Profielschets burgemeester Ooststellingwerf

De beste burgemeester voor Ooststellingwerf Profielschets oktober 2022

Inhoud 1. Inleiding ............................................................................................................ 3 2. Profiel van de gemeente .............................................................. 5 3. Rollen van de burgemeester ................................................... 8 4. Leiderschapsstijl en competenties . ........................... 10 5. Voorwaarden ............................................................................................. 11 6. Procedure ..................................................................................................... 11

2

Inleiding Ooststellingwerf zoekt een nieuwe burgemeester! De vacature is ontstaan door het vertrek van de vorige kroonbenoemde burgemeester, de heer Harry Oosterman, die deze functie ruim 15 jaar heeft vervuld. De functie wordt sinds augustus 2021 vervuld door een waarnemend burgemeester, mevrouw Sandra Korthuis. In deze profielschets vertellen we meer over het karakter, de ambitie en de uitdagingen van onze gemeente. Vervolgens beschrijven we het gewenste profiel, de leiderschapsstijl en competenties die we van onze burgemeester verwachten.

Ten slotte treft u informatie aan over de voorwaarden en de procedure. De profielschets is opgesteld door de gemeenteraad. Aan het college van burgemeester en wethouders, ambtenaren, de buurgemeenten en samenwerkingspartners is gevraagd input te leveren voor het profiel. Deze input is verwerkt in de profielschets. Ook inwoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld hebben we gevraagd met ons mee te denken. Een samenvatting van deze consultatie treft u op de volgende bladzijde aan.

3

Inwoners zijn door middel van een vragenlijst betrokken bij het opstellen van deze profielschets.

Samenvatting uitkomsten consultatie In totaal hebben 833 respondenten hun mening gegeven en aangegeven wat zij belangrijk vinden. Uit de enquête blijkt dat de respondenten het vooral belangrijk vinden dat onze burgemeester zich richt op: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

álle inwoners (door 63% van de respondenten genoemd) goed en integer bestuur (47%) álle dorpen en kernen van onze gemeente (40%) openbare orde, veiligheid en handhaving (37%) kwetsbare groepen in de samenleving (19%) klantvriendelijke en dienstverlenende organisatie (18%) initiatieven vanuit de samenleving (17%) ondernemers en bedrijfsleven (14%) regionale samenwerking (10%) het verenigingsleven (7%) (per vraag konden 3 antwoorden worden gegeven)

De belangrijkste eigenschappen of competenties van onze burgemeester die de respondenten noemden, zijn: 1. betrouwbaar en integer (door 46% van de respondenten genoemd) 2. zichtbaar aanwezig en aanspreekbaar (39%) 3. verbindend (38%) 4. iemand die boven de partijen staat (30%) 5. betrokken en meelevend (28%) 6. strategisch en heeft visie 23%) 7/8. bekend met onze regio (16%( 7/8. daadkrachtig en standvastig (16%) 9. samenwerkend (11%) 10. boegbeeld van de gemeente (10%) (per vraag konden 3 antwoorden worden gegeven) “EEN BURGEMEESTER DIE BETROUWBAAR EN INTEGER IS”

4

Opvallend was dat zowel jong als oud, inwoners, ondernemers en respondenten die aangaven namens een maatschappelijke instelling te reageren, in grote lijnen dezelfde prioritering aangaven. Uitzondering hierop is: • jongeren noemden als belangrijkste eigenschap van de burgemeester dat deze betrokken en meelevend is. • jongeren gaven vaker dan gemiddeld aan dat onze burgemeester zich zou moeten richten op initiatieven vanuit de samenleving.

2. Profiel van de gemeente Ooststellingwerf Gemeente Ooststellingwerf

Ooststellingwerf ligt in het zuidoosten van de provincie Fryslân. Een groot deel van de gemeentegrens is ook de provinciegrens tussen Fryslân en Drenthe. Met een grondgebied van meer dan 220 km² is het één van de grotere gemeenten van Nederland. Ongeveer een vijfde deel van de oppervlakte bestaat uit natuurterrein en bos. Met het Fochteloërveen en het Nationaal Park Drents Friese Wold, heeft Ooststellingwerf grote natuurgebieden. Tussen weilanden en akkers verscholen zijn nog tientallen bospercelen en heidevelden te vinden. Daarmee is onze gemeente met haar prachtige flora en fauna een aantrekkelijke gemeente voor fietsers, wandelaars, natuurliefhebbers en rustzoekers.

