20210218_12b_RBT 6d Derde tussentijdse rapportage september november.pdf
Tekst van het document
Derde tussentijdse rapportage bestrijding Coronavirus Over de periode 1 september – 1 december 2020 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 1 van 31
Inhoud 1.
Inleiding ............................................................................................................................................... 3
2.
Verantwoordelijkheden en afstemming .......................................................................................... 5
3.
Uitgelichte onderwerpen ................................................................................................................... 6 I Noodverordening, aanwijzingsbesluiten, ontheffingen en toezicht & handhaving ................ 6 II Wetgeving ...................................................................................................................................... 10 III Onderwerpen uit het bestuurlijk CrisisROAZ Corona ............................................................ 11 IV Testbeleid en Bron- en contactonderzoek .............................................................................. 12 V Actiecentrum communicatie ....................................................................................................... 13 VI Onderwerpen uit het ROT ......................................................................................................... 15 VII Kosten ......................................................................................................................................... 15
4.
Vooruitblik ......................................................................................................................................... 16 Vaccin ................................................................................................................................................ 16 Uitwerking Wet tijdelijke maatregelen covid-19 .......................................................................... 16 Regionale aanpak ............................................................................................................................ 16 Continuïteit van de organisatie ...................................................................................................... 17
Bijlage 1 Crisisorganisatie bij infectieziektebestrijding....................................................................... 18 Bijlage 2 Tijdlijn besluiten voorzitter veiligheidsregio Noord-Holland Noord .................................. 20 Bijlage 3 Vastgestelde noodverordeningen, aanwijzingsbesluiten en ontheffingen in de periode van maart tot en met augustus 2020 .................................................................................................... 27
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 2 van 31
1.
Inleiding
In februari 2020 deed de infectieziekte COVID-19 zijn intrede in Nederland en op 9 maart 2020 overleed de eerste Coronapatiënt in Noord-Holland Noord. Op 11 maart 2020 werd het virus door de World Health Organization (WHO) officieel als pandemie erkend. Sinds de uitbraak van het Coronavirus werken Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN), GGD Hollands Noorden (GGD-HN), politie-eenheid Noord-Holland, het Openbaar Ministerie, de gemeenten in Noord-Holland Noord en ketenpartners uit het zorgdomein samen aan de beheersing van het Coronavirus. In juni 2020 verscheen de eerste tussentijdse rapportage, die terugblikte op de periode van maart tot en met mei. In september verscheen de tweede tussentijdse rapportage, waarin we terugblikten op de periode van juni tot en met augustus. In deze rapportage blikken we terug op de periode van september tot en met november 2020. In de eerste rapportage stonden verschillende uitdagingen die speelden in de eerste 3 maanden centraal. Er was een forse belasting van de ziekenhuiscapaciteit, die zich het meest manifesteerde in een tekort aan IC-bedden. Daaraan gekoppeld was er een schaarste aan persoonlijke beschermingsmiddelen in heel Nederland. Vervolgens werd de VVT-sector zwaar belast door een aantal uitbraken van het Coronavirus.
Om de snelle verspreiding van het Coronavirus te beperken werden noodzakelijke maatregelen genomen door het Rijk, die diep in het persoonlijke leven van mensen ingrepen. Tegen de zomer leek het Coronavirus steeds meer onder controle en werden maatregelen stapsgewijs versoepeld. Vanaf 1 juni konden alle inwoners van Noord-Holland Noord met klachten mogelijk passend bij een coronabesmetting zich laten testen bij een van de teststraten van GGD Hollands Noorden en werd bron- en contactonderzoek verricht in de omgeving van mensen die besmet bleken te zijn. In deze tweede rapportage keken we terug op de maanden juni, juli en augustus. Deze periode begon met relatieve rust. Op 1 juni en 1 juli werden diverse maatregelen versoepeld. De voorbereiding op het zomerseizoen liep, er werden afspraken gemaakt met betrekking tot evenementen en voorbereidingen werden getroffen op de (terug)komst van toeristen. Het lag in lijn der verwachting dat de versoepeling van maatregelen tot meer nieuwe besmettingen zou leiden. De cijfers vielen toch hoger uit dan verwacht, waardoor de urgentie toenam om ons voor te bereiden op een tweede golf. Deze voorbereiding kreeg op landelijk niveau vorm in nauwe samenwerking met het Veiligheidsberaad, waarbij kaders rondom het regionaal op- en afschalen op dit moment worden opgesteld.
In deze derde rapportage blikken we terug op de maanden september, oktober en november, de periode waarin de tweede golf zich – sneller dan verwacht - aandiende. In deze periode waren landelijke maatregelen van kracht en was er weer sprake van een grote druk op de zorg. Er zijn diverse noodverordeningen verschenen, de maatregelen zijn in verschillende stappen aangescherpt. Vanaf september is er vanuit de Rijksoverheid gewerkt met het coronadashboard en de escalatieladder. In de escalatieladder worden de categorieën waakzaam- zorgelijk - ernstig – zeer ernstig onderscheiden. Er is een wekelijks overleg gehouden met ministeries om de regio’s in te schalen. In de loop van oktober (13 oktober) kwamen de eerste regio’s in de categorie zeer ernstig. Sindsdien gelden landelijke maatregelen. Noord-Holland Noord bevindt zich sinds 28 oktober in de categorie ‘zeer ernstig’. In de maand november startte de voorbereidingen op de feestdagen en jaarwisseling. Een ander belangrijk aspect in deze periode was de voorbereiding op de Tijdelijk wet maatregelen covid-19, die per 1 december 2020 van kracht is. De Wet Veiligheidsregio’s omschrijft dat de voorzitter van de veiligheidsregio na afloop van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis schriftelijk verslag uitbrengt aan de raden van de getroffen gemeenten.
De coronacrisis duurt inmiddels al 9 maanden en het verloop laat zich nog steeds niet precies voorspellen. Met deze rapportage biedt de voorzitter Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (dhr. Roemer, waarbij dhr. Nieuwenburg regelmatig optrad als plaatsvervangend voorzitter) de gemeenteraden van Noord-Holland Noord daarom een tussentijdse reflectie op de inspanningen verricht in de periode van september tot en met november met betrekking tot de coronacrisis. De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 is per 1 december van kracht. In deze wet is opgenomen, dat de Veiligheidsregio’s binnen een maand een eindrapportage opleveren over de aanpak van de crisis. Ook
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 3 van 31
deze rapportage zal – separaat aan deze derde tussentijdse rapportage – verschijnen. De opschaling naar GRIP 4 zal in ieder geval tot en met december van kracht blijven. Deze rapportage betreft een beschrijving van de aanpak in de bestrijding van het coronavirus door de Veiligheidsregio. Verschillende onderwerpen die onder de verantwoordelijkheid van de GGD vallen zijn nadrukkelijk aan bod zijn gekomen in het RBT (onder verantwoordelijkheid van de Voorzitter Veiligheidsregio). Deze onderwerpen (de stand van zaken aangaande de teststraten en het bron- en contactonderzoek) hebben een samenhang met andere onderwerpen in deze rapportage, en daarom zal op hoofdlijnen worden ingegaan op deze zaken. Leeswijzer Hoofdstuk twee van deze rapportage omschrijft de verantwoordelijkheden en de crisisorganisatie. In hoofdstuk drie wordt ingegaan op de onderwerpen; (I) noodverordening, aanwijzingsbesluiten en toezicht en handhaving, (II) Wetgeving, (III) Onderwerpen uit het bestuurlijk CrisisROAZ Corona, (IV) Testbeleid en Bron- en contactonderzoek (BCO), (V) Communicatie, (VI) Onderwerpen uit het ROT en (VII) Kosten. In het hoofdstuk vier wordt vooruitgeblikt op de komende tijd.
