20210930_04a_uitvoeringsagenda Gemeente Opmeer.pdf
Tekst van het document
Gemeente Opmeer Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Algemeen Concept, mei 2021 Nu de gemeente Opmeer weet waar de klimaatrisico’s liggen voor de gemeente en welke strategie de gemeente wilt uitvoeren, is het tijd om aan de slag te gaan. Welke acties de gemeente in de periode 2021-2025 gaat uitvoeren is vastgelegd in deze uitvoeringsagenda. Deze uitvoeringsagenda is tot stand gekomen op basis van gesprekken op regioniveau, met betrokken stakeholders en binnen de gemeente. In de uitvoeringsagenda zijn zowel regionale acties als gemeentelijke acties opgenomen. De regionale acties pakt de gemeente Opmeer samen met de andere Westfriese gemeenten op. Deze regionale acties zijn dus voor alle gemeenten gelijk. De gemeentelijke acties zijn op de lokale behoeftes en omstandigheden afgestemd. Met deze uitvoeringsagenda zet Opmeer zich in voor een klimaatadaptief en waterrobuust Westfriesland in lijn met de ambities uit het Nationaal Deltaprogramma.
Acties 2021-2025 De uitvoeringsagenda voor de gemeente Opmeer is hieronder weergegeven. Voor de periode 2021 t/m 2025 zijn de acties uitgezet over de tijd. In de rechterkolom is aangegeven in welke jaren de actie wordt uitgevoerd. In dit schema zijn de gemeentelijke acties schuingedrukt en met ster gemarkeerd. Deze zijn specifiek voor de gemeente Opmeer.
In de volgende paragrafen worden de acties per hoofdthema toegelicht op basis van de volgende punten: •
Doel: Dit wil de gemeente bereiken met de actie.
•
Context: Zo sluit de actie aan op bestaande situaties en ontwikkelingen.
•
Strategie: Wijze waarop de gemeente het resultaat wilt bereiken.
•
Aanpak: Onze aanpak; dit gaat de gemeente doen.
•
Trekker: De trekker van de actie en belangrijke betrokkenen.
•
Kosten: Een kostenschatting van de actie
Tenslotte zijn de kosten voor de gemeente Opmeer voor de uitvoering van de acties over de tijd gepresenteerd.
Eenduidige aanpak
De bouwsteen ‘eenduidige aanpak’ geeft invulling aan de wijze waarop de gemeenten zowel gezamenlijk als individueel de aanpak borgen in beleid en organisatie. Klimaatadaptatie vraagt immers om een lange adem en dus is een goede borging noodzakelijk.
Borging heeft met name betrekking op borging in het ruimtelijke spoor van de omgevingsvisie, in het programmeren van uitvoeringsprojecten en het borgen in de wijze waarop de openbare ruimte wordt ingericht.
Risicogestuurd prioriteren
Het thema risicogestuurd prioriteren geeft aan hoe met de verschillende risico’s wordt omgegaan die in de stresstesten zijn geïdentificeerd. Om actief in te zetten op het meegroeien met de klimaatverandering, sluiten de maatregelen aan op het beschermingsniveau dat nodig is. Waar risico’s nog onvoldoende helder zijn, wordt onderzoek gedaan. De resultaten van deze onderzoeken zijn daarnaast ook input voor de nieuwe stresstest.
Aanhaken maatschappelijke thema’s
Actief koppelen van klimaatadaptatie met andere maatschappelijke thema’s en ontwikkelingen is een van de bouwstenen van de klimaatadaptatiestrategie van Westfriesland. Binnen de gemeentelijke organisatie wordt er sterker ingezet op samenwerking tussen beleidsvelden zodat een betere afstemming wordt bereikt tussen bijvoorbeeld klimaatadaptatie, energietransitie, biodiversiteit en het sociale domein. Veel maatregelen die zijn genoemd onder ‘eenduidige aanpak’, ‘risicogestuurd prioriteren’ en ‘iedereen doet mee‘ geven invulling aan het koppelen met andere maatschappelijke thema’s.
Aan deze bouwsteen geven we invulling als onderdeel van de andere acties.
Enkele voorbeelden: •
A2, Verankeren omgevingsvisie. De omgevingsvisie biedt kansen voor het sturen op functies combinaties. Zo kan worden ingezet op het realiseren van een groen-blauwe structuur met meerwaarde voor zowel klimaatadaptatie, recreatie als biodiversiteit.
•
A4, Kansenkaart. Bij het opstellen van de kansenkaart wordt op wijkniveau inzichtelijk gemaakt welke ontwikkelingen er spelen en hoe deze elkaar kunnen versterken. Zo komen meekoppelkansen in beeld.
•
A5, Opstellen inspiratieboek openbare ruimte. De voorbeelden die in dit boek bij elkaar worden gebracht gaan ook in op vernieuwende combinaties en meekoppelkansen bij het herinrichten van de openbare ruimte.
•
B1, Wijkgerichte aanpak klimaatbestendig inrichten. Door de aanpak wijkgericht op te pakken in concrete projecten, en in combinatie met andere opgeven die in de wijken spelen, wordt meegekoppeld en meerwaarde gecreëerd voor de inwoners.
•
D4, Aanspreekpunt bedrijventerreinen. Het is voor bedrijven het makkelijkst via één contact met de gemeente te communiceren over diverse relevante onderwerpen: van parkeren tot
energie en ook klimaatadaptatie. Deze contactpersoon kan zo ook makkelijk inspelen op kansen als meerdere thema’s spelen bij een bedrijf of op een bedrijventerrein. Binnen deze uitvoeringsagenda zijn op deze bouwsteen geen specifieke acties geformuleerd: hier wordt invulling aan gegeven als onderdeel van de andere acties.