Oldeberkoop, Oosterwolde, Ravenswoud en Waskemeer. Ooststellingwerf ligt centraal in het noorden. Drachten, Leeuwarden, Groningen, Assen, Emmen en Zwolle zijn goed te bereiken, mede door de provinciale weg de N381. Het is een plattelandsgemeente en onderdeel van het samenwerkingsverband P10. Onze inwoners voelen zich sterk verbonden met het dorp waarin zij wonen, waar de saamhorigheid groot is. In elk dorp is een vereniging voor plaatselijk belang. In het grootste dorp, Oosterwolde, zijn vier bewonerscommissies. De gemeente heeft een actief verenigingsleven met betrokken vrijwilligers. De cultuur wordt gekenmerkt door de uitdrukking ‘niet klagen, maar dragen’.

Uit onderzoek is gebleken dat de inwoners van de gemeente Ooststellingwerf zich hier relatief zeer gelukkig voelen.

Ooststellingwerf is van oorsprong een agrarische plattelandsgemeente, waarbij (duurzame) industrie, zorg en toerisme een steeds belangrijkere werkgever zijn geworden.

Centrale ligging

Taal

Op 1 januari 2022 telde Ooststellingwerf 25.695 inwoners verdeeld over dertien dorpen: Appelscha, Donkerbroek, Elsloo, Fochteloo, Haule, Haulerwijk, Langedijke, Makkinga, Nijeberkoop,

Ook wat taal betreft is Ooststellingwerf een uniek gebied. Het is drietalig: in onze gemeente wordt het Fries, het Nedersaksisch (Stellingwerfs) en het Nederlands gesproken, waarbij het Nederlands doorgaans de voertaal is.

Organisatie en samenwerking Binnen de gemeentelijke organisatie zijn de lijnen kort en is de cultuur informeel.

Onze organisatie werkt op onderdelen samen met de gemeenten Weststellingwerf en Opsterland: de OWO-samenwerking. Buiten de organisatie heeft de gemeente ook een actieve rol in verschillende samenwerkingsverbanden. Zoals eerder genoemd is Ooststellingwerf onderdeel van de P10. Daarnaast slaat onze gemeente met de Regio Deal Zuidoost Friesland met de gemeenschap de handen ineen om de dorpen en het landschap nog sterker te maken. De Regio Deal Zuidoost Friesland is een samenwerking van de gemeenten Heerenveen, Ooststellingwerf, Opsterland, Smallingerland, Weststellingwerf, Wetterskip Fryslân, Provincie Fryslân en het Rijk. Naast de gebruikelijke Gemeenschappelijke Regelingen werkt Ooststellingwerf onder andere samen in het Recreatieschap Drenthe.

5

Bestuurscultuur

In Ooststellingwerf is de politiek sterk betrokken bij de omgeving waarin we wonen en werken. De gemeenteraad houdt van een open dialoog met het college en zeilt daarbij scherp aan de wind. Naast de kleur van het behang wil de raad ook graag het soort bepalen. De onderlinge verhoudingen binnen de raad en tussen de raad en college waren in de vorige raadsperiode niet altijd optimaal. Om de balans te optimaliseren is een verbetertraject ingezet.

Gemeenteraad

Onze gemeenteraad telt 21 raadsleden.

De 21 zetels zijn als volgt verdeeld:

6

OoststellingwerfsBelang

5 zetels

GroenLinks

3 zetels

PvdA

3 zetels

CDA

2 zetels

VVD

2 zetels

Lokaal Sociaal Ooststellingwerf

2 zetels

Vrije Partij Ooststellingwerf

2 zetels

ChristenUnie

1 zetel

D66

1 zetel

Het college van B&W

Het college wordt gevormd door een waarnemend burgemeester en 4 wethouders. OoststellingwerfsBelang, GroenLinks, PvdA en VVD leveren elk één wethouder. De huidige waarnemend burgemeester • beheert de portefeuilles Openbare orde en veiligheid, Bestuur, Ondermijning, Personeel en organisatie, OWO-samenwerking, Regio Deal (bestuurlijk), Programma Dienstverlening, Burgerzaken/basisregistraties/verkiezingen, DIV, (Inter)nationale zaken, P10 plattelandsgemeenten, Handhaving.

