20210930_09b_Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024 vastgesteld 25 mei 2021.pdf
Tekst van het document
Duurzame innovatieve ontwikkelingen en initiatieven kunnen rekenen op een faciliterende houding van de gemeente en er wordt gestreefd naar verduurzaming van het woningbestand en vervoer. Woningbouw en onderhoud binnen het gemeentelijk woningbedrijf vindt duurzaam en onderhoudsvriendelijk plaats. Samen met partners realiseren we de (inter)nationale duurzaamheidsdoelstellingen, waaronder het terugbrengen van CO2-uitstoot. We geven daarbij samen met de regio het goede voorbeeld en vervullen zo een innovatieve en vooruitstrevende rol in de regio op het gebied van energietransitie en klimaatadaptatie. De gemeente werkt niet mee aan de realisatie van windturbines in de gemeente. In het kader van de bestemmingsplannen worden afwegingen gemaakt over de aanvaardbaarheid van vormen van duurzame energiewinning. We stimuleren en faciliteren de verduurzaming van de Opmeerse woningvoorraad. We blijven aangesloten bij het duurzaam bouwloket waar mensen terecht kunnen met hun vragen. De gemeente streeft naar een gezonder leefmilieu, naar een verantwoorde manier van omgaan met energie en grondstoffen en naar het voorkomen van milieuverontreiniging. Als gemeente blijven wij zoeken naar mogelijkheden om de milieu-impact in onze eigen bedrijfsvoering te verkleinen. Opmeer blijft een veilige gemeente om in te wonen en werken en risico's op de omgeving worden beheerst.
Activiteiten en maatregelen worden gestimuleerd en door de gemeente zelf ondernomen om het leefmilieu gezond te houden. De gemeente streeft naar energiebesparing. De toepassing van innovatieve energieopwikkelingen wordt gestimuleerd en de gemeente geeft zelf het goede voorbeeld. Duurzaam bodemgebruik is leidend bij het uitvoeren van activiteiten in en op de bodem. Verwaarloosbaar bodemrisico bereiken we door maatregelen en voorzieningen te treffen bij begin (nulsituatie) en beëindiging (eindsituatie). De gemeente heeft een verantwoordelijkheid om veiligheidsrisico's te minimaliseren en beheersbaar te maken door grenzen te stellen, deze te handhaven en voor te bereiden op mogelijke calamiteiten. De gemeente streeft naar een duurzaam veilige inrichting, met bijzondere aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers. De gemeente vermindert de negatieve klimaat- en
66
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Beleidsplan openbare verlichting 2018-2021
Rioleringsplan Opmeer 2019-2022
gezondheidseffecten van mobiliteit. Als gemeente wordt hier invulling aan gegeven door in te zetten op het verminderen van mobiliteit (minder verplaatsen), veranderen van de mobiliteit (schoner verplaatsen) en het verduurzamen van de mobiliteit (zuiniger verplaatsen). De gemeente hanteert een deel van de doelstellingen van het landelijke Energieakkoord, te weten twintig procent energiebesparing in 2020 en vijftig procent in 2030. De doelstelling van 40% van de OVL voorzien van slim energiemanagement voor 2020 wordt niet gehanteerd. Afvalwater zamelen we in en voeren we af zonder nadelige gevolgen voor de gezondheid. Ook het milieu mag geen nadelige gevolgen ondervinden van ons afvalwater. We houden de waterkwaliteit goed en brengen geen schade toe aan het milieu. Op termijn willen we hemelwater zoveel mogelijk gescheiden houden van vuilwater.
VTH-doelen Het strategisch regionaal en gemeentelijk beleid vraagt VTH-inzet voor: F. Beperken van hinder en minimaliseren van veiligheidsrisico’s door bedrijfsmatige activiteiten en evenementen door: Afspraken met bedrijven vastleggen. Goed vooroverleg en wijzen op gemeentelijk beleid/ambitie. Normen (veiligheid, parkeren en geluid) vastleggen en toepassen. Integraal toezicht. Actief toezicht op gebruik leegstaande panden. G. Schoon, heel, veilig: structurele aanpak afvaldumpingen Stimuleren signaalfunctie omwonenden Achterhalen en verbaliseren veroorzakers
1.4
Onderdeel: aanleg, kap, reclame, inritten
Beleidsplan Evenementenbeleid 2014
Groenbeleidsplan 2018-2021
Doelstellingen voor de fysieke leefomgeving Ter voorkoming van verkeershinder en inzicht in afgesloten wegen, worden verkeersbesluiten genomen. De gemeente biedt mogelijkheden voor het maken van reclame voor evenementen. Behoud van waardevolle bomen en groenstructuren
VTH-doelen Het strategisch regionaal en gemeentelijk beleid vraagt VTH-inzet voor: H. Bescherming van monumentale en beeldbepalende bomen door: Goed vooroverleg en wijzen op gemeentelijk beleid/ambitie. Stimuleren signaalfunctie omwonenden Adequaat reageren op klachten en meldingen.
1.5
Onderdeel: evenementen
Beleidsplan Coalitie-akkoord 2018
Doelstellingen voor de fysieke leefomgeving Evenementen worden in redelijkheid getoetst op veiligheid. Daarnaast wordt onderzocht of overbodige regels kunnen worden geschrapt. Evenementen die op jaarlijkse basis met dezelfde opzet plaatsvinden worden bij voorkeur met een meerjarenvergunning toegestaan.
