20210401_13a_Bijlage 1 Toelichting Zandwerven VA.pdf
Tekst van het document
Zandwerven 9 Spanbroek Gemeente Opmeer
Onderwerp: Status: IMRO code:
Ruimte voor ruimte Zandwerven 9 Zandwerven Vastgesteld NL.IMRO.0432.BPZandwerven9-VA01
Opdrachtgever: Projectnummer: Datum:
Familie Klaver 202009ZZ01 1 april 2021
Opdrachtnemer:
Patty Laan OLY advies Langereis 40 1733 ME Nieuwe Niedorp T 06 55544922 E info@olyadvies.nl W www.olyadvies.nl
Zandwerven 9 Spanbroek Gemeente Opmeer
Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doelstelling 1.2 Plangebied 1.3 Vigerend bestemmingsplan 1.4 Beeldkwaliteitsplan 1.5 Leeswijzer
5 5 5 6 7 7
2 Geschiedenis, bestaande en toekomstige situatie 2.1 Geschiedenis 2.2 Bestaande situatie 2.3 Beoordeling bestaande situatie 2.4 Nieuwe situatie
8 8 10 13 15
3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Gemeentelijk beleid
17 17 19 24
4 Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Milieu-aspecten 4.2 Omgevingsaspecten
30 30 39
5 Economische uitvoerbaarheid 5.1 Inleiding 5.2 Beoordeling plan 5.3 Conclusie
50 50 50 50
6 Juridische regeling 6.1 Planonderdelen 6.2 De bestemmingen
51 51 53
7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.1 Overleg 7.2 Zienswijzen 7.3 Ambtshalve wijziging 7.4 Conclusie
57 57 58 58 58
Bijlagen Bijlage 1 Beeldkwaliteitsplan Zandwerven 9 Zandwerven, BestM Ingenieursbureau (2020-03-15) Bijlage 2 Bodemonderzoek, Grondslag Bodemkwaliteitsbureau (2020-04-16) Bijlage 3 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, Anteagroup (2020-07-16) Bijlage 4 Watertoets, Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier (2020-07-12) Bijlage 5 QuickScan Ecologie, Van Bommel Faunawerk (2020-04-09) Bijlage 6 Aeriusberekening, Vonk Groenservice Bijlage 7 QuickScan archeologie, Archeologie West-Friesland (2020-07-15) Bijlage 8 Klic-melding Zandwerven 9 (2020-07-23) Bijlage 9 Reacties artikel 3.1.1 Bro Bijlage 10 Staat van bedrijfsactiviteiten 4 Advies
1. Inleiding 1.1 Aanleiding en doelstelling Aan de Zandwerven 9 te Zandwerven, bevinden zich agrarische gronden met een bouwvlak voor een bedrijfswoning, diverse opstallen waaronder twee kippenschuren, een kapschuur en erfverharding. Het perceel is in gebruik als veehouderijbedrijf maar verliest zijn functie door een geplande bedrijfsbeëindiging. Op de locatie staat in totaal circa 1.152 m2 aan overbodige opstallen en circa 350 m2 aan overbodige erfverharding. Aan de voorzijde staat een bedrijfswoning. De eigenaar wil de schuren slopen en een groot deel van de erfverharding verwijderen. De bedrijfswoning wil de eigenaar behouden en deze bestemmingen wijzigen naar wonen. In ruil voor het slopen van de bebouwing en verbetering van de kwaliteit van het landschap, is medewerking aan de gemeente en de provincie Noord-Holland gevraagd voor het realiseren van een nieuwe woonkavel voor een stolpboerderij naast de saneringslocatie. Het geldende gemeentelijke en provinciale regeling Ruimte voor Ruimte biedt voor dit verzoek mogelijkheden. De regeling Ruimte voor Ruimte is gericht op verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het landelijk gebied. Dit gebeurt door bestemmingswijziging en sloop van storende of niet passende bebouwing in het landschap. Door de locatie te saneren en her in te richten valt ruimtelijke winst te behalen.
Zowel de gemeente als de provincie Noord-Holland hebben aangegeven planologisch medewerking te willen verlenen. Om deze ontwikkeling planologisch mogelijk te maken is een nieuw juridisch-planologisch kader nodig. Dit bestemmingsplan dient hiervoor.
1.2 Plangebied Het plangebied bevindt zich in het buitengebied van de gemeente Opmeer aan de Zandwerven 9 te Zandwerven (zie luchtfoto). Het ligt op ongeveer 1,9 kilometer ten zuiden van de kern van Opmeer, ongeveer 2,8 kilometer ten oosten van de kern van Obdam en ongeveer 5,2 kilometer ten westen van de kern Wognum. Het plangebied is weergegeven op de tweede luchtfoto.
5 Advies
Ligging plangebied in de regio, bron Googlemaps.com © 2020
Plangebied bron Googlemaps.com © 2020 1.3 Vigerend bestemmingsplan Het plangebied is planologisch geregeld in het bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied Opmeer 2014’ zoals vastgesteld door de gemeente Opmeer op 5 november 2015. Voor het plangebied geldt de enkelbestemming ‘Agrarisch’ met een bouwvlak plus een dubbelbestemming ‘Waarde-Aardkundig’, ‘WaardeArcheologie 3’ en een gebiedsaanduiding “Overige zone - Weidevogelgebied”. De voor ‘Agrarisch’ aangewezen gronden zijn bestemd voor de uitoefening van agrarische bedrijven. Het gebruik als ‘Wonen’ en het toevoegen van een woning passen daar niet onder, zodoende is het plan in strijd met het bestemmingsplan.
6 Advies
De ruimte voor ruimte regeling van de gemeente en de provincie bieden de mogelijkheid om de bestemming te wijzigen naar ‘Wonen’. De dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie 3’ levert geen strijdigheid op voor het wijzigen van de bestemming van de bestaande bedrijfswoning en gronden naar ‘Wonen’ omdat er geen bebouwing heeft gelegen in historische tijden. De onderbouwing hiervoor is te vinden in paragraaf 4.2.3 Archeologie. De gebiedsaanduiding “Overige zone - Weidevogelgebied” levert tevens geen strijdigheid op het voor het wijzigen van de bestemming van de bestaande bedrijfswoning en gronden naar “Wonen”. De onderbouwing hiervoor is te vinden in de paragraaf 4.2.2.
Uitsnede verbeelding met in rood het plangebied, bron bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied Opmeer 2014’
1.4 Beeldkwaliteitsplan Om te kunnen voldoen aan de ruimte voor ruimte regeling zoals opgenomen is in de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) van de provincie Noord-Holland dient onder andere te worden voldaan aan de ruimtelijke kwaliteitseis. Om dit aan te tonen heeft BestM Ingenieursbureau een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Deze is te vinden in bijlage 1 van deze toelichting. 1.5 Leeswijzer De toelichting is opgebouwd uit zeven hoofdstukken. Het volgende hoofdstuk (Hoofdstuk 2) beschrijft de bestaande en toekomstige situatie. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van het ruimtelijke beleidskader van de verschillende overheden waaraan het plan moet voldoen. Hoofdstuk 4 bevat de milieu- en de omgevingsaspecten van het plan. De toelichting vervolgt met hoofdstukken over de economische uitvoerbaarheid (Hoofdstuk 5) en de maatschappelijke uitvoerbaarheid (hoofdstuk 6) en sluit af met een hoofdstuk waarin de juridische regeling wordt uitgezet.
