de sport.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 9 van 22
3.3.1 Naleving en handhaving maatregelen De burgemeester is op grond van de Twm bevoegd tot handhaving van de coronamaatregelen. Om het mogelijk te maken dat de burgemeester hier buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA’s) voor kan inzetten, heeft de minister van VWS op 11 december 2020 het besluit tot aanwijzing van ambtenaren voor de uitoefening van het toezicht op de naleving van hoofdstuk Va van de Wet publieke gezondheid in verband met de bestrijding van de epidemie van covid-19 genomen. Hoewel handhaving van de coronamaatregelen sinds 1 december een gemeentelijke verantwoordelijkheid is, zijn in het RBT wel aandachts- en knelpunten ten aanzien van handhaving besproken. Afgelopen periode komt de prioriteit in de eerste plaats te liggen bij de handhaving van de openbare orde, en in de tweede plaats bij de handhaving van de corona-maatregelen. Er doet zich afgelopen maanden een aantal incidenten voor bij GGD-locaties in de regio. De explosie bij de testlocatie in Bovenkarspel op 3 maart heeft de grootste (symbolische) impact. De materiële impact van de aanslag is beperkt. De voortdurende demonstraties en manifestaties leggen een groot beslag op de politiecapaciteit. Met name op dagen waar reguliere evenementen (zoals kermissen) gepland stonden – en die als gevolg van corona dit jaar geen doorgang kunnen vinden – ontstaan ‘spontane’ borrels en samenscholingen van mensen.
De inzet van de politie is in deze gevallen gericht op het beëindigen van de situatie. De politie handhaaft met compassie; mensen worden eerst aangesproken, daarna gewaarschuwd en pas daarna treedt de politie op. Over het algemeen volstaat aanspreken en waarschuwen, maar er zijn ook excessen. In De Goorn en Ursem komt het tot rellen, en zet de politie ME in om de situatie te beëindigen. Maar ook elders in de openbare ruimte wordt het drukker, zoals op de stranden en in de parken. Politie, gemeente en OM hebben in deze gevallen nauw contact met elkaar. Koningsdag daarentegen blijft rustig in onze regio. Er is geen sprake van grote samenscholingen en mensen houden zich over het algemeen aan de corona-regels. In het RBT wordt achteraf over een beheersbare drukte gesproken. Waar op andere plekken in het land de viering van Koningsdag tot een toename van besmettingen leidt, is daar in Noord-Holland Noord geen sprake van.
3.4 Testen, Bron- en contactonderzoek en Vaccineren 3.4.1 Testen Rond de jaarwisseling is Noord-Holland Noord wekenlang koploper in Nederland als het gaat om het aantal besmettingen. In de periode maart tot en met mei neemt het percentage positieve testen in onze regio af; naar 11,9%. Dat is 4 procentpunt lager dan in de periode december tot en februari. In de periode maart tot en met mei 2021 lieten 176.679 inwoners zich op corona testen in één van de testlocaties van GGD Hollands Noorden. Over deze periode testten in totaal ruim 21.000 inwoners positief. In de maand maart lag het gemiddelde aantal besmettingen in onze regio op 2.100 per week. Vanaf april zet een voorzichtige daling in. De laatste week van mei werden ruim 500 besmettingen geregistreerd. Eind mei behoorde Noord-Holland Noord zelfs tot het gebied waar het laagst aantal coronabesmettingen per 100.000 inwoners van Nederland werden geregistreerd. 3.4.2 Bron- en contactonderzoek (BCO) Met de daling van het aantal besmettingen zakt ook de werkdruk van het bron- en contactonderzoek (BCO). 3.4.3 Vaccineren Sinds 15 januari heeft GGD Hollands Noorden vaccinatielocaties ingericht. De eerste locatie werd geopend in Alkmaar. Daarna volgden Middenmeer, Den Helder, Texel en Hoorn. De totale capaciteit van deze locaties is rond de 11.000 vaccinaties per dag.