67
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Evenementenbeleid 2014
Behouden van bestaande evenementen, omdat ze een aantrekkingskracht hebben op bezoekers en de gemeente verlevendigen. Tolereren overlast van evenementen, zolang de overlast maatschappelijk aanvaardbaar blijft. De organisator van een evenement dient te allen tijde te voldoen aan alle wet- en regelgeving dat van toepassing is op de organisatie en het houden van het evenement. Bij overtreding zijn de sancties vanuit de gemeente erop gericht de overtreding(en) zo snel mogelijk te laten beëindigen danwel in de toekomst herhaling van de overtreding(en) te voorkomen.
VTH-doelen Het strategisch regionaal en gemeentelijk beleid vraagt VTH-inzet voor: I. Beperken van hinder en minimaliseren van veiligheidsrisico’s door evenementen door: Afspraken met organisaties vastleggen. Goed vooroverleg en wijzen op gemeentelijk beleid/ambitie. Normen (veiligheid, parkeren en geluid) vastleggen en toepassen. Integraal toezicht. Actief toezicht op geluid en drankgebruik (NIX18) van evenementen/verenigingen.
1.6
Onderdeel: bodem en bouwstoffen
Beleidsplan Nota bodembeheer Westfriesland 2016
Milieubeleidsplan 2012-2015
Bodembeleidsplan 20152019
Doelstellingen voor de fysieke leefomgeving De gemeenten brengen duurzaam grondstromenbeleid in uitvoering en zetten dit praktisch uitvoerbaar, milieuhygiënisch verantwoord en transparant voort. Het gebruik en de aankoop van primaire en secundaire bouwstoffen wordt verminderd. De druk op het wegennet, de uitstoot van uitlaatgassen en fijnstof en het gebruik van energie wordt verminderd. Het totaal aantal ingezameld afval per inwoner komt overeen met de landelijke doelstelling en waar mogelijk wordt een hoger milieuresultaat bereikt. We beschermen, beheren en waar nodig maken we de bodem schoon om toekomstig bodemgebruik mogelijk te houden. Voorkomen dat functies van bodem en ondergrond verloren gaan door op een zorgvuldige manier om te gaan met ingrepen in en het gebruik van de ondergrond. Bodemverontreinigingen die zijn ontstaan na 1987 worden zoveel mogelijk verwijderd. De kwaliteit van de grond die wordt toegepast in een gebied, moet altijd geschikt zijn voor de functie van het gebied.
VTH-doelen Het strategisch regionaal en gemeentelijk beleid vraagt VTH-inzet voor: J. Bescherming van de bodem door: - Stimuleren signaalfunctie inwoners - Achterhalen en verbaliseren veroorzakers - Adequaat reageren op meldingen.
1.7
Onderdeel: natuurbescherming
Beleidsplan Pact 7.1 Westfriesland Structuurschets Westfriesland, 2016 Natuur- en recreatieplan Westfriesland, 2016 Coalitie-akkoord 2018
Doelstellingen voor de fysieke leefomgeving Een gezonde en vitale regio, dankzij een aantrekkelijk landschap. Op het gebied van waterrecreatie en cultuurhistorie heeft de regio veel te bieden. Westfriesland benut recreatieve potenties van kust en steden. Verbeteren van de beleefbaarheid van (natuur)gebieden, samenhang aanbrengen in het cultuurhistorisch aanbod. Behouden en ontwikkelen van biodiversiteit door kwalitatieve verbetering in het bestaande groenareaal. Opmeer wil een groene gemeente blijven met een goede afstemming van openbare voorzieningen in de openbare ruimte.
68
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Structuurvisie Opmeer 2025
Milieubeleidsplan 2012-2015 Groenbeleidsplan 2018-2021
De gemeente wil de bestaande natuurwaarden van de natuurgebieden behouden en zet zich tevens in voor verbetering van de mogelijkheden van het recreatief medegebruik van deze gebieden. Het gebied als groene buffer tussen Hoogwoud en Opmeer-Spanbroek behoudt een grotendeels onbebouwd karakter. Opmeer is een schone gemeente waarin geen plek is voor zwerfafval. Behoud van de karakteristieke groene gemeente met haar open specifieke karakter. Zoveel mogelijk behoud van de karakteristieke groene gemeente met haar open specifieke karakter. Realisatie en behoud van een kwalitatief goede groenvoorziening in de woon- en leefomgeving.
VTH-doelen Het strategisch regionaal en gemeentelijk beleid vraagt VTH-inzet voor: K. Bescherming van de natuur door: Gebiedsgericht toezicht. Adequaat reageren op klachten en meldingen.