Uitdagingen en ambities

Voor de komende periode kent onze gemeente onder meer de volgende uitdagingen: Maatschappelijke opgaven: • Vitaliteit van onze dorpen vraagt evenwicht in ruimte voor wonen, werken, voorzieningen en bereikbaarheid. Ruimte voor natuur en recreatie, landbouw, de behoefte aan meer woning bouw, de waterhuishouding en de inpassing van de energietransitie maken

dat er keuzes gemaakt moeten worden. Het behoud van de landschappelijke waarden en het recht doen aan de historisch gegroeide verscheidenheid vragen om een zorgvuldige benadering. Niets doen is geen optie. Het onderwerp zorg en welzijn is belangrijk in onze gemeente. Ooststellingwerf heeft een specifieke bevolkingssamenstelling en daarmee een specifiek profiel in het sociaal domein. De groep ouderen groeit en blijft langer thuis wonen. In onze gemeente zijn relatief veel gezinnen die een stapeling van problematiek kennen. Tevens is er een grote en groeiende groep inwoners die zich onzeker voelt over de toekomst en weinig vertrouwen heeft dat het voor haar beter gaat worden. Ons uitgangspunt is dat elke inwoner mee moet kunnen doen aan de samenleving. Gezonde, inclusieve buurten zijn daarvoor de basis. Dat vraagt een gemeentebestuur dat het als zijn missie ziet om samen met maatschappelijke partijen een tweedeling en groei van de ongelijkheid een halt toe te roepen.

•

•

•

In algemene zin is de vraag hoe het ondernemerschap (ook niet-agrarisch) verder kan worden ontwikkeld. Ondernemerschap leidt immers tot economische vitaliteit op het gebied van dienstverlening met een sterk midden- en kleinbedrijf. Er is veel aandacht voor innovatie en kenniseconomie. Er wordt nadrukkelijk ingezet op bio-based economy. Op het gebied van duurzaamheid hebben we als bestuur een ambitieuze doelstelling. Ooststellingwerf vervult met het Biosintrum op het gebied van duurzaamheid een sterke regionale functie en wil deze samen met de onderwijsinstellingen, zorginstellingen en het bedrijfsleven verder uitbreiden. De uitvoering van de omgevingsvisie, het sociaal domein, de woonzorgvisie en de energietransitie zijn belangrijke opgaven die zich tegelijkertijd voltrekken. Het is een uitdaging om de schaarse ruimte goed te verdelen, financieel gezond te blijven en oog te hebben voor het welzijn van mens en dier.

Bestuurlijke opgaven: • Wij geloven in de meerwaarde van samen- werking op operationeel, tactisch en strategisch niveau met de regio ZO-Friesland en de buurgemeenten Opsterland en Weststellingwerf (de OWO-samenwerking). Het belangrijkste motief hiervoor is dat het leven van onze inwoners niet stopt bij de gemeente grenzen. Daarbij gaan wij uit van onze eigen kwaliteiten waarmee we aanvullend en onderscheidend zijn ten opzichte van de omliggende gemeenten. • Bestuurlijke vernieuwing en doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie staan stevig op ons netvlies. Zorg voor een goed ambtenarenapparaat dat klantvriendelijk de burger tegemoet treedt, waarbij de menselijke maat centraal staat. Het vergroten van de betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij het besturen van de gemeente is essentieel en het uitgangspunt van ons handelen.

“ELKE

INWONER MOET MEE KUNNEN DOEN IN DE

SAMENLEVING”

•

Helaas is ondermijning een begrip met een uitdijende inhoud. Het is breder dan criminaliteit. De manier waarop we met regels omgaan, met afval, met integriteit, de wijze waarop we elkaar verbaal en via sociale media bejegenen, het zijn voorbeelden van ondermijning die ook in onze gemeente aandacht behoeven.

Meer informatie over onze gemeente vindt u op www.ooststellingwerf.nl.

7

3. Rollen van de burgemeester Boegbeeld binnen de gemeente Ooststellingwerf: burgervader/burgermoeder

Onze burgemeester is gemakkelijk benaderbaar voor alle inwoners en ondernemers uit alle 13 dorpen van Ooststellingwerf. U bent er op momenten die belangrijk zijn voor groepen inwoners, maar ook bij bijzondere gelegenheden van individuele inwoners. U bent empathisch en toont oprechte belangstelling. Bij calamiteiten maakt u snel en persoonlijk contact met eventuele slachtoffers of hun omgeving. Onze burgemeester heeft een warme belangstelling voor maatschappelijke organisaties en groepen die initiatieven (willen) ontplooien.

8

U zet zich actief in om inwoners, ondernemers en sociale/maatschappelijke instellingen te verbinden met het gemeentelijke bestuur. U straalt energie uit, kunt goed luisteren en buigt ceremoniële activiteiten vloeiend om naar persoonlijke betrokkenheid en belangstelling.