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 4 van 31
2.
Verantwoordelijkheden en afstemming
De coronacrisis werd in de periode van maart tot en met november bestreden vanuit de maximale crisisopschaling die we in Nederland kennen. De premier en de betrokken ministers vormen samen de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb). Alle besluiten van het MCCb worden via aanwijzingen neergelegd bij de voorzitters van de veiligheidsregio’s. Deze worden eerst landelijk afgestemd in het Veiligheidsberaad (VB), waarin de voorzitters veiligheidsregio’s verenigd zijn en overleggen in het kader van corona. Hiermee wordt zoveel mogelijk landelijke uniformiteit in de uitvoering van de maatregelen nagestreefd. Een schematische weergave van de crisisstructuur is opgenomen in bijlage 1. Op 12 maart 2020 zijn alle veiligheidsregio’s in Nederland volgens de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure (GRIP) opgeschaald naar GRIP-4. Bij het GRIP4-niveau is een groot aantal bevoegdheden in de crisisbeheersing overgedragen aan de voorzitter van de veiligheidsregio. Binnen de VRNHN wordt deze rol vervuld door de burgemeester van gemeente Alkmaar, in september was dat dhr. Bruinooge, per 1 oktober de heer Roemer. De rol van plaatsvervangend voorzitter wordt vervuld door de heer Nieuwenburg, burgemeester van gemeente Hoorn. De voorzitter wordt geadviseerd door het Regionaal Beleidsteam (RBT).
In dit team vertegenwoordigen de leden van het Dagelijks Bestuur en de voorzitters van de driehoeken de burgemeesters in Noord-Holland Noord. Zij zorgen voor de bestuurlijke afstemming met de burgemeesters uit de regio. Ook de directie van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord, de directie van GGD-HN, de districtschef van politie, de hoofdofficier van justitie, de coördinerend gemeentesecretaris, de Operationeel Leider en een aantal adviseurs (bestuurlijk, juridisch en communicatie) maken deel uit van het RBT. Het RBT kwam vanaf 16 maart 2020 twee keer per week bijeen. Per 30 april is de vergaderfrequentie teruggebracht naar één keer per week. Vanaf 9 juli is de vergaderfrequentie teruggebracht naar eens per twee weken. In verband met de toename van besmettingen is in oktober de frequentie weer wekelijks geworden. De frequentie van het RBT loopt samen met de frequentie van vergaderingen van het Veiligheidsberaad. Aan het Regionaal Operationeel Team (ROT) wordt leidinggegeven door de Operationeel Leider. Het ROT bestaat uit vertegenwoordigers van politie, brandweer, geneeskundige hulpverlening, bevolkingszorg en defensie. Daarnaast zijn monodisciplinaire stafsecties operationeel die het ROT adviseren en zorgdragen dat de continuïteit en veiligheid van de hulpverlening en crisisorganisatie geborgd is.
Het Regionaal Overleg Acute Zorg Noord-Holland en Flevoland dat bestaat uit de 120 bestuurders van alle zorginstellingen besloot een dag na de landelijke opschaling in alle Veiligheidsregio’s naar GRIP 4 om een het Bestuurlijk CrisisROAZ Corona in te stellen, bestaande uit een team van vertegenwoordigers van alle sectoren in de acute zorg. Voorzitter van het Bestuurlijk CrisisROAZ is de vertegenwoordiger namens de ziekenhuizen. Verder bestaat de groep uit een vaste vertegenwoordiging namens huisartsen, VVTsector, GGZ, VGZ, GHOR/GGD, RAV en de directeuren van het stafbureau van het ROAZ. De heer Martin Smeekes werd gevraagd deel te nemen op persoonlijke titel. Dit bestuurlijk CrisisROAZ Corona kreeg het mandaat om op te treden namens het gehele ROAZ.
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 5 van 31
3.
Uitgelichte onderwerpen
Een aantal onderwerpen is van groot belang geweest gedurende deze crisis. In deze sectie worden de onderwerpen uitgelicht en de belangrijkste ontwikkelingen en besluiten besproken die in de periode van september tot en met november aan de orde waren.
I Noodverordening, aanwijzingsbesluiten, ontheffingen en toezicht & handhaving De minister geeft de voorzitters van de veiligheidsregio een aanwijzing op grond van de Wet publieke gezondheid. In het Veiligheidsberaad wordt vervolgens een model-noodverordening vormgegeven en ter consultatie neergelegd bij de 25 veiligheidsregio’s. Nadat het model is vastgesteld kunnen de veiligheidsregio’s aan de hand van het model hun eigen noodverordening vaststellen waarbij aandacht is voor de lokale en regionale situatie. In de noodverordening is de mogelijkheid opgenomen voor de voorzitter om gebieden aan te wijzen als verboden gebied (een aanwijzingsbesluit) en ook kan hij ontheffingen en/of vrijstellingen verlenen van de verboden in de noodverordening. Noodverordeningen Het opzetten en vaststellen van een noodverordening op basis van de Wet Veiligheidsregio’s (Wvr) is nog nooit eerder in het 10-jarige bestaan van de Wvr voorgekomen. Na afkondiging van de eerste maatregelen op 12 maart 2020 volgde een dag later op 13 maart de eerste aanwijzing van de minister voor Medische Zorg en Sport (VWS), mede namens de minister van Justitie en Veiligheid (J&V), en de minister van Medische Zorg aan de Voorzitter VRNHN. De aanwijzingen, die steeds na het afkondigen van maatregelen resulteerden in de model-noodverordeningen.
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord heeft zich in het belang van uniformiteit en uitlegbaarheid altijd aangesloten bij de model-noodverordening. Waar nodig werd de model-noodverordening aangepast aan de specifieke situatie in Noord-Holland Noord. In de periode van 16 maart tot en met 1 juni 2020 zijn er zes verschillende noodverordeningen vastgesteld in Veiligheidsregio Noord-Holland Noord. Deze noodverordeningen zijn uitgebreider toegelicht in de eerste tussentijdse rapportage over de aanpak van de coronacrisis. In de periode van 1 juni tot en met eind augustus zevende tot en met de elfde noodverordening. Deze noodverordeningen zijn uitgebreider toegelicht in de tweede tussentijdse rapportage over de aanpak van de coronacrisis. De eerste 11 noodverordeningen zijn in deze rapportage in tabelvorm als bijlage opgenomen. In de periode van 1 september tot en met 30 november 2020 zijn de twaalfde tot en met de achttiende noodverordening vastgesteld. De achttiende noodverordening betreft de intrekking van de noodverordening. Twaalfde noodverordening Op 29 september 2020 is de (twaalfde) noodverordening in werking getreden na aanwijzingen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 29 september 2020 nr. 1751808-210914-PDC19.
