Presentatie themaraad monumentenbeleid
Tekst van het document
MONUMENTEN Themabijeenkomst voor de gemeenteraad 16 april 2024
2
Agenda 1. Wat doen we aan monumenten? 2. Informeren en inspireren: onderzoek historische interieurs (presentatie Ap Timmermans) 3. Uitdagingen 4. Vragen
3
1
Wat doen we aan monumenten?
WE
Beschermen Betalen Informeren en inspireren
WE =
Monumentenambassadeurs Steunpunt Monumentenzorg Fryslân Adviescommissie omgevingskwaliteit (hûs en hiem) Gemeente
4
1
Wat doen we aan monumenten?
We beschermen Rijksmonumenten via Erfgoedwet Gemeentelijke monumenten via erfgoedverordening Verbod op aantasten, vernielen, slopen. Instandhoudingsplicht. Omgevingsvergunning nodig voor de meeste werkzaamheden. Aantal gemeentelijke monumenten 2008 > 86 2023 > 96 (11 aangewezen, 1 verwijderd)
5
1
Wat doen we aan monumenten?
We betalen Subsidie voor 25% van de onderhoudskosten Max € 7.500,- per aanvraag (t/m 2020 max € 10.000,-) Budget € 25.000,- per jaar (in 2008/2009 € 50.000,-) Reservebudget voorkomt voorlopig op = op Aanpassen legesverordening Ervaringen Gemiddeld 6 subsidietoekenningen per jaar (2010-2023) Gemiddeld € 2.700,- per toekenning (2010-2023) Relatief veel klein onderhoud (schilderen, voegwerk, e.d.) T/m 2020 2x max bereikt, in 2021-2023 3x max bereikt
6
1
Wat doen we aan monumenten?
We informeren en inspireren Open Monumentendag, jaarlijks samen met de monumentenambassadeurs Monumentenambassadeurs: nieuwsbrief voor eigenaren We pakken kansen om nieuwe kennis op te doen en te delen Op dit moment: interieuronderzoek
7
2
Informeren en inspireren
Presentatie over het onderzoek naar historische interieurs door Stichting Interieurs in Fryslân Door: Ap Timmermans
‘De zoektocht naar waardevolle interieurs’ in
Toelichting Stichting Interieurs in Fryslân t.b.v. Themaraad Ooststellingwerf
Ap Timmermans
16.04.2024
Achtergrond initiatief gelegen in constatering: 140 jaar wetgeving: Monumentenwet & Erfgoedwet & Omgevingswet Exterieur is goed beschermd en Interieur is “vogelvrij”
Kasten-/ bedstedewand van Thomas Romein: gesloopt november 2019….
Eind 2012 initiatief genomen/ beleidsplan geschreven om onbekende interieurs te inventariseren door groep vrijwilligers/ materiedeskundigen
Opdracht: 1. Het provinciebreed inventariseren en documenteren van waardevolle interieurs in Fryslân;
2. Het (laten) verzorgen en openbaren van onderzoek op het gebied van interieurs in Fryslân door publicaties en presentaties;
3. Het inrichten van een database van waardevolle interieurs thematisch of geografisch (per gemeente/ kern) gerangschikt; 4. Het inrichten van een website waarbij de ‘resultaten’ van de inventarisatie zichtbaar zijn.