7 Advies
2. Geschiedenis, bestaande en toekomstige situatie 2.1 Geschiedenis Zandwerven ligt binnen de gemeente Opmeer in West-Friesland. Dit gebied heeft in het verleden onder invloed gestaan van de zee. Voor de ontstaansgeschiedenis van Opmeer was het zeegat van Bergen van belang. In het achterland van dit zeegat ontstonden grote getijdengeulen, kwelders en strandwallen. De kleinere aftakkingen van de geulsystemen vormden ideale plekken voor bewoning. Door de aanvoer van sedimenten kwam West-Friesland langzaam maar zeker hoger te liggen dan het omliggende gebied. Bij Zandwerven is een opvallend landschappelijk element aanwezig in de vorm van een strandwal. Deze strandwal vormde lange tijd eiland in het midden van West- Friesland. Na sluiting van het zeegat van Bergen rond 1300 voor Chr. raakte het landschap overgroeid met veen. In de Middeleeuwen werd een start gemaakt met de ontginning van het veen. Door de ontwatering van het veen daalde het maaiveld en kreeg de zee weer invloed op het landschap. De aanleg van de Westfriese Omringdijk zorgt er rond 1250 voor dat de gemeente Opmeer voor een groot gedeelte wordt gevrijwaard van overstromingen. Vanaf de 15e eeuw wordt het mogelijk het water met behulp van molens weg te pompen en zo de laaggelegen gebieden beter te ontwateren. De oudste bewoningsas betreft het lint van Spanbroek- Wadway- Wognum.
Hoogwoud, Opmeer en Zandwerven zijn ontstaan in de 12de-13de eeuw en De Weere en Tropweere zijn nog jonger. Het huidige landschap herbergt nog veel elementen uit de periode van de veenontginningen en is van hoge historische geografische waarde. De verkaveling heeft een grote samenhang met de ontginnings- en bewoningsassen, de afwateringskanalen en de dijken. In de omgeving van Opmeer vinden voornamelijk agrarische activiteiten plaats. Als onderdeel van de Landinrichting De Gouw is de waterbeheersing in het gebied aangepakt. Deze grootschalige werkzaamheden, inclusief de bijbehorende ruilverkaveling, hebben voor zichtbare veranderingen gezorgd in het plangebied, onder andere met betrekking tot de waterlopen.
8 Advies
De hoogtekaart met goed zichtbaar de kreekrug waarop Zandwerven is gelegen met rood omcirkeld indicatief de planlocatie, bron: AHN.nl Op de topografische kaart van 1900 zijn uiteraard veel kavels met voornamelijk grasland te zien. Veel van de woonerven zijn voorzien van een kleine boomgaard of een singel en af en toe is een kavelgrens beplant met een bomenrij. De huidige dorpen zijn duidelijke lintdorpen, waarbij de bebouwing wat dichter op elkaar staat dan in de linten tussen de dorpen.
Situatie 1850
Situatie 1900
Situatie 1971
Situatie 2020
9 Advies
In de historische reeks van kaarten is zichtbaar dat het landschap een open karakter heeft, maar door de jaren heen is er langs de Zandwerven bebouwing bijgekomen. Door de ruilverkaveling zijn grotere rechthoekige eenheden ontstaan, maar nog steeds is de oorspronkelijke verkaveling goed zichtbaar. De waterstaatkundige situatie is wel gewijzigd in dit gebied (sloten gedempt). Daarmee kan in het agrarisch gebied beter en efficiënter worden geteeld. Op dit moment wordt het gebied hoofdzakelijk gebruikt voor veeteelt en akkerbouw. 2.2 Bestaande situatie Zandwerven is gelegen tussen het dorp Spanbroek en de buurtschap NoordSpierdijk. Zandwerven behoort tot de oudste bewoonde gebieden in het binnenland van West-Friesland. Dit komt door de oorspronkelijk hoog gelegen zandrug, waartoe de plaatsnaam ook verwijst. Zandwerven is vooral agrarisch. In het noorden van de plaats is ook een natuurgebied, de oude polder Westerveer. Hierin is ook de poldermolen “De Westerveer” gelegen. De locatie is gelegen in een stolpenzone en maakt deel uit van door de provincie aangewezen stolpenensemble de ‘Westfriese linten’.
Stolpenkaart, bron Leidraad Landschap en Cultuurhistorie Provincie NoordHolland 2018
10 Advies
Op de afgebeelde luchtfoto is te zien dat de bebouwing bestaat uit een bedrijfswoning, twee kippenschuren van 11 bij 65 meter en van 30 x 12 meter, een kapschuur van circa 7 bij 11 meter.
Luchtfoto plangebied, bron ondergrond Googlemaps.com © 2020
Foto zicht op de te behouden bedrijfswoning A vanuit het zuiden en de te verwijderen kippenschuur B, bron: OLY Advies
11 Advies
Foto zicht op de te verwijderen kippenschuur D, bron: foto OLY Advies
Zicht op de bedrijfswoning en kippenschuur D, bron: foto OLY advies
De te behouden bedrijfswoning (A) en de te verwijderen kippenschuur B, bron: foto OLY Advies
12 Advies
2.3 Beoordeling bestaande situatie Het plan bestaat uit het omzetten van de bedrijfswoning naar particuliere woningen en het saneren van diverse bedrijfsopstallen en erfverharding. Het perceel is in gebruik als veehouderijbedrijf maar verliest zijn functie door een geplande bedrijfsbeëindiging. De ontwikkeling dat een agrarisch bedrijf stopt waarna er geen terugkomt komt heeft alles te maken met de verdere schaalvergroting. De schaalvergroting heeft als gevolg dat het aantal agrarische bedrijven afneemt, waardoor agrarische bedrijfsgebouwen vrij komen. In het bestemmingsplan heeft de gemeente daarom nagedacht over hoe deze gebouwen opnieuw gebruikt kunnen worden. Centraal staat het idee dat de landbouwsector vitaal en concurrerend blijft vanwege de rol die ze speelt in behoud van de verscheidenheid van het buitengebied. Echter, wanneer agrarische bedrijven verdwijnen zijn vervolgfuncties als wonen en bedrijvigheid denkbaar omdat ze extra dragers kunnen zijn voor de plattelandseconomie. Nieuwe functies (in bestaande bebouwing) zijn dus denkbaar, mits evenwel de kwaliteit van het gebied voor landbouw, de landschappelijke kwaliteit en de verkeersveiligheid daardoor niet onevenredig leiden en de verkeersdruk niet onevenredig toeneemt. Bij voorkeur dienen nieuwe functies de landschappelijke kwaliteit zelfs te verbeteren.
Gelet hierop is in het bestemmingsplan een aantal wijzigingsbevoegdheden opgenomen, waarmee voorgesorteerd wordt op deze (potentiële) ontwikkelingen. Eén daarvan is de wijzigingsbevoegdheid Ruimte voor Ruimteregeling (artikel 43.5 van het bestemmingsplan Landelijk Gebied Opmeer 2014). Gelet op voornoemde doelstellingen zijn hieraan de volgende voorwaarden gekoppeld: 1. een vermindering van het bebouwde oppervlak door een netto-afname van bebouwing; 2. zekerstelling dat de herstructurering van de te saneren locatie inclusief de sloop van de hiervoor bedoelde bebouwing of functies plaats heeft; 3. niet meer woningen worden toegestaan dan noodzakelijk is om de sloop van bedoelde bebouwing of functies te realiseren; 4. de compensatie vanuit het ruimte voor ruimte beleid dient plaats te vinden in het bestaande lint; 5. het bepaalde in de bestemming ‘Wonen’ is van overeenkomstige toepassing. Op de locatie staat in totaal circa 1.502 m2 aan overbodige bebouwing. Deze opstallen bestaan uit 1.152 m2 schuren en 350 m2 erfverharding. De eigenaar wil deze opstallen slopen en de erfverharding verwijderen. De bedrijfswoning wil de eigenaar behouden en de bestemming wijzigen naar wonen.
