CConstaterende datOpmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

20210708_09a_Toekomstvisie Opmeer 20 mei 2021.pdf

Besluitvormende raadsvergadering 8 juli 2021, gemeente OpmeerBij agendapunt: Voorstel tot het vaststellen van de Toekomstvisie Opmeer 2030 ‘Thuis in Opmeer!’11.699 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

De voorzieningen in Opmeer zijn voor inwoners van Opmeer. Niets meer en niets minder. De bedrijvigheid in de gemeente is groot. Kijk maar naar de evenementen die georganiseerd worden!

Toekomstvisie Opmeer 25

05

05

Toekomstvisie Opmeer

Toekomstvisie Opmeer

Scenario

C

Samen sterk

Scenario C – Samen sterk Naar buiten gericht – Opmeer als bruisende kern

Samenleving

Opmeer is een bruisende gemeente in een groene omgeving! De ambitie van Opmeer is om een sterk eigen profiel te combineren met goede, regionale samenwerkingen. Doordat voorzieningen meer regionaal georganiseerd zijn, is er in Opmeer een kentering zichtbaar: er is weer ruimte om te investeren! Er worden fietssnelwegen aangelegd, elektrische laadpalen voor fietsen en auto’s en het centrum van de kern Opmeer is levendiger dan ooit! Door de impuls is gemeente Opmeer aantrekkelijk geworden voor nieuwkomers van buitenaf. Jonge gezinnen uit Hoorn, Alkmaar of Amsterdam trekken naar Opmeer. De jonge gezinnen maken veelvuldig gebruik van voorzieningen. Grote voorzieningen, zoals zwembad en theater hebben een regionale functie en worden gedeeld met omliggende gemeenten zodat de kosten behapbaar zijn. Hierover zijn goede afspraken gemaakt zodat er geen concurrentie tussen de gemeenten ontstaat en iedere gemeente een ‘publiekstrekkende voorziening’ heeft. Verenigingen in Opmeer zijn gefuseerd met verenigingen in de omgeving waardoor ze kunnen blijven bestaan en een regionale functie hebben. De kern Opmeer is populair onder dagjestoeristen die een dagje gaan fietsen, wandelen of toeren in regio Noord-Holland. Opmeer is sterk georiënteerd op de regio. De gemeente werkt hecht samen met haar buurgemeenten en andere Westfriese gemeenten.

Zo is er ingezet op een gedeelde toeristische experience: een dag in Westfriesland! De route op elektrische scooters brengt toeristen door Opmeer en haar buurgemeenten. Het bruisende centrum van de kern Opmeer is dé plek om pauze te houden. Ook tuincentrum de Boet is een van de grote publiekstrekkers en een reden om naar Opmeer te komen. Genieten van een stuk appeltaart,

26 Toekomstvisie Opmeer

terwijl je elektrische fiets oplaadt in één van de vele snelladers.

Zorg en welzijn

Doordat Opmeer zich steeds meer op de regio is gaan focussen, zijn de sterke sociale banden in de dorpskernen wat afgenomen. Nog steeds is het normaal om iets voor een ander te doen, maar het wordt wel minder. De gemeente heeft dit gat opgevuld door actief in te zetten op eenzaamheidsbestrijding en het voldoen aan de vraag naar seniorenwoningen. Dit doet de gemeente in hechte samenwerking met andere Westfriese gemeenten: zij hebben immers ook met vergrijzing te maken. Door regionaal in te kopen én budgetten te bundelen, blijven de kosten behapbaar en heeft iedere oudere toegang tot thuiszorg. En voor de sociale contacten zijn er in het centrum een hoop activiteiten speciaal voor ouderen.