1.8
Onderdeel: ruimtelijke ordening
Beleidsplan Pact 7.1 Westfriesland,
Structuurschets Westfriesland, 2016 Regionaal economische agenda 2015
Regionale detailhandelsvisie Westfriesland 2015
Regionale woonvisie 2017
Regionale visie verblijfsrecreatie NoordHolland Noord 2017
Natuur- en recreatieplan Westfriesland 2016
Doelstellingen voor de fysieke leefomgeving In het Pact staan de volgende (geprioriteerde) ambities voor de komende 2 tot 5 jaar: een sterk Westfries merk als woon-, werk-, leef-, ondernemers-, recreatie- en verblijfsregio -leefbare, gezonde en vitale regio, dankzij een betaalbaar en aantrekkelijk woonaanbod voor iedere doelgroep; duurzame woningbouw, aantrekkelijk landschap en goede bereikbaarheid -afgestemde WF 7 energiestrategie en Westfriese opgave in RES Holland boven Amsterdam klimaatadaptatie: vastgesteld beschermingsniveau bereiken -regio aantrekkelijk maken en promoten, bereikbaarheid verbeteren en werken aan toekomst-bestendige werklocaties. Stimuleren circulaire economie en toekomstbestendig MKB. -landschappelijke kwaliteiten en het aantrekkelijke leisureaanbod uitbouwen, verbinden en promoten, om zo een toegankelijk aanbod voor eigen inwoners te bieden en meer bezoekers en bestedingen aan te trekken -een gezonde en inclusieve regio waarin iedereen mee doet en waarin (kwetsbare) inwoners een passend zorgaanbod en woonplek krijgen Westfriesland versterkt de leefbaarheid van de (kleine) kernen. Nieuwe concepten en allianties zijn gewenst om vorm te geven aan het voorzieningenniveau. Detailhandelsbeleid is gericht op het min mogelijk weglekken van koopkracht uit de regio.
We willen de onderlinge afstemming tussen gemeenten verbeteren, omdat deze essentieel is om bedrijven in de regio te krijgen of te houden. Doel is o.a. 90% van de huisvestingsvragen kan binnen de regio worden voldaan. De berekeningen geven aan dat West-Friesland in 2020 met tussen de 6% en 10% minder meters detailhandel toekan in de sectoren Dagelijks en Mode & Luxe. Voor wat betreft de sectoren Vrije Tijd & Electro en Volumineus ligt er een grotere reductieopgave, van circa 20% ten opzichte van het huidige aanbod. Speerpunten is vitale kernen: richten op kansrijke producten en locaties. Ons vitale kernenbeleid betekent niet dat er in elke kern bouwmogelijkheden zijn, maar ook niet dat er een slot op nieuwbouw in kleine kernen komt. Als gemeenten voorkomen we dat het openbaar gebied een verpauperde indruk maakt en daar waar mogelijk zorgen we voor een kwaliteitsverbetering. In 2030 is Noord-Holland Noord de meest vitale verblijfsregio van Nederland. De kopgroep van excellente ondernemingen en de diversiteit van het aanbod is vergroot. Nieuwe verblijfsinitiatieven zijn onderscheidend en gericht op toeristisch-recreatieve markten. En er is nieuwe waarde gegeven aan niet-vitaal aanbod. Verblijfsrecreatie is de gastvrije huiskamer van Noord-Holland Noord, een gemakkelijke bereikbare plek om regelmatig te ontspannen en functioneert zoals het bedoeld is.
Het doorontwikkelen van het recreatieaanbod door o.a. het doorontwikkelen van recreatieterreinen, toevoegen van functies aan terreinen en locaties.
69
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Beleidsplan Coalitie-akkoord 2018
Structuurvisie Opmeer 2025
Woonvisie 2018-2022
Milieubeleidsplan 2012-2015
Groenbeleidsplan 2018-2021
Beleidsvisie EV 2015-2018
Nota Parkeernormen 2016
Verkeers- en vervoersplan 2018-2025 Rioleringsplan Opmeer 2019-2022
Doelstellingen voor de fysieke leefomgeving Klimaatadaptatie wordt een vast onderdeel van de omgevingsplanologie, waarbij aandacht is voor de stresstest, wateroverlast en rainproof maatregelen. Ter bevordering van de leefbaarheid van het platteland wordt bezien of planologische regels met betrekking tot agrarisch gebruik waar mogelijk kunnen worden verruimd zodat bijvoorbeeld recreatieve nevenactiviteiten en of zorgfuncties kunnen worden ontplooid. Arbeidsmigranten worden indien mogelijk ter plaatse van het agrarisch bedrijf waar het werk wordt aangeboden gehuisvest. Leegstaande agrarische bebouwing vraagt om oplossingen. Van beoordelingsvrijheid moet gebruik worden gemaakt ter voorkoming en bestrijding van leegstand van gebouwen (woningen, winkels etc.). De gemeente heeft de ambitie om te komen tot een kwalitatieve versterking van het winkelaanbod van Hoogwoud als lokaal verzorgend winkelgebied. In de lintbebouwing in de gemeente worden geen nieuwe ontwikkelingen voorgestaan. Als uitzondering hierop gelden kleinschalige initiatieven in de bestaande bebouwing op basis van Ruimte voor Ruimte (provinciaal beleid) en het eigen beleid. De gemeente schept de voorwaarden voor handhaving van een economisch gezonde en gevarieerde landbouw in de gemeente, waarbij het behoud van de openheid, het kleinschalige en agrarische karakter van het gebied vooropstaat.