Ook de personele bezetting op de vaccinatielocaties is gebaseerd op deze capaciteit. In praktijk werd deze capaciteit de eerste periode bij lange na niet benut. Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 10 van 22
Dat kwam met name doordat in het afgelopen voorjaar vaccins slechts in beperkte mate beschikbaar waren. In de periode vanaf 15 januari tot 1 juni heeft de GGD 257.483 vaccinaties gezet. Op 31 mei hebben 164.992 personen een eerste prik gehad, en 92.491 personen zijn al twee keer geweest. Vanaf juni zijn meer vaccins beschikbaar, en kan de prikcapaciteit verder worden opgeschaald. 3.4.4 Belevingsonderzoek GGD Eind maart presenteerde GGD Hollands Noorden de uitkomsten van het vierde Belevingsonderzoek coronacrisis dat is gehouden onder inwoners van 16 jaar en ouder. De peiling werd gehouden tussen 17 februari en 3 maart. Er deden 4.670 inwoners mee. Uit het onderzoek bleek dat inwoners uit Noord-HollandNoord zich in toenemende mate zorgen maken over de effecten van corona op de ontwikkeling van kinderen, de gevolgen voor de economie en de omvang van de uitbraak. Behalve zorgen over kinderen, economie en verbinding met het sociale netwerk, blijkt ook dat de psychische gezondheid en het dagelijks functioneren lijdt onder de coronacrisis. Twee op de vijf inwoners ervaart onrust door de crisis en/of voelt zich opgesloten. Een op de drie geeft aan minder goed te functioneren en een kwart van de mensen voelt zich eenzaam of depressief. Een op de tien inwoners uit Noord-Holland Noord ziet het leven soms niet meer zitten.
Driekwart van de deelnemers aan het onderzoek geeft aan minder het huis uit te gaan sinds de harde lockdown is afgekondigd. De respondenten constateren dat men zich aan het begin van de crisis (april en juni) beter aan de maatregelen hielden. Over het algemeen lukt het de meeste inwoners de maatregelen op te volgen. De bereidheid om de maatregelen langdurig op te volgen is sinds november (het moment van de vorige peiling) iets afgenomen. Totaal zegt 63 procent zich zolang het nodig is zich strikt aan de maatregelen te houden. Uit het onderzoek blijkt ook dat het vertrouwen in de overheid over het coronabeleid flink daalt. Iets meer dan de helft (56 procent) van de respondenten vindt dat de overheid goed omgaat met de aanpak van de uitbraak. Dat was bij aanvang van de pandemie nog een percentage van 87%. Iets minder tevreden is de bevolking uit onze regio te spreken over de maatregelen die worden genomen het virus te bestrijden: 52 procent vindt de maatregelen voldoende. Landelijk ligt het vertrouwen in de aanpak met een percentage van 41 procent nog aanzienlijk lager. Het vertrouwen in de genomen maatregelen scoort landelijk iets hoger dan in onze regio.
3.5 Communicatie Vanuit het Actiecentrum crisiscommunicatie corona brengen we het coronabeleid onder de aandacht in onze regio. Dit doen we zo veel mogelijk in samenwerking met GGD Hollands Noorden, de zeventien gemeenten in Noord-Holland Noord, met de ziekenhuizen en andere betrokken partijen. We inspireren en stimuleren elkaar, delen voorbeelden van coronacommunicatie, bespreken strategieën en bedenken oplossingen voor problemen. We maken omgevingsanalyses, waarmee we kunnen zien hoe onderwerpen rond corona leven in onze regio. De analyses delen we met gemeenten, het Regionaal Operationeel Team (ROT) en het Regionaal Beleidsteam (RBT). Na het RBT verschijnt elke week een coronanieuwsbrief. We gaan in op vragen van inwoners en ondernemers. Indien nodig proberen we het gedrag van inwoners bij te sturen met gerichte communicatiecampagnes en gedragsbeïnvloedingsstrategieën. Onze communicatie brengen we zoveel mogelijk in lijn met de uitingen van de Rijksoverheid, waarbij wij daar waar het kan zorgen voor een regionaal tintje. Campagne bereikt opvallend veel jongere inwoners Van januari tot mei liep de campagne #daardoeikhetvoor. Inwoners uit onze regio vertelden waarom zij zich aan de coronamaatregelen houden. Met de campagne hebben we mensen uit ‘het stille midden’ een gezicht en een stem gegeven.
