20210708_08_Kadernota 2022 definitief Raad.pdf
Tekst van het document
Kadernota 2022-2025 INCLUSIEF VOORJAARSNOTA 2021
Inhoud Kadernota 2022-2025 .......................................................................................................... 1 Inhoud ............................................................................................................................ 2 Leeswijzer ....................................................................................................................... 4 1. Algemeen.................................................................................................................. 4 2. Autonome ontwikkelingen ........................................................................................... 4 3. Voorjaarsnota 2021 .................................................................................................... 4 4. Kadernota 2022-2025 ................................................................................................. 4 5. Investeringskredieten ................................................................................................. 4 6. Reserves ................................................................................................................... 4 Inleiding .......................................................................................................................... 5 1.
Algemeen ................................................................................................................. 7
Kadernota 2022 ............................................................................................................. 7 Personeel en Organisatie ................................................................................................ 7 Algemene uitkering gemeentefonds ................................................................................. 8 Sociaal Domein.............................................................................................................. 9 Corona ........................................................................................................................ 10 Fysiek Domein .............................................................................................................. 10 Financieel perspectief 2021-2025 ...................................................................................... 12 Ontwikkeling begrotingssaldi 2021-2025.......................................................................... 12 Uitvoering speerpunten coalitieakkoord 2021-2022 ........................................................... 12 Voorjaarsnota op hoofdlijnen .......................................................................................... 14 Kadernota op hoofdlijnen ...............................................................................................
14 Raadsbesluit ...................................................................................................................... 17 besluit: .......................................................................................................................... 17 2.
Autonome ontwikkeling en .................................................................................... 18
Financiële uitgangspunten .............................................................................................. 18 3.
Voorjaarsnota ....................................................................................................... 20
Programma 0 Bestuur en ondersteuning ............................................................................. 21 Programma 1 Openbare orde en veiligheid .......................................................................... 25 Programma 2 Wegen en water .......................................................................................... 26 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ............................................................................ 27 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................................ 29 Programma 7 Volksgezondheid .......................................................................................... 32 Pagina 2 van 66
Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ....................... 34 4. Kadernota ................................................................................................................ 35 Kadernota 2022-2025 ...................................................................................................... 35 Programma 0 Bestuur en ondersteuning ............................................................................. 37 Programma 1 Openbare orde en veiligheid .......................................................................... 40 Programma 2 Wegen en water .......................................................................................... 42 Programma 3 Economie.................................................................................................... 44 Programma 4 Onderwijs ................................................................................................... 45 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ............................................................................ 47 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................................ 50 Programma 7 Volksgezondheid ..........................................................................................
53 Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ....................... 57 5.
Investeringskredieten ............................................................................................... 60
Lopende investeringen................................................................................................... 60 Toelichting op de investeringen ...................................................................................... 60 Nieuwe investeringen/projecten ...................................................................................... 63 6.
Reserves en voorzieningen ........................................................................................ 65
Pagina 3 van 66
Leeswijzer Deze kadernota bestaat uit 6 hoofdstukken: 1. Algemeen In dit hoofdstuk is naast de aanbieding van de kadernota en het raadsbesluit een samenvatting van de financiële effecten in deze kadernota opgenomen. 2. Autonome ontwikkelingen In dit hoofdstuk komen de technische uitgangspunten voor het opstellen van de begroting 20222025 aan de orde en worden de ontwikkelingen van het gemeentefonds beschreven. 3. Voorjaarsnota 2021 Per programma vindt u de door ons voorgedragen voorstellen die voortkomen uit nieuwe (opgelegde) regelgeving en mutaties die onvermijdelijk zijn (de zogenoemde autonome mutaties). De mutaties hebben betrekking op dit en komende begrotingsjaren. In de tabel ziet u hoe de lasten over de jaren zijn verdeeld. 4. Kadernota 2022-2025 Per programma vindt u de door ons geïnventariseerde voorstellen voor mogelijk nieuw beleid. Wij hebben bewust deze tweedeling gemaakt omdat hier bestuurlijke keuzes aan ten grondslag liggen. Gelet op de beperkte financiële mogelijkheden, zouden voor deze onderwerpen ook andere keuzes gemaakt kunnen worden. De voorstellen voor nieuw beleid hebben betrekking op de komende begrotingsjaren. In de tabel ziet u hoe de lasten over de jaren zijn verdeeld. 5. Investeringskredieten Aanvragen voor nieuwe investeringen en de voortgang van de lopende investeringen worden in dit hoofdstuk in kaart gebracht en toegelicht. 6.
Reserves De stand van de reserves en voorzieningen wijzigt als gevolg van de mutaties in deze Kadernota. Wij laten u het verloop en de nieuwe stand zien.
Pagina 4 van 66
Inleiding Voorwoord van het college Wij bieden u een geheel vernieuwde kadernota aan. Met veel energie en tijd is de vernieuwing tot stand gekomen. Wij spreken onze waardering uit voor de medewerkers die dit gerealiseerd hebben. Deze vernieuwde kadernota, inclusief de voorjaarsnota, biedt een helder inzicht in de beoogde voornemens, datgene wat er mee bereikt wordt en wat het kost. Tevens is inzichtelijk wat de consequentie van keuzes zijn voor de begroting 2022 en de meerjarenbegroting. Wij verwachten dat de vernieuwde opzet bijdraagt aan de inhoudelijke discussie in de gemeenteraad. De kadernota laat zien dat er, in tegenstelling tot voorgaande jaren geen ingrijpende ombuigingsvoorstellen nodig zijn. De inkomsten en uitgaven zijn in evenwicht. Dankzij de bestuurlijke daadkracht van de gemeenteraad in 2019 is het perspectief goed. Dit neemt niet weg dat er risico’s blijven en de gemeente alert dient te zijn. Zo zijn de financiële gevolgen van de Corona-pandemie nog niet inzichtelijk, en dienen wij alert te zijn op de kostenontwikkeling in het Sociale Domein. Daarnaast zijn er grote opgaven waar alle gemeenten en dus ook de gemeente Opmeer voor aan de lat staan. De invoering van de omgevingswet is de grootste transformatie qua wetgeving in de Nederlandse geschiedenis en vraag veel inzet en financiering.
Het klimaatbeleid, waarin Nederland toewerkt naar een CO2 reductie van 49% in 2030, betekent een grote opgave. Er zijn 3 grote transformaties die veel tijd en financiering vragen. 1. De regionale Energietransitie (RES), waarbij alternatieve energiebronnen de fossiele energiebronnen gaan vervangen. 2. De Warmte transitie, waarbij de huizen en gebouwen van het aardgas afgaan. 3. De invoering van de circulaire economie, waarbij afval verwerkt wordt tot grondstoffen en het restafval wordt verminderd. De klimaatverandering maakt het noodzakelijk om woonwijken klimaatbestendig in te richten. Hiervoor is een ambitie vastgesteld en gaat er geïnvesteerd worden in wijken om water te vast te houden in tijden van droogte, dan wel af te voeren bij extreme regenval. In deze kadernota leest u dat bovenstaande grote transformaties door Opmeer alleen zijn uit te voeren als er vanuit het rijk financiering komt. Voor de jeugdzorg komt vanuit het rijk meer financiering beschikbaar in 2021 en 2022. Tevens is het de verwachting dat er een jaarlijkse bijdrage tot 2028 is. Dit is nog niet opgenomen in deze kadernota omdat we niet beschikken over de verdeling van dit budget. Dat is goed nieuws voor Opmeer. In 2020 werd besloten om het te kort aan financiering voor de Jeugdzorg en WMO mede op te lossen door een flinke OZB verhoging, bezuinigingen op het sociaal
Pagina 5 van 66
domein en een bijdrage vanuit het woningbedrijf. Door de extra bijdrage gaan wij bij de begroting 2022 deze bezuinigingen heroverwegen . Wij wensen u veel wijsheid bij het beoordelen van de plannen in deze kadernota en een vruchtbare discussie met respect voor elkaars standpunten.