Iedereen doet mee
Bij de uitvoeringsagenda gaat het om actie. Hoe kan de gemeente gezamenlijk met bewoners, bedrijven, waterschap en andere partijen aan de slag? Binnen dit thema worden concrete acties genoemd waardoor iedereen betrokken wordt. Elk jaar wordt meer kennis ontwikkeld. Het thema iedereen doet mee geeft aan hoe de rolverdeling tussen verschillende betrokkenen gaat. Bewoners en bedrijven worden hierdoor betrokken en gestimuleerd om ook maatregelen te nemen. Er wordt daarmee ingezet op communicatie en participatie.
Organisatie
De vier thema’s worden gedragen door een goede organisatie van de acties. Door de aansturing goed te organiseren en de voortgang goed bij te houden worden de acties daadwerkelijk gerealiseerd.
Kostenraming Middelen Om uitvoering te kunnen geven aan de uitvoeringsagenda, en daarmee de gestelde ambitie te halen, zijn middelen nodig. Deze zijn voor de periode 2021-2025 in beeld gebracht. Er worden drie categorieën onderscheiden: •
Acties: Middelen direct gerelateerd aan de uitvoering van de acties. Denk aan inhuur voor onderzoeken en ondersteuning of de uitvoering van communicatieacties. Ook de bekostiging van een regionaal coördinator valt onder deze noemer.
•
Formatie: Zowel voor en coördinator die stuurt op de implementatie en regionaal afstemt, als binnen de afdelingen die acties uitvoeren. Ook is capaciteit nodig om de verschillende externe opdrachten en onderzoeken te formuleren, aan te besteden en te begeleiden.
•
Klimaatbestendig inrichten: De uitvoeringsagenda leidt tot concrete projecten en uitvoering buiten: door de gemeente, in nieuwbouwprojecten en door bewoners en bedrijven zelf. Veel
maatregelen die de gemeente uitvoert zijn onderdeel van bredere projecten. Kosten hangen dus ook af van de in de projecten gemaakte keuzes en prioriteiten.
De gemeentelijke acties worden per gemeente anders ingevuld en zijn dus per gemeente geraamd.
In deze agenda wordt inzichtelijk gemaakt wat de benodigde middelen voor uitvoering van de acties zijn. Voor invulling van de benodigde formatie moet binnen de gemeente plaats worden gevonden en hier loopt regio breed onderzoek naar. De kosten voor de uitvoering hangen nauw samen met de concrete projecten die in het meerjareninvesteringsprogramma worden opgenomen. Concrete investeringen zijn daarmee onderdeel van de investeringsbeslissingen van deze bredere projecten. Er wordt onderscheid gemaakt in gezamenlijke acties en gemeentelijke acties. De gezamenlijk kosten zijn op basis van het inwonertal aan de gemeenten toegerekend. Uitgangspunt daarbij is dat alle gemeenten aan alle gemeenschappelijke acties meedoen. In specifieke gevallen kan daarvan worden afgeweken. De gemeentelijke acties worden per gemeente anders ingevuld en zijn dus per gemeente geraamd. Voor sommige acties zijn er geen kosten geraamd omdat deze geheel door de eigen organisatie worden uitgevoerd. In onderstaand overzicht wordt het totaaloverzicht van de kosten voor gemeente Medemblik gepresenteerd. De nu geformuleerde acties in de uitvoeringsagenda zijn procesacties. Deze zijn verdeeld over de 5 jaar waarin deze worden geïmplementeerd. De gezamenlijke kosten voor de regionale coördinator zijn lager dankzij de bijdrage van het HHNK.
Zij draagt jaarlijks € 20.000 euro bij aan de kosten van de regionale coördinator. Deze bijdrage is in het totaaloverzicht meegerekend.
Kostendekking Voor de dekking van middelen benodigd voor de acties en de benodigde formatie verbonden kosten zal binnen de gemeentebegroting dekking moeten worden gevonden.
De kostendekking voor klimaatbestendig inrichten zal deels gevonden moeten worden in het meerjareninvesteringsprogramma en wordt deels toegerekend aan de rioolheffing. Vanuit de rioolheffingsinkomsten kunnen de kosten die gerelateerd zijn aan de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater worden bekostigd. In de praktijk bekostigen de gemeenten hier vooral maatregelen voor wateroverlast en droogte uit. Klimaatadaptatiemaatregelen kunnen de komende jaren in aanmerking komen voor een subsidie vanuit het Rijk (Impulsregeling), de Provincie en Europa (LIFE). Een van de geformuleerde acties gaat in op het verder verkennen van deze mogelijkheden. Klimaatverandering vraagt om omgaan met onzekerheid. Daarom werken de gemeenten in een cyclisch proces. Het Deltaprogramma vraagt om in 2025 opnieuw een stresstest uit te voeren. Op dat moment zijn er weer nieuwe klimaatscenario’s beschikbaar en zijn resultaten van onderzoeken die nu worden ingezet bekend. Dit biedt dus ook mogelijkheden tot bijsturing. Voor de gezamenlijke acties is een verdeling gemaakt van de kosten op basis van inwoneraantal. Hierdoor dragen alle gemeenten in Westfriesland bij aan de gezamenlijke acties. Voor de gemeentelijke acties is er een aparte raming ingebracht. Elke gemeente heeft voor zich bepaald of een actie een kostendekking nodig heeft.
Voor sommige gemeentelijke acties zijn er geen kosten geraamd. Hierbij wordt de actie integraal opgenomen in de huidige werkzaamheden en projecten. Zo worden meerkosten van klimaatadaptatie in de uitvoeringsprojecten meegenomen.