Ruimte en wonen

Het is drukker geworden in Opmeer. Er is de afgelopen jaren gefocust op starters- en senioren woningen. Vooral aan de randen van de kernen wordt gebouwd – waardoor deze dichter naar elkaar toegroeien tot één Opmeer. Het oude ‘kerndenken’ is volledig verdwenen in 2030. Men woont in Opmeer, niet in Aartswoud of Wadway. Voor de jeugd is dit vanzelfsprekend – sommigen kennen de namen van de losse kernen niet eens meer. Dat heeft best gevolgen: de oudere bevolking vindt het jammer dat de sociale cohesie in de dorpen is afgenomen. Nieuwe inwoners kennen niet meer iedereen in de kern, en jongeren zijn toch vooral met hun eigen zaken druk. Dit is nieuw voor Opmeer: de dorpelingen die vroeger zo hecht waren, zijn elkaar steeds meer gaan loslaten.

In het centrum zijn diverse functies met elkaar gecombineerd: wonen, flexwerken en entertainment kan tegenwoordig in één gebouw. Hierdoor is het centrum niet alleen zomers levendig, maar het hele jaar door. Flexwerkers, studenten, ouderen: de cafés zijn een huiskamer voor iedereen.

Economie en ondernemen

De toename in toeristen doet Opmeer goed. De gemeente, en dan vooral de kern Opmeer leeft. Horeca zetten in op de verkoop van streekproducten en gerechten. Men speelt slim in op de silver economy: de groeiende groep actieve ouderen die veel uitstapjes maken. Cafés en restaurants zitten zomers stampvol met fietstoeristen. Openlucht toneel, een grote biologische markt, historische wandelingen, festivals en natuurlijk de Landbouwshow: de vele activiteiten trekken behoorlijk wat mensen. Hiervoor werken ondernemers en verenigingen in Opmeer hecht met elkaar samen. Daarnaast zijn er steeds meer bouwbedrijven gevestigd, is bedrijventerrein de Veken volop in gebruik, heeft tuincentrum de Boet een bloeiende groei doorgemaakt en in het bloeiende centrum doet de detailhandel het goed. De agrarische sector is zich steeds meer gaan bezighouden met recreatie en toerisme. Een uurtje bloemen plukken of aardappels rooien bij de boer is een immens populair uitje voor bezoekers uit de Randstad: de ‘farmers experience’ in Opmeer vind je terug in vele toeristengidsen. Om goed aan te sluiten bij de regio heeft Opmeer flink geïnvesteerd in haar bereikbaarheid. Zo is de fietssnelweg op de Dijk doorgetrokken tot aan de kern Opmeer. En door de hele gemeente zijn elektrische deelauto’s te vinden. Een handige oplossing voor jongeren, toeristen en inwoners zonder auto.

Het openbaar vervoer van en naar Opmeer is verbeterd – de bussen rijden vaker en naar meer plekken in de regio. Opmeer valt niet te missen! Tuincentrum de Boet is eenvoudig bereikbaar geworden vanaf de provinciale weg.

Forenzen en studenten maken dankbaar gebruik van de toegenomen bereikbaarheid. Veel Opmeerse jongeren blijven de eerste twee jaar van hun studie lekker thuis wonen. Je bent eenvoudig en snel op je opleiding in Hoorn, Alkmaar of Medemblik– waarom veel geld uitgeven aan een kamer? Een deel vertrekt natuurlijk alsnog – de grote stad lonkt, maar een groot deel keert na hun studie terug naar Opmeer

Duurzaamheid en klimaat

Agrariërs produceren biologisch, lokaal en circulair. De focus ligt op gezonde ecosystemen. De landbouw experimenteert met strokenteelt om biodiversiteit te stimuleren. Het groene landschap wordt gekoesterd en goed onderhouden en veel huizen zijn voorzien van zonnepanelen. Best practices van andere Westfriese gemeenten worden overgenomen, maar Opmeer is geen pionier in de regio.