Pagina 6 van 66
1. Algemeen Kadernota 2022 Hierbij bieden wij u de Kadernota 2022 aan. Deze Kadernota bestaat uit 2 delen. Het deel dat wij Voorjaarsnota (hoofdstuk 3) noemen betreft de eerste tussentijdse rapportage over het lopende begrotingsjaar en bevat voornamelijk autonome en niet beïnvloedbare posten die betrekking hebben op ingezet beleid. Het deel dat wij Kadernota noemen (hoofdstuk 4) gaat vooral over nieuwe beleidsontwikkelingen. Hierin willen wij u vooral informeren over zaken die de komende jaren op ons af komen en vragen wij u besluiten te nemen over de uitgangspunten van de op te stellen Programmabegroting 2022 en de extra middelen voor investeringskredieten en nieuw beleid. De Kadernota is het eerste document in de planning- en control-cyclus. Daarna volgen de Begroting, de Voorjaarsnota, de Najaarsnota en tenslotte de Jaarrekening.
Personeel en Organisatie Organisatieontwikkeling. Op basis van het Berenschotrapport “Opmeer, beheergemeente onder druk” en de uitgevoerde Strategische PersoneelsPlanning (SPP) wordt intensief gewerkt aan de navolgende speerpunten: 1. De HR-speerpunten: a. werving en selectie, waarbij gewerkt wordt aan het positioneren van de gemeente Opmeer als aantrekkelijk werkgever door een Employee Value Proposition te ontwikkelen; b. leren en ontwikkelen, door in te zetten op binden en boeien van medewerkers, o.a. door het op peil brengen en houden van kennis en (digitale) vaardigheden; c. duurzame inzetbaarheid, door ons te richten op het goed inzetbaar houden van medewerkers gedurende de gehele loopbaan, zoals perspectief bieden aan high-potentials vs generatiepact. Pagina 7 van 66
2. De speerpunten organisatieontwikkeling: a. flexibilisering personeelsbestand: door strategische keuzes over de inzet van vaste en flexibele medewerkers in relatie tot het op afstand plaatsen van beleid, uitvoering; b. leiderschapsontwikkeling: door coachend, inspirerend en situationeel leiderschap verder te ontwikkelen; c. stapsgewijs ontwikkelen naar een opgave gestuurde gemeente: waarbij we inzetten op het verder versterken van het strategisch vermogen en het integraal werken. Bij deze organisatieontwikkeling wordt nadrukkelijk de toekomstvisie en het bestuurskrachtonderzoek betrokken. Zorg over invulling specifieke vacatures De extra formatiebudgetten (zgn. Berenschotbudgetten) zijn in 2021 ingezet om diverse functies in te vullen. Desalniettemin heeft de gemeente in 2021 nog een fors aantal vacatures. Dit wordt veroorzaakt door verloop van medewerkers (mensen vonden ergens anders een baan of veranderden intern van functie), het bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd of ontslag. Als beheer- en ontwikkel-gemeente is er continue sprake van een relatief grote doorstroom van medewerkers die relatief kort bij de gemeente werken (zich hier ontwikkelen) en daarna weer uitstromen naar andere gemeenten. Maar ondanks de krapte op de arbeidsmarkt lukte het de meeste vacatures weer met geschikte kandidaten in te vullen.
Met name echter op het vakgebied ruimtelijke ontwikkeling, financiën en de Wabo is dat lastiger. Binnen de regio is er veel vraag naar deze specialisten en het aanbod is gering. Dat is een probleem dat niet uniek is voor Opmeer, maar waarmee de meeste gemeenten in de regio kampen. Het gevolg hiervan is dat ondanks de inhuur van tijdelijke vervangers er sprake is van een hoge werkdruk in de organisatie. Wij spreken onze zorg uit naar de invulling van deze specifieke vacatures. Daarbij onderzoekt de gemeente overigens continue de mogelijkheden van samenwerking om zo kennis te delen of samen opdrachten uit te voeren. Per saldo constateren wij echter dat door nieuwe wetgeving en uitbreiding van taken er een tekort dreigt aan formatie binnen de organisatie van Opmeer. Indien er onvoldoende rijksgelden meekomen met de nieuwe taken voor uitbreiding van de formatie, zullen wij hieromtrent terugkomen bij de behandeling van de begroting 2022. Na 2020 zijn ook in 2021 door COVID-19 de arbeidsomstandigheden sterk gewijzigd. Binnen het gemeentehuis kon het zgn. ‘anders werken’ / geen eigen werkplek nog niet worden ingevoerd. Thuiswerken is nog gewoongoed en we hopen dat dit in de 2e helft van 2021 zal veranderen. Daarentegen is flexibeler, meer integraal en regionaal werken in een hoog tempo normaal geworden in 2021.
Ook lukt het de dienstverlening naar de burgers te handhaven en/of zelfs te verbeteren. Dit vroeg van de medewerkers veel flexibiliteit, organisatietalent en inventiviteit.
Algemene uitkering gemeentefonds Er wordt gewerkt aan een herverdeling van het Gemeentefonds, de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. Recentelijk is de invoeringsdatum verschoven naar 1 januari 2023 omdat vervolgonderzoek nodig is. Dit betekent dat uiterlijk in de meicirculaire 2022 duidelijk moet gaan worden wat de nieuwe gemeentefondsuitkering per gemeente gaat worden. Op basis van de huidige herziene verdeling blijkt Opmeer als voordeelgemeente uit de bus te komen. Dit Pagina 8 van 66
geeft wat lucht in onze financiële huishouding en zorgt voor een voldoende structurele meerjarenbegroting en helpt mee om de zelfstandigheid van Opmeer te kunnen blijven waarborgen. De prognose is nu dat de gemeente Opmeer een herverdelingsvoordeel heeft van ongeveer € 410.000 o.b.v. prijspeil 2017. De herverdeeleffecten kunnen echter nog wijzigen, maar ook de totale omvang kan veranderen. Gelet op de onzekerheden kiezen wij er voor om in de begroting slechts gedeeltelijk rekening te houden met deze mogelijkheid. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar hoofdstuk 2 waarin wij hier iets verder op inzoomen. Sociaal Domein We bieden de zorg en ondersteuning aan onze inwoners die ze nodig hebben. Onafhankelijk onderzoek heeft uitgewezen dat gemeenten hiervoor van het rijk vanaf 2015 veel te weinig geld hebben ontvangen (1,6 tot 1,8 miljard). De VNG onderhandelt namens de gemeenten met het rijk over compensatie hiervoor. Daarnaast dienen gemeenten vanaf dit jaar een zodanige rijksvergoeding te krijgen voor de Wmo en de jeugdzorg dat zij niet meer worden gedwongen om draconische bezuinigingen en belastingverhogingen door te voeren. Hierover loopt momenteel een arbitrageprocedure die een semi-bindend karakter kent.
Vlak voor het ter perse gaan van deze Kadernota heeft de arbitragecommissie uitspraak gedaan en zijn het kabinet en de VNG overeengekomen dat gemeenten vanaf 2022 € 1,3 miljard extra ter compensatie voor de tekorten in de jeugdzorg zouden moeten ontvangen. Die uitspraak is essentieel om snel te komen tot een oplossing op inhoud en financiën vanaf 2022. Het huidige (demissionaire) kabinet heeft aangegeven dat het nieuwe kabinet besluiten moet nemen over structurele financiering . Gemeenten en Rijk gaan nu al wel afspraken maken over maatregelen om tot een houdbaar jeugdstel op de lange termijn te komen. Zoals u weet hebben wij eerst in de begroting 2020 en ook weer in de begroting 2021 al forse ingrepen moeten doen om een sluitende meerjarenbegroting mogelijk te maken. In dat kader zijn ook beheersmaatregelen genomen om de uitgaven voor het sociaal domein te verlagen. Voor het sociaal domein zijn we uitgegaan van realistische uitgaven. We gaan hierbij de vinger aan de pols houden door de ontwikkeling van kwartaalrapportages sociaal domein (waarvan de eerste recentelijk is aangeboden aan de commissie Samenlevingszaken). Zoals het er nu uitziet, slagen we erin om met behulp van de bovengenoemde maatregelen de (totale) uitgaven binnen de begroting te houden.