Beoordeling
13 Advies
Luchtfoto plangebied met daarin aangegeven te behouden en te verwijderen bebouwing, bron ondergrond Googlemaps.com © 2020
Overzicht te verwijderen en te behouden bebouwing A. te behouden bedrijfsbwoning B. te verwijderen kippenschuur van 11 bij 65 meter C. te verwijderen kippenschuur van 30 x 12 meter D. te verwijderen kapschuur van 7 bij 11 E. te verwijderen erfverharding circa 350 m2 a. Er is geen karakteristieke of waardevolle bebouwing op het plangebied aanwezig. Herontwikkeling zal een afname in bebouwd en verhard oppervlak tot gevolg hebben. Hierdoor kan er meer ruimte ontstaan voor het landschap en erfbeplanting en daarmee een beter beeld vanuit de omgeving. b. Door het slopen van de diverse schuren komt het achterliggende landschap weer tot zijn recht. c. De bouw van een karakteristieke stolp voor de locatie van de te slopen schuren zorgt voor verbetering van het aanzicht op de locatie (erfbeplanting, verschijningsvorm bebouwing, materiaalgebruik, zichtlijnen op landschap) en kan de belevingswaarde met een ontwikkeling op deze plek sterk verbeteren. d. Het erf aan de Zandwerven is gelegen aan een bebouwingslint en stolpenzone en is daarmee een geschikte locatie voor de Ruimte voor Ruimte regeling.
14 Advies
2.4 Nieuwe situatie Voor het plangebied is een Beeldkwaliteitsplan gemaakt. Deze is te vinden in bijlage 1. De volgende beeldkwaliteitscriteria gelden voor het plangebied. Ligging in de omgeving - ruimtelijkheid en landschappelijke inpassing - In het plan worden de bestaande grote massa’s (schuren) van de bedrijfsbebouwing vervangen door een (stolp) woning. - De hoofdmassa wordt opgericht binnen het bouwvlak. - Behouden en herstellen van de ritmiek en diverse karakter van het bebouwingslint. - Bijgebouwen in aansluiting op de hoofdvorm zijn en in samenhang vormgegeven. Bij voorkeur achter de hoofdvorm plaatsen en zorgvudlig situeren in verband met de ruimtelijkheid van het lint. - De voorgevelrooilijn past zich in bij de veelzijdigheid van de bestaande rooilijnen in de directe omgeving. - De voorgevel is herkenbaar vanaf de straat. - Verbijzondering aan de gevels zijn mede bepalend voor het straatbeeld. - In het plan wordt afstand aangehouden tot de zijdelingse perceelsgrens. Hierdoor wordt een open bebouwingspatroon gerealiseerd.
Nieuwe situatie Zandwerven 9, bron uitsnede verbeelding
Bouwmassa - De hoofdvorm voegt zich in maat en ritme voegt in de omgeving. - De hoofdvorm van de stolp is vanaf de straatzijde herkenbaar. Regeneraties van deze hoofdvorm vinden bij voorkeur plaats aan de van de weg afgekeerde zijde. - Toevoegingen aan de hoofdvorm (stolp), zoals voorhuis en straat zijn mogelijk in overeenstemming met een herkenbare typologie.
15 Advies
-
Bijgebouwen zijn ondergeschikt aan de hoofdmassa in volume en uitwerking. Bijgebouwen zijn voorzien van een kap.
Uitwerking - Bij voorkeur open hekwerken aan de voorzijde toepassen - Terughoudend materiaal- en kleurgebruik aangepast aan de stijl van het gebouw en het karakter van het lint. Conclusie
De ruimte voor ruimte regeling biedt kansen om de ruimtelijke kwaliteit van het landelijke gebied te versterken. Het heringerichte plangebied op de saneringslocatie bestaat uit 1 nieuw te bouwen (stolp)woning en de bestaande bedrijfswoning. Met deze ontwikkeling wordt landschappelijke winst behaald. Er ontstaat een sterke afname van het bebouwde en verharde oppervlak en er ontstaat een beeld wat aansluit op het landelijke karakter van de omgeving. De kenmerken van het landschap (zichtrelatie tussen stolpen, relatie tussen lint en landschap, slotenpatronen etc.) worden versterkt.
16 Advies
3. Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. Deze structuurvisie geeft een nieuw, integraal kader voor het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. In de structuurvisie schetst het Rijk de ambities voor concurrentiekracht, bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid tot 2040 (lange termijn) en doelen, belangen en opgaven tot 2028 (middellange termijn). De centrale visie wordt uiteengezet in drie hoofddoelstellingen voor de middellange termijn (2028), namelijk “concurrerend, bereikbaar en leefbaar&veilig”. Voor de drie rijksdoelen zijn de onderwerpen van nationaal belang benoemd waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. De drie hoofddoelen van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid kennen nationale opgaven die regionaal neerslaan. In de structuurvisie zijn dertien nationale belangen benoemd. De nationale belangen, die worden benoemd, betreffen de internationale concurrentiepositie, het gebruik van de ondergrond, het behouden en versterken van vervoer- en transportsystemen, de milieukwaliteit, de waterveiligheid en zoetwatervoorziening en behoud en versterken van natuur en cultuurhistorische waarden.
Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken, hierbuiten hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Afspraken over verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk over aan de provincies en gemeenten. Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen heeft het Rijk enkel nog een ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ opgenomen. In paragraaf 3.2.3 wordt op de ladder voor duurzame verstedelijking ingegaan. De geplande ontwikkeling is dermate kleinschalig dat de ontwikkeling niet onder de nationale belangen valt waar in de SVIR beleid voor is opgesteld.
Beoordeling en conclusie
3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Voortaan moeten gemeenten bij het vaststellen van bestemmingsplannen, wijzigingsplannen of uitwerkingsplannen rekening houden met het Barro. Doel van het Barro is bepaalde onderwerpen van nationaal belang uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte te verwezenlijken. De volgende onderwerpen worden in het Barro genoemd: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Ecologische hoofdstructuur, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, Elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte). Deze onderwerpen worden in het Barro exact ingekaderd en begrensd. Per project worden regels gegeven die gemeenten direct of indirect (via
17 Advies
provincies) moeten laten doorwerken in de ruimtelijke besluitvorming. Het nationale belang dat het stellen van regels voor deze onderwerpen rechtvaardigt, is vastgelegd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Beoordeling en conclusie
Het plan valt niet binnen de reikwijdte van één van de onderwerpen uit het Barro. Er zijn hierin daarom geen regels opgenomen die van belang zijn voor het onderhavige plangebied. Het plan is hierdoor niet strijdig met het Barro. 3.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Het laatste nationale belang, zorgvuldige afweging, is verankerd in het Besluit ruimtelijke ordening. De regeling komt er op neer dat van bepaalde ontwikkelingen nut en noodzaak dient te worden aangetoond. Op 1 oktober 2012 is de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ toegevoegd aan het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Op 1 juli 2017 is een wijziging van het Bro in werking getreden, waarbij de Ladder voor duurzame verstedelijking is aangepast. De (gewijzigde) Ladder is in artikel 3.1.6 lid 2 Bro vastgelegd en luidt als volgt: De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.
Het doel dat hiermee wordt beoogd is het stimuleren van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en het bewerkstelligen van een goede ruimtelijke ordening, onder meer door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden, het bevorderen van vraaggerichte programmering en het voorkomen van overprogrammering. Met de ladder wordt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten nagestreefd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet daarom altijd worden afgewogen en gemotiveerd. Daarbij moet een beschrijving worden gegeven van de behoefte aan de betreffende ontwikkeling. Indien de ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, dient te worden gemotiveerd waarom de ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied wordt voorzien. Wat onder ‘stedelijke ontwikkeling’ en ‘bestaand stedelijk gebied’ wordt verstaan is in het Bro opgenomen en verder uitgekristalliseerd in jurisprudentie. Een stedelijke ontwikkeling is volgens het Bro ‘een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’.
Onder ‘bestaand stedelijk gebied’ verstaat het Bro een ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. Niet elke ontwikkeling van stedelijke aard wordt door de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling in de zin van de ladder. Uit enkele uitspraken - Zie onder meer
18 Advies
201308263/2/R4 en 201302867/1/R4- 201501297/1/R4 (plannen tot 11 woningen zijn niet als stedelijke ontwikkeling aan te merken). Ook inpandige functiewijzigingen zijn in beginsel niet als stedelijke ontwikkeling aan te merken. Zie onder meer een uitspraak van de Afdeling van 24 augustus 2016 (ECLI:NL:RVS:2016:2316) of de uitspraak van de Afdeling van 21 januari 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:96) inzake een functiewijziging van een restaurant. Dit is in zoverre ook logisch, daar de Ladder gericht is op het tegengaan van leegstand. Binnen het plangebied wordt één bestaande bedrijfswoning omgezet naar de bestemming ‘wonen’ en wordt er een nieuwe (stolp)woning toegevoegd in ruil voor de sloop van bebouwing en erfverharding. Gezien de relatieve kleinschaligheid van dit plan, wordt dit niet gezien als een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro gezien de eerder aangehaalde uitspraken. Toetsing aan de ladder is daarom niet nodig.