Bestuur en samenwerking

De versmelting van de kernen zie je ook terug in het bestuur. De dorpsraden bestaan niet meer en beslissingen worden, uiteraard in samenspraak met inwoners, genomen voor heel Opmeer. Neem bijvoorbeeld de huisvesting van migranten: de gemeente regelt dit van A tot Z. Om dit te doen is Opmeer hechte samenwerkingen aangegaan met omliggende gemeente. Zo worden ambtenaren met een specialisme aangenomen om beleid te maken voor zowel Koggenland als Medemblik als Opmeer. In haar eentje kan de gemeente dit gewoonweg niet betalen. De intensieve bestuurlijke samenwerking is vastgelegd in stevige afspraken, waardoor Opmeer niet alles zelf meer kan beslissen. Daartegenover is er wel eindelijk weer ruimte om te investeren en de gemeente te laten bloeien. De gemeente is door de sterke regionale samenwerking organisatorisch en financieel in staat om dienstverlening te bieden en te blijven investeren.

Toekomstvisie Opmeer 27

05

05

Toekomstvisie Opmeer

Toekomstvisie Opmeer

Scenario

D

Bron van bedrijvigheid

Scenario D – Bron van bedrijvigheid Naar buiten gericht – Alle kernen gelijk

Samenleving

Opmeer heeft de laatste jaren een hele duidelijk keuze gemaakt: de gemeente heeft ruimte – en die moet nuttig worden ingezet. De focus ligt vanaf 2021 vol op het aantrekken van bedrijvigheid. En dat werpt anno 2030 z’n vruchten af. De bedrijvigheid is toegenomen en dat zie je overal in de gemeente. De werknemers op de bedrijventerreinen wandelen in hun lunchpauze graag de verschillende kernen in voor een broodje of een kop koffie. En ook wordt er door zowel ondernemers als inwoners gretig gebruikt gemaakt van een nieuw restaurant dat zowel lunch als diner serveert. Opmeer is qua karakter niet zoveel veranderd: het blijft een Westfriese gemeente, met nuchtere inwoners. Niet te veel kletsen, maar gauw aan de slag. De innovatiekracht van de gemeente is hoog – zo organiseerde twee Opmeerse verenigingen en een startup afgelopen zomer het eerste hologram festival in heel Nederland. De gemeente ziet toerisme vooral als een gezamenlijke inspanning van alle Westfriese gemeenten. Een dag in Westfriesland – in plaats van een dag in Opmeer. Populair is de bijzondere zevenkernen-fietstocht – een uitje voor toeristen die Westfriesland bezoeken. Vooral zomers levert dit kansen op voor horecaondernemers. Door de extra inkomsten en het verdelen van de lasten over meerdere gemeenten, lukt het de gemeente om het voorzieningenniveau in de kernen op pijl te houden.

En hierdoor blijven jongeren en jonge gezinnen in Opmeer wonen. Dit doet de gemeente goed – de basisscholen

28 Toekomstvisie Opmeer

blijven bestaan en ook de voorzieningen in de kernen kunnen blijven draaien. Voor grote voorzieningen, zoals een bioscoop, theater of speciaal restaurant moet je in de regio zijn. Maar een supermarkt, sportclub en café vind je in bijna iedere kern. De kern Opmeer wordt door de andere kernen amper bezocht. Als inwoners een avondje uitgaan, dan liever naar Hoorn. En het is tegenwoordig steeds normaler om kinderen in Hoorn op de basisschool te doen – daar gaan ze straks ook naar de middelbare. Ook verenigingen zijn gaan fuseren met anderen in de omgeving. Eigenlijk zijn de kernen zich de afgelopen jaren alleen maar meer als losse dorpen gaan organiseren. Een band met de gemeente hebben de meeste mensen niet.

Zorg en welzijn

De inwoners kijken naar elkaar om. De kernen zijn hecht – iedereen let op elkaar. Bijna iedereen geeft of ontvangt mantelzorg. De gemeente koopt zorg regionaal in, wat veel kosten scheelt. Dat leidt tot kritiek van inwoners: zij willen zorg die persoonlijker georganiseerd. Maar de gemeente kan het niet betalen om iedere kern haar eigen zorg te laten organiseren. Inwoners regelen daarom veel zelf. In de kernen worden activiteiten voor ouderen georganiseerd, zoals wandelingen, jeu de boules en een cursus programmeren voor ouderen. De gemeente doet mee in regionale campagnes om eenzaamheid te bestrijden.

