RV + RB - Nota Grondbeleid

Raadsvoorstel Commissievergadering Titel Portefeuillehouder/Teamleider Extern zaak ID (zaakcode)

: : : :

Ruimte Nota Grondbeleid Jelke Nijboer / Walter Buijs 0085254359

Datum collegevergadering 18 november 2025

Voorgesteld besluit 1. Het gemeentelijke grondbeleid actueel en in lijn met de Omgevingswet, BBV-richtlijnen en gemeentelijke visies te brengen. Hiervoor: 2. De geactualiseerde Nota Grondbeleid vast te stellen. 3. De Nota Grondbeleid 2022 in te trekken.

Openbaar Ja, passief via openbaar verslag

Inleiding De huidige Nota Grondbeleid dateert uit 2022. Hoewel er geen formele verplichting bestaat om het beleid periodiek te herzien, wordt actualisatie op dit moment noodzakelijk geacht. Sinds 2022 is de Omgevingswet in werking getreden en zijn nieuwe BBV-richtlijnen vastgesteld, wat directe gevolgen heeft voor het gemeentelijke grondbeleid. De gemeente Ooststellingwerf kiest bewust voor een situationeel grondbeleid, waarmee per ontwikkeling een afweging wordt gemaakt over de meest passende gemeentelijke rol. Deze benadering sluit aan bij de ruimtelijke opgaven op het gebied van wonen, economie, duurzaamheid en leefomgeving. Met de actualisatie worden kaders, instrumentarium en spelregels vastgelegd voor transparante en doelmatige uitvoering van het grondbeleid.

Argumenten 1.1 Grondbeleid is instrumenteel en ondersteunt de uitvoering van ruimtelijk, economisch en financieel beleid. Het grondbeleid vormt geen doel op zich, maar een middel om gemeentelijke ambities te realiseren. Het biedt kaders voor transparante en rechtmatige uitvoering van ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente en draagt bij aan een evenwichtige verdeling van kosten en opbrengsten tussen partijen. 1.2 Actualisatie is noodzakelijk door gewijzigde wet- en regelgeving. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden, waardoor het instrumentarium voor grondbeleid is uitgebreid en gewijzigd. Ook zijn in 2023 nieuwe BBV-richtlijnen vastgesteld die invloed hebben op de financiële verantwoording van grondexploitaties. 1.3 De gemeente kiest bewust voor situationeel grondbeleid om flexibel en doelgericht in te spelen op diverse ruimtelijke opgaven. Door per ontwikkeling een integrale afweging te maken over de gemeentelijke rol (actief, faciliterend of samenwerkend), kan maatwerk worden geleverd, risico’s beheersbaar blijven en publieke middelen doelmatig worden ingezet. 2.1 De geactualiseerde nota grondbeleid geeft duidelijkheid over kaders, instrumentarium en rollen van raad en college.

Door vaststelling van de Nota Grondbeleid beschikt de gemeente over een actueel beleidsdocument dat richting geeft aan de inzet van grondpolitiek en het beschikbare instrumentarium. Het document borgt aansluiting bij gemeentelijke visies en programma’s, zoals de Omgevingsvisie. 3.1 De oude nota sluit niet meer aan op actuele wet- en regelgeving en gemeentelijke ambities. Intrekking voorkomt onduidelijkheid en zorgt voor een eenduidige beleidsbasis.

Kanttekeningen 1.1 Flexibiliteit kan leiden tot minder voorspelbaarheid voor marktpartijen Situationeel grondbeleid biedt ruimte voor maatwerk, maar kan door marktpartijen als minder voorspelbaar worden ervaren. Dit wordt ondervangen door het hanteren van een transparant afwegingskader en duidelijke communicatie. 1.2 Financiële risico’s bij actieve grondpolitiek blijven aanwezig. Hoewel de nota kaders biedt voor risicobeheersing, brengt een actieve rol altijd financiële risico’s met zich mee. Deze risico’s worden beperkt door jaarlijkse actualisatie van grondexploitaties en het hanteren van een adequate Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG).

1.3 Wet- en regelgeving verandert voortdurend, waardoor blijvende actualisatie van het grondbeleid noodzakelijk is. Hoewel de nota aansluit bij de huidige juridische kaders, zoals de Omgevingswet en BBV-richtlijnen, is het van belang dat het gemeentelijke grondbeleid ook in de toekomst blijft aansluiten bij nieuwe en gewijzigde regelgeving. Dit vraagt om periodieke herijking en alertheid op relevante wetswijzigingen.

Financiële toelichting Het vaststellen van de Nota Grondbeleid brengt geen directe financiële consequenties met zich mee. De nota bevat beleidskaders voor grondexploitaties, kostenverhaal en risicomanagement, die binnen de bestaande budgetten en conform de financiële verordening worden uitgevoerd. Grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd en verantwoord in de reguliere Planning & Control-cyclus, waarbij risico’s worden gedekt via de Algemene Reserve Grondexploitatie (ARG) en het gemeentelijke weerstandsvermogen. Voor kostenverhaal geldt dat dit primair privaatrechtelijk wordt geregeld via anterieure overeenkomsten, zodat de gemeente haar kosten kan verhalen op ontwikkelende partijen. Deze werkwijze borgt een transparante financiële beheersing en sluit aan bij de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).