Het beleid is gericht op beheer en het in kwalitatieve zin verbeteren van recreatieterreinen. Gemeente zoekt actief naar inbreidings- en nieuwe locaties voor wonen en er wordt ingezet op uitbreiding van de verschillende kernen ter bevordering van de leefbaarheid. Nieuwbouwplannen zullen we vooral daar faciliteren waar er vraag is en waar zij bestaande voorzieningen ondersteunen. We zorgen voor goede bereikbaarheid van onze voorzieningen vanuit de gehele gemeente. Passend bij de schaal van iedere kern staan we nieuwbouw toe. We programmeren levensloopbestendige woningen nabij voorzieningen op goed toegankelijke locaties. Beperken van het aantal gehinderden door geluidsoverlast in Opmeer. Streven naar een goede balans tussen de uitbreidingsmogelijkheden van veehouderijen en een acceptabel leefklimaat van geurgevoelige objecten. Aspect externe veiligheid blijft ingebed bij ruimtelijke ontwikkelingen en in bestemmingsplannen wordt het principe van stand stil gehandhaafd. Structurele borging van milieuthema's en -doelstellingen in de ruimtelijke planvorming. De gemeente wil anticiperen op het klimaatbestendig maken. Dit betekent onder meer dat hiermee rekening wordt gehouden in de ruimtelijke inrichting; in feite wordt de inrichting steeds 'regen- en hittebestendiger'.
De gemeente richt zich op het stimuleren van bedrijvigheid, maar niet op de vestiging van zware industrie en het aantrekken van bedrijven met een groot extern veiligheidsprobleem. In woongebieden worden geen nieuwe risicobronnen toegelaten, omdat het daar bijzonder veilig moet zijn. Elke initiatiefnemer van verbouwplannen is verantwoordelijk voor het realiseren van zijn eigen parkeeroplossing. Een nieuw bouwinitiatief mag geen parkeerproblemen in de omgeving veroorzaken. Opmeer beschikt over een robuust en kwalitatief hoogwaardig verkeersnetwerk. Een robuust en samenhangend mobiliteitssysteem is idealiter een fijnmazig netwerk van hoofdwegen met daarbinnen verkeersluwe verblijfsgebieden. Bij nieuwbouw en aanpassingen van bestaande situaties leggen we de leefomgeving zo aan dat er bij extreme buien water op straat en in tuinen mag staan, zolang het geen panden in loopt. Door minder verhard oppervlak te krijgen en meer groen aan te leggen verkleinen we de kans op wateroverlast.
VTH-doelen Het strategisch regionaal en gemeentelijk beleid vraagt VTH-inzet voor: L. Bevordering van leefbaarheid door: Goed vooroverleg en initiatiefnemers wijzen op gemeentelijk beleid/ambitie. Actieve rol in uitwerking beleid woonoverlast: reduceren woonoverlast. Actief betrekken groen/openbare werken/sociaal domein bij bouwplannen. Meer ruimte (bestemmingsplannen en welstand) voor initiatieven die leefbaarheid bevorderen. Balans houden tussen gedifferentieerd bouwen en het behouden/versterken van de identiteit/omgevingskwaliteiten.
70
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
-
Bij aanpak van woonoverlast: vroegtijdig problemen signaleren. Kennis van doelgroep, problematiek en hierbij behorende aanpak samen met Zorg en welzijn.
2. Gebiedsgerichte omgevingsanalyse Opmeer is te kenschetsen als een bedrijvige plattelandsgemeente. De bedrijvigheid is voor een groot deel agrarisch, maar de gemeente kent ook relatief veel midden- en kleinbedrijven. Op 1 januari 2020 woonden in de gemeente 11.828 mensen. Bewoning vindt met name plaats in de hoofdkernen van Opmeer, Spanbroek en Hoogwoud en de kleinere kernen van Aartswoud, De Weere en De Gouwe. De gemeente kent drie bedrijfsterreinen en twee recreatieparken. Het buitengebied wordt voornamelijk agrarisch gebruikt. Ieder gebiedstype in Opmeer kent een eigen problematiek, dynamiek en prioriteiten. In lijn met de gebiedsindeling in bestemmingsplannen en de Welstandsnota maken we onderscheid in de volgende gebiedstypen: • Centrum • Hoofdkern • Kleine kernen • Bedrijfsterreinen • Recreatieterreinen • Landelijk gebied 1.
Centrum
Het gebied ‘Centrum’ betreft het centrum van Opmeer-Spanbroek. Naast diverse detailhandel en dienstverlenende bedrijven zijn dit onder meer een mengvoederbedrijf, supermarkt en verschillende horecabedrijven. Het centrum van Opmeer-Spanbroek heeft een bovenregionale functie. We constateren met name de volgende problemen en risico’s: - Verloedering door leegstand. -
Intensivering verkeer door comprimering en functiemenging / verkeersonveiligheid.
-
Geur, brandveiligheid en ontploffingsgevaar bedrijvigheid.
De gemeente heeft in de fysieke leefomgeving de volgende ambities in het centrum: - Voorkomen van leegstand. -
Comprimeren van winkelgebied met behoud van bovenlokale functie.
-
Verdichting: wonen boven winkels.
-
Aantrekkelijke verblijfsomgeving: gevariëerd, schoon, heel en veilig.
-
Verkeersveilig en bereikbaar.
-
Beperken hinder met mogelijk uitplaatsen hinderlijke bedrijven.
71
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
VTH-doelen Deze analyse van dit gebiedstype vraagt VTH-inzet voor: M. Bijdrage aan het realiseren van de ambities in het centrum door: Duidelijke regels communiceren. Participatie bevorderen. Toezicht op parkeerexcessen. Toename mogelijkheden voor functiemenging. Beperken detailhandel buiten centrum en kernen door herbestemming (naar o.a. woningen) en handhaving.
2.