Na de oproep voor deelname aan de campagne meldden maar liefst 130 inwoners Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 11 van 22
uit Noord-Holland Noord zich aan. Sommigen zijn gefotografeerd voor campagneposters, sommigen zijn geïnterviewd en weer anderen hebben hun verhaal in een kort videofragment weergegeven. Op social media zijn van eind januari tot begin mei wekelijks betaalde berichten ingezet. Deze in totaal 20 berichten zijn 824.274 keer weergegeven aan 186.334 inwoners in de regio Noord-Holland Noord. Opvallend aan de resultaten is dat deze campagne relatief veel jonge mensen heeft bereikt. Zo is 55% (102.847) van de bereikte mensen tussen de 18 en 34 jaar oud. Door mensen te laten zien, horen, lezen waarom anderen zich aan de basisregels houden, motiveren we hen dit ook te doen. Versoepelingen ondanks hoog risiconiveau Tijdens de persconferentie van 23 februari werd een voorzichtige verruiming van de coronamaatregelen aangekondigd. Vanaf 1 maart mocht gewinkeld worden op afspraak en in het primair onderwijs mochten alle leerlingen naar school. In het voortgezet onderwijs en mbo konden leerlingen weer één dag per week naar school. Voor het hoger onderwijs gold nog steeds onderwijs op afstand. Rijinstructeurs, chiropractors, osteopaten, masseurs, medewerkers in alternatieve geneeswijzen en in de uiterlijke verzorging mochten vanaf 3 maart weer aan het werk. In Nederland ging het toen weliswaar iets beter, maar in Noord-Holland Noord was het aantal besmettingen nog steeds hoog.
Zowel vanuit het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn als het Noordwest Ziekenhuis in Alkmaar moesten patiënten overgeplaatst worden naar andere ziekenhuizen in Nederland. In het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ) Noordwest werd de integrale voorbereiding van de witte keten op fase 3, ook wel ‘code zwart’ in de media, voorbereid. Om mensen op de ernst van de situatie te attenderen, bleven we samen met de ziekenhuizen de media opzoeken met het verhaal over onze overvolle ziekenhuizen. Tegelijkertijd ontwikkelden we een nieuwe communicatiestrategie die we sinds maart hebben ingezet met zoveel mogelijk partijen in onze regio, gebaseerd op de basismaatregelen. Focus op basismaatregelen Het aantal positieve testuitslagen per 100.000 inwoners in Noord-Holland Noord was half februari het hoogste in Nederland. Ook de instroom van coronapatiënten in de ziekenhuizen was hoog. Vanuit communicatie hebben we onder andere ingezet op extra aandacht voor de coronabasismaatregelen. Hoe beter inwoners zich aan de maatregelen houden, hoe sneller het aantal besmettingen kan afnemen. Samen met GGD, gemeenten en ziekenhuizen in Noord-Holland Noord brengen we daarom sinds begin maart elke week één basismaatregel onder de aandacht. We richten ons op wat wél mogelijk is en refereren daarbij aan de basismaatregel.
Coronathermometer Vanwege het hoge aantal besmettingen in onze regio hebben we de coronathermometer ontwikkeld. Van maart tot juni hebben we wekelijks aan de hand van deze thermometer de besmettingscijfers in onze regio laten zien. Met de thermometer gaven we duiding en benadrukten we de urgentie van de situatie in NoordHolland Noord. Thuiswerken werkt! We zien uit mobiliteitsgegevens dat steeds meer mensen naar hun werk gaan, ook al zouden ze ook thuis kunnen werken. En dat terwijl het kabinet blijft benadrukken dat thuiswerken de norm is. Daarom hebben de veiligheidsregio en gemeenten in de regio Noord-Holland Noord op de dag van de thuiswerker, dinsdag 16 maart, de campagne Thuiswerken werkt! gelanceerd. Op thuiswerken-werkt.nl konden ‘thuiswerkbazen’ uit onze regio zich aanmelden voor deelname aan de campagne. We hebben hen geïnterviewd, geportretteerd en hun verhalen via onze website en socials gedeeld. In hun verhalen vertellen de kandidaten hoe zij het thuiswerken hebben georganiseerd en wat belangrijke leerpunten voor hen zijn geweest. Met hun verhaal kunnen zij andere werkgevers en werknemers inspireren om ook thuis te (blijven) werken.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 12 van 22
Stappen richting vaccinatie Ondertussen is het vaccineren in Nederland in een stroomversnelling geraakt. Nadat eerst specifieke doelgroepen zijn gevaccineerd, kwam ook de rest van de Nederlanders boven de achttien jaar in beeld voor vaccinatie. We attenderen mensen op de site www.coronavaccinatie.nl, waarop je kunt terugvinden wanneer je voor een vaccinatie aan de beurt bent. Ook delen we landelijke filmpjes over vaccineren. In regio Noord-Holland Noord opende 8 maart de vaccinatielocatie Den Helder. Dit was de derde vaccinatielocatie in onze regio. Eerder waren als locaties geopend in Alkmaar en Middenmeer. 1 april kwam ook Hoorn hierbij. We hebben de informatie van de GGD via onze nieuwsbrief en social media gedeeld. Lockdown verlengd Tijdens de persconferentie van 8 maart liet het kabinet weten dat de huidige coronamaatregelen tot en met 30 maart werden verlengd. De geplande versoepeling ging niet door. Het reisadvies ‘Blijf in Nederland’ bleef gelden. Nog steeds teveel mensen raakten met het coronavirus besmet. Hierdoor was de druk op de ziekenhuizen te hoog en was verder versoepelen niet verantwoord. Ook op 23 maart hebben premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge tijdens een persconferentie aangegeven dat er geen ruimte was voor versoepeling van de lockdown. Hun hoop was gevestigd op de positieve effecten van vaccineren.