Beoordeling en conclusie
In het plangebied zijn geen nationale ruimtelijke belangen in het geding. Daarnaast is er geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Het plan voldoet hiermee aan de Ladder voor Duurzame Ontwikkeling.
Conclusie
3.2 Provinciaal beleid 3.2.1 Omgevingsvisie NH2050 Balans tussen economische groei en leefbaarheid Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie NH2050 vastgesteld. Hierin staat de visie op de fysieke leefomgeving beschreven. Met deze visie wil de provincie zorgen voor balans tussen economische groei en leefbaarheid. Zo kunnen we voor toekomstige generaties het welvaarts-en welzijnsniveau in Noord-Holland op een hoog niveau houden. Dit betekent dat in Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd; de ruimte voor economische ontwikkeling wordt altijd in samenhang met dit uitgangspunt beschouwd.
Uitsnede kaart Noord-Holland in beweging, bron Omgevingsvisie Noord-Holland 2018
19 Advies
Basisrandvoorwaarden
Ontwikkelprincipes
• Overal wordt voldaan aan de wettelijke basiskwaliteit voor een gezonde en veilige leefomgeving voor mens, plant en dier • Alle nieuwe ruimtelijke (her)ontwikkelingen doorlopen een klimaatstresstest 1. Ontwikkelingen en beheer zijn passend bij de waarden, de karakteristiek en het draagvermogen van het landschap 2. Nieuwe ontwikkelingen zijn zo veel mogelijk natuurinclusief 3. Nieuwe ruimtelijk-economische ontwikkelingen worden zo veel mogelijk ruimtelijk geclusterd op locaties nabij OV-, weg-, energie en data-knooppunten 4. Bij nieuwe ontwikkelingen worden de effecten op de ondergrond meegewogen 3.2.2 Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) In de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) zijn de regels waaraan ruimtelijke plannen in Noord-Holland moeten voldoen. Naar aanleiding van nieuwe wetgeving en/of provinciaal beleid wordt de PRV regelmatig aangepast. De laatste wijziging van de PRV is op 27 mei 2019 door Provinciale Staten vastgesteld. De gewijzigde PRV is op 7 juni 2019 in werking getreden. In de verordening staan de regels waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen en zijn regels opgenomen over onderwerpen in zowel het landelijke als het stedelijke gebied van Noord-Holland waar een provinciaal belang mee is gemoeid. Een deel van de regels is alleen van toepassing voor het landelijk gebied.
In de PRV is onder andere een regeling opgenomen voor voormalige agrarische bouwpercelen. Artikel 17 biedt onder voorwaarden de mogelijkheden om na bedrijfsbeëindiging de functie van een voormalige agrarisch bouwperceel te wijzigen naar wonen en één of twee burgerwoningen te realiseren. Het voormalige agrarische bouwperceel mag worden omgezet naar een woonfunctie van maximaal 2.500 m2 en betreft zowel de situatie met één burgerwoning als de situatie met twee burgerwoningen. De woonfunctie betreft het bestemmingsvlak waarbinnen de burgerwoning met tuin wordt gesitueerd. De grootte van de woning hangt af van de specifieke situatie en de beoogde ruimtelijke kwaliteit. Het is aan de gemeente om te bepalen welk percentage van bestemmingsvlak mag worden bebouwd. Het overige deel van het agrarische bouwperceel dient een bestemming te krijgen zonder bouwmogelijkheden. Afhankelijk van de omvang van te slopen bestaande agrarische bedrijfsbebouwing kunnen er twee burgerwoningen worden gerealiseerd, indien meer dan 1.500 m2 aan bestaande (bedrijfs)bebouwing wordt gesloopt. Omdat er agrarische bedrijven zijn die ook stallen elders hebben staan, regelt lid 4 f dat een burgerwoning alleen op de locatie kan worden gerealiseerd op de locatie met de agrarische bedrijfswoning.
Het is aan de gemeente om de sloop van de bestaande (bedrijfs)bebouwing en de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit te borgen.
Beoordeling en conclusie
Het plan bestaat uit de wijziging van de bestemming van de bestaande bedrijfswoning naar ‘wonen’ en de realisatie van een nieuwe hoofdvorm op een bouwperceel van 2.500 m2. De agrarische activiteiten zijn beëindigd. De ruimtelijke kwaliteit verbeterd zodanig dat er een tweede hoofdvorm kan
20 Advies
worden gebouwd. Het plan voldoet hiermee aan de Verordening van de provincie Noord-Holland. 3.2.3 Ontwerp Omgevingsverordening Op dit moment is de provincie bezig met het opstellen van de eerste integrale Omgevingsverordening. Deze vervangt alle bestaande verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving. Uit de toelichting op de ontwerpverordening volgt dat wordt beoogd de provinciale regels te vereenvoudigen en te harmoniseren. Verder is ervoor gekozen om bestaande verordeningen zoveel mogelijk beleidsneutraal om te zetten naar de omgevingsverordening. Op 14 februari 2020 hebben Gedeputeerde Staten de ontwerp Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. De ontwerp Omgevingsverordening NH2020 ligt vanaf 18 februari 2020 ter inzage. De terinzagelegging is geëindigd op vrijdag 10 april 2020. Hoewel op dit moment het de Omgevingsverordening nog niet geldt is het plan hier wel aan getoetst omdat niet valt uit te sluiten dat de definitieve vaststelling van de Omgevingsverordening de definitieve vaststelling van dit plan kan inhalen. Artikel 5c PRV luidt: 1. Een bestemmingsplan maakt een kleinschalige ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied uitsluitend mogelijk binnen een bestaand bouwblok dat al voorziet in een stedelijke functie. Het aantal woningen mag hierbij niet toenemen. 2.
In afwijking van het eerste lid is bebouwing buiten het bestaande bouwblok mogelijk, mits het bebouwd oppervlak niet wordt vergroot. 3. In afwijking van het eerste lid kan een bestemmingsplan voorzien in een kleinschalige ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied, indien dit op grond van een ander artikel in deze verordening is toegestaan. Artikel 6.4 (Kleinschalige woningbouwontwikkelingen) van de ontwerpverordening luidt: 1. Een ruimtelijk plan kan ter plaatse van het werkingsgebied MRA landelijk gebied niet voorzien in een kleinschalige woningbouwontwikkeling. 2. Een ruimtelijk plan kan ter plaatse van het werkingsgebied Noord-Holland Noord uitsluitend voorzien in een kleinschalige woningbouwontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. 3. De in het tweede lid genoemde afspraken kunnen alleen afspraken bevatten over locaties die zijn gelegen in of aan kernen of in of aan dorpslinten. 4. Gedeputeerde Staten stellen nadere regels aan de afspraken bedoeld in het tweede lid. Artikel 6.7 Functiewijziging naar wonen in landelijk gebied 1. Ter plaatse van het werkingsgebied landelijk gebied kan een ruimtelijk plan voorzien in functiewijziging van een stedelijke functie of van een agrarisch
21 Advies
bouwperceel naar wonen in de vorm van maximaal twee burgerwoningen, indien wordt voldaan aan de volgende voorwaarden: a. de functiewijziging naar een woonfunctie beperkt de bedrijfsvoering en de ontwikkelingsmogelijkheden van omringende agrarische bedrijven niet; b. de bestaande bedrijfsbebouwing op de overige gronden wordt gesloopt en aan deze gronden wordt een bestemming toegekend zonder bouwmogelijkheden; en c. een tweede burgerwoning is alleen mogelijk als meer dan 1.500 m2 grondoppervlakte aan bestaande bedrijfsbebouwing op het bestemmingsvlak wordt gesloopt. 2. In afwijking van het eerste lid, aanhef en onder b, kan een nieuwe burgerwoning worden toegestaan, indien deze woning wordt gesitueerd in een bebouwingslint en hierbij een aanwezige bedrijfswoning binnen het werkingsgebied glastuinbouwconcentratiegebied wordt wegbestemd en gesloopt. 3. In afwijking van het bepaalde eerste lid, aanhef en onder c, kan een ruimtelijk plan voorzien in een functiewijziging van een karakteristieke boerderij naar een woonfunctie waarbij de karakteristieke boerderij mag worden gesplitst in meerdere burgerwoningen, indien geen afbreuk wordt gedaan aan het oorspronkelijke karakter van de bebouwing.