Boegbeeld buiten de gemeente Ooststellingwerf

Onze burgemeester behartigt de belangen van de gemeente in het samenwerkingsverband met de buurgemeenten Weststellingwerf en Opsterland, de zogenaamde OWO-gemeenten. U profileert Ooststellingwerf en draagt uit dat onze gemeente aantrekkelijk is voor (nieuwe) inwoners en ondernemers. U bent het zichtbare boegbeeld van

onze gemeente in regionale verbanden, maar ook in provinciaal en landelijk verband. Het is belangrijk dat onze burgemeester warme belangstelling en affiniteit toont met gemeente- en regio-overschrijdende vraagstukken en hierin streeft naar een goede balans tussen de belangen. Daarbij is het belangrijk dat u de gemeenteraad proactief betrekt en vooral informeert. U bent een netwerker, initiatiefrijk, daadkrachtig, standvastig en diplomatiek.

Voorzitter van de raad

Als voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Ooststellingwerf bent u een onafhankelijk zakelijk leider van de vergadering, die verhoudingen aanvoelt en ingrijpt wanneer dit nodig is.

U stuurt op een efficiënt besluitvormingsproces. U bent betrokken en toont interesse in de persoon van het raadslid. Als voorzitter van de raad zorgt u voor het stimuleren van debat op inhoud, zonder hier sturing aan te geven, waardoor de kwaliteit van de besluitvorming wordt verhoogd.

Voorzitter van het college B&W

Als voorzitter van het college is onze burgemeester een coach en inspirator voor de wethouders. U bent in staat de wethouders en gemeentesecretaris als team beter te laten acteren dan elk individu alleen. Daarbij draagt u bij aan een goede onderlinge werksfeer. Daarnaast bent u faciliterend aan de inhoudelijke discussie. U bent kritisch op de inhoudelijke voortgang en heeft continu aandacht voor de maatschappelijk consequenties van de besluiten die worden genomen. U bewaakt de kwaliteit van de besluiten en het besluitvormingsproces. Tevens heeft u een wakend oog voor een goede verdeling van de werklast binnen het college. Onder uw leiding evalueert het college regelmatig hoe het functioneert, waarbij verbetervoorstellen leiden tot een ‘champions league’ waardig team.

Verbindende schakel tussen raad, college, griffie en ambtelijke organisatie

Onze burgemeester is een verbinder die naar oplossingen zoekt en zich inzet voor een constructieve samenwerking tussen raad, college, griffie en ambtelijke organisatie. U grijpt in wanneer de verhoudingen verstoord dreigen te raken of wanneer raadsleden, collegeleden of ambtenaren uit hun rol vallen. U staat boven de partijen en beweegt zich gemakkelijk tussen verschillende niveaus en u heeft daarbij oog voor (menselijke) verhoudingen. U schakelt soepel tussen handelingsstijlen, gaat daarbij humor niet uit de weg en blijft op ieder moment overtuigend. U weet de raad, het college, de griffie en de organisatie te inspireren.

U bent informeel als het kan, formeel als het moet en weet waar nodig op de rem te trappen. Onze burgemeester zet zich in voor een kwalitatief sterke ambtelijke organisatie, die toegerust is om de bestuurlijke ambities te realiseren. Het werken in een OWO-samenwerkingsverband vraagt van bestuurders en medewerkers de nodige souplesse, geduld en aanpassingsvermogen. Als teamspeler weet u de constructieve sfeer te handhaven en uit te dragen.

Portefeuillehouder Openbare orde en veiligheid Onze burgemeester is verantwoordelijk voor een goede en effectieve uitvoering van de wettelijke taken. Om de veiligheid en het veiligheidsgevoel in de gemeente Ooststellingwerf te bevorderen en te waarborgen maakt u, passend bij de situatie, daadkrachtig gebruik van uw wettelijke bevoegdheden op het gebied van handhaving, openbare orde en veiligheid. U trekt samen op met ketenpartners, zoals politie en openbaar ministerie, om overlast, criminaliteit en ondermijning tegen te gaan. Ook de taken voortvloeiend uit de wet op de Veiligheidsregio’s, waaronder die in provinciaal verband, hebben uw bijzondere aandacht.

Portefeuillehouder Integriteit

Als portefeuillehouder Integriteit bent u zich bewust van uw voorbeeldfunctie en bent u onafhankelijk en onkreukbaar. U draagt zorg voor en stimuleert de bewustwording van integer gedrag en handelen van de gemeenteraad, het college, de griffie en de ambtelijke organisatie.