De boodschap was: volhouden! Zoals ieder keer na een persconferentie deelde het Actiecentrum crisiscommunicatie de communicatiemiddelen van de Rijksoverheid met de gemeenten, die het materiaal weer verder delen op hun social media kanalen, websites en gemeentekranten. Uitgangspunt was en is: één overheid, één stem. Verkiezingen 15, 16 en 17 maart vonden in Nederland landelijke verkiezingen plaats. De avondklok werd aangepast, zodat iedereen zijn of haar stem kon uitbrengen. Communicatie vanuit het Rijk hierover hebben we weer breed gedeeld. Een uurtje langer buiten Op 31 maart werd de avondklok met een uur verruimd. Mensen konden nu tot 22.00 uur zonder geldige reden op straat zijn. We hebben in de communicatie gekozen voor een positieve insteek: ‘Profiteer van de langer wordende dagen.’ Gezien het nog immer hoge aantal coronabesmettingen kwam er zowel van voorals tegenstanders van het coronabeleid kritiek op de verruiming. Enerzijds wilden mensen dat er niet verruimd werd, anderzijds werd betoogd dat de avondklok in z’n geheel moest worden opgeheven. Vermijd drukte, ook bij mooi weer Met het aanbreken van mooi lenteweer en verschillende feestdagen in het vooruitzicht ontstonden bij gemeenten en veiligheidsregio zorgen over verwachte drukte op straat, in parken en in de natuur.
Samen met de gemeenten hebben we de inwoners van Noord-Holland Noord via berichten op onze websites, Facebook, Twitter en gemeentepagina’s opgeroepen drukte te vermijden en zich aan de basismaatregelen te houden. Daarnaast hebben we rond de periodes dat kermissen of andere lokale evenementen normaliter zouden plaatsvinden via onze omgevingsanalyses plannen van inwoners gemonitord. Openingsplan voor de samenleving Op 13 april presenteerde het kabinet tijdens een persconferentie een openingsplan voor de samenleving. Aan de hand van verschillende stappen moet steeds meer mogelijk worden. Daarbij blijven de basisregels belangrijk: 1,5 meter, handen wassen, thuisblijven bij klachten en laten testen. Wij volgen in onze communicatie over de basisregels zoveel mogelijk de lijn van de Rijksoverheid. De eerste stap van het openingsplan was op 28 april. Er kwamen onder andere versoepelingen voor terrassen en winkels en het thuisbezoek ging van één naar twee personen. Ook werd de avondklok Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 13 van 22
opgeheven. Omdat het aantal besmettingen in ons land nog te hoog was, werd de tweede stap van het openingsplan begin mei niet genomen. Dit werd uiteindelijk 19 mei. Sinds die datum kunnen we weer naar de sportschool, de dierentuin en muziekles. 5 juni volgde de derde stap. Vanaf die datum zijn de meeste locaties in Nederland weer open en mag je vier personen thuis ontvangen. Alle wijzigingen in de maatregelen hebben we gedeeld met de gemeenten en gecommuniceerd via de kanalen van de veiligheidsregio. 'Bedankt voor jullie hart voor de zorg' ‘Bedankt voor jullie hart voor de zorg!’ Dat is de boodschap van de video die we eind april lanceerden voor zorgprofessionals in onze regio. Bekende en onbekende inwoners van Noord-Holland Noord bedankten de zorgmedewerkers voor hun onvermoeibare inzet, aandacht, medeleven en troost. Om zoveel mogelijk zorgprofessionals in onze regio te bereiken, hebben we ansichtkaarten met een QR-code naar de video aan alle zorglocaties in onze regio gestuurd. Ook hebben GHOR-collega’s, een ambulancechauffeur, de directie van de veiligheidsregio en van de GGD diverse locaties bezocht. Dit is de link naar de bedankvideo op YouTube: https://youtu.be/HJhLIITuGjE. Regionale filmpjes over vaccineren In onze coronacommunicatie leggen we steeds meer de nadruk op vaccineren.
