CConstaterende datOoststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Raadsvoorstel- en besluit Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030

Raadscommissie Ruimte 24 november 2026, gemeente OoststellingwerfBij agendapunt: Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-20301.925 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsvoorstel Commissievergadering : Ruimte Titel : Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 Portefeuillehouder/Teamleider : Lisa Edema / Jeroen Sikkens Extern zaak ID (zaakcode) : 0085265626 Datum collegevergadering 27 oktober 2026 Voorgesteld besluit 1. Het Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 vast te stellen. Openbaar Ja, passief via openbaar verslag Inleiding De gemeente heeft als wegbeheerder een zorgplicht voor het onderhouden en bruikbaar houden van de wegen die zij beheert. Gladheidbestrijding maakt onderdeel uit van deze zorgplicht. De gemeente kan niet garanderen dat alle wegen te allen tijde vrij zijn van gladheid, maar moet wel aantoonbaar zorgvuldig handelen en de gemaakte keuzes en prioriteiten kunnen onderbouwen. Een actueel en bestuurlijk vastgesteld beleidskader voor gladheidbestrijding draagt hieraan bij en sluit aan bij de richtlijnen van CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). De gemeente Ooststellingwerf beschikt momenteel niet over een vastgesteld meerjarig beleidskader voor gladheidbestrijding. Tot nu toe werd jaarlijks het uitvoeringsplan geactualiseerd en werden de strooiroutes ter besluitvorming aan het college voorgelegd. Met het Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 worden de uitgangspunten, prioriteiten en verantwoordelijkheden voor de komende jaren bestuurlijk vastgelegd.

Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het meerjarige beleidskader (vast te stellen door de Raad) en de operationele uitwerking daarvan in het jaarlijks te actualiseren uitvoeringsplan (vast te stellen door het College). Argumenten 1.1 Met het beleidsplan geeft de gemeente aantoonbaar invulling aan haar zorgplicht als wegbeheerder De gemeente heeft als wegbeheerder een zorgplicht voor het onderhouden en bruikbaar houden van de wegen die zij beheert. Gladheidbestrijding maakt onderdeel uit van deze zorgplicht. Bij de invulling daarvan geldt een inspanningsverplichting en geen resultaatsverplichting. De gemeente moet aantoonbaar zorgvuldig handelen en de gemaakte keuzes en prioriteiten kunnen onderbouwen. Het vaststellen van een actueel beleidsplan met een gemotiveerde prioritering van strooiroutes draagt hieraan bij en sluit aan bij de richtlijnen van CROW. 1.2 Het beleidsplan zorgt voor duidelijke en transparante prioriteiten Het gemeentelijke wegennet is te omvangrijk om alle wegen gelijktijdig preventief te behandelen. Daarom is het noodzakelijk keuzes te maken. In het beleidsplan wordt vastgelegd dat de A-route de hoogste prioriteit krijgt. Deze omvat onder andere belangrijke ontsluitingswegen, openbaarvervoerroutes, utilitaire fietsroutes en verbindingen naar maatschappelijke voorzieningen.

Daarmee is vooraf duidelijk waar de gemeente wel en niet preventief optreedt en zijn deze keuzes uitlegbaar aan inwoners, ondernemers en overige weggebruikers. 1.3 Het beleidsplan borgt de bereikbaarheid van belangrijke maatschappelijke voorzieningen Scholen, locaties voor hulpverlening, gezondheidszorg en verzorgingshuizen worden minimaal vanaf één zijde bereikbaar gemaakt via de A-route. Ook belangrijke fietsverbindingen, openbaarvervoerroutes en ontsluitingen van bedrijventerreinen worden betrokken bij de samenstelling van deze route. Hiermee wordt de beschikbare capaciteit gericht ingezet op verbindingen en voorzieningen die vanuit verkeersveiligheid en maatschappelijk functioneren het meest van belang zijn. 1.4 Een meerjarig beleidskader geeft bestuurlijke duidelijkheid en ruimte voor aanpassing van de uitvoering Met het beleidsplan worden de uitgangspunten en prioriteiten voor de periode 2026-2030 bestuurlijk vastgelegd. De operationele uitwerking, zoals de exacte routes, personele bezetting, roosters, doseringen en inzet van materieel, wordt jaarlijks opgenomen en geactualiseerd in het uitvoeringsplan. Hierdoor kunnen praktische aanpassingen plaatsvinden zonder dat het meerjarige beleidskader telkens opnieuw hoeft te worden vastgesteld.