Hoofdkernen
Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek vormen de hoofdkernen. Het centrum Hoogwoud wordt gezien als lokaal verzorgend boodschappencentrum. In Hoogwoud, Opmeer en Spanbroek is bij de oudere lintbebouwing en centra sprake van een gemengd gebied, waarbij de bedrijven tussen de woningen in gesitueerd zijn. Daarbuiten is sprake van specifieke woongebieden. De linten zijn historisch geografisch van zeer hoge waarde. Deze duiden op de ontginningsgeschiedenis. De binnenkade en buitenkade die gebouwd zijn op dijken en stroomruggen zijn nog goed zichtbaar in het landschap. De afwateringssloten zijn veelal niet meer functioneel, maar wel ruimtelijk historisch van belang. We constateren met name de volgende problemen en risico’s: - Toename van verkeer; huidig wegprofiel is beperkt. -
Potentiële toename van evenementen.
-
Groeiend aantal en omvang bedrijven: aantasting woon- en leefklimaat: hinder van verkeer, geluid, geur en brandveiligheid.
-
Voorkomen van wateroverlast door verstening.
De gemeente heeft in de fysieke leefomgeving de volgende ambities in de hoofdkernen: - Bouwen voor levensloopbestendig wonen / langer thuis wonen. -
Gedifferentieërd aanbod woningen.
-
Behoud van en ruimte voor bedrijven. Transformatie van leegstaande winkels buiten het centrum en kernen naar woningen.
-
Goede balans tussen bedrijven en woonfuncties.
-
Spreiding van arbeidsmigranten, kleinschalig.
-
Acceptabel houden van overlast door evenementen.
VTH-doelen Deze analyse van dit gebiedstype vraagt VTH-inzet voor: N. Bijdrage aan het realiseren van de ambities in de hoofdkernen door: Maatwerk in vergunningen bij uitbreiding. Goede communicatie wat wel/niet kan. Behoud huidig toezicht evenementen gericht op veilige en gezonde evenementen.
3.
Kleine kernen
72
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Het gebied betreft de kernen van Aartswoud, De Weere en De Gouwe. De kernen De Gouwe en Aartswoud zijn beide ontstaan op stroomruggen. De Weere is ontstaan op een strandwal, die door het landschap heen kronkelde. De noord-zuid lintbebouwing van de kernen staat vrijwel haaks op de verkavelingsrichting van de langgerekte smalle kavels. Het gebied heeft een hoge archeologische en monumentale waarde. De voornamelijk agrarische bedrijvigheid in Aartswoud, De Weere en De Gouwe is tussen de woningen gesitueerd. In en rondom het gebied liggen enkele Provinciale Ecologische Hoofdstructuur gebieden in de categorieën ‘cultuur’, ‘natuur’ en ‘ecologische verbindingszone’. De ‘cultuur’ natuurgebieden zijn agrarische gebieden met bijzondere natuurwaarden en kleine natuurreservaten, landgoederen en recreatiegebieden. Door het noordelijke deel van Aartswoud, langs de N239, loopt een ecologische verbindingszone. We constateren met name de volgende problemen en risico’s: - Beperkte bereikbaarheid met OV. -
Verloedering panden: vervallen woningen en agrarische bestemmingen.
-
Illegale activiteiten in (bedrijfs)panden.
De gemeente heeft in de fysieke leefomgeving de volgende ambities in de kleine kernen: - Leefbare woongemeenschappen: bevordering verenigingsleven -
Kleinschalig ontwikkelen voor leefbaarheid
-
Bereikbare voorzieningen
-
Behoud en versterken diversiteit bebouwing
-
Behoud toeristische waarde / dagjesmensen
-
Behoud monumenten en karakteristieke gebouwen
-
Goede balans tussen (agrarische) bedrijven en woonfuncties
-
Voorkomen van leegstand
-
Spreiding en goede huisvesting van arbeidsmigranten, kleinschalig
VTH-doelen Deze analyse van dit gebiedstype vraagt VTH-inzet voor: O. Bijdrage aan het realiseren van de ambities in de kleine kernen door: Bevorderen signaalfunctie van bewoners. Alternatieve functies toestaan. Meer zicht op gebruik bedrijfspanden.
4.
Bedrijfsterreinen
De drie bedrijfsterreinen betreffen ‘De Veken’, ‘Wijzend’ en ‘Hoogwoud’. De Veken is het grootste bedrijfsterrein binnen de gemeentegrenzen. Het bedrijfsterrein ligt ten oosten van de kern Opmeer en heeft een oppervlakte van circa 55 hectare. Het bedrijfsterrein is een sterk op productie en handel gericht bedrijfsterrein. Op het terrein bevinden zich in hoofdzaak industriële, ambachtelijke en groothandelsbedrijven alsmede enkele kantoren en bedrijfswoningen. De bedrijfsterreinen de Wijzend en Hoogwoud zijn gelegen aan het oude historische lint (Koningspade/Pade) en daardoor iets minder goed bereikbaar. De Wijzend is gelegen te midden van een woonwijk.
73
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
We constateren met name de volgende problemen en risico’s: - Parkeren van bedrijfsvoertuigen op de openbare weg. -
Risico op toekomstige leegstand.
-
Beperkt zicht op bedrijfsactiviteiten.
-
Hittestress.
-
Wateroverlast door verstening.
De gemeente heeft in de fysieke leefomgeving de volgende ambities op de bedrijfsterreinen: - Ruimte voor ontwikkeling. -
Aantrekkelijk vestigingsklimaat: toegankelijk en esthetisch.