Van het rijk hebben we eerder voor het sociaal domein t/m 2022 jaarlijks € 140.000 gekregen; In 2021 stelt het Rijk landelijk 613 miljoen beschikbaar voor het oplossen van acute knelpunten in de jeugdzorg; voor Opmeer komt dit neer op € 280.000 incidenteel. Het biedt echter nog niet de noodzakelijke oplossing voor de structurele financiële problemen en het is geen antwoord op de gezamenlijke inhoudelijke uitdagingen om tot een goed functionerend stelsel voor kinderen en jongeren te komen. Er zijn fundamentele keuzes nodig over bijvoorbeeld de reikwijdte van de Jeugdwet en de beleidsvrijheid en de rol van gemeenten in de uitvoering. Het is de verantwoordelijkheid van het nieuwe kabinet om te komen met structurele oplossingen, financieel en inhoudelijk. We hebben in deze Kadernota ervoor gekozen om er rekening mee te houden dat we ook na 2022 de eerdergenoemde € 140.000 t/m 2022, ontvangen. Dit doen we niet voor de incidentele € 280.000 die we dit jaar krijgen. Hiervan voegen we € 70.000 specifiek toe aan de jeugdzorg om Pagina 9 van 66
mogelijke knelpunten (ook in regionaal verband) te kunnen aanpakken; de rest kan worden ingezet voor de algemene exploitatie omdat we voor 2021 voor het sociaal domein en de jeugdzorg in het bijzonder een reële begroting hebben opgesteld. Hopelijk kunnen we bij de begrotingsbehandeling meer duidelijkheid geven, maar dat is afhankelijk van de slagvaardigheid van het nieuwe kabinet. Woonplaatsbeginsel In de huidige Jeugdwet is het m.b.t. het zgn. woonplaatsbeginsel zo geregeld dat de woonplaats van het zgn. gezag van een minderjarige (de ouder, voogd of instelling) leidend is om te bepalen welke gemeente verantwoordelijk is voor betaling van de zorgkosten. Dit maakt de uitvoering extra complex. Vanaf 1 januari 2022 wordt de Jeugdwet op dit punt gewijzigd. Er zijn dan twee mogelijkheden. In het geval van alleen ambulante zorg wordt de gemeente waar de jeugdige staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen (BRP) financieel verantwoordelijk. Als er sprake is van verblijfszorg, dan moet er gekeken worden waar de jeugdige stond ingeschreven (BRP i.c.m. met andere bronnen) direct voorafgaand aan de start van het zorgtraject. Deze gemeente blijft dan financieel verantwoordelijk voor de bekostiging van de verleende jeugdzorg tot het moment dat er geen sprake meer is van zorg met een verblijfscomponent.
Op basis van (voorlopige) cijfers verwachten wij dat wij meer cliënten kunnen overdragen aan andere gemeenten dan dat wij de zorg voor nieuwe cliënten moeten gaan bekostigen. We denken daarom dat het verantwoord is om rekening te houden met een verlaging van de zorgkosten ter grootte van € 250.000. Corona De coronacrisis duurt inmiddels al ruim een jaar. Langzamerhand koersen we af op normalisering van de samenleving. Mede met behulp van de steunpakketten maar niet te vergeten de tomeloze inzet van onze organisatie, verenigingen en vrijwilligers slagen we erin de sociale, maatschappelijke en economische crisis het hoofd te bieden. Organisaties die echt dreigen om te vallen en zelf niet (meer) over voldoende middelen beschikken, kunnen een beroep doen op het Corona-noodfonds. En we hebben ook snel werk gemaakt van de invoering van de TONK-regeling (voor ondersteuning van noodzakelijke kosten om een terugval in inkomsten als gevolg van de coronacrisis op te vangen). Het lijkt er nu nog op dat de sociale en economische gevolgen binnen de perken blijven. Er wordt echter ook voor gewaarschuwd dat we rekening moeten houden met een groter beroep op allerlei vormen van ondersteuning; dit zal opnieuw veel vragen van onze financiële weerbaarheid.
Fysiek Domein Klimaatadaptatie In 2050 dient Nederland helemaal klimaatbestendig en waterrobuust te zijn ingericht ten aanzien van de thema’s wateroverlast, hittestress, droogte en gevolgen van overstromingen. Dat staat in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). Alle zeven Westfriese gemeenteraden hebben in de periode februari/maart 2021 (Opmeer op 18 februari 2021) klimaatambitie B met de bijbehorende strategie vastgesteld. Met deze gezamenlijke ambitie is de stip op de Westfriese horizon voor 2050 gezet. We willen de lokale en regionale acties van de uitvoeringsagenda gezamenlijk met de regiogemeenten uitvoeren in de periode 2021 – 2025. Pagina 10 van 66
Energietransitie/Regionale Energiestrategie (RES) Na de vaststelling in de raadsvergadering van 23 juni 2021 werken we in regionaal verband verder aan de uitwerking van de RES 1.0 in het beleidskader duurzaam opwekken op land die wij in 2022 ter besluitvorming aan uw raad willen voorleggen. Dit beleidskader vormt de basis voor de nadere verkenning van de zoekgebieden Westerboekelweg en De Veken 4, en nieuwe initiatieven, buiten de zoekgebieden om waar inwoners of ondernemers mee komen. In het voorstel voor de vaststelling van het beleidskader zullen we een dekkingsvoorstel doen voor de uitvoering van de RES en deelname aan het regionaal uitvoeringsprogramma. Voordat de raad dit beleidskader vaststelt nemen we geen nieuwe principeverzoeken in behandeling. Warmtetransitie wonen In het kader van de Transitievisie Warmte streven we er naar om in 2040 een energieneutrale gemeente te zijn: binnen Opmeer wordt dan evenveel energie opgewekt als dat er wordt verbruikt. De gebouwde omgeving van Opmeer zal ook geleidelijk op een andere manier moeten worden voorzien van ruimteverwarming en warm tapwater in plaats van met aardgas. We willen in de komende jaren de eerste stappen zetten om tot een plan voor de dorpskernen te komen.
Omgevingswet Hoewel de definitieve invoeringsdatum van 1 januari 2022 landelijk nog ter discussie stond zijn we in 2021 voortvarend doorgegaan met de vele voorbereidingen om op tijd gereed te zijn voor de uitvoering. Inmiddels weten we dat de invoeringsdatum is uitgesteld naar 1 juli 2022. In de komende jaren willen we werken aan de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan, zodat deze binnen de gestelde wettelijke termijn van 2025 respectievelijk 2029 gerealiseerd zijn. Wegenoverdracht Op basis van het raadsbesluit van 12 mei 2021 zal het beheer van de wegen van het Hoogheemraadschap Noordhollands Noorderkwartier per 1 januari 2023 worden overgenomen. Tevens zijn we een onderzoek gestart naar de mogelijkheden om het wegbeheer op een slimmere en efficiëntere wijze uit te voeren, zo mogelijk door de samenwerking met andere gemeenten. Recycleplan huishoudelijke afvalstoffen Na het raadsbesluit op 23 juni 2021 zijn we voortvarend aan de slag gegaan met een communicatiecampagne aan inwoners over de nieuwe wijze van afvalinzameling, het uitvoeren van een nulmeting om inzicht te verkrijgen in de hoeveelheid huisafval dat niet-juist wordt aangeboden en de voorbereidingen om de basis op orde te brengen voor de inwoners.
Het laatste betekent dat iedereen goed het afval kan scheiden door bijvoorbeeld het plaatsen van verzamelcontainers voor groente-, fruit- en etensresten bij hoogbouw (cocons). Gelijktijdig hebben we de voorbereiding van de gemeentelijke organisatie ter hand genomen, onder andere door het aanpassen van het belastingsysteem en de voldoende inzet voor projectleiding, communicatie en handhaving.