Kanttekeningen 1.1 Het voorgestelde beleid betekent dat niet alle wegen preventief worden behandeld Door de raad voor te stellen het beleidsplan vast te stellen, wordt expliciet gekozen voor prioritering. De A-route wordt in zo veel mogelijk preventief behandeld. Overige wegen binnen de kernen komen bij langdurige gladheid aan de beurt wanneer de A-route voldoende begaanbaar is. In het buitengebied vindt buiten de A-route alleen vraaggestuurde inzet plaats bij een aantoonbare maatschappelijke of economische noodzaak. Dit betekent dat wegen die niet tot de A-route behoren gedurende langere tijd glad kunnen blijven. 1.2 Het vervallen van de vaste B-route kan leiden tot vragen van inwoners en ondernemers Onderdeel van het voorgestelde beleid is het laten vervallen van de vaste B-route. De B-route is de route die behandeld wordt bij langdurige gladheid en pas als de A-route begaanbaar is. Voor sommige wegen verandert hierdoor de bestaande werkwijze. Inwoners en ondernemers kunnen daardoor ervaren dat op andere momenten of minder structureel wordt gestrooid dan zij gewend zijn. De afgelopen jaren is het (bijna) niet voorgekomen dat de B-routes gestrooid zijn maar werd er gekozen om zo veel mogelijk binnen de dorpskernen te schuiven en strooien.

Na vaststelling door de raad is daarom duidelijke communicatie nodig over de A-route en over wat inwoners en ondernemers van de gemeente mogen verwachten. 1.3 Vaststelling van het beleidsplan betekent niet dat de gemeente kan garanderen dat wegen niet glad zijn De gemeente heeft als wegbeheerder een zorgplicht, waarbij de gladheidbestrijding het karakter heeft van een inspanningsverplichting en niet van een resultaatsverplichting. Ook na vaststelling van het beleidsplan kunnen wegen tijdelijk glad zijn of opnieuw glad worden. Van belang is dat de gemeente haar keuzes vooraf zorgvuldig onderbouwt en vervolgens aantoonbaar volgens het vastgestelde beleid handelt. Een actueel gladheidsbestrijdingsplan en een onderbouwde prioritering zijn ook volgens CROW relevant bij de praktische invulling van de zorgplicht. 1.4 De werkelijke kosten kunnen afwijken van de raming De financiële raming in het beleidsplan is gebaseerd op gemiddeld 40 gladheidsbestrijdingsacties per jaar (het daadwerkelijk strooien van de wegen). Het aantal benodigde acties wordt echter bepaald door de weersomstandigheden. Een winter met langdurige gladheid, sneeuw of ijzel kan daardoor leiden tot meer inzet en hogere variabele kosten dan geraamd. Het aantal van 40 acties is een financiële ramingsgrondslag en vormt geen maximum voor de uitvoering.