In deze noodverordening is sprake van een verzwaring van de maatregelen ten opzichte van de voorgaande noodverordening. De belangrijkste regels voor binnen zijn de beperking van het aantal personen per zelfstandige ruimte tot dertig (30). Dit is inclusief kinderen tot en met 12 jaar en exclusief personeel. Eet- en drinkgelegenheden hebben tot 21.00 uur inloop, om 22.00 uur is de eet- en drinkgelegenheid gesloten. Eet- en drinkgelegenheden op of bij sport- en fitnessgelegenheden zijn gesloten. In andere gebouwen dan de eigen woning geldt dat er met maximaal 4 personen een gezelschap mag worden gevormd. Kinderen tot en met 12 tellen hierbij niet mee. Bij binnenruimtes met een doorstroom van bezoekers zoals in monumenten, bibliotheken en musea, vindt bezoek plaats op basis van een reservering per tijdvak. Markten en detailhandel zijn hiervan uitgezonderd. Mensen met een contactberoep wordt gevraagd de contactgegevens van hun klanten te registreren. Voor activiteiten buiten, waar geen continue doorstroming van mensen is, geldt een maximum van 40 personen. Dit is inclusief kinderen tot en met 12 jaar en exclusief personeel. Als er buiten wel sprake is van een continue doorstroming van personen, zoals in dierenparken of op markten, dan geldt er een norm voor het aantal bezoekers per vierkante meter.
Sportwedstrijden, zowel amateur als professioneel, moeten plaatsvinden zonder publiek.
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 6 van 31
De noodverordening bevat een mogelijkheid om ontheffingen voor samenkomsten in gebouwen te verlenen. Dertiende noodverordening Op 1 oktober 2020 is de (dertiende) noodverordening in werking getreden na aanwijzingen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 29 september 2020 nr. 1751808-210914-PDC19 (laatste versie). De belangrijkste wijziging ten opzichte van de voorgaande noodverordening is dat in geval van een huwelijksvoltrekking in de publieke ruimte een gezelschap uit meer dan vier personen mag bestaan. De regel met betrekking tot het maximum aantal personen binnen (dertig) en buiten (veertig) blijft bij huwelijksvoltrekkingen wel van kracht. Veertiende noodverordening Op 14 oktober 2020 is de (veertiende) noodverordening in werking getreden na aanwijzingen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 14 oktober 2020, nr. 1762562-212713-PDC19. Met deze noodverordening is sprake van een verdere verzwaring van de maatregelen. Er is een verbod opgenomen ten aanzien van groepsvorming met meer dan vier personen op openbare plaatsen of plaatsen in de buitenlucht. Samenkomsten in gebouwen blijven beperkt tot dertig personen, maar bij verrichtingen van vermaak zijn er striktere voorwaarden.
Er moet altijd worden gereserveerd en geplaceerd en er moet een gezondheidscheck plaatsvinden. Reserveringen mogen slechts plaatsvinden voor groepen van maximaal vier personen en maximaal vier personen mogen aan één tafel. De noodverordening biedt geen mogelijkheid meer om ontheffingen voor samenkomsten in gebouwen te verlenen. Verleende ontheffingen worden ingetrokken. De uitzondering voor doorstroomlocaties blijft bestaan. Wel is deurbeleid verplicht. Bij detailhandel geldt aanvullend twee keer per dag een uur voor ouderen en kwetsbaren en bij overige doorstroomlocaties reserveren per tijdvak. Er is voorzien in een verbod op evenementen. Daarbij is de zeer ruime definitie van evenementen uit de (toekomstige) Tijdelijke wet maatregelen covid-19 opgenomen. Op het evenementenverbod zijn uitzonderingen. Deze zijn strikt beperkt tot de reguliere exploitatie. Eet- en drinkgelegenheden moeten sluiten. De mogelijkheid van afhalen blijft bestaan. Dit mag tot 1.00 uur, met uitzondering van coffeeshops. Daar is afhalen tot 20.00 uur mogelijk. Verder is er een uitzondering voor hotelgasten in hotels. De detailhandel moet om 20.00 uur sluiten. Dit met uitzondering van de levensmiddelenbranche. Tussen 20.00 uur en 7.00 uur mag geen verkoop of verstrekking van alcohol plaatsvinden.
Ook is het verboden om binnen dat tijdstip in openbare plaatsen en in openbare plaatsen aanwezige vaartuigen en voertuigen, met uitzondering van de zich daarin bevindende woongedeelten, alcoholhoudende drank te nuttigen of voorhanden te hebben. Vijftiende noodverordening Op 4 november 2020 is de (vijftiende) noodverordening in werking getreden na aanwijzingen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 4 november 2020, nr. 1775837-213642-PDC19. Hierin is een verdere verzwaring van de maatregelen opgenomen. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige noodverordeningen zijn dat binnen (niet in de thuissituatie) en buiten een groep uit maximaal 2 personen van verschillende huishoudens mag bestaan. Bij uitvaarten geldt dat vanaf 9 november 2020 maximaal dertig personen aanwezig mogen zijn. Voor huwelijken geldt een maximum van twintig personen. Bepaalde voor publiek toegankelijke locaties zijn gesloten, zoals musea, theaters, sexclubs, casino's, bioscopen, pretparken, dierenparken, zwembaden en bibliotheken. Sportscholen mogen geopend blijven, maar groepslessen zijn niet toegestaan.
Zestiende noodverordening Op 6 november 2020 is de (zestiende) noodverordening van 4 november 2020 aangepast gelet op de aanwijzingen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 6 november 2020, nr. 1777250-213760-PDC19. Hierin is opgenomen dat, onverminderd de aanwijzing van 4 november 2020, het verbod om voor het publiek Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 7 van 31
openstaande gebouwen en bijbehorende erven, alsmede voor het publiek openstaande vaartuigen en voertuigen, open te stellen voor publiek, niet van toepassing is op: - een buurt- of dorpshuis dan wel wijkcentrum waar op afspraak activiteiten gericht op individuele maatschappelijke ondersteuning van kwetsbare groepen plaatsvindt; - een bibliotheek, voor zover deze is opengesteld als afhaalfunctie of als locatie voor georganiseerde en besloten huiswerkbegeleiding. In afwijking van de aanwijzing van 14 oktober 2020, wordt reservering niet geaccepteerd van groepen van meer dan twee personen en vindt placering niet plaats in groepen van meer dan twee personen. In de toelichting op de noodverordening is expliciet opgenomen dat de voorzitter van de veiligheidsregio van zijn ontheffingsbevoegdheid gebruik kan maken om in geval van bijzondere omstandigheden meer dan dertig personen toe te staan bij een uitvaartplechtigheid in een uitvaartcentrum. Zeventiende noodverordening Op 18 november 2020 is de (zeventiende) noodverordening in werking getreden gelet op de aanwijzingen van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 18 november 2020, nr.1783491-214414-PDC19. In deze noodverordening is grotendeels aangesloten bij het maatregelenpakket van 14 oktober 2020.
Bij de uitwerking en de ervaringen van het maatregelenpakket van 14 oktober 2020 bleek dat de maatregelen op een aantal punten verduidelijkt of verbeterd moesten worden. Dit heeft tot enkele wijzigingen geleid ten opzichte van de eerdere noodverordening van 14 oktober 2020. De uitzonderingen op het verbod om met meer dan vier personen samen te komen is uitgebreid. Dit geldt ook voor de uitzonderingen op het gebod om onderling ten minste 1,5 meter afstand te houden. De uitzondering op het geopend houden van eet- en drinkgelegenheden is uitgebreid. De mogelijkheden tot afhaal zijn aangepast. De minister heeft toegelicht dat afhaal en binnen consumeren niet is toegestaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor bioscopen en casino’s. Afhaal en buiten consumeren zoals in dierentuinen en pretparken is wel toegestaan. Bij uitvaarten mogen maximaal honderd personen aanwezig zijn. Kleedkamers dienen gesloten te zijn met uitzondering van kleedkamers bij zwembaden en kleedkamers in gebruik bij onderwijsinstellingen. Amateur zangkoren zijn niet langer uitgezonderd van het verbod op zingen in groepsverband. Achttiende noodverordening Op 1 december 2020 is de noodverordening van 18 november 2020 gelet op de aanwijzing van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, van 30 november 2020, nr.