Pagina 11 van 66
Financieel perspectief 2021-2025 Ontwikkeling begrotingssaldi 2021-2025 In onderstaande tabel ziet u de verwachte ontwikkeling van de begrotingssaldi voor 2021-2025, na verwerking van de autonome mutaties en voorstellen voor nieuw beleid in de onderdelen Voorjaarsnota (hoofdstuk 3) en Kadernota (hoofdstuk 4). Een toelichting op hoofdlijnen vindt u op bladzijde 13 en 14.
Alle bedragen x € 1.000 Onderwerp
2021
Primaire vaststelling MJB 2021 - 2025 Mutaties Voorjaarsnota Programma 0 Bestuur en ondersteuning Programma 1 Openbare orde en Veiligheid Programma 2 Wegen en water Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Programma 6 Sociaal Domein Programma 7 Volksgezondheid Programma 8 VHROSV Mutaties Voorjaarsnota per saldo
2022
2023
2024
2025
0
7
17
64
64
-35 39 0 -25 -86 9 4 -95
-138 -10 0 -34 23 0 4 -155
77 -10 0 -29 23 0 4 64
102 -10 0 -8 23 0 4 110
102 -10 0 -8 23 0 4 110
Mutaties Kadernota Programma 0 Bestuur en ondersteuning Programma 1 Openbare orde en Veiligheid Programma 4 Onderwijs Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Programma 6 Sociaal Domein Mutaties Kadernota per saldo
0
37 -25 -11 -43 238 196
-155 -25 -11 -8 238 39
-130 -25 -11 -42 238 30
-111 -25 -11 -46 238 45
Vaststelling MJB na Kadernota
-95
48
119
204
219
Uitvoering speerpunten coalitieakkoord 2021-2022 Bij de start van de huidige raadsperiode is een structurele stelpost opgenomen in de meerjarenbegroting voor uitvoering van het raadsprogramma 2018-2022. Bij de vorming van het vorige college was de benaming van deze post “Stelpost raadsprogramma 2018-2022”. Wij stellen u voor dit te hernoemen naar “Uitvoering speerpunten coalitieakkoord 2021-2022” waarmee het doel van deze post gelijk duidelijk wordt. Onderstaande tabel geeft inzicht in de besteding (besluitvorming) van deze middelen tot nu toe, aangevuld met de voorstellen in deze Kadernota. Nieuwe stelpost voor uitvoering van het coalitieakkoord 2022-2026 In 2022 zijn er nieuwe gemeenteraadsverkiezingen. Om te zorgen dat er financiële ruimte is voor het nieuwe college om het nieuwe coalitieprogramma te kunnen uitvoeren stellen wij voor om de stelpost voor uitvoering van het coalitieakkoord met € 150.000 aan te vullen.
Pagina 12 van 66
Onderwerp
2021
2022
2023
2024
2025
Originele stelpost raadsprogramma 2018-2022
100.000
100.000
100.000
100.000
100.000
Ingezet voor: Led verlichting sportvereningingen (raadsbesluit 9-5-2019) Molenaarsbedrijf nabij de Lastendrager (raadsbesluit 12-2-2020)
-3.458
-3.458
-2.430
-2.430
-2.430
-2.000
-2.000
-2.000
-2.000
-2.000
Raadsbesluit IKC Hoogwoud juli 2020
-6.380
-6.380
-6.380
-6.380
-6.380
Raadsbesluit IKC Opmeer/Spanbroek okt. 2020
-81.354
Totaal ingezet t.e.m. besluitvorming 2020
-11.838
-11.838
-10.810
-10.810
-92.164
Restant stelpost 31-12-2020
88.162
88.162
89.190
89.190
7.836
Aanpak Ondermijning
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
-25.000
Onderzoek sportfaciliteiten
-25.000
-
-
-
-
150.000
150.000
150.000
Voorstel Kadernota 2022
Stelpost uitvoering van het coalitieakkoord 2022-2026 Kadernota 2022 lagere kosten IKC's (eigen investering Berend Botje)
-
-
-
-
19.000
Totaal ingezet besluitvorming 2021
-50.000
-25.000
125.000
125.000
144.000
Saldo stelpost na besluitvorming Kadernota 2022
38.162
63.162
214.190
214.190
151.836
Pagina 13 van 66
Voorjaarsnota op hoofdlijnen Voor het geprognosticeerde (incidentele) tekort in de meerjarenbegroting 2021 zijn de belangrijkste verklaringen:
In de huidige krappe arbeidsmarkt is het soms niet mogelijk snel een vacature op te vullen of komt er tijdelijk werk op de gemeente af. In die gevallen wordt door inhuur uitvoering gegeven aan de taakstellende verplichtingen. Dit zorgt voor een extra last in 2021 van ongeveer € 100.000.
Wegens langdurige ziekte moet het calamiteitenfonds verhoogd worden met € 150.000. Wij stellen u voor dit te dekken uit de Reserve Onvoorziene Ontwikkelingen.
De onverwacht strenge winterperiode zorgde ervoor dat de wegen schade opliepen. De kosten hiervan worden geschat op € 70.000
We krijgen incidenteel ongeveer € 280.000 van het Rijk voor de tekorten die ontstaan zijn door de jeugdzorg. Van dit bedrag voegen we in 2021 € 70.000 toe aan het Jeugdbudget.
Voor tegemoetkoming in de kosten als gevolg van het corona virus heeft het Rijk in 2021 in totaal € 244.000 beschikbaar gesteld.
De voordelen die behaald worden bij afvalinzameling vloeien, zoals de wet voorschrijft, terug in de egalisatiereserve. De administratieve wijziging van de onrendabele top op nieuwbouwlocaties en de lagere huur ontvangsten, door de huurbevriezing in 2020, worden verwerkt in de reserve Woningbedrijf.
Vanaf 2022 houden we o.a. rekening met € 53.000 hogere bijdragen aan Gemeenschappelijke Regelingen, waardoor het tekort in de Voorjaarsnota jaarschijf 2022 oploopt naar € 145.000
Vanaf 2023 houden we rekening met € 180.000-205.000 hogere inkomsten vanuit het Rijk als gevolg van het voordelige herverdeeleffect na herijking van het Gemeentefonds. Dit zorgt ervoor dat wij vanaf 2023 structureel positief uitkomen.
Kadernota op hoofdlijnen De belangrijkste ontwikkelingen zijn:
Wijziging woonplaatsbeginsel in Jeugdwet waarbij het duidelijker wordt welke gemeente verantwoordelijk is voor de (financiering) van de zorg op basis van die wet. We houden rekening met een structurele verlaging van de zorgkosten ter grootte van € 250.000.
Wij stellen voor om vanaf 2023 ruimte voor nieuw beleid te reserveren voor het (nieuwe) college om na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 het coalitieprogramma te kunnen uitvoeren.
Binnen de regio West-Friesland is de aanpak van ondermijning het speerpunt van de Westfriese Veiligheidsambitie. Het bestrijden van ondermijnende activiteiten past binnen het de doelstelling van het programma Openbare Orde en Veiligheid, namelijk het neerzetten van een adequaat Integraal Veiligheidsbeleid in de gemeente Opmeer. Hiervoor wordt structureel € 25.000 aangevraagd.
Wij stellen voor om een onderzoek te doen naar het gebruik en de exploitatie van sportfaciliteiten in onze gemeente. De kosten bedragen € 25.000.
Uitvoering taken landelijk klimaatakkoord en projecten Pact van Westfriesland: energieneutraal, circulair bouwen en klimaatadaptief Westfriesland. We verwachten in de Septembercirculaire van het Rijk meer duidelijkheid te verkrijgen over de bijdrage van het Pagina 14 van 66
Rijk voor de extra capaciteit en zullen dit meenemen bij de behandeling van de begroting 2022.