Sustainable Development Goals (SDG’s)

SDG 7 - Betaalbare en duurzame energie Het grondbeleid ondersteunt de energietransitie door ruimte te bieden voor duurzame energieopwekking en door bij gebiedsontwikkelingen rekening te houden met energie-efficiëntie. Dit sluit aan bij gemeentelijke ambities voor klimaatneutraliteit en het faciliteren van initiatieven zoals zonneparken en warmtenetten. SDG 11 - Duurzame steden en gemeenschappen De Nota Grondbeleid biedt kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen die bijdragen aan leefbare dorpen en een goed ingerichte buitenruimte. Door situationeel grondbeleid kan de gemeente sturen op kwaliteit van de woonomgeving, bereikbaarheid en voorzieningen, wat direct bijdraagt aan duurzame en inclusieve gemeenschappen. SDG 13 - Klimaatactie Bij ruimtelijke keuzes en het instrumentarium dat in de nota is vastgelegd, wordt expliciet aandacht besteed aan klimaatadaptieve maatregelen, zoals waterberging, groenstructuren en duurzame mobiliteit. Dit helpt de gemeente om zich aan te passen aan klimaatverandering en draagt bij aan het verminderen van CO₂-uitstoot.

Inwonersparticipatie Niet van toepassing.

Publicatie voor bekendmaking De gemeenteraad van Ooststellingwerf heeft op 16 december 2025 besloten de geactualiseerde Nota Grondbeleid vast te stellen. Deze nota bevat kaders voor de inzet van gemeentelijk grondbeleid, inclusief instrumentarium en spelregels, en sluit aan bij de Omgevingswet en actuele BBV-richtlijnen. De nota is van toepassing op alle ruimtelijke opgaven binnen de gemeente en vormt het beleidskader voor de uitvoering door het college van burgemeester en wethouders.

Vervolg Na vaststelling van de Nota Grondbeleid wordt deze toegepast als beleidskader bij alle ruimtelijke projecten binnen de gemeente. Het college gebruikt de nota als leidraad bij keuzes over grondverwerving, uitgifte en het inzetten van instrumenten zoals kostenverhaal en grondexploitatie. De toepassing van het beleid vindt plaats binnen de bestaande werkprocessen en besluitvormingsstructuren. Planning & communicatie De nota wordt na vaststelling gepubliceerd in de Staatscourant en op de gemeentelijke website. Vanaf 1 januari 2026 wordt het beleid toegepast bij nieuwe en lopende ruimtelijke projecten. De gemeenteraad wordt op hoofdlijnen geïnformeerd via de reguliere Planning & Control-cyclus, waaronder de begroting, jaarrekening en de paragraaf Grondbeleid. Evaluatie De uitvoering van het grondbeleid wordt jaarlijks geëvalueerd via de actualisatie van grondexploitaties en de paragraaf Grondbeleid in de begroting en jaarrekening. Daarnaast vindt in 2028 een tussentijdse evaluatie plaats, gericht op het beoordelen of nieuwe of aangepaste wet- en regelgeving aanleiding geeft tot aanpassing van de Nota Grondbeleid. Indien uit deze evaluatie blijkt dat het beleid nog steeds aansluit bij de geldende kaders, volstaat een terugkoppeling aan de raad. Indien aanpassing wenselijk is, worden de uitkomsten ter besluitvorming aangeboden.

Een integrale herziening van de nota vindt plaats in 2029, zodat een geactualiseerde versie per 1 januari 2030 kan ingaan conform de vierjaarscyclus. Indien zich vóór of ná 2028 ingrijpende wijzigingen voordoen, wordt de raad daarover separaat geïnformeerd en betrokken bij besluitvorming.

Burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf, , secretaris

Bijlagen 1. 2.

Nota Grondbeleid Nota Grondbeleid 2022 (wordt ingetrokken)

Geheime stukken Niet van toepassing

, burgemeester.

Extern zaak ID (zaakcode) : 0085254359 De raad van de gemeente Ooststellingwerf; nr. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 november 2025; gelet op:

▪ ▪ ▪ ▪

artikel 212 van de Gemeentewet; de Omgevingswet; het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV); de gemeentelijke Omgevingsvisie en Woonzorgvisie.

Besluit 1. Het gemeentelijke grondbeleid actueel en in lijn met de Omgevingswet, BBV-richtlijnen en gemeentelijke visies te brengen. Hiervoor: 2. De geactualiseerde Nota Grondbeleid vast te stellen. 3. De Nota Grondbeleid 2022 in te trekken.

Besloten in de openbare vergadering van 16 december 2025.

, griffier.

, voorzitter.