Financiële toelichting De geraamde kosten voor de gladheidbestrijding zijn iets hoger dan in de afgelopen jaren. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door reguliere prijsindexaties, waaronder de hogere kosten voor dooimiddelen, en door de afschrijvingslasten van de strooimachines. De verschillen ten opzichte van voorgaande jaren zijn beperkt. De kosten van de gladheidbestrijding bestaan uit een vast en een variabel deel. De vaste kosten bestaan onder andere uit afschrijvingen, onderhoud en keuringen van materieel en kosten voor de beschikbaarheid van de gladheidsorganisatie. Deze kosten worden grotendeels onafhankelijk van het aantal strooiacties gemaakt. De variabele kosten, waaronder de inzet van personeel, brandstof en dooimiddelen, zijn rechtstreeks afhankelijk van het aantal keren dat daadwerkelijk moet worden gestrooid. Voor de begroting wordt uitgegaan van gemiddeld 40 gladheidsbestrijdingsacties per jaar. Dit aantal is een ramingsgrondslag en geen maximum. Bij een zachte winter zullen met name de variabele kosten lager uitvallen. Bij een winter met veel of langdurige gladheid kunnen deze kosten juist hoger uitvallen. De daadwerkelijke inzet wordt bepaald door de weers- en wegomstandigheden en de uitgangspunten van het vastgestelde beleid. Naast de actualisatie van het benodigde budget worden ook de financiële middelen voor de gladheidsbestrijding opnieuw gestructureerd.

Op dit moment zijn de kosten voor de gladheidsbestrijding verdeeld over verschillende kostenplaatsen. Hierdoor is het lastig om gedurende het seizoen een volledig en actueel beeld te krijgen van de totale uitgaven en deze te vergelijken met het beschikbare budget. Om de financiële sturing en transparantie te verbeteren, worden de budgetten en kosten voor de gladheidsbestrijding zoveel mogelijk samengebracht binnen een eenduidige financiële structuur. Deze herstructurering heeft in beginsel geen gevolgen voor de hoogte van het totale beschikbare budget, maar zorgt ervoor dat inkomsten, uitgaven en eventuele afwijkingen beter inzichtelijk en beheersbaar worden. De financiële herstructurering wordt verwerkt bij de voorjaarsnota van 2027. Sustainable Development Goals (SDG’s) Goede gezondheid en welzijn: het plan ondersteunt de verkeersveiligheid en de bereikbaarheid van zorg en hulpverlening tijdens winterse omstandigheden. Duurzame steden en gemeenschappen: het plan houdt belangrijke verbindingen, openbaar vervoer, scholen en voorzieningen zo veel mogelijk bereikbaar. Leven op het land: de gemeente beperkt de belasting van bermen, groen, oppervlaktewater en bodem door niet meer strooizout te gebruiken dan nodig is. Inwonersparticipatie Bij het opstellen van het Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 heeft geen afzonderlijk participatietraject plaatsgevonden.

Het beleidsplan legt de gemeentelijke verantwoordelijkheid, uitgangspunten en prioriteiten voor de gladheidbestrijding vast. Binnen deze kaders is wel ruimte om ervaringen en signalen van inwoners, ondernemers en andere gebruikers van de openbare ruimte mee te nemen in de jaarlijkse uitvoering. Meldingen over gladheid, bereikbaarheid en de werking van de strooiroutes worden gedurende het winterseizoen geregistreerd. Dit geldt ook voor aanvragen en meldingen die binnenkomen via het meldsysteem voor het buitengebied en voor meldingen via BuitenBeter en andere gemeentelijke meldingskanalen. Bij het meldsysteem voor het buitengebied wordt per melding beoordeeld of sprake is van een maatschappelijke of economische noodzaak en of inzet, gelet op de omstandigheden en beschikbare capaciteit, noodzakelijk en mogelijk is. Na ieder winterseizoen worden de ontvangen meldingen en ervaringen betrokken bij de evaluatie van de gladheidbestrijding. Daarbij wordt onder andere gekeken naar locaties waar regelmatig problemen worden gemeld, de bereikbaarheid van maatschappelijke voorzieningen, ervaringen met de A-routes en de werking van het meldsysteem in het buitengebied. De uitkomsten van deze evaluatie worden jaarlijks meegewogen bij het opstellen of actualiseren van het Uitvoeringsplan Gladheidbestrijding voor het volgende winterseizoen.