In samenwerking met de ziekenhuizen in onze regio, huisartsenorganisaties en GGD Hollands Noorden hebben we vijf filmpjes over vaccineren gemaakt. Deskundigen uit onze regio beantwoorden in de filmpjes een veelgestelde vraag over vaccineren. De filmpjes worden sinds eind mei wekelijks ingezet. Daarnaast kunnen we door de dalende besmettingscijfers en het stijgende aantal vaccinaties een bemoedigende en stimulerende boodschap brengen. We attenderen inwoners die nog niet zeker weten of zij zich willen laten vaccineren op de website Coronakeuzevaccinatiehulp. En zodra mensen uit een bepaald geboortejaar in aanmerking komen voor vaccinatie, communiceren wij dit op onze social media. Ook stimuleren we mensen die als boegbeeld fungeren in onze regio een voorbeeldrol te pakken bij het vaccineren.
3.6 Onderwerpen uit het ROT In de periode maart tot en mei 2021 richtte het ROT-C zich allereerst op het maken van preparatieve scenario’s en maatregelen. Voor het geval de situatie van Fase 3 – het zogenaamde ‘zwarte scenario’ van extreem hoge besmettingsgraad en overloop van ziekenhuis- en IC capaciteit – zich zou voordoen. Hoewel de druk in de acute zorg en de ziekenhuiszorg zeer hoog is geweest, zijn de cijfers tijdig afgenomen en zijn maatregelen niet nodig gebleken.. Daarnaast heeft het ROT-C zich op de feest- en cultuurdagen van april en mei gericht. Daarvoor zijn scenario’s ontwikkeld en maatregelen. Met name Koningsdag en de Paasvakantie leken zorgwekkend, maar ook de Ramadan en de 4 en 5 mei vieringen en tot slot Pinksteren. Deze periode is niet geheel incidentloos verlopen, met name deden zich enkele demonstraties voor en trachtten ondernemers de grenzen van de toegestane ruimte op te zoeken. Behalve enkele pieken in besmettingen (na Koningsdag) en openbare orde verstoringen, waarop de politie in samenspraak met de Driehoeken is opgetreden, is ook deze periode betrekkelijk rustig verlopen. Het draagvlag voor de maatregelen begon in deze periode echter al af te kalven. In communicatie is in samenwerking met de gemeenten hier sterker op in gezet.
In mei is het ROT-C zich gaan voorbereiden op de transitiefase, het EK en de openingstappen van het kabinet, waaronder de aspecten waaronder evenementen waar kunnen plaatsvinden vanaf 30 juni. Concrete stappen worden in juni/juli genomen. Het ROT-C zal het Veiligheidsberaad en het RBT volgen in frequentie en beschikbaar blijven zolang als gewenst.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 14 van 22
3.7 Onderwerpen uit het ROC Zoals in de vorige tussentijdse rapportage aangehaald fungeert het Regionaal Overleg Crisisbeheersing (ROC) normaal gesproken als informatie- en adviesorgaan tussen de gemeenten op het gebied van de voorbereiding op rampenbestrijding en crisisbeheersing binnen gemeenten. Tijdens de coronacrisis gebruiken gemeenten het ROC-Corona wat naast het reguliere ROC plaats vindt om (intergemeentelijk) af te stemmen over de gemeentelijke (bevolkingszorg)processen tijdens een crisis. In de periode vanaf maart tot en met juni kwam het ROC-Corona wekelijks bij elkaar om afstemming te vinden over maatregelen of de versoepelingen binnen de regio. In de periode van maart/ begin april is er in het ROC-Corona stilgestaan bij het hoge aantal besmettingen, oftewel de dreiging van het zwarte scenario. Ter voorbereiding op het zwarte scenario is er in het ROC-Corona stilgestaan bij de draaiboeken die in de eerste golf waren opgesteld. Deze draaiboeken zijn getoetst op de actualiteit en onder de aandacht gebracht bij de gemeenten. Wat betreft de afstemming over de versoepelingen kan gedacht worden aan afstemming over de hondenscholen, (culinaire) tochten, zonnestudio’s en terrassen bij golfclubs. Hierbij wordt de Tijdelijke Wet Maatregelen binnen het ROC-Corona als leidend gezien.