Beoordeling en conclusie
Ook voor het begrip bestaand stedelijk gebied wordt aangesloten bij het Bro. Ze luidt derhalve: bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. Het plan is zoals aangegeven niet als stedelijke ontwikkeling aan te merken. De provincie hanteert voor het begrip stedelijke ontwikkeling namelijk hetzelfde begrip als het Besluit ruimtelijke ordening (zie paragraaf 3.1). De provincie hanteert in de PRV en in de ontwerpverordening echter ook het begrip kleinschalige ontwikkeling. Dit begrip komt in de Bro niet voor. Als iets geen stedelijke ontwikkeling betreft, dan gaat het volgens de provincie om een kleinschalige ontwikkeling. Eerder is reeds onderbouwd dat de locatie binnen BSG is gelegen. Kortheidshalve worden de artikelen 8a (Meerlaagse veiligheid) en artikel 33 (duurzaamheid) van de PRV nog benoemd. Er zijn in dit plan geen overstromingsrisico’s, anders dan bestaand en woningen zullen voldoen aan de duurzaamheidseisen die het Bouwbesluit stelt (o.a. op het gebied van EPC en daglichttoetreding). Er is gelet hierop geen strijd met de PRV en de ontwerpverordening.
3.2.4 Leidraad Landschap en Cultuurhistorie In de Leidraad voor Landschap en Cultuurhistorie, 2018, zijn de landschappelijke en cultuurhistorische karakteristieken van de provincie beschreven. Dit is gedaan per deelgebied. Met deze Leidraad wil de provincie partijen zoals gemeenten, initiatiefnemers, beheerders en ontwerpers stimuleren en inspireren
22 Advies
om tot kwalitatieve en duurzame ruimtelijke ontwerpen te komen. De Leidraad is daarbij ook bedoeld om - in lijn met de ambities van de Omgevingswet en de provinciale Omgevingsvisie - inzichtelijk te maken welke landschappelijke en cultuurhistorische waarden van belang zijn. Via de Provinciale Ruimtelijke Verordening, zie paragraaf 3.2.1, heeft de Leidraad ook juridische status. De provincie beschrijft een aantal uitgangspunten voor verschillende landschapstypen en voor ruimtelijke dragers. Het deelgebied waar het plangebied uit van maakt is het oude zeekleilandschap van West-Friesland Midden. Hierbij komen uitgangspunten aan bod vanuit de ligging in het oude zeekleilandschap van West-Friesland Midden, vanuit de locatie aan het (bebouwings)lint als structuurdrager en vanuit de karakteristieke stolpboerderij als ruimtelijke drager. Voor dit plangebied zijn de volgende uitgangspunten van toepassing: 1. Landschappelijke karakteristiek West-Friesland Midden a. het behouden van gestrekte veenverkaveling, de langgerekte lintdorpen en watergangen b. het behouden van openheid tussen de linten 2. (bebouwings) Linten a. het lint heeft een duidelijke relatie met het omliggende landschap b. het lint en de structuurdragen (weg/dijk/vaart) vormen een samenhangend geheel c. ontwikkelen passend bij het karakter en de identiteit van het lint 3. Stolpenstructuur a.
de stolpenstructuren blijven intact en herkenbaar in het landschap b. de samenhang binnen de stolpenstructuur is uitgangspunt c. blijf de karakteristiek van het type stolpenstructuur trouw Met deze ontwikkeling wordt landschappelijke winst behaald. Er ontstaat een sterke afname van het bebouwde en verharde oppervlak en er ontstaat een beeld wat aansluit op het landelijke karakter van de omgeving. De kenmerken van het landschap (zichtrelatie tussen stolpen, relatie tussen lint en landschap, slotenpatronen etc.) worden versterkt. Het plan voldoet hiermee aan de Leidraad.
Beoordeling en conclusie
3.2.5 Regionaal Actieplan Wonen (RAP) en de Regionale Woonvisie West-Friesland In het Regionaal Actie Programma Wonen (RAP) en de Regionale Woonvisie Westfriesland 2017 hebben de provincie Noord-Holland en de Westfriese gemeenten afspraken gemaakt over de woningbouwprogrammering en het levensloopbestendig en verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Voor dit plan zijn de volgende uitgangspunten relevant: - vooral inzetten op onderscheidende en complementaire producten. Hierbij gaat het om het inzetten op unieke product-marktcombinaties in de woningmarkt met een goede prijs-kwaliteitsverhouding op sterke locaties;
23 Advies
-
scheiden wonen en zorg: langer zelfstandig wonen bevorderen; ruimte bieden voor marktinitiatieven. De vraag staat centraal; vrijkomend vastgoed binnen de kernen, waarvoor herbestemming nodig is, wordt gefaciliteerd; inbreiding voor uitbreiding.
In Westfriesland neemt in de periode 2016-2030 het aantal huishoudens toe met circa 8.500 (+9%). Na 2026 vlakt deze af volgens de provinciale prognose. Hetzelfde gaat op voor de woningbehoefte in Westfriesland. In onderstaande figuur is een tabel opgenomen met het aantal huishoudens (HH) en woningbehoefte (WB) in Westfriesland totaal en specifiek per gemeente volgens deze prognose.
Tabel aantal huishoudens en woningbehoefte in Westfriesland, bron Regionale Woonvisie Westfriesland
Beoordeling en conclusie
De woningbouwbehoefte voor Opmeer wordt geschat op 180 tot 2021 en plus 570 tot 2030. Het plan betreft het omzetten van één bedrijfswoning naar particuliere woning en de realisatie van een extra particuliere stolpwoning. De realisatie van deze woningen passen binnen de kwantitatieve ambitie regionaal actieplan en de regionale woonvisie Westfriesland. De kwalitatieve ambitie is niet relevant voor dit plan omdat er van de ruimte voor ruimte regeling gebruik wordt gemaakt. Het plan voldoet hiermee aan beiden programma’s.
3.3 Gemeentelijk beleid 3.3.1 Structuurvisie Opmeer 2025 (2012) In 2012 heeft de raad van Opmeer haar Structuurvisie 2025 vastgesteld. In deze structuurvisie zijn de verschillende ambities en ontwikkelingen op elkaar afgestemd en ruimtelijk vertaald. Het biedt een kader voor op te stellen ruimtelijke plannen en voor ondersteunende beleidsnota’s. De structuurvisie vervangt het ‘intergemeentelijke structuurplan gemeenten Obdam, Wester-Koggenland en Opmeer’. Beoordeling en conclusie
In de lintbebouwing in de gemeente worden geen nieuwe ontwikkelingen voorgestaan. Als uitzondering hierop gelden kleinschalige initiatieven in de
24 Advies
bestaande bebouwing op basis van de ruimte-voor-ruimte regeling van de gemeente. Dit is ook als zodanig door vertaald naar het bestemmingsplan (zie paragraaf 3.3.3). Het plan beoogt het wijziging van een agrarische bestemming naar een woonbestemming. Eén (agrarische) bedrijfswoning wordt omgevormd naar (burger) woningen en er wordt een extra nieuwe (burger) woning toegevoegd in ruil voor sloop van voormalige agrarische opstallen en erfverharding. De ontwikkeling past in zowel het beleid van de provincie (zie paragraaf 3.2.1) en dat van de gemeente. Het plan is hiermee passend binnen de structuurvisie. 3.3.2 Beleidsnotitie Functieverandering van Agrarisch naar Wonen (2013) Net als elders in Nederland besluiten ook in de gemeente Opmeer veel agrarische bedrijven door uiteenlopende omstandigheden hun bedrijf te beëindigen. In het kader van het nieuwe bestemmingsplan Landelijk Gebied is het mogelijk om - onder voorwaarden - functieverandering naar wonen toe te passen. Concreet houdt dit in dat een agrarische bestemming omgezet zal worden naar een woonbestemming en dat het bestemmingsvlak in veel gevallen aangepast moet worden. Juist een woonfunctie is passend, omdat er reeds voormalige bedrijfswoningen aanwezig zijn en deze functies weinig belastend is voor de omgeving. Er is eventueel alsnog ruimte voor ander gebruik, zoals aan-huis-gebonden-beroep.