1790564-215027-PDC19 ingetrokken met ingang van 1 december 2020. Met ingang van 1 december 2020 treedt de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 in werking. Deze wet vervangt de door de voorzitter van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord vastgestelde noodverordening. Omdat vanwege de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 een noodverordening niet langer noodzakelijk is, trekt de voorzitter van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord de noodverordening van 18 november 2020 in met ingang van 1 december 2020. Aanwijzingsbesluiten Op 20 maart 2020 is het (eerste) “Besluit tot aanwijzing toezichthouders in verband met de uitvoering Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord” in werking getreden. In de eerste tussenrapportage is uitgelegd waarvoor deze aanwijzingsbesluiten dienen en hoe ze op 26/3/2020 en 30/4/2020 zijn uitgebreid. Na deze laatste uitbreiding heeft er geen uitbreiding van de categorieën toezichthouders plaatsgevonden, maar zijn de besluiten wel telkens opnieuw genomen, bekendgemaakt en in werking getreden. Ontheffingen In de periode van september tot en met november 2020 zijn verschillende ontheffingen verleend. Gebouwen van groot belang Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 8 van 31
Bij besluit van 1 oktober 2020 heeft de voorzitter op grond van artikel 3.1, tweede lid van de Noodverordening ontheffing verleend van het verbod in artikel 2.1, tweede lid, van de Noodverordening op het maximum van dertig personen per zelfstandige ruimte voor samenkomsten in gebouwen van groot belang voor de regio. De voorzitter heeft vijf theaters op het grondgebied van Veiligheidsregio NoordHolland Noord aangemerkt als gebouwen van groot belang voor de regio. Er is (slechts) ontheffing voor vijf theaters verleend. Daartoe is door de voorzitter overwogen dat Nederland zich momenteel in een gezondheidscrisis bevindt en dat het terugdringen van het aantal besmettingen in dit stadium van de Coronapandemie onze primaire taak is. Het beperken van groepsgrootte is hiertoe een zeer belangrijke maatregel. Hoewel de huidige Noodverordening het verlenen van ontheffingen wel mogelijk maakt dient van deze ontheffingsmogelijkheid (zo blijkt uit de toelichting op de Noodverordening) terughoudend gebruik te worden gemaakt. Er dient derhalve sprake te zijn van een uitzondering. De voorzitter heeft verder overwogen dat inwoners van gemeenten binnen Veiligheidsregio Noord-Holland Noord met verschillende voorkeuren en achtergronden tóch gebruik moeten kunnen blijven maken van een relatief breed cultureel aanbod, ook, of misschien wel juist in tijden van crisis.
Daarbij heeft de publieke gezondheid binnen de regio het hoogste belang, waardoor locaties zodanig moeten kunnen worden ingericht dat ook bij meer dan 30 bezoekers de publieke gezondheid nimmer in het gedrang komt. De reguliere maximale capaciteit dient daarom in ieder geval groter te zijn dan 300 bezoekers. Op basis van voornoemde overwegingen is door de voorzitter ontheffing verleend voor vijf theaters met een regionale functie, waarbij het door de Noodverordening gemaximeerde bezoekersaantal fors lager is dan de reguliere maximale capaciteit. Bij besluit van 1 oktober 2020 is het Besluit tot intrekking van de “Ontheffing op grond van artikel 3.1, tweede lid, van de Noodverordening COVID-19 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord 1 oktober 2020” ingetrokken. Openstelling Aquacentrum Den Helder Bij besluit van 5 november 2020 is ontheffing verleend van het verbod zoals neergelegd in artikel 2.0, eerste lid, van de Noodverordening voor de periode van 5 november 2020 tot en met 10 december 2020 voor Aquacentrum Den Helder, Het Nieuwland 2, 1784 EA Den Helder, uitsluitend ten behoeve van duik- en zwemactiviteiten van het Commando Zeestrijdkrachten (CZSK).
Manifestaties en betogingen M4V Op 2 september 2020 is een besluit genomen op grond van artikel 5 van de Wet openbare manifestaties tot het geven van voorschriften en beperkingen aan de manifestatie M4V op zaterdag 5 september 2020 tussen 20.00 uur en 22.00 uur voorbij de strandhuisjes aan de zuidkant van de strandafgang in Castricum. M4V Op 1 oktober 2020 is een besluit genomen op grond van artikel 5 van de Wet openbare manifestaties tot het geven van voorschriften en beperkingen aan de manifestatie M4V op zaterdag 4 oktober 2020 tussen 14.00 uur en 17.00 uur voorbij de strandhuisjes aan de zuidkant van de strandafgang in Castricum. Handhaving In het RBT van 26 maart 2020 is een handelingsperspectief handhaving vastgesteld. Dit handelingsperspectief geeft invulling aan het mogelijk handhavend optreden van (gemeentelijke) BOA’s en politie. In het verlengde van dit vastgestelde perspectief is in het ROT van vrijdag 27 maart 2020 nadere afstemming geweest tussen de algemeen commandanten van politie en bevolkingszorg, zodat op lokaal niveau helder is binnen welke handhavingskaders opgetreden kan worden. Afgesproken is dat er bij het handhaven eerst een dialoog plaatsvindt en wanneer dit niet mag baten boetes uitgeschreven kunnen worden. Er wordt enkel bij excessen en bewuste overtredingen van de maatregelen beboet.
In het RBT van 3 september 2020 is de hiervoor benoemde handelswijze bevestigd en is de Handreiking handhaving COVID-19 vastgesteld. Hierin wordt duiding wordt gegeven aan de toe te passen bestuursrechtelijke handhavingsinstrumenten.
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 9 van 31
Door de voorzitter veiligheidsregio zijn in deze periode twee lasten onder bestuursdwang opgelegd aan een tweetal eet- en drinkgelegenheden vanwege ernstige schending van de geldende coronamaatregelen. De eet- en drinkgelegenheden zijn in de gelegenheid gesteld een verbeterplan voor te leggen. Na goedkeuring van het verbeterplan door de voorzitter werden de eet- en drinkgelegenheden in de gelegenheid gesteld weer open te gaan. Eén van de eet- en drinkgelegenheden heeft hiervan gebruik gemaakt en is na goedkeuring van het verbeterplan weer geopend. De tweede eet- en drinkgelegenheid heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een verbeterplan in te dienen. De last onder bestuursdwang is met de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 van rechtswege vervallen. Verboden gebieden Café het Zeepaardje Bij besluit van 29 september 2020 heeft de voorzitter café Het Zeepaardje, Kaasmarkt 4, 1671 BH te Medemblik (hierna: café het Zeepaardje) aangewezen als locatie als bedoeld in artikel 2.5, eerste lid, van de Noodverordening, omdat in café het Zeepaardje niet of niet in voldoende mate de beperkende maatregel met betrekking tot het houden van 1,5 meter afstand tussen daar aanwezige personen in acht werd genomen en het niet in acht nemen daarvan zonder aanwijzing als bedoeld in artikel 2.5 van de Noodverordening dreigt.