Invoering/implementatie Omgevingswet; nog niet bekend wanneer de nieuwe Omgevingswet definitief ingevoerd wordt. Voorbereiding wordt in gang gezet op de stelselherziening en de daaraan gestelde minimale eisen. Verder zijn de structurele financiële gevolgen in deze fase van het invoeringsproces nog moeilijk in te schatten. Er vindt nog onderzoek plaats naar de financiële effecten van de toegenomen decentrale beleidsruimte.
Actualisatie woonvisie 2018-2022. Bevat de uitgangspunten voor de behandeling van vraagstukken bij woningbouw, onderhoud aan bestaande bouw en verbetering van de kwaliteit van wonen.
Recycleplan afval: optimalisatiemaatregelen op inzameling grondstoffen huishoudens en consequenties voor de gemeentelijke organisatie.
Overdracht wegen van Hoogheemraadschap (HHNK) naar de gemeente die ze gaat beheren en onderhouden. Gevolgen zijn budgettair neutraal.
Op 3 juni 2021 is bekend geworden dat het demissionaire kabinet n.a.v. het advies van de Commissie van Wijzen in het rapport ‘Jeugdzorg: een onderwerp van aanhoudende zorg’ (18 mei 2021) in 2002 1.3 miljard extra ter beschikking stelt aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg (d.w.z. vooralsnog incidenteel). Dit biedt dus duidelijkheid voor 2022, voor de jaren daarna moeten nog nadere financiële afspraken gemaakt worden tussen het nieuwe kabinet en de VNG. Hierbij vertrouwt de VNG erop dat het kabinet zal handelen conform het advies van deze commissie van Wijzen (arbitragecommissie). Dit advies komt erop neer dat gemeenten tot en met 2028 financiële compensatie krijgen voor de tekorten in de afgelopen jaren (afbouwend naar ruim 800.000 in 2028). Vastgesteld is ook dat naast extra geld ook andere maatregelen nodig zijn voor een goed functionerend jeugdstelsel waarin alle kinderen, jongeren en hun ouders tijdig passende hulp krijgen wanneer zij die nodig hebben. Want de jeugdzorg kampt nog steeds met grote problemen. Er wordt (door de urgentie van deze problemen) vooruitlopend op het aantreden van een nieuw kabinet nu al gestart met het treffen van maatregelen.
Het Rijk en de VNG hebben afgesproken hiervoor een Hervormingsagenda (2022-2028) op te stellen over maatregelen die passen binnen het huidige stelsel, aanpassingen van wet- en regelgeving (bij voorbeeld over de zgn. reikwijdte van de toegang tot de jeugdzorg, uitbreiding van de landelijke inkoop van gespecialiseerde jeugdzorg, de verwijzing naar zorg e.d.) en een structureel en verantwoord financiële kader. Hier gaat een nieuw kabinet definitief over beslissen. Streven is dat deze agenda uiterlijk 1 januari 2022 definitief wordt vastgesteld. Hij moet leiden tot minder kinderen in de jeugdzorg en betere zorg voor wie dat echt nodig hebben. We beschikken nu nog niet over informatie hoe het extra budget 2022 wordt uitgekeerd en de verdeling ervan, alsmede de extra budgetten tot 2028; de verwachting is dat gemeenten hierover vooruitlopend op de Miljoenennota 2022 (indicatief) worden geïnformeerd. We hebben mede hierdoor deze ontwikkeling nog niet financieel verwerkt in deze Kadernota. Wij verwachten bij de aanbieding van de miljoennota in september en de september-circulaire over het gemeentefonds meer duidelijkheid te verkrijgen.
Dus in de begroting 2022 komen wij met nadere voorstellen hoe wij deze middelen gaan inzetten, waarbij gekeken wordt naar zowel de bovengenoemde Hervormingsagenda Jeugdzorg (om tot een goed functionerend stelsel voor zorg voor kinderen en jongeren te komen) als de Pagina 15 van 66
ombuigingsvoorstellen 2021 (om verhoging bijdrage Woningbedrijf aan de algemene dienst en verhoging van de OZB te heroverwegen).
Keuzes voor (sluitende) meerjarenbegroting 2022-2025 Landelijk bestaan er grote onzekerheden over het structureel sluitend krijgend van de meerjarenbegroting. Zowel aan de kant van de kostenontwikkeling als aan de kant van de inkomsten uit het gemeentefonds zijn er veel vraagtekens. Omdat gemeenten hebben aangegeven dat het erg lastig is om de financiële ruimte voor 2022 en de jaren erna te ramen is er een werkgroep gevormd die heeft gewerkt aan een set gezamenlijke uitgangspunten, die gemeenten kunnen gebruiken om tot onderbouwde ramingen te komen van de rijksmiddelen voor de begroting 2022. De werkgroep is gevormd vanuit het netwerk van 100.000+ concerncontrollers. VNG en BZK zijn geconsulteerd door de werkgroep. Op 10 onderwerpen zijn uitgangspunten voor de ramingen geformuleerd. Per onderwerp hebben wij gekeken of wij het advies van de werkgroep over wilden nemen of een ander standpunt wilden innemen. U vindt een uitgebreide toelichting in hoofdstuk 6 van deze Kadernota. De belangrijkste keuzes die gemaakt zijn bij het opstellen van deze Kadernota zijn de volgende:
Wij gaan uit van de accressen in het gemeentefonds welke reeds structureel verwerkt zijn in de meerjarenbegroting vanaf 2021. Voor de bijstelling van het accres vanaf 2022 wachten we op de uitkomsten in de meicirculaire.
We houden rekening met 50% van het voorlopige voordelige herverdeeleffect als gevolg van de herijking van het gemeentefonds.
We houden structureel rekening met de extra bijdrage Jeugdzorg die we tot en met 2022 al toegezegd hebben gekregen, maar nemen geen extra te verwachten inkomsten op.
Bij alle nieuwe taken nemen we geen extra lasten op, zolang daar geen inkomsten vanuit het Rijk tegenover staan.
Daar waar aanvragen gedaan worden op basis van voormeldingen door het Rijk en waar de verwachting is dat er in de meicirculaire middelen beschikbaar worden gesteld, zijn de beleidsdoelen geformuleerd in de betreffende programma’s. Wij nemen hier nog geen raming voor op in afwachting van de meicirculaire.
Pagina 16 van 66
Raadsbesluit
De raad van de gemeente Opmeer, gelet op de bepalingen uit de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten en de Financiële Verordening Gemeente Opmeer 2020 gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 8 juni 2021; gelet op de behandeling in de gecombineerde commissievergadering van 29 juni 2021;
besluit: 1. de Voorjaarsnota 2021 vast te stellen; a
alle posten van het onderdeel Voorjaarsnota 2021 te verwerken in een begrotingswijziging 2021;
b
de structurele doorwerking uit het onderdeel Voorjaarsnota mee te nemen bij het opstellen van de Programmabegroting 2022;
2. de Kadernota 2022-2025 vast te stellen; a
de voorgestelde posten uit het onderdeel Kadernota 2022-2025 te verwerken in de Programmabegroting 2022;
3. de financiële gevolgen zoals opgenomen in hoofdstuk 5 met betrekking tot de nieuwe en lopende investeringen vast te stellen en deze te verwerken in de Programmabegroting 2021 en de meerjarenraming 2022-2025; 4. de financiële gevolgen zoals opgenomen in hoofdstuk 6 met betrekking tot de overheveling van reserves vast te stellen en deze te verwerken in de Programmabegroting 2021 en de meerjarenraming 2022-2025.
Aldus besloten in de raadsvergadering van 8 juli 2021.
voorzitter
griffier
G.J. van den Hengel
M. Versteeg Pagina 17 van 66
2. Autonome ontwikkelingen Financiële uitgangspunten Uitgangspunten Voor de opstelling van de begroting 2022 en volgende jaren hanteren we de volgende uitgangspunten:
Wij gaan uit van prijsindexcijfers (CPI), zoals gepubliceerd door het Centraal Economisch Planburo (CPE) medio maart 2021.
Voor de loonontwikkeling wordt uitgegaan van het salarisniveau op 1 januari 2021 en een index van 2% voor 2021 en 1,5% voor 2022.