Database en Privacy: (medewerking eigenaar/ bewoners van het te inventariseren pand kan verkregen worden door afspraak: “Zonder toestemming van eigenaar/ bewoners zullen geen gegevens/ foto’s gepubliceerd worden die herleidbaar zijn naar de woonplaats, het adres en bewoner eigenaar)
Afspraken met eigenaar/ bewoner, de gemeente (en t.z.t. Tresoar) en AVG (algemene verordening gegevensbescherming)
Groslijst 10.000
Longlist 1000
Shortlist 100
Te onderzoeken panden:
- Rijksmonumenten - Gemeentelijke Monumenten - MIP-lijst - Lokale kennis - Publicaties
Toegespitst op : Woonhuizen c.a. en boerderijen
1. Provinciebrede inventarisatie
Opsterland
Ooststellingwerf
60% 74% 83 %
Weststellingwerf
100 %
Provinciebrede inventarisatie Aantal panden op groslijsten “Herkomst” (woonhuizen + boerderijen)
SùdwestFryslân
Harlingen
Dongeradeel
Franekeradeel/ Waadhoeke
Leeuwarden *
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
Aantal
%
aantal
Aantal rijksmonumenten
464
19
501
65
165
36
375
35
602
Aantal gemeentelijke monumenten
281
12
155
20
0
0
0
0
Aantal ‘MIP-panden’
1009
42
81
10
220
48
568
Aantal panden aangedragen door historische verenigingen / bewoners
652
27
35
5
74
16
128
Totaal
2406
772
459
Totaal
aantal
%
37
2107
33
252
16
688
11
53
722
45
2600
41
12
26
2
915
15
1071
1602
Ooststellingwerf (2023/ 2024) : groslijst 283 panden; gemeentelijke bijdrage: € 13.579 -
(OWO-gemeenten
: groslijst 1002 panden)
6310
Database (uitsnede inventarisatie: foto’s, plattegronden en veelheid aan notaties
Provinciebrede inventarisatie Súdwest-Fryslân
2
3 3
18 Dongeradeel19 % % 42 52 30 39 % % % % Harlingen
Waadhoeke
3
4 2
Gemiddeld
: interieur : gestript : onbekend
4
2
3
Hoe stedelijker hoe meer gestript en Hoe landelijker hoe meer bewaard! Verwachting voor Ooststellingwerf :
4 3 2
3. Database en waardestelling (globale waardestelling)
Beeld exterieur Samenhang exterieur en interieur Historische ruimtelijke samenhang interieur Kenmerkend vertrek Overige waardevolle ruimten Cultuurhistorische interieur waarden( bijv: Bovenlokaal belang onderdeel oeuvre architect Overige bijzonderheden
Database en waardestelling Overzicht scores waardestelling Sùdwest-Fryslân, Harlingen, Dongeradeel en Waadhoeke
% ≧ 26 punten
% 15 t/m 25 punten
% ≦ 14 punten
Sùdwest-Fryslân
18
35
47
Harlingen
15
39
46
Dongeradeel
35
54
11
Waadhoeke
31
43
26
Gemeente
% ≧ 26 punten
: Zeer waardevolle panden, ensemble waarde gehele interieur
% 15 t/m 25 punten
: Waardevolle panden, enkele ruimten + interieuronderdelen
% ≦ 14 punten
: Beperkt waardevolle panden, interieuronderdelen
Uitgebreid overdrachtsrapport!!!
Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Opzet onderzoek 3. Planning van de inventarisaties 4. Overzicht kwantitatieve resultaten
5. Kwantitatieve conclusies 6. Toelichting op de resultaten 7. Privacy paragraaf en data-overdracht 8. Publiciteit 9. Bijlagen 9.1 Kaart gemeente 9.2 Onderliggende schema’s van conclusies 9.2 Flyer 10. Foto’s: Collages van de vondsten
Ensembles Voorbeeld
“Collectie”: Gangpoortjes
“Collectie”: Bedsteden & Kastenwanden
“Collectie” : Schoorsteenmantels
“Collectie” : Deurkrukken/ Beslag
“Collectie” : Vloeren : cementtegels
“Collectie” : Geschilderde traplopertjes
“Collectie”: Glas-in-lood & Geëtst glas
Dank voor uw aandacht ! Vragen ?
31
3
Uitdagingen Meer monumenten aanwijzen Tot 1940 nog enkele panden aanwijsbaar 1945 – 1965 (wederopbouw) en 1965 – 1990 (Post65)? Monument beschermen in omgevingsplan Gemeentebreed omgevingsplan in 2032 Ook regels voor omgeving van het monument Monumentbezit financieel blijven steunen (subsidies/leges) Jaarlijkse organisatie OMD
32
4
Heeft u nog vragen?