-
Behoud van bedrijven binnen de gemeente: ruimte voor uitplaatsing bedrijven buiten de woonkernen.
-
Parkeren voor werknemers op eigen terrein.
-
Geen zware industrie (tot milieucat. 4).
-
Bevorderen van duurzame energie.
VTH-doelen Deze analyse van dit gebiedstype vraagt VTH-inzet voor: P. Bijdrage aan het realiseren van de ambities op de bedrijfsterreinen door: Meer zicht op gebruik bedrijfsverzamelgebouwen. Opnemen en handhaven van parkeernormen
5. 6.
Recreatieterreinen
Binnen de gemeentegrenzen worden twee recreatieparken onderscheiden: De Perelaer bij Opmeer (ofwel recreatiepark West-Friesland) en De Bongerd te Aartswoud (ofwel het Pereblok). Op beide parken staan vakantiewoningen. In de winterperiode is het niet toegestaan om op De Perelaer te recreëren, met uitzondering van alle weekenden en in de kerstperiode. We constateren met name de volgende problemen en risico’s: - Permanente bewoning in het park De Perelaer, in strijd met beheersverordening, onder meer arbeidsmigranten. -
Overlastklachten over De Perelaer, lastig te controleren gebied (niet openbaar).
De gemeente heeft in de fysieke leefomgeving de volgende ambities in de recreatiegebieden: - Behoud toeristische waarde / dagjesmensen. -
Behoud monumenten en karakteristieke gebouwen.
-
Beperken van overlast/hinder voor bezoekers vakantieparken.
VTH-doelen Deze analyse van dit gebiedstype vraagt VTH-inzet voor:
74
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Q. -
-
7.
Bijdrage aan het realiseren van de ambities in de recreatiegebieden door: Toezicht op huisvesting arbeidsmigranten. Beperken strijdig gebruik gronden en bouwwerken. Toezicht op een veilig gebruik Bevorderen van alternatieve huisvesting voor bewoners recreatiegebieden door ondersteuning van initiatieven voor nieuwbouw van en herbestemming tot woningen en meer ruimte (flexibelere bestemmingsplannen) voor transformatie woningvoorraad. Vermindering bouwwerken zonder vergunning. Goede communicatie wat wel/niet kan.
Landelijk gebied
Het buitengebied van de gemeente Opmeer kenmerkt zich door een zeer hoge esthetische waarde en heeft met name een agrarische functie. Verder zijn er enkele plaatsen met een (zeer) hoge archeologische waarde. Het landschap is halfopen met daarin veel stolpboerderijen. Stolpboerderijen zijn medebepalend voor de identiteit en beleving van het Noord-Hollands landschap. In het landelijk gebied liggen belangrijke archeologische waarden die van nationaal belang zijn, vanwege de goed geconserveerde prehistorische nederzettingen. Niet-agrarische bedrijvigheid komt her en der in het gebied voor, echte concentraties zijn niet aan te geven. De provincie heeft Noord-Holland Noord aangewezen als agrarisch ontwikkelgebied. We constateren met name de volgende problemen en risico’s: - Agrarische gronden en panden gebruikt voor wonen in strijd met voorschriften. -
Verloedering panden: vervallen woningen en agrarische bestemmingen.
-
Illegale activiteiten in (bedrijfs)panden.
-
Veel panden met asbest op daken.
De gemeente heeft in de fysieke leefomgeving de volgende ambities in het landelijk gebied: - Spreiding van arbeidsmigranten, kleinschalig. -
Kleinschalig ontwikkelen voor leefbaarheid.
-
Behoud monumenten, karakteristieke gebouwen en aardkundig waardevolle gebieden.
-
Agrarisch ontwikkelgebied: goede balans tussen (agrarische) bedrijven en woonfuncties.
-
Voorkomen van leegstand en verpaupering.
VTH-doelen Deze analyse van dit gebiedstype vraagt VTH-inzet voor: R. Bijdrage aan het realiseren van de ambities in het landelijk gebied door: Goede communicatie wat wel/niet kan. Alternatieve functies toestaan. Toezicht archeologische waarden. Meer zicht op gebruik bedrijfspanden. Toezicht op huisvesting arbeidsmigranten. Vermindering bouwwerken zonder vergunning.
3. Ontwikkelingen
75
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Een aantal ontwikkelingen is van invloed op de wijze waarop en de intensiteit waarmee we de preventie, vergunningverlening, toezicht en handhaving organiseren. De ontwikkelingen zijn hieronder benoemd. Daar waar deze ontwikkelingen vragen om een verandering van de VTH-inzet, is dit in kaders opgenomen.
3.1.
Ruimtelijke ontwikkelingen
Ten behoeve van de woningbouw wordt actief gezocht naar inbrei- en nieuwe locaties en ingezet op locaties in de verschillende kernen. Dit ter bevordering van de leefbaarheid met het oog op vraaggericht, duurzaam, levensloopbestendig en divers bouwen. Met nieuwbouw wordt tevens getracht een goede doorstroming op de woningmarkt te realiseren; door de krappe woningmarkt zien we met name dat veel jongeren en gepensioneerden geen passende huisvesting vinden nabij hun eigen omgeving. Door onder andere de economische ontwikkelingen en demografische trends, is er in de regio behoefte aan goede huisvesting van arbeidsmigranten. VTH-doelen Deze ontwikkeling vraagt VTH-inzet voor: S. Stimuleren van doorstroming op de woningmarkt door: Ondersteuning van initiatieven voor nieuwbouw van en herbestemming tot woningen. Meer ruimte (flexibelere bestemmingsplannen) voor transformatie woningvoorraad.