In de nacht van zaterdag op zondag 27 september 2020 is door de voorzitter van Veiligheidsregio NoordHolland Noord aangewezen buitengewoon opsporingsambtenaren (hierna: BOA) en/of toezichthouders geconstateerd dat in café het Zeepaardje door de aanwezige bezoekers geen anderhalve meter afstand ten opzichte van elkaar in acht werd genomen. Voornoemde BOA’s en/of toezichthouders werden tijdens een controle op naleving van de maatregelen in café het Zeepaardje mishandeld en/of met de dood bedreigd en/of tegen hun wil vastgehouden. Daarnaast is de telefoon van voornoemde BOA’s en/of toezichthouders afgepakt, waarbij de in het kader van de uitgevoerde controle gemaakte foto’s zijn verwijderd door cafébezoekers. Hierdoor is het hen onmogelijk gemaakt hun werkzaamheden uit te voeren. Een goede controle op naleving van de maatregelen van de Noodverordening in het algemeen en de controle van naleving van de 1,5 meter afstand tot elkaar binnen café het Zeepaardje in het bijzonder is hierdoor onmogelijk. Gelet op het niet naleven van de 1,5 meter afstand tot elkaar en het daarbij onmogelijk maken van controle op de naleving van de geldende Noodverordening er een onaanvaardbaar risico voor de volksgezondheid is ontstaan wordt de kans op verdere verspreiding van het coronavirus ernstig vergroot.
Dit leg mogelijk een (nog) grote(re) druk op het zorgsysteem, waardoor waarborging van de zorgcontinuïteit in het geding komt. Gelet hierop heeft de voorzitter besloten café het Zeepaardje aan te wijzen als locatie waar het verboden is zich te bevinden tot 14 oktober 2020. Egboetswater Bij besluit van 6 november 2020 heeft de voorzitter recreatieterrein Egboetswater (hierna: het Egboetswater) aangewezen als verboden gebied als bedoeld in artikel 2.5, eerste lid, van de Noodverordening, voor de periode van 7 november 2020 om 17.00 uur tot 8 november 2020 om 07.00 uur om de zorgcontinuïteit in de regio te garanderen. De gemeente Medemblik en de Politie Eenheid NoordHolland Basisteam Hoorn hebben sterke aanwijzingen dat er in de nacht van 7 op 8 november 2020 een groot feest wordt georganiseerd in het Egboetswater, waarvoor zich ongeveer 250 personen hebben aangemeld. Een dergelijk feest heeft een zeer grote aantrekkende werking op mensen en door het samenkomen van een dergelijke grote groep mensen neemt de kans op besmetting met en verdere verspreiding van het coronavirus toe. Hierdoor ontstaat een onaanvaardbaar risico voor de volksgezondheid. Gelet hierop heeft de voorzitter besloten het Egboetswater voor een (eerder genoemde) beperkte periode aan te wijzen als locatie waar het verboden is zich te bevinden.
II Wetgeving Het coronavirus is een virus behorende tot groep A van de infectieziekten. Dit heeft tot gevolg dat de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de leiding heeft over de bestrijding van de pandemie en dat de voorzitter van de veiligheidsregio zorg dient te dragen voor die bestrijding hiervan. Sinds 13 maart 2020 zijn aan de voorzitters van de veiligheidsregio’s verschillende opdrachten (aanwijzingen) gegeven om in Nederland zoveel mogelijk een uniform beleid te hanteren op basis van de adviezen van het Outbreak Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 10 van 31
Management Team (OMT). De voorzitters van de veiligheidsregio’s hebben ter uitvoering van deze opdrachten onder meer de noodverordeningen vastgesteld. De voorzitter van de veiligheidsregio is hiertoe, als verantwoordelijke voor de crisisbestrijding binnen de veiligheidsregio, bij uitsluiting bevoegd. Noodverordeningen kunnen naar hun aard echter niet al te lang duren. Daarom heeft de regering een wettelijke regeling getroffen voor de maatregelen die in de komende periode noodzakelijk kunnen zijn. Nu de eerste, acute fase van de crisis voorbij is, vindt de regering het belangrijk dat zoveel mogelijk op wetsniveau wordt bepaald welke maatregelen in de komende periode kunnen worden getroffen en dat de Eerste en Tweede Kamer in hun rol van medewetgever beslissen over de kaders waarbinnen die maatregelen worden vastgesteld en uitgevoerd. Dit heeft geleid tot het Wetsvoorstel Tijdelijke wet maatregelen covid-19 (hierna: het wetsvoorstel). Het wetsvoorstel is het nieuwe uitgangspunt voor de normering die nodig is in het kader van de bestrijding van het coronavirus. Het wetsvoorstel is bedoeld als een specifieke regeling (lex specialis) voor de bestrijding van het coronavirus ten opzichte van artikel 7 van de Wet publieke gezondheid, het artikel dat tot eind november ten grondslag lag aan de door de voorzitter van de veiligheidsregio’s opgelegde noodverordeningen.
Uitgangspunt van het wetsvoorstel is dat de bestrijding van het coronavirus landelijk beleid vergt. De minister van VWS houdt daarom de leiding over die bestrijding. In lijn hiermee worden maatregelen ter bestrijding van het coronavirus (hoofdzakelijk) bij ministeriële regeling vastgesteld. De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 is op 1 december 2020 in werking getreden. Ook het Tijdelijk besluit veilige afstand, de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19 en de Regeling aanvullende mondkapjesverplichtingen covid-19 zijn op 1 december 2020 in werking getreden. Op datzelfde moment is de geldende noodverordening ingetrokken. Burgemeester In de wet zijn aan de burgemeester bevoegdheden toegekend om in bijzondere omstandigheden ontheffing te verlenen van een aantal landelijke regels. Ook komen de burgemeester toezichtsbevoegdheden en handhavingsbevoegdheden toe. De burgemeester legt over de inzet van de bevoegdheden die hem op grond van het wetsvoorstel toekomen, verantwoording af aan de gemeenteraad. Voorzitter Veiligheidsregio De voorzitter van de veiligheidsregio is en blijft ook na inwerkingtreding van de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 verantwoordelijk voor de bestrijding van het coronavirus. Aan de voorzitter van de veiligheidsregio komen echter in beginsel niet langer de bevoegdheden toe die nu, zoals hiervoor beschreven, aan de burgemeester zijn toegekend.
Onder omstandigheden kan de minister van VWS echter besluiten deze burgemeestersbevoegdheden (en daarmee ook de handhavingsbevoegdheden) weer over te dragen aan de voorzitter van de veiligheidsregio. De betrokken burgemeester mag die bevoegdheid op dat moment tijdelijk niet meer zelf uitoefenen. Status De Tijdelijke wet maatregelen covid-19 is op 1 december 2020 in werking getreden. De Veiligheidsregio heeft zich, samen met de gemeenten, voorbereid op de gewijzigde verantwoordelijkheden tussen burgemeesters van de gemeenten in NHN en voorzitter veiligheidsregio na inwerkingtreding. Meerdere malen is in het RBT aangegeven dat het gewenst is de goede afstemming tussen de burgemeesters van de gemeenten en de voorzitter veiligheidsregio te behouden via een vaste structuur. Het RBT is per 1 december uitgebreid met alle burgemeesters uit de Veiligheidsregio en blijft bijeenkomen. Hierbij wordt de frequentie van het Veiligheidsberaad gevolgd.