De prijsgevoelige kosten en inkomsten zoals huren, leges en tarieven worden geïndexeerd met 1,4%.
De OZB wordt trendmatig verhoogd met 1,4%.
Afvalstoffenheffing en rioolheffing worden 100% kostendekkend opgenomen.
Voor de gemeenschappelijke regelingen wordt gerekend met een indexerings-percentage voor 2022 van 1,3% wat is vastgesteld conform de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord.
4.974 wooneenheden (per 1 januari 2021).
12.000 inwoners (per 1 januari 2021).
Ontwikkelingen algemene uitkering De herijking van het gemeentefonds is heel actueel. In het 1e kwartaal van 2021 is het adviestraject door de minister van BZK over de herijking gestart. Momenteel heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur een advies in voorbereiding, daarna zal de VNG om advies worden gevraagd. Dit duurt langer dan gepland. De fondsbeheerders hebben onlangs in een brief aan de Tweede Kamer geschreven dat een herzien voorstel vlak voor of na de zomervakantie ter consultatie bij de VNG wordt ingebracht. In principe zou een ingangsdatum per 1-1-2023 nog haalbaar moeten zijn, maar dat is nog geen zekerheid. Het positieve herverdeeleffect (peildatum 2017) voor Opmeer is nu door de fondsbeheerders van het Rijk berekend op € 410.000, maar het is onzeker of we dit bedrag extra krijgen. Het kan zowel naar boven als beneden worden bijgesteld. Dat laatste is onwaarschijnlijk, omdat ook de VNG zich hard maakt voor een hoger bedrag in het gemeentefonds op macroniveau. Daarom wordt gemeenten geadviseerd dit herverdeeleffect wel al gedeeltelijk in te zetten, waardoor geen nieuwe ombuigingen hoeven te worden gedaan. Wij hebben er voor gekozen om dit advies te volgen en uit oogpunt van het voorzichtigheidsbeginsel maximaal 50% van het voorlopig
Pagina 18 van 66
berekend herverdeeleffect mee te nemen in onze begroting vanaf 2023. Dit komt in 2023 op een positief bedrag van € 180.000 en de jaren erna van € 205.000. De VNG heeft aangegeven niet meer over het nieuwe verdeelstelsel te willen praten voordat ‘de koek groter wordt’. Momenteel is de koepel in gesprek met de fondsbeheerders over onderwerpen als extra compensatie voor de jeugdzorg en het laten vervallen van de opschalingskorting. Vooralsnog heeft dit geleid tot eenmalig extra middelen in 2021 voor de jeugdzorg (€ 280.000 voor onze gemeente). Onlangs is er uitspraak gedaan door de arbitragecommissie inzake het geschil tussen Rijk en de gemeenten (VNG) over de structurele financiering van de jeugdzorg. De commissie heeft het advies afgegeven dat gemeenten vanaf 2022 € 1,9 miljard extra voor de jeugdzorg zouden moeten ontvangen. De commissie stelde verder dat in 2023 en 2024 er jaarlijks 1,6 miljard euro extra aan gemeenten moet worden toebedeeld. Daarna zouden de extra budgetten langzaam aflopen tot 800 miljoen euro in 2028. Op 3 juni hebben VNG en het kabinet gezamenlijk bekend gemaakt dat gemeenten volgend jaar 1,314 miljard euro van het Rijk ter compensatie van de tekorten op de jeugdzorg krijgen. Dit komt bovenop de eerder toegezegde 300 miljoen euro voor 2022. Gemeenten moeten komend jaar 214 miljoen euro aan bezuinigingen op de jeugdzorg realiseren.
Besluiten over structurele oplossingen voor de tekorten worden doorgeschoven naar het nieuwe kabinet. De accressen zijn voor 2020 en 2021 bevroren. Het is nog niet duidelijk of de accressen voor 2022 en verder wel opgenomen worden in de meicirculaire. De meicirculaire komt te laat om de uitkomsten daarvan mee te nemen in deze Kadernota. Deze zal u separaat aangeboden worden, zodat u deze wel kunt gebruiken bij de besluitvorming over de gewenste posten in deze Kadernota.
Pagina 19 van 66
3. Voorjaarsnota
Pagina 20 van 66
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Toelichting op de mutaties Taakveld 0.1 Bestuursorganen Promotie gemeenteraadsverkiezingen Voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 is er incidenteel een budget van € 5.000 benodigd om bekendheid te genereren voor de verkiezingen en de standpunten van de partijen kenbaar te maken voor de inwoners. Het is de bedoeling om een raadskrant uit te geven, diverse advertenties te plaatsen en een campagne te starten via de sociale media. Bestuurlijke overdracht na gemeenteraadsverkiezingen 2022 Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 vinden onderhandelingen plaats over de te vormen coalitie en het te vormen college van B&W. Afhankelijk van de situatie wordt afscheid genomen van wethouders en worden nieuwe wethouders ingewerkt. Hiervoor is incidenteel een budget van € 5.000 benodigd. Taakveld 0.2 Publiekszaken Inhuur projectleider aanbesteding en implementatietraject applicatie Er dient vanaf 1 januari 2023 een nieuwe applicatie Burgerzaken te zijn aanbesteed. Het aanbestedingstraject loopt in 2021 en 2022. Dat gebeurt in samenwerking met Medemblik en Koggenland (KOM). Voor deze aanbesteding en de implementatie van de nieuwe applicatie is het noodzakelijk om een projectleider aan te stellen, hiervoor kan in de gemeentelijke afdelingen geen capaciteit worden vrijgemaakt.
De kosten hiervan zijn € 144.000,- waarbij 1/3 voor rekening komt van Opmeer verdeeld over 2021 en 2022 (dit is € 48.000 totaal, € 24.000 per jaar). Taakveld 0.4 Overhead Gemeentehuis Het huidige camerasysteem van het gemeentehuis moet worden vervangen. Het systeem is verouderd, beelden zijn onbruikbaar (positie, belichting, ouderdom). Bovendien voldoet de opslag niet aan wet- en regelgeving en met het nieuwe systeem kunnen we dit wel realiseren. De kosten bedragen eenmalig € 7.000. De afschrijvingslasten € 8.000 van de nieuwe drankenautomaat vervallen m.i.v. 2022 omdat er bij nader inzien gekozen is voor een lease-constructie waarbij de investering tevens vervalt. De kosten voor leasing bedragen jaarlijks € 7.000. Per saldo dus nagenoeg budgettair neutraal. I&G De afschrijvingslasten van software I&G zijn € 8.800 lager omdat software niet meer geactiveerd kan worden volgens de regels van het BBV, daarentegen wordt het exploitatiebudget voor implementatie software met ditzelfde bedrag verhoogd. Per saldo verloopt dit budgettair neutraal.
Pagina 21 van 66
Het budget voor implementatie software I&G wordt met € 44.000 verhoogd, dekking hiervan wordt gevonden door overheveling van het budget informatievoorziening automatisering sociaal domein (programma 6). In het verleden is het budget voor software sociaal domein ondergebracht op programma sociaal domein om alle kosten van het sociaal domein bij elkaar te houden, ook in relatie tot de inkomsten sociaal domein. Nu er ontschotting heeft plaatsgevonden is het efficiënter om alle kosten van software centraal op één budget te ramen. Deze wijziging wordt structureel doorgevoerd. Bijdrage aan SSC DeSom Het positieve saldo van de jaarrekening 2020 van SSC DeSom wordt gerestitueerd aan de deelnemers. Voor Opmeer komt dit neer op € 26.200. Dit betreft een incidenteel voordeel. De bijdrage aan SSC DeSom wordt verhoogd met ingang van 2022. De raad heeft een positieve zienswijze afgegeven op de kadernota 2022. De verhoging bedraagt € 25.000 structureel. Personeel en Organisatie De raming voor voorziening in vacatures dient in 2021 verhoogd te worden met € 40.000 omdat het voor bepaalde functies veel moeite kost om nieuwe personeelsleden te werven. Deze verhoging is incidenteel. De raming voor inhuur bij de sector Bestuur- en organisatieondersteuning (BOO) dient in 2021 met € 107.000 verhoogd te worden omdat de openstaande vacatures moeilijk ingevuld worden.