Ruimte en wonen

De nieuwe bedrijvigheid heeft beslag gelegd op een deel van het groen dat Opmeer omringt. De horizon is niet meer zo weids en open als tien jaar geleden. De ruimte die Opmeer vroeger uitstraalde wordt steeds

minder. Rondom de kernen wordt gestaag gebouwd. De nieuwe bedrijvigheid trekt werknemers en een deel van hen wil zich graag in Opmeer vestigen. De gemeente zet in op duurzame en kwalitatief goede woningen. Daardoor ligt het tempo waarop gebouwd wordt niet heel hoog – maar staan er wel mooie woningen. Om het tekort tussentijds op te vangen maakt de gemeente gebruik van tijdelijke woningen. Deze worden aan de randen van de kern neergezet, tot er permanent gebouwd wordt.

En dan wel duurzaam: zowel de Veken als de nieuwe bedrijventerreinen zijn energieneutraal. Daarnaast vind je er windmolens, zonnepanelen en andere innovatieve manieren om groene energie op te wekken.

Voor ouderen in de kernen is het ‘Knarrenhof’ concept geïntroduceerd in Spanbroek. Het heeft heel lang geduurd voor dit er was, omdat kernen het niet eens konden worden waar de woonhofjes geplaatst zouden worden. Uiteindelijk is er na jaren van discussie gekozen voor Spanbroek. In het aanmeldbeleid werd een eerlijke verdeling voor de diverse kernen gehanteerd.

Duurzaamheid en klimaat

Economie en ondernemen

Opmeer had al de Veken, maar bouwt stevig door aan nog meer bedrijventerreinen. Ten zuiden van Opmeer is in 2028 een terrein opgeleverd, en volgend jaar wordt een bedrijventerrein ten westen van Hoogwoud opgeleverd. Door een intensieve marketingcampagne worden steeds meer bedrijven uit regio Amsterdam verleid om zich in Opmeer te vestigen. De grond is betaalbaar, de voorzieningen op de bedrijventerreinen zijn uitstekend en de bereikbaarheid van Opmeer is de afgelopen jaren nog beter geworden. Kortom: de ideale plek voor bedrijven die ruimte nodig hebben. De keuze was logisch: er kwam steeds meer grond vrij in Opmeer. Agrariërs worstelen met opvolgingsproblematiek en voor hen is het soms een goede oplossing om de grond aan de gemeente te verkopen. De gemeente zelf verdient extra aan de gevestigde ondernemers én het zet Opmeer in de regio op de kaart. Voorheen had Opmeer niet echt een duidelijk profiel, maar nu: het kloppend hart van ondernemend Westfriesland.

De gemeente heeft geïnvesteerd in programma’s om de eigen inwoners aan het werk te krijgen. Er is onder andere een banenmakelaar geïntroduceerd – deze legt de link tussen potentiële werknemers in Opmeer en de nieuwe bedrijven. Een voordeel van die windmolens, zonnepanelen en duurzame warmtebronnen? De bedrijventerreinen in Opmeer wekken genoeg groene stroom op voor de hele gemeente – en kan zelfs nog wat partners in de regio van groene stroom voorzien. Dat is een mooie inkomstenbron. Opmeer stimuleert haar inwoners om zo duurzaam mogelijk te leven. Zo krijgen inwoners in de kernen veel ruimte om zelf energie coöperaties te starten. Ook is er een regionaal energieloket waar de kernen kunnen aankloppen voor hulp.