III Onderwerpen uit het bestuurlijk CrisisROAZ Corona Algemeen De druk op de zorg was groot in de maanden september, oktober en november. De tweede golf diende zich eerder aan dan verwacht. Veiligheidsregio Noord-Holland Noord bevindt zich sinds 28 oktober in de categorie ‘zeer ernstig’. In het Bestuurlijk crisis ROAZ (het Regionale Overleg Acute Zorg) corona zijn verder verschillende thema’s actueel geweest gedurende de afgelopen maanden. Opschalingsplan LNAZ Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 11 van 31
Het landelijk netwerk acute zorg, dat wordt gevormd door de 11 ROAZ-overleggen, heeft in de zomer een landelijk opschalingsplan acute zorg opgesteld. Hierbij zijn afspraken gemaakt om bij opschaling over voldoende capaciteit te kunnen beschikken en voorbereid te zijn op een mogelijke toename van besmettingen. Het opschalingsplan bestaat uit verschillende maatregelen die zijn getroffen, zodat er bij een grotere afname van zorg het aanbod niet schaars is. Het plan betreft de volgende onderdelen: - Coördinatie op de patiëntenstromen - Extra capaciteit IC - Inzet heli’s - Extra ambulance-eenheden - Het extra opleiden van IC-verpleegkundigen De afgelopen maanden is dit opschalingsplan in werking getreden door de inzet alle bovengenoemde punten. Als onderdeel van dit opschalingsplan is de reguliere zorg ook afgeschaald, in sommige periodes met zo’n 40%. COVID-Units In het bestuurlijk CrisisROAZ is besloten om COVID-units in te richten voor de samenwerkende partijen in Kennemerland, Zaanstreek-Waterland en Noord-Holland Noord. De COVID-units zijn zorgplekken voor patiënten die nog niet thuis kunnen herstellen, maar waarvoor het ook niet nodig is om in een ziekenhuis te blijven. Deze patiënten konden in de COVID-units terecht.
In de regio NHN waren in de eerste opschalingsfase 18 plaatsen beschikbaar, van deze plekken is gedurende de periode van september tot en met november veelvuldig gebruik gemaakt. Het grootste gedeelte van de tijd waren vrijwel alle plekken bezet. Extra huisartsenzorg Er is extra zorg vanuit de huisartsen geboden, met het doel patiënten vervroegd te kunnen ontslaan uit het ziekenhuis om zo de druk op de zorg te verminderen. Deze manier van extra huisartsenzorg, waar eerder in Amsterdam mee is begonnen, heeft ook vorm gekregen in Alkmaar en ook in Hoorn wordt conform deze werkwijze extra zorg geboden. Defensiebijstand Bij een uitbraak van het coronavirus in een verpleegtehuis in Bergen heeft defensie bijstand verleend. De inzet bestond uit een team van verpleegkundigen en verzorgenden, die gedurende drie weken bijstand hebben verleend. Deze bijstand was nodig vanwege de uitval van personeel door corona.
IV Testbeleid en Bron- en contactonderzoek Teststraten Sinds juni hebben de GGD’en de opdracht om iedereen met klachten verdacht voor COVID-19 te testen en om grootschalig bron- en contactonderzoek te verrichten. In de periode van 1 september t/m 30 november zijn 113.359 mensen getest in de GGD-teststraten. De afgelopen maanden heeft GGD Hollands Noorden de testcapaciteit in de regio fors opgehoogd. Inmiddels zijn in Noord-Holland Noord zeven testlocaties operationeel. De totale capaciteit van deze teststraten is 4.150 per dag. Daarmee voldoet de GGD ruimschoots aan de landelijke richtlijn. Ook de personele bezetting is hierop gebaseerd. Na een piek in het najaar is het de laatste weken rustiger in de teststraten. Inwoners uit Noord-Holland Noord kunnen zich zonder noemenswaardige wachttijden laten testen. Ook de uitslagen zijn over het algemeen snel bekend. De GGD-teststraten zijn gevestigd in Alkmaar, Den Helder, Texel, Zwaag, Heerhugowaard-Noord, Opmeer en Bovenkarspel. In de regio zijn ook diverse commerciële teststraten gevestigd. Tegen betaling kunnen inwoners daar een test ondergaan. Deze teststraten zijn verplicht positieve testen te melden aan de GGD. Dit is geregeld in de Wet Publieke Gezondheid. Als de GGD een nieuwe aanbieder in beeld krijgt, wordt contact opgenomen om te informeren over de meldingsplicht en de landelijke kwaliteitseisen van VWS.
De GGD heeft geen inspecterende functie richting de commerciële aanbieders. Dit wordt uitgevoerd door de Inspectie Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 12 van 31
Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Als de GGD medisch-inhoudelijke knelpunten signaleert, geven zij dit door aan IGJ. In het RBT van 19-11 verscheen een memo waarin de uitgangspunten en bevoegdheden ten aanzien van de commerciële teststraten in beeld zijn gebracht. Bron- en contactonderzoek Met het bron- en contactonderzoek probeert GGD Hollands Noorden besmette personen zo snel mogelijk op te sporen. Doel daarbij is te voorkomen dat andere mensen worden besmet. Tijdens de piek in het aantal besmettingen dit najaar, was het voor het BCO-team niet altijd mogelijk uitgebreid bron- en contactonderzoek uit te voeren. Wel was er contact met alle besmette personen. Telefonisch werd onder meer uitgelegd hoe men het beste mensen met wie de besmette persoon contact had gehad, kon informeren. Vanaf eind november kan het bron- en contactonderzoek weer op een ‘normale’ manier plaatsvinden omdat het aantal besmettingen is gedaald. Het BCO-team wordt ondersteund door een landelijke pool BCO-ers.
V Actiecentrum communicatie Het actiecentrum crisiscommunicatie informeert inwoners en ondernemers over de landelijke en regionale coronamaatregelen. Communicatiecollega’s beantwoorden vragen en houden een Q&A bij voor de communicatiemedewerkers en klantcontactcentra van onze zeventien gemeenten. Daarnaast ontwerpt het actiecentrum communicatiemiddelen en -campagnes om het gedrag van inwoners bij te sturen. Die campagnes bespreekt en deelt het actiecentrum met de communicatiecollega’s van onze gemeenten, zodat ook zij de campagnes delen. Na de persconferenties van minister-president Mark Rutte en minister Hugo de Jonge deelt het actiecentrum de landelijke communicatiemiddelen nog diezelfde avond via de eigen website, de social mediakanalen en met de gemeenten. Ook de noodverordeningen die uit nieuwe maatregelen volgen maakte het actiecentrum bekend via de website en social media kanalen van de veiligheidsregio. Dit is de link naar de archiefpagina op onze website met daarop alle noodverordeningen, aanwijzingen, gebiedsverboden en veelgestelde vragen en antwoorden Archief | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (vrnhn.nl). Nieuwsbrief Corona – Iedere week na het Regionaal Beleidsteam Iedere week vergadert het Regionaal Beleidsteam (RBT) op donderdagochtend.
Diezelfde dag maakt en verspreid het communicatieteam de Nieuwsbrief Corona naar betrokken mensen van de interne organisatie, gemeenten en andere partners. In de nieuwsbrief staan besluiten van het RBT en nieuws vanuit de crisisorganisatie en de GGD. In de zomer schroefde het RBT het overleg in de frequentie terug. Maar met de tweede besmettingsgolf begin oktober ging de frequentie van het RBT en de nieuwsbrief terug naar iedere week. Dit is de link naar de Nieuwsbrief Corona waarvoor mensen zichzelf op kunnen geven. Communicatieboodschap Rijksoverheid samen met gemeenten één stem Er is regelmatig contact geweest met het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie. Het doel is om als één overheid één boodschap te vertellen naar inwoners en ondernemers. De boodschap en materiaal van het Rijk en het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie is via de gebruikelijke kanalen gedeeld met communicatiecollega’s van de gemeenten in de regio. Ook sloten foto’s en ander beeldmateriaal aan op de landelijke communicatielijn. Dringend advies om met Sint Maarten niet langs de deuren te gaan zingen Vanaf eind september en begin oktober nam het aantal besmettingen toe en kwam de tweede golf. Op het landelijke coronadashboard ging onze regio van zorgelijk naar ernstig op woensdag 21 oktober en uiteindelijk naar zeer ernstig op 28 oktober.