“ONZE BURGEMEESTER IS EEN VERBINDER DIE NAAR

OPLOSSINGEN ZOEKT”

U agendeert de onderwerpen Integriteit en Ondermijning regelmatig voor bespreking. U bent alert op de risico’s of schijn van belangenverstrengeling, zowel van uzelf als van anderen en u bent scherp op mogelijke vatbaarheid voor ondermijnende activiteiten.

9

4. Leiderschapsstijl en competenties Bestuursstijl

Basiscondities

Empathisch boegbeeld samenleving

• Integer: u handelt eenduidig en transparant volgens de algemeen geaccepteerde normen en waarden. U mengt zich niet inhoudelijk in politiek geladen thema’s of dossiers.

Onze burgemeester is open en transparant, een empathisch boegbeeld, een verbindend voorzitter en een netwerker. Onze burgemeester heeft affiniteit met een plattelandsgemeente en de cultuur van onze dorpen en kernen. U bent aanspreekbaar, toegankelijk en biedt een luisterend oor. U bent begaan met de samenleving en weet wat er speelt. U bent een bruggenbouwer en verbindt in situaties waar belangen uiteenlopen.

Verbindende voorzitter raad en college

Als voorzitter van de raad en van het college stimuleert u de goede samenwerking in het team en het onderlinge vertrouwen en de goede samenwerking tussen raad en college. U duidt ieders rollen en taken, u bewaakt de bevoegdheden van de raad en het college en investeert in de rolvastheid van de verschillende gremia. U kunt uw verschillende rollen als voorzitter van de raad en het college goed scheiden en u bent hierin rolvast.

Netwerker en aanjager

Onze burgemeester is een behendig netwerker en weet zo de gemeentelijke belangen, in de samenwerking met andere organisaties, optimaal te dienen. Vanuit een relevant netwerk draagt u bij aan de realisatie van onze maatschappelijke en bestuurlijke ambities en opgaven.

10

Uiteraard zijn de 5 basiscondities zoals die voor elke burgemeester zijn vastgesteld, ook van toepassing op onze burgemeester:

• Herkenbaar: u bent zich steeds bewust van de situatie waarin u verkeert en u handelt daar naar. U identificeert zich met de personen en instanties met wie u contact heeft. Ondanks de verschillende rollen (op het ene moment als voorzitter van de raad of het college, op het andere moment in een aandachtig gesprek met inwoners) bent u steeds herkenbaar. •

Onafhankelijk: u staat boven de partijen,

zowel politiek gezien als in relatie tot groeperingen in de gemeente. U bent daarmee steeds benaderbaar voor alle betrokkenen en voert actieve regie op processen zonder voorkeur voor een bepaalde partij te hebben.

• Verbindend: u bent niet alleen richtinggevend, maar ook een bruggenbouwer en verbindend in situaties waar belangen uiteenlopen. •

Stressbestendig: u bent in staat rust te bewaren bij extreme omstandigheden en regie te nemen om zodoende te de-escaleren.

Vaardigheden

Bij het profiel van onze burgemeester behoren de volgende vaardigheden: • • • • • • • •

situationeel leiderschap, schakelvermogen; daadkrachtig en standvastig; empathisch en sensitief voor omgeving, organisatie, bestuur en de mens; initiatiefrijk netwerker; analytisch en strategisch; coachend; relativerend, humor; (zelf)reflectief, openstaan voor feedback.

5. Voorwaarden en procedure Voorwaarden

U heeft relevante bestuurlijke ervaring en een dito netwerk, waarmee u de recent benoemde raad en het college, maar ook het management, steunt in het uitstekend functioneren van bestuurlijk Ooststellingwerf.

Procedure

Deze vacature wordt bekendgemaakt in de Staatscourant. Een assessment op één of meerdere selectiecriteria van de profielschets kan deel uitmaken van de procedure.

U wilt zich voor langere tijd -minimaal 1 ambtstermijnbinden aan de gemeente Ooststellingwerf. Uw nevenactiviteiten botsen niet met het ambt of de belangen van Ooststellingwerf. U vestigt zich op korte termijn in onze gemeente, waar u benaderbaar bent en snel verweven raakt met de gemeenschap; u zult zich daarmee snel Ooststellingwerver voelen. Er is geen ambtswoning. Binding met een politieke partij is geen voorwaarde.

“ONZE BURGEMEESTER IS AANWEZIG OP BELANGRIJKE MOMENTEN”

11

Gemeente Ooststellingwerf ‘t Oost 11 ∙ 8431 LE Oosterwolde T: 140516 ∙ ooststellingwerf.nl