Bij het wijzigen van de agrarische bestemming naar wonen zijn criteria nodig om te beoordelen hoe en onder welke voorwaarden de functiewijziging moet worden vormgegeven waarbij vooral van belang is: - welke omvang krijgt de woonbestemming? - hoe wordt het bouwvlak gelegd? - hoe wordt omgegaan met de voormalige bedrijfsgebouwen? - hoe kunnen toekomstige aanvragen beoordeeld worden? De beleidsnotitie gaat in op bovenstaande vragen. Als ervoor gekozen wordt om een woonbestemming te geven aan de voormalige agrarische bedrijfswoning betekent dit dat de grootste aanpassing zit in het kaartbeeld van de betreffende locatie. Aan de hand van de in de notitie genoemde criteria wordt besloten waar de bestemmingsgrenzen van de woonbestemming komen te liggen. De oppervlakte van de woonkavel bedraagt maximaal 2.500 m2 waarbij tevens geldt dat de maximale diepte, gemeten vanaf de achtergevel, maximaal 50 meter mag zijn. Tevens wordt de aanduiding “specifieke vorm van wonen - voormalige bedrijfsbebouwing” opgenomen, op basis waarvan deze erven ruimere mogelijkheden kunnen worden geboden ten opzichte van reguliere woningen. Ten aanzien van stolpboerderijen geldt, overeenkomstig het gemeentelijk stolpenbeleid, een maximale oppervlaktemaat van het perceel van 2.500 m2. Bij eventuele woningsplitsing van een stolp is de maximale oppervlakte 3.300 m2.
Hierbij wordt er in principe van uitgegaan dat de beschikbare ruimte 50-50 wordt verdeeld tussen beide woningen, dus 1.650 m2. Bij de woonbestemming geldt de woonregeling die van toepassing is op het buitengebied.
25 Advies
Op het perceel van de voormalige bedrijfswoning staan meer bijgebouwen dan is toegestaan in de woonbestemming (150 m2). Teneinde de sloop van de overtollige bedrijfsbebouwing af te dwingen, wordt in het bestemmingsplan een saneringsregeling opgenomen. Dit is in dit bestemmingsplan gedaan in de vorm van een afwijkingsbevoegdheid waarmee wordt toegestaan om nieuwe bebouwing te realiseren, nadat oude bedrijfsgebouwen zijn gesloopt. In de eindsituatie geldt de maximale oppervlaktemaat 300 m2. Deze 300 m2 aan gebouwen kan bestaan uit geheel nieuwe bebouwing en/of uit reeds bestaande bebouwing. In deze 300 m2 zijn ook de bestaande cultuurhistorisch waardevolle gebouwen begrepen, zoals monumenten en stolpen. Waardevolle gebouwen dienen behouden te blijven en mogen dus niet gesloopt worden. Van dit laatste is in deze situatie geen sprake. Conclusie
Dit beleid is zowel vertaald in het bestemmingsplan Landelijk Gebied Opmeer 2014 als in de woonbestemming van dit bestemmingsplan. Een nadere onderbouwing is te vinden in de volgende paragraaf. Hiermee wordt voldaan aan de beleidsnotitie. 3.3.3 Bestemmingsplan Landelijk Gebied Opmeer Het plangebied is planologisch geregeld in het bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied Opmeer 2014’ zoals vastgesteld door de gemeente Opmeer op 5 november 2015. Voor het plangebied geldt de enkelbestemming ‘Agrarisch’ met een bouwvlak plus een dubbelbestemming ‘Waarde-Aardkundig’, ‘WaardeArcheologie 3’ en een gebiedsaanduiding “Overige zone - Weidevogelgebied”. De voor ‘Agrarisch’ aangewezen gronden zijn bestemd voor de uitoefening van agrarische bedrijven. Het gebruik als ‘Wonen’ en het toevoegen van een woning passen daar niet onder, zodoende is het plan in strijd met het bestemmingsplan. De ruimte voor ruimte regeling van de gemeente en de provincie bieden de mogelijkheid om de bestemming te wijzigen naar ‘Wonen’.
Uitsnede verbeelding met in rood het plangebied, bron bestemmingsplan ‘Landelijk Gebied Opmeer 2014’
26 Advies
Per voorwaarden wordt onderstaand getoetst of aan de regeling kan worden voldaan.
Onderzoek
Artikel Voorwaarden uit bestemmingsplan Onderbouwing
Onderbouwing terug te vinden in paragraaf
43.5
Er mag geen agrarische functie meer zijn gevestigd.
De agrarische activiteiten zullen worden beëindigd.
1.1, 2,3, 2,4
43.5 sub b
Een vermindering van het bebouwde oppervlak door een netto-afname van bebouwing.
Diverse opstallen en erfverharding zullen worden gesloopt. Netto neemt de bebouwing aanzienlijk af.
2.3, 2.4
43.5 sub c
Zekerstelling dat de herstructurering van de te saneren locatie inclusief de sloop van de hiervoor bedoelde bebouwing of functies plaats heeft.
In de regels van deze wijzigingsbevoegdheid wordt het bouwen van de woning pas toegestaan nadat er gesloopt is.
Regels
43.5 sub c
Niet meer woningen worden toegestaan dan noodzakelijk is om de sloop van bedoelde bebouwing of functies te realiseren.
Het plan voorziet in de bouw van één stolp. Dit is passend bij hetgeen er gesloopt wordt en de financiering die hiervoor nodig is.
2.3 en 2.4
43.5 sub d
De compensatie vanuit het ruimte voor ruimte beleid dient plaats te vinden in het bestaande lint.
De woning wordt gerealiseerd aan het lint van de Zandwerven.
2.4 + verbeelding
43.5 sub e
Het bepaalde in bestemming 26 (Wonen) De regels zullen overeenkomen met het is van overeenkomstige toepassing. moederplan. In de verbeelding wordt de bestemming wonen vastgelegd.
2.4 regels + verbeelding
De dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie 3’ levert geen strijdigheid op voor het wijzigen van de bestemming van de bestaande bedrijfswoning en gronden naar ‘Wonen’ omdat er geen bebouwing heeft gelegen in historische tijden. De onderbouwing hiervoor is te vinden in paragraaf 4.2.3 Archeologie.
Waarde-archeologie 3
Deze dubbelbestemming is opgenomen voor de aardkundig waardevolle gebieden in het plangebied. Gronden met deze dubbelbestemming zijn tevens bedoeld voor de bescherming en veiligstelling van het aardkundig waardevolle reliëf en de geologisch waardevolle opbouw van de bodem. Binnen deze dubbelbestemming geldt een vergunningplicht voor het uitvoeren van werken of werkzaamheden, zoals het verlagen of verhogen van het waterpeil of het aanleggen van bos of een boomgaard. Werkzaamheden in het kader van het normale beheer en onderhoud van de gronden zijn uitgezonderd van de vergunningplicht. De dubbelbestemming levert geen strijdigheid op voor het wijzigen van de bestemming van agrarisch naar wonen en het bouwen van een tweede woning binnen het plangebied. De onderbouwing hiervoor is te vinden in paragraaf 4.2.4 Cultuurhistorie.