In ons RBT werd besloten om het dringende advies te geven om met Sint Maarten niet langs de deuren te gaan om te gaan zingen. Dit besluit werd door alle landelijke media opgepikt. NHN was de eerste regio die dit advies over Sint Maarten gaf en dat leidde tot veel gesprekken op social media. Later volgden meer regio’s dit dringende advies. Op 11 november met Sint Maarten gingen minder kinderen langs de deuren. Inwoners hielden met een briefje voor de deur de boel dicht. Sommige mensen verzonnen alternatieven om toch afstand te kunnen houden tot de zingende kinderen. Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 13 van 31
Flitspeiling – houdt het ‘het stille midden’ zich aan de coronamaatregelen? Van 2 tot en met 11 november is er een flitspeiling uitgezet onder de inwoners van Noord-Holland Noord. Het doel was om meer inzicht te krijgen in het gedrag en de motivatie van inwoners, zodat hiermee de communicatie nog beter kon aansluiten op de beleving en behoeften van de inwoners. In de omgevingsanalyses komen vooral meningen naar boven van mensen die op sociale media graag hun standpunt ventileren. Met de flitspeiling kon een stem worden gegeven aan ‘het stille midden’, de mensen die op social media niet altijd zichtbaar (willen) zijn. Via de online kanalen en samen met de GGD en gemeenten is de Flitspeiling in onze regio verspreid. Uit de flitspeiling bleek dat de meeste inwoners in de regio vinden dat de coronamaatregelen helpen en dat mensen zich eraan houden. Met name het 1,5 meter afstand houden en het thuis blijven bij (milde) klachten scoren hoog.
Dit is de link naar de uitkomsten van de Flitspeiling Resultaten flitspeiling: Meeste mensen houden zich aan de coronamaatregelen | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (vrnhn.nl) Filmpje Jerusalema Challange –hart onder de riem door de hulpdiensten Noord-Holland Noord In november werd een vrolijke dansfilmpje van de #jerusalemachallange gedeeld die de Veiligheidsregio samen met de hulpdiensten, politie en GGD maakten, met als doel inwoners een hart onder de riem te steken. Het filmpje werd buitengewoon goed bekeken en positief ontvangen. De boodschap was: Samen met jullie kijken we uit naar het moment waarop de maatregelen niet meer nodig zijn. In de tussentijd delen we graag een dosis positiviteit met jullie. Bedankt voor alles wat jullie tot nu toe gedaan en juist gelaten hebben! Bekijk hier het filmpje op YouTube kanaal Jerusalema Challenge - hulpdiensten Noord-Holland Noord - YouTube Campagnes in de periode september – november Communicatiecampagne - Voor wie houdt jij 1,5 meter afstand, blijf je thuis bij klachten en laat je jezelf testen? In een nieuwe campagne die begin september in onze regio van start ging gaven inwoners van dorpen en steden in Noord-Holland Noord antwoord op vragen waarom zij zich aan de coronamaatregelen houden.
De campagne met filmpjes op sociale media maakte duidelijk dat veel mensen zich aan de coronamaatregelen willen houden en dat ze dit voor zichzelf en hun medemensen doen. Het goede voorbeeld laten zien helpt om het gedrag van mensen te beïnvloeden. Coronacampagne – de impact van ‘de witte jas’ Op reclameborden buiten stelden artsen van beide ziekenhuizen in onze regio en onze ambulancemedewerkers vragen aan voorbijgangers: Voor wie houdt jij 1,5 meter afstand? Voor blijf jij thuis bij klachten? Voor wie laat jij je testen bij klachten? De borden waren te zien zijn in de gemeente Alkmaar, Stedebroec, Enkhuizen, Drechterland, Hoorn, Den Helder, Opmeer, Heerhugowaard, Langedijk, Bergen, Castricum, Heiloo, Medemblik en Texel. Verhalen uit de samenleving over corona om inzicht en inspiratie te bieden Aan uiteenlopende mensen is gevraagd hoe zij in hun bedrijf of organisatie omgaan met corona. Gevraagd is, wat er is veranderd in hun werk en in de omgang met werknemers, collega’s, cliënten, inwoners, jongeren, studenten en klanten. Alle verhalen zijn terug te lezen op de website via deze link Coronaverhalen - Achter de schermen | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (vrnhn.nl).
Meer dan 130 aanmeldingen voor onze nieuwe coronacampagne GezichtGezocht #Daardoeikhetvoor De campagne om inwoners te inspireren zich aan de coronamaatregelen te houden en zo besmettingen te voorkomen, kende een vliegende start. Maar liefst 130 inwoners meldden zich al snel als kandidaat voor de campagne via de website Gezichtgezocht.nl. Mensen zijn gevraagd te vertellen waarom zij zich aan de coronamaatregelen houden en of ze op de foto willen met hun gezicht en hun eigen quote. Diverse gemeenten in onze regio deelden de oproep ook. Uit de aanmeldingen werden deelnemers geselecteerd. Gezien het grote enthousiasme is de inschrijving voor de campagne eerder gesloten. De kandidaten die niet zijn geselecteerd worden gevraagd voor extra acties begin 2021. Meer over de campagne is te vinden op de website via deze link Gezicht gezocht | Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (vrnhn.nl). Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 14 van 31
VI Onderwerpen uit het ROT Evenementen Tot 29 september was de inzet van de werkgroep evenementenveiligheid erop gericht om binnen de maatregelen evenementen zo veel mogelijk binnen de geldende coronamaatregelen te faciliteren. Hiervoor zijn documenten opgezet over doorstroomlocaties en een Q&A. Tot 29 september zijn veel (kleinere) evenementen zoals kermissen doorgegaan. Vanaf 29 september zijn de maatregelen aangescherpt en vanaf 14 oktober waren evenementen verboden. Aandacht is besteed aan het duiding voor de nabije toekomst. Memo’s zijn geschreven voor winterterrassen, carnaval, Sint-Maarten en Sinterklaas. Ook is er met landelijke afstemming een document geschreven over de lokale besluitvorming. Dat document heeft de gemeenten geholpen met de dilemma’s. Het document maakt een tweedeling: mag het en moet je het willen? Met name het tweede deel geeft een mooi handvat voor bestuurlijke overweging bij besluitvorming. In november is er een Webinar georganiseerd voor de vergunningverleners van de gemeenten en de adviseurs over doorstroomlocaties en hoe deze goed in te richten. Door de werkgroep evenementen wordt er een vooruitblik gemaakt naar 2021. Kerst en Oud & Nieuw Voor de feestdagen zijn er diverse dilemma’s besproken. Kerst is voornamelijk een feest waarbij mensen samen willen komen. Daar is een communicatiestrategie voor gemaakt.
Ook is er aandacht geweest voor de openingstijden van winkels. Voor de jaarwisseling wordt er rekening gehouden met openbare orde problemen. Het ROT is in nauwe samenwerking met de politie bezig om scenario’s te maken met bijbehorende mogelijke maatregelen. Op deze wijze zijn de hulpdiensten optimaal voorbereid op de komende jaarwisseling. Overgang van de verordening naar de Tijdelijke wet maatregelen covid-19 De overgang naar de Twm waarvan uiteindelijk eind november de inhoud definitief werd, was aanleiding om te kijken in hoeverre de crisisorganisatie adequaat zou zijn na invoering Twm. Met name de veranderende positie van de Voorzitter van de Veiligheidsregio en burgemeesters was aanleiding de structuur aan te passen. Het RBT is aangevuld met alle burgemeesters. Ook is de aanzet gegeven om de positie van het Regionaal Overleg Crisisorganisatie van de ambtenaren OOV te verstevigen. Vanuit het overleg is nadrukkelijk verzocht aan VRNHN het voorzitterschap en ondersteuning van dit overleg te blijven doen. Archivering en informatievoorziening Toen in februari de pandemie begon konden we niet voorspellen dat dit zo lang ging duren en de effecten zo groot zouden zijn. Onze archivering en informatievoorziening was hier onvoldoende op ingericht. We zijn gewend aan crisistypen met een kortere looptijd.