Een nieuw bedrijventerrein (Veken 4 fase 1) wordt ontwikkeld. Bedrijven met een ongunstige situering ten opzichte van de omgeving kunnen verplaatsen naar Veken 3 of 4. Ter bevordering van de leefbaarheid hanteert de gemeente flexibele planologische regels , zodat bijvoorbeeld recreatieve nevenactiviteiten en of zorgfuncties kunnen worden ontplooid en leegstand van bedrijfspanden kan worden voorkomen. En er is ruimte binnen de gemeente voor schaalvergroting van veehouderijen. Tot slot zal de realisering van de klimaatopgave (zie par. 3.4 circulaire economie, klimaatadaptatie en energietransitie) ruimtelijke impact hebben.
3.2.
Verantwoordelijkheid naar de samenleving en de markt
Met diverse wetten en wetsvoorstellen wordt landelijk getracht de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit (in ruime zin van het woord) van initiatieven meer bij de initiatiefnemer en daarmee de markt te leggen. Daardoor wordt de overheid beperkt in haar rol van regelgevende en toezichthoudende organisatie. Steeds vaker worden initiatiefnemers verzocht om met belanghebbenden tezamen de normen te bepalen en in onderling overleg ontwikkelingen mogelijk te maken zonder dat dit leidt tot ongewenste effecten zoals hinder. Het organiseren van de juiste vormen van participatie is een van de uitdagingen van de Omgevingswet. Voorwaarde voor de verschuiving van verantwoordelijkheden naar de samenleving en de markt is dat regels flexibeler worden, waardoor beter ingespeeld kan worden op de maatschappelijke dynamiek. Daarmee ontstaat (handelings)ruimte voor bijvoorbeeld mantelzorgwoningen, dagrecreatie, verbrede landbouw en overige recreatieve voorzieningen in het landelijk gebied.
76
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
Met de privatisering van de bouwplantoets en het –toezicht wordt een volgende stap gezet om de verantwoordelijkheid bij de markt te beleggen. Door deze ontwikkeling nemen gecertificeerde marktpartijen de rol van de overheid over om aanvragen te toetsen en het toezicht uit te voeren op basis van het bouwbesluit. Inwerkingtreding gebeurt fasegewijs vanaf 1 januari 2022. Naast de privatisering van de bouwtoets stimuleert de Omgevingswet de gemeenten ook om meer activiteiten vergunningsvrij of van vergunningsplichtig meldingsplichtig te maken. Een nieuw stelsel waarbij er minder vergunningen zijn en dus meer zorgplichten en meer algemene regels, heeft als gevolg dat waar voorheen vooraf werd getoetst, veel toetsingen door de gemeente in het nieuwe stelsel achteraf gaan plaatsvinden. De bundeling van regels in de Omgevingswet en het vergunningvrij maken van regels zorgt voor een grotere complexiteit van de regelgeving. Initiatiefnemers zijn vaak genoodzaakt een adviesbureau in de hand te nemen om de realisatie te begeleiden. Ook voor de gemeentelijke organisatie is de veelheid van en complexiteit aan regels een uitdaging voor een goede dienstverlening.
3.3.
Inwerkingtreding Omgevingswet
Met de Omgevingswet wordt een volgende stap gezet in de herziening van de regelgeving voor de fysieke leefomgeving. Er worden 26 wetten samengevoegd waaronder de Wet ruimtelijke ordening (Wro), de Wet milieubeheer en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De inwerkingtreding van de Omgevingswet is voorzien op 1 januari 2021. De gemeente moet qua taken, organisatie, personeel en ICT worden ingericht op de Omgevingswet. Deskundigheid en competenties van medewerkers dienen te worden aangepast aan de nieuwe opgave. Samenwerking moet worden versterkt. Alleen op die manier kunnen we de vier verbeterdoelen van de stelselherziening van het omgevingsrecht waarmaken: 1. Het vergroten van de inzichtelijkheid, de voorspelbaarheid en het gebruiksgemak van het omgevingsrecht; 2. Het bewerkstelligen van een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving; 3. Het vergroten van de bestuurlijke afwegingsruimte door een actieve en flexibele aanpak mogelijk te maken voor het bereiken van doelen voor de fysieke leefomgeving; 4. Het versnellen en verbeteren van besluitvorming over projecten in de fysieke leefomgeving. Uiteindelijk moeten deze verbeterdoelen leiden tot een significante bijdrage aan de (meetbare) doelen die we als samenleving stellen voor een veilige, leefbare, schone, gezonde en duurzame leefomgeving.
Met de komst van de Omgevingswet krijgt de gemeente er bevoegdheden bij, o.a. worden een aantal bodemtaken van de provincie naar de gemeente overgedragen. De Omgevingsdienst voert deze bodemtaken nu voor de provincie uit en het is waarschijnlijk dat de Omgevingsdienst deze taken ook namens de gemeente gaat uitvoeren.
77
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
3.4.