Bestuur en samenwerking

De kernen zijn erg op zichzelf gericht. Voor bijzonder voorzieningen zoeken ze de regio op en zelf leven de kernen langs elkaar heen. Voor de gemeente is dat een uitdaging. De gemeente doet zoveel mogelijk in regionaal verband – de vestiging van arbeidsmigranten gaat volgens regionale afspraken, en ook economische ontwikkelingen worden met de regio afgestemd. Dat zorgt ervoor dat er een groot gat is tussen de gemeente en haar inwoners: de kernen zien veel van het dagelijks bestuur langs zich heen gaan en de gemeente vindt het lastig om regionaal beleid te slijten aan haar inwoners. Ook financieel en organisatorisch vraagt het veel van de gemeente om iedere kern te kunnen bedienen. Daardoor gaan er steeds meer stemmen op om Opmeer met een andere gemeente te fuseren.

Toekomstvisie Opmeer 29

06

06

Veratnwoording

Veratnwoording

Verantwoording De toekomstvisie Opmeer is geen losstaand document, maar baseert zich op eerder vastgesteld beleid. De visie bouwt zo voort op bestaande visies en beleidskaders. Bij de totstandkoming van de toekomstvisie zijn beleidsdocumenten vanuit Opmeer geraadpleegd. Een overzicht van deze documenten vindt u hieronder. De kerncijfers in deze toekomstvisie zijn afkomstig van diverse bronnen, hieronder staan deze per ambitie gesorteerd. De cijfers zijn verkregen in maart 2021.

Bronnen VNG (2021). Waar staat je gemeente – Vrijwilligers. Geraadpleegd via https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/ burgerpeiling

CBS (2020). Bevolking, leeftijd, ouderen. Geraadpleegd via: https://www. cbs.nl/nl-nl/visualisaties/ dashboard-bevolking/ leeftijd/ouderen

VNG (2021). Waar staat je gemeente – Bouwen en wonen. Geraadpleegd via https://www.waarstaa tjegemeente.nl/dashboard/Bouwen-en-wonen.

SCP (2021). Trends in de ouderenzorg: aantal ouderen neemt toe. Geraadpleegd via: https://digitaal.scp.nl/ ouderenzorg/aantal-ouderen-neemt-toe

VNG (2020). Waar staat je gemeente – Openbare orde en veiligheid. Geraadpleegd via https:// www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/ openbare-orde-en-veiligheid.

SCP (2021). Trends in de ouderenzorg: kwetsbare ouderen. Geraadpleegd via: https://digitaal.scp. nl/ouderenzorg/kwetsbare-ouderen

30 Toekomstvisie Opmeer

CBS (2020). Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2020. Geraadpleegd via: https://www. cbs.nl/nl-nl/publicatie/2020/50/trendrapport-toerisme-recreatie-en-vrije-tijd-2020

Beleidsdocumenten die ten grondslag liggen aan de toekomstvisie – op alfabetische volgorde: Beleidsvisie Fysieke Leefomgeving 2020 – 2023 (2020)

Regionaal OV Toekomstbeeld 2040 (2019)

Leefbaarheidsplannen Hoogwoud, Aartswoud en De Weere

Regionale Energiestrategie Noord-Holland Noord (2020)

Nota uiterlijk van Bouwwerken (2020)

Structuurvisie Opmeer 2025 (2012)

Omgevingsverordening Provincie Noord-Holland (2020)

Welstandsnota Opmeer (2011)

Pact 7.1 Westfriesland (2020)

Westfriesland Regionale detailhandelsvisie (2015)

Rapport Berenschot: Beheergemeente onderdruk: Toets van Opmeer tegen de ambitie van zelfstandigheid (2012)

Woonvisie Opmeer 2018 – 2022 (2018)

Rapport i&o research: Burgerpeiling Waar staat Opmeer? (2021)

Verantwoording 31

COLOFON

Dit is een uitgave van gemeente Opmeer, tot stand gekomen met behulp van Futureconsult. Juli 2021 Vormgeving: Studio Van Loenen Afbeeldingen zijn beschikbaar gesteld door: Gemeente Opmeer Landbouwshow Opmeer

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Opmeer&id=63bb2c1b-e5bc-4790-b3cb-f65fe19c54f8