Dubbelbestemming aardkundige waarde
27 Advies
Overige zone Weidevogelgebied
Conclusie
De gebiedsaanduiding “Overige zone - Weidevogelgebied” levert tevens geen strijdigheid op het voor het wijzigen van de bestemming van de bestaande bedrijfswoning en gronden naar “Wonen”. De onderbouwing hiervoor is te vinden in de paragraaf 4.2.2. Het wijzigen van de agrarische bestemming naar een woonbestemming levert geen strijdigheid op met de voorwaarden van de wijzigingsbevoegdheid. Aan alle voorwaarden kan worden voldaan. De dubbelbestemming ‘Waarde-Archeologie 3’ levert tevens geen strijdigheid op voor het wijzigen van de bestemming van de bestaande bedrijfswoning naar ‘Wonen’ omdat er geen grondroerende werkzaamheden worden verricht: het is slechts zo dat bestaande woningen voor een ander doeleinde in gebruik worden genomen. De nieuw te bouwen woning vormt tevens geen belemmering. Voor de onderbouwing zie paragraaf 4.2.3 archeologie. 3.3.4 Welstandsnota Opmeer (februari 2011) De gemeenteraad heeft in 2011 voor het gehele grondgebied van de gemeente Opmeer een welstandsnota vastgesteld. In deze nota zijn de criteria beschreven die ten grondslag liggen aan de welstandsbeoordeling bij het beoordelen van bouwplannen. In de nota komen, na een algemeen hoofdstuk over het ruimtelijke kwaliteitsbeleid in Opmeer, de welstandscriteria aan de orde. Allereerst komen daarbij de algemene welstandscriteria aan de orde waar alle bouwplannen aan worden getoetst.
Vervolgens zijn voor specifieke gebieden gebiedsgerichte welstandscriteria opgenomen. Het plangebied valt in het deelgebied “7 Buitengebied “. Het buitengebied bestaat merendeels uit open polders en is schaars bebouwd. De weinige bebouwing is voornamelijk gerelateerd aan de agrarische functie en kenmerkt zich door een vrije ligging op erven beplant met bomen. Het verkavelingspatroon weerspiegelt op de meeste plaatsen de oorspronkelijke ontginning met opstrekkende kavels. De karakteristieke openheid van de ruimte dient behouden te blijven en waar mogelijk vergroot. Het buitengebied is regulier welstandsgevoelig, waarbij de nadruk ligt op de inpassing van de bebouwing in het landschap en de bescherming van de streekeigen landelijke bebouwing.
Conclusie
Het welstandsbeleid biedt een ruimtelijk beleidskader maar is geen direct toetsingskader voor de bestemmingswijziging. Deze bestemmingswijziging maakt een herontwikkeling van het perceel mogelijk en creëert de noodzakelijke ruimtelijke randvoorwaarden voor duurzame herontwikkeling van de bestaande bebouwing en een nieuwe erfinrichting. Pas wanneer in dat kader een omgevingsvergunning wordt gevraagd voor de bouw van de extra woning wordt normaliter direct aan de Welstandsnota getoetst. Bij het ontwikkelen van de nieuwe woning zal aan de welstandnota worden getoetst. 3.3.5 Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Opmeer 2012 In de Wet geurhinder en veehouderij is bepaald dat de afstand tussen een
28 Advies
geurgevoelig object (meestal een particuliere woning) en de dierenverblijven van een veehouderij als volgt moeten zijn: - 100 meter als het geurgevoelige object in de bebouwde kom ligt; - 50 meter als het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom ligt. Als het veehouderijbedrijf niet aan deze afstanden voldoet kan er wél een omgevingsvergunning worden verleend maar mag het aantal dieren niet worden uitgebreid. Door middel van een verordening kan de gemeente de genoemde afstanden - al dan niet onder bepaalde voorwaarden - veranderen. De gemeente Opmeer heeft hiervoor zijn eigen geurbeleid vastgesteld in de Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Opmeer 2012. Op basis van dit beleid geldt een afstand van 25 meter tot de stal (gevel tot gevel) en 50 meter tot emissiepunten vanuit de stal (in dit geval de gevel). In paragraaf 4.1.2 milieuzonering wordt hier nader op ingegaan en wordt hiervoor de onderbouwing geleverd. Het plan voldoet aan de geurverordening.
Onderzoek en conclusie
3.3.6 Nota parkeernormen gemeente Opmeer De raad van de gemeente Opmeer heeft op 22 december 2016 de “Nota Parkeernormen gemeente Opmeer” vastgesteld. Hierin zijn parkeernormen opgenomen die van toepassing zijn bij ruimtelijke ontwikkelingen. De gemeente Opmeer wil de vraag naar parkeergelegenheid zodanig faciliteren dat de kwaliteit van de openbare ruimte behouden blijft. Als aan een ruimtelijke ontwikkeling geen voorwaarden kunnen worden gesteld, dan wordt de parkeerbehoefte afgewenteld op het openbaar gebied. Dit kan leiden tot overlast bij de bestaande gebruikers van de openbare ruimte, wanneer dit gebied niet voorziet in voldoende parkeergelegenheid. Door het stellen van parkeernormen wordt voorkomen dat door nieuwe ontwikkelingen overlast ontstaat en wordt de bereikbaarheid van de nieuwe functies gewaarborgd. Het doel van deze nota is dan ook om er voor te zorgen dat voldoende parkeerplaatsen bij nieuwbouw, verbouw of functieverandering van voorzieningen (woningen, bedrijven, sport, recreatie, et cetera) worden gerealiseerd. Centraal staat dat de veroorzaker van de parkeervraag verantwoordelijk is voor het realiseren van de hoeveelheid benodigde parkeerplaatsen bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling.
Bij het bepalen van de hoeveelheid benodigde parkeerplaatsen voor het parkeren of stallen van auto’s, dient met de in deze beleidsregel opgenomen normen rekening te worden gehouden. Daarnaast zijn in dit document regels opgenomen onder welke voorwaarden van de parkeernormen afgeweken mag worden. Met deze beleidsregels wordt duidelijkheid en rechtszekerheid geboden aan bouwaanvragers en belanghebbenden. Het plan voldoet aan de Nota parkeernormen gemeente Opmeer. In paragraaf 4.2.5 wordt hier nader op ingegaan en wordt hiervoor de onderbouwing geleverd.
Onderzoek en conclusie
29 Advies
4. Milieu- en omgevingsaspecten 4.1 Milieu-aspecten
Algemeen
4.1.1 Besluit milieueffectrapportage (m.e.r.) In het Besluit milieueffectrapportage is bepaald dat een milieueffectbeoordeling ook uitgevoerd moet worden als een project, dat wordt genoemd in de bijlage onder D van het Besluit m.e.r., nadelige gevolgen heeft voor het milieu.
Beoordeling
In het Besluit milieueffectrapportage is bepaald dat een milieueffectbeoordeling ook uitgevoerd moet worden als een project, dat wordt genoemd in de bijlage onder D van het Besluit m.e.r., nadelige gevolgen heeft voor het milieu. Het plan voorziet in de omschakeling van een agrarisch bedrijf naar wonen en het realiseren van een nieuwe woning. Dit is een activiteit die is genoemd in de Dlijst (categorie D 11.2 Stedelijk vernieuwingsproject). Daarom moet worden beoordeeld of het plan belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu heeft. Gelet op de geringe omvang van het plan, ruim onder de drempelwaarde voor stedelijke ontwikkelingen (deze bedraagt een bedrijfsoppervlakte van 200.000 m2) en de ligging van het plan, worden geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu verwacht. Het milieubelang wordt in het kader van het wijzigingsplan in navolgende paragrafen voldoende mate afgewogen. Een nadere beoordeling in een m.e.r-beoordeling of plan-m.e.r. is niet noodzakelijk.