Aandacht voor circulaire economie, klimaatadaptatie en energietransitie
Europese en landelijke doelstellingen voor een circulaire economie, klimaatadapatatie en energietransitie zijn ambities. De doorvertaling daarvan naar gemeentelijk beleid heeft nog niet plaatsgevonden. Wel zijn regionaal bestuurlijk richtingen bepaald. Zo wordt gewerkt aan een Regionale Energiestrategie Noord-Holland Noord en de vertaling daarvan naar gemeentelijke ambities. De overheid heeft de ambitie om samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen, regionale en landelijke partners de (inter)nationale duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren, waaronder het terugbrengen van CO2-uitstoot. In het kader van verduurzamen van de bebouwing worden toekomstige publieke gebouwen en ook bestaande gemeentelijke gebouwen verduurzaamd, zowel aan binnen- als buitenkant. Klimaatadaptatie wordt een vast onderdeel van de omgevingsplanologie, waarbij aandacht is voor de wateroverlast, hitte en droogte, bijvoorbeeld door rainproof maatregelen te treffen. In een circulaire economie worden grondstoffen zoveel mogelijk hergebruikt. Hierdoor behouden producten, onderdelen en materialen een zo hoog mogelijk waarde, en wordt er minder afval geproduceerd. De gemeente werkt momenteel aan het actualiseren van het grondstoffenplan.
De gemeenten van Westfriesland hebben in het Pact 7.1 Westfriesland de volgende ambities vastgesteld: Energietransitie: Afgestemde WF 7 energiestrategie en Westfriese opgave in RES Holland boven Amsterdam. Draagvlak en draagkracht creëren om transitie(s) te realiseren. Klimaatadaptatie: Vastgesteld beschermingsniveau bereiken VTH-doelen Deze ontwikkeling vraagt VTH-inzet voor: T. Stimulering van toepassing herbruikbaar materiaal door: Inrichting openbare ruimte met herbruikbaar materiaal. Informeren/adviseren/stimuleren van initiatiefnemers in vooroverleg. Voorschrijven toepassing herbruikbaar materiaal in vergunningen. U. Opmeer energieneutraal in 2040 door: Meer ruimte (bestemmingsplannen en welstand) voor duurzame energie en energiebesparing. Adviseren van en toezicht op bedrijven, burgers en gemeentelijke organisatie bij energiebesparing. Uitbreiding kennis over aardgasvrije voorzieningen en duurzame energie. Bijdragen aan monitoring van doelstellingen energietransitie.
3.5.
Couleur locale met samenwerking in de uitvoering
Als gemeenten ervaren we, mede door de eerder beschreven complexiteit van regelgeving, dat voor diverse werkzaamheden capaciteit, kennis en ervaring buiten de organisatie gehaald dient te worden. Voor met name de initiatieven waarvoor specialistische kennis nodig is wordt samenwerking gezocht met omliggende gemeenten en samenwerkingsverbanden. In sommige gevallen besteden we werkzaamheden uit aan gespecialiseerde marktpartijen. Voor
78
Beleidsplan Fysieke Leefomgeving 2021-2024
milieu wordt gebruik gemaakt van de kennis en expertise bij de Omgevingsdienst NoordHolland Noord. Voor brandveiligheid van de regionale brandweer en voor andere Wabotaken vindt, op basis van de Samenwerkingsovereenkomst VTH-taken West-Friesland, uitwisseling van kennis en expertise plaats tussen de gemeenten in de regio Westfriesland. Door basiskennis in huis te laten kan de couleur locale gegarandeerd worden.
3.6.
Van handhaving naar preventie
Voorkomen is beter dan genezen. We constateren dat het repareren achteraf meer tijd kost en voor alle partijen minder plezierig is, dan het voorkomen van problemen aan de voorkant. We gaan zodoende graag met initiatiefnemers in overleg om vooraf de (on)mogelijkheden te bespreken. Dit geldt tevens voor het signaleren van initiatieven die (mogelijk) tot burenruzies kunnen leiden. Instrumenten als voorlichting, subsidiëring, informatieverstrekking en preventief toezicht zijn daarmee instrumenten die we ook de komende periode intensief inzetten om overtredingen en ondermijnende activiteiten waar mogelijk te voorkomen. VTH-doelen Deze ontwikkeling vraagt VTH-inzet voor: V. Voorkomen van ondermijnende activiteiten door: Actief inzetten Bibob beleid Voorlichting over signalen van ondermijning (bevorderen sociale controle) Inzichtelijk maken van ondermijningsgevoelige gebouwen en terreinen
3.7.
Innovatieve instrumenten
Landelijk wordt veel ervaring opgedaan met innovatieve instrumenten om een goed naleefgedrag te realiseren. Deels zijn er mogelijkheden aan de voorkant (zoals de eerdergenoemde voorlichting, subsidiëring en informatieverstrekking), deels bij het uitvoeren van toezicht. Met name de mogelijkheden van digitale informatiebronnen voor de uitvoering van het toezicht bieden veel kansen. Denk bijvoorbeeld aan het toezicht ter plekke met een tablet, het gebruik van luchtfoto’s en cyclorama’s voor illegale bouw en gebruik en gebruik van de basisregistratie personen voor illegale bewoning. Ook vormen van systeemtoezicht, ketentoezicht en zelftoezicht worden meer toegepast om efficiënt het toezicht uit te kunnen voeren. In het uitvoeringsprogramma wordt gespecificeerd welke (innovatieve) instrumenten door onze gemeente worden ingezet om de doelstellingen te realiseren.
79