Bij inhuur zijn de kosten hoger dan personeel in vaste dienst. Het betreft een incidentele verhoging. De stelpost meer productieve uren na afschaffing diverse vrije middagen ad € 27.500 wordt structureel gecorrigeerd omdat de afschaffing niet gerealiseerd wordt. De personeelslasten voormalig personeel zijn in 2021 € 20.000 hoger dan geraamd omdat er voor meerdere oud medewerkers WW-verplichtingen zijn ontstaan en er tevens pensioenverplichtingen betaald moeten worden. Vanaf 2022 zijn de verplichtingen structureel € 25.000 lager omdat voor 2 oud medewerkers de WW-verplichtingen vervallen. De salarislasten zijn in 2021 incidenteel € 10.000 hoger omdat er een nabetaling over 2020 moet plaatsvinden. Tevens vindt er op de sector Bestuur- en organisatieondersteuning (BOO) uitbreiding van formatie plaats. Dit betekent dat het budget miv 2022 structureel moet worden verhoogd met € 30.000. De raming voor het calamiteitenbudget dient in 2021 incidenteel verhoogd te worden met € 150.000 omdat er extra ingehuurd wordt wegens ziekte. Dekking hiervan kan plaatsvinden door onttrekking aan de reserve Onvoorziene ontwikkelingen. De raming voor organisatiebrede opleidingen en cursussen dient structureel verhoogd te worden met € 17.000 omdat er meer opleidingen worden gevolgd. Ook de bijdrage aan de Westfriesland Academie is hierin meegenomen. Pagina 22 van 66
Er wordt in de organisatie meer gebruik gemaakt van stagiaires. De raming voor stagevergoedingen dient daarom structureel met € 5.000 verhoogd te worden. Taakveld 0.61 OZB woningen Inhuur afwikkeling bezwaarschriften gemeentelijke belastingen. Het budget voor inhuur behandeling bezwaarschriften gemeentebelastingen en leges dient verhoogd te worden. De huidige werkwijze van de gemeente is effectief. Maar de zgn. 'no cure no pay’-bureaus groeien in aantal, ze worden veeleisender en krijgen bij rechtbanken meer draagvlak. Hierdoor wordt de behandeling van bezwaarschriften inhoudelijk lastiger en tijdrovender. Daarbij is er een tendens (landelijk) dat het aantal bezwaarschriften stijgt (in Opmeer 103 in 2020 en 289 in 2021, vnl. door de stijging van de OZB met 10% en 30% als gevolg van raadsbesluiten in 2019 en 2020). Door deze ontwikkelingen is het budget dat beschikbaar is voor de behandeling van bezwaarschriften dit jaar niet voldoende. We verwachten in 2021 € 40.000 meer nodig te hebben. Vanaf 2022 houden we structureel rekening met een stijging van € 20.000, mede door de te verwachten effecten op het aantal bezwaarschiften door de overdracht van wegen en diftar (gedifferentieerd tarief).
Taakveld 0.7 Gemeentefonds Steunpakketten Corona In navolging op de eerste 2 steunpakketten van het Rijk om de schade als gevolg van het Corona virus te compenseren, is er bij de december-circulaire 2020 een 3e steunpakket beschikbaar gesteld en medio maart 2021 een 4e steunpakket. In totaal gaat het om een incidentele bijdrage voor 2021 van € 244.229. Het Rijk heeft daarbij expliciet vermeld dat dit, met uitzondering van de verstrekte doeluitkeringen (D.U.) vrij besteedbare budgetten zijn voor de gemeente. Daarom doen wij u het voorstel om deze middelen toe te voegen aan het algemene Corona-noodfonds welke we in 2020 hebben gecreëerd. We rapporteren periodiek over de besteding daarvan. Met de middelen die het Rijk nu en in 2020 beschikbaar heeft gesteld is de verwachting dat er, behoudens de 150.0000 die uw raad in 2020 beschikbaar heeft gesteld, geen extra eigen middelen vanuit onze Reserves benodigd zijn. Wij stellen u voor om de toegekende middelen toe te voegen aan het Corona-noodfonds, waaruit wij alle Corona gerelateerde aanvragen en onkosten kunnen bekostigen (taakveld 0.8). Extra middelen voor Jeugdzorg Het kabinet stelt voor 2021 € 613 miljoen beschikbaar aan gemeenten voor het oplossen van de acute problematiek in de jeugdzorg. Voor onze gemeente betekent dat een incidentele extra bijdrage voor 2021 van ongeveer € 280.000. Met dit geld komt er o.a.
ruimte om de crisiscapaciteit in de jeugd-ggz uit te breiden en wachttijden aan te pakken. Wij stellen u voor om van deze middelen 25% toe te voegen aan het budget voor Jeugdhulp 2021 (taakveld 6.72) en de rest toe te voegen aan de algemene middelen. Herijking Gemeentefonds We houden rekening met een ingroeimodel en maximaal 50% van het voorlopig voordelige herverdeeleffect van € 410.000 als gevolg van de herijking van het gemeentefonds per 1 januari 2023. Dit betekent een bijdrage voor 2023 van € 180.000 en vanaf 2024 structureel € 205.000. Pagina 23 van 66
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Gemeenschappelijke regelingen Conform de uitgangspunten worden de bijdragen aan de Gemeenschappelijke Regelingen met 1,3% verhoogd. Uw Raad heeft hierover een positieve zienswijze afgegeven bij de behandeling van de Kadernota’s van de individuele regelingen. Wij nemen hiervoor een stelpost op van € 28.000. G.R. SSC DeSom valt hier buiten, omdat daar een aparte zienswijze voor is afgegeven (zie ook taakveld 0.4). Stelpost toename inkomsten Conform de uitgangspunten zullen wij de OZB-inkomsten, de leges en de tarieven van onze huurinkomsten trendmatig verhogen met 1,4%. Dit betekent een verhoging van de inkomsten van € 52.000. Voor areaaluitbreiding houden wij rekening met een toename van € 15.000. Stelpost prijs- en loonindexering De prijsindexering voor de inkoopbudgetten is conform de uitgangspunten 1,4%. Totaal gaat het om een bedrag van € 125.000 structureel vanaf 2022. De loonindexering is conform de uitgangspunten 2% voor 2021 en vanaf 2022 1,5%. Voor 2021 houden wij rekening met een bedrag van € 157.000 en vanaf 2022 daarbij opgeteld € 120.000. Dit vooruitlopend op een nieuwe CAO per 2021. Stelpost Algemene Uitkering Wij nemen een stelpost op voor bovengenoemde prijs- en loonindexering welke wij verwachten te ontvangen in de Algemene Uitkering.
Mutaties Lasten VJN 2021 TV 0.1 Bestuursorganen TV 0.2 Publiekszaken TV 0.4 Overhead TV 0.61 OZB-Woningen TV 0.8 Overige baten en lasten Totaal mutaties Lasten VJN 2021
2021
Mutaties Baten VJN 2021 TV 0.7 Gemeentefonds TV 0.8 Overige baten en lasten TV 0.10 Mutaties reserves Totaal mutaties Baten VJN 2021
2021 681.200
24.000 401.300 40.000 401.200 866.500
150.000 831.200
2022 10.000 24.000 122.500 20.000 430.000 606.500
2023
2024
2025
122.500 20.000 430.000 572.500
122.500 20.000 430.000 572.500
122.500 20.000 430.000 572.500
2022 402.000 67.000
2023 582.000 67.000
2024 607.000 67.000
2025 607.000 67.000
469.000
649.000
674.000
674.000
Pagina 24 van 66
Programma 1 Openbare orde en veiligheid Toelichting op de mutaties Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Resultaat jaarrekening 2020 Veiligheidsregio Het bestuur van de Veiligheidsregio heeft voorgesteld om het positieve resultaat op de overige programma’s in de jaarrekening van € 2.822.000 conform de beleidslijn van het bestuur terug te geven aan de gemeenten. Op basis van de verdeelsleutel bedraagt dit voor Opmeer € 42.000. Daarnaast heeft de algemene reserve het afgesproken peil van 2,5% van de lasten bereikt waardoor het overschot ad € 451.000 terug wordt gegeven aan de gemeenten. Op basis van de verdeelsleutel bedraagt dit voor Opmeer € 7.000. Werkbudget Openbare Orde en Veiligheid Taakveld OOV vraagt steeds meer om ‘directe interventie’ in de samenleving. Met een werkbudget van € 10.000 kunnen we in beginsel invulling geven aan ad-hoc situaties waarbij uitstel niet mogelijk is. De toenemende complexiteit van het werkveld, de politieke- en sociaalmaatschappelijke gevoeligheid en de onvoorspelbaarheid binnen de casuïstiek rechtvaardigen een werkbudget.