In de periode september – november is de archivering en informatievoorziening eenduidiger en overzichtelijker ingericht.
VII Kosten Zoals ook vermeld in de tweede rapportage, heeft Minister de Jonge aangegeven dat met de compensatieregeling meerkosten coronacrisis de gemeenten, veiligheidsregio’s en GGD’en de kosten die gemaakt zijn als gevolg van de coronacrisis kunnen declareren. De veiligheidsregio heeft de kosten voor corona apart geregistreerd en voor het jaar 2020 worden de kosten voorlopig geraamd op ongeveer € 925.000. Tot op heden lijkt de raming van € 925.000 toereikend.
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 15 van 31
4.
Vooruitblik
Het coronavirus is nu ruim 9 maanden onder ons. De crisis is van de eerste acute maanden overgegaan naar een stadium waarin we blijvend waakzaam zijn en het van belang is de situatie te blijven monitoren en maatregelen indien nodig aan te passen. In Noord-Holland Noord zijn de cijfers lager ten opzichte van andere delen in Nederland, maar desalniettemin zitten we al sinds oktober in de fase ‘zeer ernstig’. De focus ligt op het voorkomen van een toename van besmettingen. Ondanks verschillende maatregelen die gelden is het aantal besmettingen nog zeer hoog, waardoor midden december niet de gehoopte versoepelingen, maar aanscherpingen nodig zijn. In dit laatste hoofdstuk bespreken we enkele thema’s die in meer of mindere mate een stip op de horizon vormen: een vaccin, de uitwerking van de Wet tijdelijke maatregelen covid-19, de regionale aanpak en de continuïteit binnen de crisisorganisatie. De drie poten van het beleid blijven het voorkomen dat de zorg overbelast raakt, de zorg voor kwetsbaren en het op orde hebben van de testcapaciteit.
Vaccin Het beschikbaar komen van een getest en werkzaam vaccin is nog steeds een belangrijke stip aan de horizon. Verschillende farmaceuten werken aan de ontwikkeling van een vaccin. De verwachting was, dat er begin 2021 een vaccin zal zijn en dat lijkt het geval met het Pfizervaccin waarvan de verspreiding wordt gepland. Landelijk ligt bij de GGD’en nu de aandacht bij de voorbereiding op de uitvoering, die van start zal gaan wanneer de vaccins beschikbaar zijn. De GGD bereidt zich samen met huisartsen en de VVT-sector voor op de uitvoering en operatie rondom vaccinatie. Een en ander is afhankelijk van hoe het vaccin werkt, hoe vaak iemand moet worden ingeënt en hoe de transport van het vaccin vorm krijgt. Ook is bepaald welke doelgroepen eerst worden gevaccineerd.
Uitwerking Wet tijdelijke maatregelen covid-19 Zoals in hoofdstuk 3 vermeld, is de Wet tijdelijke maatregelen covid-19 per 1 december in werking getreden. Het is van belang dat we bij inwerkingtreding van de Wet tijdelijke maatregelen covid-19 in de Veiligheidsregio aandacht hebben voor de coördinatie met en samenwerking tussen gemeenten. De Veiligheidsregio heeft zich voorbereid op de gewijzigde verantwoordelijkheden tussen burgemeesters van de gemeenten in NHN en de voorzitter veiligheidsregio na inwerkingtreding. Daarbij is een model geschetst ten behoeve van de regionale afstemming in de transitie- en nafase, waarbij de goede afstemming tussen de burgemeesters van de gemeenten en de voorzitter veiligheidsregio behouden blijft. In januari volgt een verdere uitkristallisering op de agenda van het RBT. In de maand december is het RBT (conform de frequentie van het VB) wekelijks bijeengekomen. Het RBT zal de frequentie van het Veiligheidsberaad blijven volgen. Naar verwachting zal de frequentie van het Veiligheidsberaad in januari omlaag gaan. Een verlenging van de opgeschaalde structuur van bestuurlijk CrisisROAZ is afgesproken tot in ieder geval na de jaarwisseling.
Regionale aanpak Het landelijke beleid is erop gericht om niet meer te komen tot een totale lockdown, maar op het instellen van regionale maatregelen, waarbij de drie poten van het beleid leidend zijn. Hier is instrumentarium voor ontwikkeld waarmee we preciezer informatie hebben over hoe het virus zich ontwikkelt. Dit instrumentarium is landelijk geformeerd en betreft een dashboard waarbij regionaal en lokaal informatie beschikbaar komt. Met deze informatie kunnen we preciezer weten waar het mis gaat, dus waar het aantal besmettingen toeneemt. Op basis van de set van gegevens die in het dashboard zijn opgenomen wordt bepaald in welke fase we ons begeven (waakzaam, zorgelijk, ernstig en zeer ernstig). Aan deze fasen worden maatregelen gekoppeld. Het doel is om op deze manier beter bij te kunnen sturen door middel van het instellen van maatregelen, maar ook om burgers en bewoners beter te informeren over de achtergrond (het ‘waarom’) van bepaalde maatregelen.
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 16 van 31
Een regionale aanpak lijkt tot dusverre niet haalbaar in Nederland. Het gemiddelde niveau bepaalt waar we met zijn allen naartoe gaan en welke maatregelen van kracht zijn. Nederland is eigenlijk te klein voor regionale regels. Het toepassen van regionaal maatwerk ligt voorlopig nog niet in de lijn der verwachting, ook in verband met een verwacht waterbedeffect.
Continuïteit van de organisatie De afgelopen maanden stonden voor de Veiligheidsregio grotendeels in het teken van de bestrijding van de coronacrisis. Verschillende reguliere werkzaamheden liepen ‘gewoon’ door, zoals de bestuurlijke rapportages en incidentbestrijding. Sommige werkzaamheden vervielen, zoals opleidingen en oefeningen. Het is nog steeds de wens van de Veiligheidsregio om weer toe te komen aan de reguliere werkzaamheden, maar er blijft nog steeds veel capaciteit naar de bestrijding van het coronavirus gaan. Het coronadossier is nog steeds een - niet te negeren - grote prioriteit en zal dat naar verwachting voorlopig nog blijven. Deze lange crisis eist hier en daar zijn tol – met name in de zorg en bij hulpverleners. Het aantal ziekmeldingen bij Veiligheidsregio en hulpdiensten lijkt beheersbaar, maar is iets om nauwlettend in de gaten te houden. Sommige mensen zijn moe van hun inzet voor deze crisis die al maanden duurt, sommigen voelen zich niet gewaardeerd en het werkt niet motiverend wanneer de samenleving zich niet aan de maatregelen houdt. Tegelijk zet de organisaties de schouders eronder, dit geeft ook een positief gevoel. Het welzijn van medewerkers blijft een punt van aandacht.
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 17 van 31
Bijlage 1 Crisisorganisatie bij infectieziektebestrijding Landelijke crisisstructuur Covid-19
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020
Pagina 18 van 31
Landelijke en regionale partijen
Tussentijdse rapportage COVID-19 september t/m november 2020 versiedatum 14-12-2020