Conclusie
Het aspect Besluit m.e.r. vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van dit wijzigingsplan. 4.1.2 Milieuzonering Bij milieuzonering gaat het om de belangenafweging tussen bedrijvigheid enerzijds en gevoelige functies met betrekking tot de hinderaspecten geluid, geur, gevaar en stof. Deze milieuzonering vindt plaats aan de hand van een Staat van Bedrijfsactiviteiten (SvB). Dit is een lijst waarin de meest voorkomende bedrijven en bedrijfsactiviteiten zijn gekoppeld aan een mate van milieubelasting. De SvB is opgesteld met behulp van de VNG-publicatie Bedrijven en milieuzonering (2009). Er dient hierbij nadrukkelijk onderscheid gemaakt te worden in de bestaande situatie en de nieuwe situatie. Bij het realiseren van een nieuwe functie dient vanuit een goede ruimtelijke ordening gekeken te worden naar de omgeving waarin de nieuwe functies worden gerealiseerd. Hierbij spelen twee vragen: 1. past de nieuwe functie in de omgeving? 2. laat de omgeving de nieuwe functie toe? Door bij nieuwe ontwikkelingen voldoende afstand in acht te nemen tussen milieubelastende activiteiten (bedrijven) en gevoelige functies (woningen) worden hinder en gevaar voorkomen (anders gezegd, er kan een acceptabel woon- en leefklimaat voor de woningen worden gegarandeerd) en wordt
30 Advies
het bedrijven mogelijk binnen aanvaardbare voorwaarden te vestigen/ de bedrijfsvoering uit te oefenen. Dit heet milieuzonering. De twee belangrijkste bouwstenen voor milieuzonering zijn de twee richtafstandenlijsten in bijlage 1 van de VNG-brochure. Voor een scala aan milieubelastende activiteiten (lijst 1) en opslagen en installaties (lijst 2) zijn richtafstanden aangegeven ten opzichte van een rustige woonwijk. In de lijsten wordt onderscheid gemaakt naar richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. Daarbij omvat categorie 1 de lichtste en categorie 6 de zwaarste vormen van bedrijvigheid. De richtafstanden gaan uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet worden beoogd of aanwezig zijn, kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting (in plaats van de richtafstanden).
Richtafstandenlijsten
De richtafstanden in bijlage 1 van de VNG-brochure zijn afgestemd op de omgevingskwaliteit zoals die wordt nagestreefd in een rustige woonwijk of een vergelijkbaar omgevingstype (zoals een rustig buitengebied, een stiltegebied of een natuurgebied). Een rustige woonwijk is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Afgezien van wijkgebonden voorzieningen komen vrijwel geen andere functies (zoals bedrijven of kantoren) voor.
Twee omgevingstypen: rustige woonwijk en gemengd gebied
Indien de aard van de omgeving dit rechtvaardigt, kunnen gemotiveerd kleinere richtafstanden worden aangehouden bij het omgevingstype gemengd gebied, dat gezien de aanwezige functiemenging of ligging nabij drukke wegen al een hogere milieubelasting kent. Een gemengd gebied is een gebied met een matige tot sterke functiemenging. Direct naast woningen komen andere functies voor zoals winkels, dienstverlening, horeca en/of kleine bedrijven. Gebieden die direct langs de hoofdinfrastructuur liggen behoren eveneens tot het omgevingstype gemengd gebied. De richtafstanden uit bijlage 1 van de VNG-brochure gelden ten opzichte van een rustige woonwijk. De afstanden kunnen, zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat, met één afstandsstap worden verlaagd indien sprake is van omgevingstype gemengd gebied.
Milieucategorie
Richtafstand woonomgeving in meters
Richtafstand gemengd gebied in meters
1 2 3.1 3.2 4.1
10 30 50 100 200
0 10 30 50 100
31 Advies
Daarnaast is in de Wet geurhinder en veehouderij bepaald dat de afstand tussen een geurgevoelig object (meestal een particuliere woning) en de dierenverblijven van een veehouderij als volgt moeten zijn: - 100 meter als het geurgevoelige object in de bebouwde kom ligt; - 50 meter als het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom ligt. Als het veehouderijbedrijf niet aan deze afstanden voldoet kan er wél een omgevingsvergunning worden verleend maar mag het aantal dieren niet worden uitgebreid. Door middel van een verordening kan de gemeente de genoemde afstanden - al dan niet onder bepaalde voorwaarden - veranderen. De gemeente Opmeer heeft hiervoor zijn eigen geurbeleid vastgesteld in de Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Opmeer 2012. Op basis van dit beleid geldt een afstand van 25 meter tot de stal (gevel tot gevel) en 50 meter tot emissiepunten vanuit de stal (in dit geval de gevel). Beoordeling
De Zandwerven kan als gemengd gebied worden beschouwd. Op navolgende afbeelding wordt dit duidelijk. In dit deel van Zandwerven komen diverse agrarische bedrijven en enkele woningen voor. Deze zijn op korte afstand van elkaar gelegen. Er is daarom reeds sprake van een hogere achtergrondbelasting qua geluid, geur en stof. Daarom gaat het om een gemengd gebied en kan van kleinere afstanden worden uitgegaan. Onderstaand wordt onderzocht of er belemmeringen aanwezig zijn voor het wijzigen van de bestemming van de bestaande woning (Zandwerven 9) en het toevoegen van een nieuwe woning naast Zandwerven 9. Zandwerven 12 Om de afstanden te bepalen, moet ingevolge jurisprudentie gerekend worden van de rand van de inrichting tot de gevel van de woning. Aan de overzijde van het plangebied is een tuinbouwbedrijf gevestigd (Zandwerven 12 en 2a) met twee bouwvlakken. De bestemming van het bouwvlak Zandwerven 12 is ‘agrarisch met waarden - reliëf” en heeft een functieaanduiding ‘tuinbouw’. De richtafstand tussen de rand van de inrichting van het tuinbouwbedrijf (SBI code 011, 012 en 013) en de gevel van de woning, dient circa 10 meter te zijn als er sprake is van een gemengd gebied waarbij het aspect geluid de bepalende milieufactor is. Deze afstand is voldoende voor zowel de bestaande (bedrijfs)woning en de nieuw te bouwen woning.
Opgemerkt moet worden dat er door de omliggende bedrijven reeds rekening moet worden gehouden met de bestaande (bedrijfs) woning. Zodoende wijzigt er niets. Zandwerven 2a De bestemming behorend bij perceel Zandwerven 2a heeft de bestemming ‘agrarisch met waarden - reliëf”. Op het perceel is een tuinbouwbedrijf gevestigd. Evenwel dient rekening te worden gehouden dat in de toekomst het perceel ook voor andere agrarische activiteiten gebruikt kan worden. In dit geval dient
32 Advies
er rekening te worden gehouden met de maximale mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt in casu een veehouderijbedrijf. De richtafstand tussen de rand van de inrichting van een agrarisch bedrijf (SBI code 0141 en 0142) en de gevel van een woning, dient in die situatie circa 50 meter te zijn als er sprake is van een gemengd gebied waarbij het aspect geur de bepalende milieufactor is. Voor de nieuw te bouwen woning geldt dat de afstand tussen de rand van de inrichting en de nieuw te bouwen woning circa 35 meter betreft (zie onderstaand figuur in groen). De afstand tussen de gevel van de bestaande (bedrijfs)woning (Zandwerven 9) en de rand van de dichtstbijzijnde inrichting (Zandwerven 2a) is circa 30 meter (zie onderstaande figuur in paars). Zoals eerder aangegeven dient er reeds met deze (bedrijfs)woning van derden rekening te worden gehouden. Zodoende wordt het (toekomstige) bedrijf niet in zijn bedrijfsvoering beperkt door de nieuw te bouwen woning.
Afstand tussen Zandwerven 12 en de bestaande woning in het plangebied (rood) en de afstand tussen het bouwvlak naast Zandwerven 12 en de nieuw te bouwen woning (groen)