Wanneer een juridische duiding nodig is wordt de expertise van de Vakgroep Juridisch en Handhaving gevraagd. De vakgroep kijkt dan vanuit de juridische invalshoek naar de huidige wet- en regelgeving om daarover voor het ROC-Corona mogelijk duidelijkheid te scheppen. Daarnaast werden over casussen die zich in het grijze gebied bevonden zoveel mogelijk een regionale lijn afgesproken om zoveel mogelijk ongelijkheid in de regio te voorkomen. Ook is er tijdens het overleg de mogelijkheid om zelf punten in te dienen om bijvoorbeeld te leren van de expertise van anderen. Bijvoorbeeld hoe om te gaan met de verkiezingen, drukte tijdens (regionale )feestdagen, demonstraties of testen voor toegang. Een ander onderwerp wat een vast agendapunt is geworden is het voorbereiden op de Nafase. Alhoewel er bij de coronacrisis geen sprake is van een klassieke Nafase dient er wel te worden stilgestaan bij de situatie na de opheffing van de maatregelen. Daarom is er met vertegenwoordiging vanuit het ROC-Corona stilgestaan bij dit onderwerp door middel van de vakgroep Transitie en Overdracht. Deze bijeenkomsten resulteerde uiteindelijk in de Leidraad Overdrachtsfase voor gemeenten.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 15 van 22
4.
Vooruitblik
De komende maanden zullen we steeds meer coronamaatregelen los kunnen laten. Doordat een steeds groter deel van de samenleving gevaccineerd is zal het aantal nieuwe opnames van coronapatiënten in ziekenhuizen blijven dalen. Half juli heeft iedereen die dat wil een eerste vaccinatie gekregen, en voor 1 september een tweede vaccinatie. Desondanks zullen de komende maanden (basis)regels blijven gelden. De naleving van deze (basis)regels door inwoners en ondernemers zal steeds meer onder druk komen te staan. De samenleving wil sneller en meer versoepelen dan epidemiologisch verantwoord is. Net als afgelopen periode zullen de grenzen van de regels opgezocht worden, en soms overtreden. Ook aankomende maanden zal daarom een groot beslag gelegd worden op handhavingscapaciteit bij gemeenten en politie.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 16 van 22
Bijlage 1: Tijdlijn besluiten Regionaal Beleidsteam Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Nr Datum 2020 1 26-03 2 26-03 3 4
26-03 26-03
5 6 7
30-03 30-03 02-04
8 9 10
02-04 02-04 06-04
11
09-04
12
16-04
13 14 15
23-04 23-04 30-04
15a 15b 16
07-05
17
07-05
18
14-05
19
20-05
20
20-05
21 22 23
04-06 04-06 20-08
Genomen besluit Richtlijn voor markten wordt vastgesteld Campings met sanitaire voorzieningen worden tot 6 april gesloten en opbouwen van strandhuisjes (voor zover nog niet gebeurd) wordt tot 6 april verboden De noodverordening en bijbehorend aanwijzingsbesluit worden vastgesteld Opdracht aan het ROT voor uitwerking regionale opvanglocatie voor zieke dak- en thuislozen Besluit aanwijzing verboden gebieden – slaap- en strandhuisjes Besluit aanwijzing verboden gebieden – kampeerterreinen Besluit verbod op open houden sanitaire voorzieningen recreatie en daarmee aangepaste noodverordening Besluit verlengen bedientijden winterseizoen van bruggen en sluizen Besluit recreatievaart (groepsverbod geldt ook op boten) Besluit om geen regionaal standpunt in te nemen over venstertijden waarbinnen de bevoorrading van winkels wordt gedaan VRHNN heeft de regie in het oprichten van een eventuele extra opvang voor zieke daken thuislozen in het Belastingkantoor in Alkmaar Voor erehagen geldt een vrijstelling op de noodverordening, mits voldaan wordt aan de gestelde voorwaarden Het advies betreft samenkomsten en initiatieven in de buitenruimte is aangenomen Vrijstelling Duiktrainingen en Zwemtesten CZSK Den Helder De Noodverordening is aangepast aan de veranderde maatregelen rondom buitensporten en de start van het onderwijs vanaf 11 mei.