Mutaties Lasten VJN 2021 TV1.2 Crisisbeheersing en Brandweer Totaal mutaties Lasten VJN 2021
2021 -39.000 -39.000
2022 10.000 10.000
2023 10.000 10.000
2024 10.000 10.000
2025 10.000 10.000
Pagina 25 van 66
Programma 2 Wegen en water Toelichting op de mutaties Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Afgelopen winter heeft Nederland een strenge winter gehad. Na deze vorstperiode is schade aan wegen door opdooi ontstaan. Aan de Driestedenweg is hevige spoorvorming ontstaan. Om verdere schade te voorkomen is deze weg gedurende een week afgesloten voor doorgaand verkeer. Aan de Zuiderzeestraat in Aartswoud heeft de opdooi geleid tot grote schade aan de asfaltweg. Om de schades te herstellen is het huidige budget van 2021 ontoereikend. Vorstschade is vooraf niet te voorzien. De kosten worden geraamd op € 70.000 en zullen eenmalig worden onttrokken aan de reserve wegen.
Mutaties Lasten VJN 2021 TV 2.1 Verkeer en Vervoer Totaal mutaties Lasten VJN 2021
2021
Mutaties Baten VJN 2021 TV 0.10 Mutaties reserves Totaal mutaties Baten VJN 2021
2021
2022
70.000 70.000
70.000 70.000
2023 0
2022
2024 0
2023 0
2025 0
2024 0
0
2025 0
0
Pagina 26 van 66
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Toelichting op de mutaties Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Doortrappen Het project Doortrappen beoogt de oudere fietsers zo lang mogelijk veilig op de fiets te houden, door bewustwording te creëren over de risico’s en te informeren over de mogelijkheden die ze hebben om hun eigen fietsveiligheid te verhogen. De provincie heeft de gemeente een subsidie verstrekt van € 9.555 voor het schrijven en uitvoeren van een plan van aanpak hiervoor. Wij hebben aan Team Sportservice een subsidie toegekend van hetzelfde bedrage om dit te gaan uitvoeren. Sportakkoord Medio 2020 is in samenspraak met de lokale sport- en maatschappelijke partners een lokaal sportakkoord ontwikkeld. Hiervoor is voor 2021 een specifieke uitkering verkregen van € 20.000. In 2022 en 2023 is de uitkering € 10.000. Dit budget moet worden ingezet om één of meer van de geformuleerde ambities uit het sportakkoord te verwezenlijken, afgestemd met de partijen die het sportakkoord hebben ondertekend. Hiervoor is een Kernteam Sportakkoord verantwoordelijk. Inkomsten scholen aan sportservice Team Sportservice gaat zelf financiële afspraken maken met de schoolbesturen over bekostiging van het bewegingsonderwijs door Team Sportservice. Het kreeg hiervoor tot nu toe een subsidie van de gemeente, die hiervoor een vergelijkbare bijdrage van de schoolbesturen ontving.
Hierdoor vervalt aan de inkomstenkant de bijdrage van €37.000,- van de schoolbesturen en aan de uitgavenkant de subsidie aan team Sportservice. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Als gevolg van het opheffen van de reserve vervanging gymnastiekmaterialen wordt de raming voor inrichting gymzalen structureel verhoogd met € 5.000. Taakveld 5.7 Openbaar groen en openluchtrecreatie Onderhoud openbaar groen en gemeentewerf Bij vervanging van kleine machines wordt vaak overgestapt op elektrische machines. Deze hebben een hogere aanschafwaarde. Daarnaast worden machines steeds ingewikkelder waardoor reparaties vaker extern gedaan moeten. Ook de kosten van materialen en materieel zijn afgelopen jaren sterk gestegen en deze stijging zal doorzetten. Dit brengt structureel € 10.000 aan extra kosten met zich mee. Er zijn kapitaallasten opgenomen in de begroting van vervangingen voor het areaal groen onder de activeringsgrens van € 15.000. Dit is niet conform het vastgestelde beleid van de “Activanota 2019”. De vervangingen zullen volledig in de exploitatie worden opgenomen en de onjuist opgenomen kapitaallasten vallen vrij. Voor 2021 betekent dit een incidentele verhoging van het onderhoudsbudget met € 11.000. Pagina 27 van 66
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 5 “Investeringskredieten, onderdeel nieuwe investeringen”. Taakveld 0.10 Mutaties reserves Als gevolg van het opheffen van de reserve gymnastiekmaterialen vervalt de jaarlijkse storting van € 10.000 en de jaarlijkse onttrekking van € 7.181 in deze reserve. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar hoofdstuk 5, onderdeel reserves.
Mutaties Lasten VJN 2021 TV 5.1 Sportbeleid en activering TV 5.2 Sportaccommodaties TV 5.7 Openb.groen en openluchtrecr. TV 0.10 Mutaties reserves Totaal mutaties Lasten VJN 2021
2021 -5.400 5.000 21.000 -10.000 10.600
2022 -25.400 5.000 30.100 -10.000 -300
2023 -25.400 5.000 25.500 -10.000 -4.900
2024 -35.400 5.000 3.743 -10.000 -36.657
2025 -35.400 5.000 3.743 -10.000 -36.657
Mutaties Baten VJN 2021 TV 5.1 Sportbeleid en activering TV 0.10 Mutaties reserves Totaal mutaties Baten VJN 2021
2021 -7.000 -7.181 -14.181
2022 -27.000 -7.181 -34.181
2023 -27.000 -7.181 -34.181
2024 -37.000 -7.181 -44.181
2025 -37.000 -7.181 -44.181
Pagina 28 van 66
Programma 6 Sociaal domein Toelichting op de mutaties Taakveld 6.1 Samenkracht & burgerparticipatie Het nieuwe maatschappelijk steunpakket, dat zich richt op sociaal en mentaal welzijn en een gezonde leefstijl, is bekend onder de naam "Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl". Het is bestemd voor initiatieven die het welzijn van de jeugd bevorderen en zorgen voor mentale en sociale steun voor de jeugd, geraakt door de coronacrisis en -maatregelen. Een bedrag hiervoor is opgenomen in het corona-noodfonds (zie programma 0). Taakveld 6.2 Wijkteams Het budget voor informatievoorziening/automatisering sociaal domein € 44.000 wordt afgeraamd en overgeheveld naar taakveld 0.4 Overhead; I&G implementatie software. Dit is een budgettair neutrale overheveling. In het verleden is het budget voor software sociaal domein ondergebracht in programma sociaal domein om alle kosten van het sociaal domein bij elkaar te houden, ook in relatie tot de inkomsten sociaal domein. Nu er ontschotting heeft plaatsgevonden is het efficiënter om alle kosten van software centraal op één budget te ramen. Taakveld 6.3 Inkomensregelingen TONK Voor TONK (tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten) heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld bovenop het reguliere budget van bijzondere bijstand. Een bedrag hiervoor is opgenomen in het corona-noodfonds (zie programma 0).