Op deze manier kunnen signalen uit de samenleving aanleiding geven tot aanpassing van routes of de operationele uitvoering, voor zover deze passen binnen de door de raad vastgestelde beleidskaders. Wanneer signalen aanleiding geven tot een wezenlijke wijziging van deze beleidskaders, wordt dit afzonderlijk bestuurlijk afgewogen. Publicatie voor bekendmaking De raad van de gemeente Ooststellingwerf heeft het “Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030” vastgesteld. Met het Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 zijn de uitgangspunten, prioriteiten en verantwoordelijkheden voor de komende jaren bestuurlijk vastgelegd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen het meerjarige beleidskader en de operationele uitwerking daarvan in het jaarlijks te actualiseren uitvoeringsplan.

Vervolg Na vaststelling van het beleidsplan door de raad worden de beleidskeuzes jaarlijks uitgewerkt in het Uitvoeringsplan Gladheidbestrijding. Voor het seizoen 2026-2027 worden de definitieve A-routes en routekaarten ter vaststelling aangeboden aan het college van BenW en worden de personele inzet, afspraken met externe partijen, roosters, materieel, voorraad dooimiddelen en werkinstructies op de nieuwe werkwijze afgestemd. Het beleidsplan voorziet er daarbij in dat operationele wijzigingen jaarlijks kunnen worden doorgevoerd zonder dat hiervoor het meerjarige beleidskader opnieuw aan de raad hoeft te worden voorgelegd. De gewijzigde werkwijze wordt actief gecommuniceerd. De actuele A-routes worden via de gemeentelijke website beschikbaar gesteld. Daarbij wordt toegelicht welke wegen preventief worden behandeld, hoe bij langdurige gladheid aanvullende inzet binnen de kernen plaatsvindt en hoe het vraaggestuurde meldsysteem voor het buitengebied werkt. Ook wordt aandacht besteed aan de handmatige inzet in centrumgebieden en aan de eigen verantwoordelijkheid van weggebruikers tijdens winterse omstandigheden. Bij extreme weersomstandigheden of beperkingen in de uitvoering wordt waar nodig aanvullend gecommuniceerd. Evaluatie De uitvoering wordt gedurende en na afloop van ieder winterseizoen geëvalueerd.

Daarbij wordt onder andere gekeken naar het functioneren van de A-routes, de bereikbaarheid van maatschappelijke voorzieningen, aanvullende inzet binnen de kernen, meldingen uit het buitengebied, de personele belasting, het functioneren van materieel, het gebruik van dooimiddelen, incidenten, communicatie en de financiële realisatie. De resultaten van de evaluatie worden gebruikt voor het actualiseren van het uitvoeringsplan voor het daaropvolgende winterseizoen. Het Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 blijft daarbij het kader. De jaarlijkse evaluatie en actualisatie van het uitvoeringsplan worden binnen dit kader uitgevoerd. Wanneer uit evaluaties blijkt dat een wezenlijke wijziging van de door de raad vastgestelde beleidsuitgangspunten noodzakelijk is, wordt deze wijziging opnieuw ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Burgemeester en wethouders van Ooststellingwerf, , secretaris , burgemeester. Bijlagen 1. Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 2. Gladheidbestrijding 2026 (oud) 3. Gladheidbestrijding 2026 (nieuw) Geheime stukken N.v.t. Extern zaak ID (zaakcode) : De raad van de gemeente Ooststellingwerf; nr. gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 oktober 2026; gelet op artikel 16 Wegenwet en artikel 6:174 Burgerlijk Wetboek; Besluit Het Beleidsplan Gladheidbestrijding 2026-2030 vast te stellen.

Besloten in de openbare vergadering van 8 december 2026. , griffier. , voorzitter.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ooststellingwerf.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/64345b55-fc3e-474b-9874-003b3c1c7739?agendaItemId=6041d25a-8978-4669-9275-c7b7d9892636