Per 1 mei mogen de kampeerterreinen en strandhuisjes met eigen sanitair open. De beheerder van een zorginstelling in de VVT-sector mag kleinschalige optredens, onder voorwaarden, toestaan. Burgemeesters nemen voortaan zelf besluiten binnen de regelgeving in de noodverordening. Bij twijfel kunnen burgemeesters verzoeken tot overleg. Het verbod op het gebruik van strand- en slaaphuisjes is niet langer van kracht. Artikel 2.5b van de noodverordening is geschrapt. Besluit om tot 1 juni geen extra uitzonderingen op het verbod op samenkomsten toe te staan, dan de uitzonderingen die reeds zijn toegestaan. In de beantwoording op verzoeken tot uitzonderingen op samenkomsten en in de verdere communicatie wordt het mogelijke perspectief geschetst voor de situatie na 1 juni. Sanitaire voorzieningen op het strand mogen open mits ze van buitenaf bereikbaar zijn (niet via een horecagelegenheid) en er voor goede hygiëne wordt gezorgd. Reddingsbrigades in Noord-Holland Noord worden beschouwd als hulpverlener.
Regionaal worden de door Reddingsbrigade Nederland omschreven werkprocessen gehanteerd en VRNHN zal mondneuskapjes en brillen ter beschikking stellen aan de 13 reddingsbrigades Tussentijdse rapportage bestrijding Corona virus wordt in concept vastgesteld Het RBT stemt in met de scope van de evaluatie Het RBT neemt kennis van de documenten en stemt in met de voorgestelde lijn inzake opvang doelgroepen
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 17 van 22
24 25 26 27 28 29
03-09 17-09 8-10 8-10 15-10 29-10
30
29-10
31 32
26-11 03-12
33
17-12
34
17-12
35
17-12
36 24-12 2021 37 14-01 38
28-01
39
04-02
40
25-02
41
25-03
42
01-04
43
01-04
Het RBT stelt de handreiking handhaving coronamaatregelen vast Het RBT stelt de tweede tussentijdse rapportage bestrijding coronavirus vast. RBT stemt in met frequentie wekelijks RBT stemt in met uitgangspunten gebruik mondkapjes in gemeentehuizen RBT stemt in met voorstel betrekken burgemeesters (met laatste kleine aanpassing) Het RBT stemt in met het volgen van de landelijke lijn 2.0 voor zover dit geen afbreuk doet aan de werkwijze van de voorzitter en het RBT van VRNHN, waarbij zij bij de crisisbestrijding uitvoering geven aan de aanwijzing van de minister. Het RBT stemt in met opstart en uitwerking campagne #waardoejijhetvoor? in samenwerking met gemeenten. Het RBT stemt in met het voorstel Memo inwerkingtreding Twm Het RBT neemt het advies over tav het verruimer van de openingstijden levensmiddelensector en burgemeesters zullen advies bespreken in eigen colleges Het RBT stelt de derde tussentijdse rapportage en de rapportage over de periode maart – november vast. Beleidsuitgangspunten en tolerantiegrenzen voor de jaarwisseling worden vastgesteld. (Met de kanttekening dat overleg met burgemeester bij inzet ME of andere opschaling wenselijk is. Indien dit niet mogelijk is, dan graag de burgemeester zo spoedig mogelijk informeren.) Berichten op sociale media waarin enige vorm van dreiging wordt geuit worden gedeeld met politie.
RBT stemt in met notitie positie ROC RBT stemt in met instellen van een burgemeestersoverleg aansluitend aan de RBTvergaderingen, om overige zaken die niet des RBT’s zijn met elkaar te bespreken VRNHN blijft de informatievoorziening richting gemeenteraden invullen door middel van 3-maandelijkse rapportages. RBT neemt kennis van de afspraken omtrent de informatievoorziening door VRNHN aan de burgemeesters over de bestrijding van het coronavirus. RBT stemt in met extra inzet op Communicatie ten aanzien van: - Ontwikkelen corona-thermometer - Wekelijkse communicatie over één thema - Campagne Thuiswerken werkt Het Regionaal Beleidsteam besluit: 1. De vierde Tussentijdse rapportage bestrijding coronavirus, december 2020 – maart 2021 vast te stellen; 2. De vierde Tussentijdse rapportage bestrijding coronavirus, december 2020 – maart 2021 ter kennisgeving aan te bieden aan de colleges van Burgemeester en Wethouders in de regio Noord-Holland Noord. Het RBT besluit kennis te nemen van de opbrengsten van de RBT-oefening ‘zwart scenario’. Het RBT besluit tot het toestaan van georganiseerde tochten binnen de bestaande coronamaatregelen, en geeft aan dat het verstandig is op lokaal niveau hierover afspraken te maken met horecaondernemers zodat de tochten op verantwoorde wijze kunnen plaatsvinden.
Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 18 van 22
Bijlage 2: Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 Sinds 1 december 2020 is de Trm al verschillende malen gewijzigd. De wijzigingen voor de periode van 1 december 2020 tot 1 maart 2021 zijn opgenomen in de volgende ministeriële regelingen: 1. Tijdelijke regeling maatregelen covid-19, in werking getreden op 1 december 2020; 2. Regeling aanvullende mondkapjesverplichtingen covid-19, in werking getreden op 1 december 2020; 3. Regeling van 8 december 2020 tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met een verruiming van de mogelijkheden voor topsporters en het aanbrengen van enkele verbeteringen, in werking getreden op 18 december 2020; 4. Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 van 14 december 2020 in verband met een verzwaring van de maatregelen, in werking getreden op 15 december 2020; 5. Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 van 24 december 2020 in verband met het vereisen van een negatieve testuitslag voor internationaal openbaar vervoer, in werking getreden op 29 december 2020; 6. Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 van 3 januari 2021 in verband met het vereisen van een negatieve testuitslag voor internationaal personenvervoer per lucht- en scheepvaart, in werking getreden op 4 januari 2021; 7.
Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 van 12 januari 2021 in verband met een verlenging van de verzwaarde maatregelen voor onderwijsinstellingen en kinderopvang, in werking getreden op 14 januari 2021; 8. Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 van 12 januari 2021 in verband met het verlengen van het maatregelenpakket, in werking getreden op 20 januari 2021; 9. Regeling tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19, (…), van 14 januari 2021 in verband met het vereisen van een negatieve antigeentestuitslag voor internationaal personenvervoer, in werking getreden op 15 en 19 januari 2021; 10. Regeling van de Ministers van VWS, J&V en van BZK van 22 januari 2021 tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met een vervroegde sluiting van publieke plaatsen in verband met een avondklok en een verlaging van de maximale groepsgrootte bij uitvaarten, in werking getreden op 23 en 25 januari 2021; 11. Regeling van de Ministers van VWS, J&V en BZK van 25 januari 2021, kenmerk 1812480-217085WJZ, tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met het opnemen van een alternatief voor de testverplichting voor luchtvaartuigbemanningen, in werking getreden op 27 januari 2021 met terugwerkende kracht tot en met 23 januari 2021; 12.
Regeling van de Ministers van VWS, van J&V en van BZK van 22 januari 2021, tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met het mogelijk maken van praktijktesten voor het veilig en verantwoord organiseren van evenementen, in werking getreden op 30 januari 2021; 13. Regeling van de Ministers van VWS, J&V en BZK van 5 februari 2021, tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met een verlenging van de verzwaarde maatregelen voor het voortgezet onderwijs, het beroepsonderwijs, het hoger onderwijs en de buitenschoolse opvang, in werking getreden op 6 februari 2021; 14. Regeling van de Ministers van VWS, J&V en BZK, van 2 februari 2021, kenmerk 1812499-217094WJZ, houdende wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19, (…) in verband met verlenging van het maatregelenpakket, het mogelijk maken van ophalen van bestelde artikelen bij winkels, (…) en enkele andere wijzigingen, in werking getreden op 10 februari 2021. 15. Regeling van de Ministers van VWS, J&V en BZK van 23 februari 2021, kenmerk 1812477-217082WJZ, tot wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 in verband met het verlengen van de verzwaarde maatregelen voor het hoger onderwijs en de buitenschoolse opvang en het Rapportage bestrijding Coronavirus maart – mei 2021
Pagina 19 van 22
16.
onder voorwaarden heropenen van het voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs, treedt in werking op 1 maart 2021; Regeling van de Ministers van VWS, J&V en BZK, van 23 februari 2021, kenmerk 1812443217083-WJZ, houdende wijziging van de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19, (…) in verband met verlenging van het maatregelenpakket, het toestaan van de uitoefening van contactberoepen, de verhoging van de leeftijd voor buitensporten, het toestaan van winkelen op afspraak, aanpassing van de uitzonderingen op de verplichte antigeentestuitslag, opneming van de regels over de landelijke avondklok en enkele andere wijzigingen, treedt in werking op 3 maart 2021.