CConstaterende datOoststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Presentatie Participatie - Uitdaagrecht 8 september 2026

Themabijeenkomsten openbaar 8 september 2026, gemeente OoststellingwerfBij agendapunt: Presentatie themabijeenkomst - participatie1.046 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1 Toekomstvisie 2040 Themasessie 8 september 2026 Inwonersparticipatie Uitdaagrecht Een goed gesprek begint vanuit de relatie ‘Even voorstellen’ • Dana Zwierstra • Inwonersparticipatie • Team Communicatie 2 • Femke Bruining • Beleidsondersteuner uitdaagrecht en dorpenbeleid Wat weet u na vandaag  Dit is participatie!  Goede participatie  Hoe doen we participatie in Ooststellingwerf  Uitdaagrecht uitgelegd 3 Waar denkt u aan bij participatie? 4 Partici-plaatje 5 Inwonersparticipatie Inwonersparticipatie: het op initiatief van de gemeente betrekken van inwoners, ondernemers, maatschappelijke partijen bij de voorbereiding, de uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid. 6 Het hogere doel van participatie ü Vertrouwen overheid <-> samenleving; ü Een hogere betrokkenheid en eigenaarschap over eigen omgeving; ü Het gemeenschappelijk (algemeen) belang voorop; ü Participatie is een middel, geen doel. 7 Waarom moet je participatie doen? Ø Serieus: Als inwoner gehoord en gezien worden; Ø Impact: Plannen kunnen invloed hebben op iemands eigen leefomgeving; Ø Lokale kennis: Veel mensen voelen zich betrokken bij eigen straat, wijk of dorp en weten wat er speelt.

8 Participatieladder: het betrekken op verschillende manieren en momenten Ø Raad bepaalt de participatiekaders bij grote/ impactvolle thema’s; Ø Gemeente bepaalt de mate van invloed op beleid en uitvoering; Ø Per fase kan de mate van invloed van inwoners op beleid verschillen Ø Participatie blijft vormvrij. 9 Goede participatie: bepalen van invloed op beleid, plannen en projecten 10 Wat levert participatie ons op Betere kwaliteit van beleid, plannen en initiatieven: üAndere ideeën en invalshoeken; üVoldoende tijd om bij te stellen; üMinder ‘gedoe’ achteraf, zoals bezwaren, juridische procedures, inspraakmomenten of zelfs protesten. 11 Wat betekent dat voor ons als gemeente Ø Betrekken van inwoners bij voorbereiding, uitvoering, terugkoppeling en evaluatie; Ø Nog beter nadenken over de kaders van participatie; Ø Participatie aanpassen op de doelgroep; jeugd heeft bijv. een andere aanpak nodig; Ø De raad als kaderstellend bij participatie bij grote en/of impactvolle thema’s. 12 Participatiekaders als basis Ø Juridisch: wet –en regelgeving, vb.

Omgevingswet of verordening; Ø Financieel; budget en haalbaarheid Ø Organisatorisch: tijd, menskracht, rollen en verantwoordelijkheden Ø Procedureel: bestuurlijk proces, politiek- bestuurlijke kaders Ø Inhoudelijk; zoals inrichting van het gebied 13 Inhoudelijke participatie Ø Wel of niet: Is het onderwerp geschikt om te participeren? Ø Algemeen belang: Welk maatschappelijk belang dient het? Ø Tijd: Is deze er voldoende om te participeren? Ø Belanghebbenden: wie moeten erbij betrokken worden nu en in het vervolg? 14 Participatie is soms ingewikkeld Ø Niet verplicht, maar raadzaam; Ø Verplichte participatie bij bepaalde gevallen BOPA Ø Beleid en uitvoering is per gemeente verschillend; Ø Kaders zijn niet altijd duidelijk; Ø Invloed en betrokkenheid van mensen kunnen wijzigen gedurende het proces; Ø Participatie is vormvrij (geen vaste regels); Ø Participatie is géén juridische weigeringsgrond. Ø Tool: er is een participatiewijzer Ooststellingwerf 15 Voorbeeld geen juridische weigeringsgrond 16 Vergunningverlening; • Indiener wil aanbouw aan huis in achtertuin; • Indiener vindt het netjes om de buren te informeren (participeren); • Manier van participeren was een informeel gesprek aan de voordeur.

• Buren zeggen nee; • Indiener dient alsnog vergunningsaanvraag in; • Aanvraag wordt toegekend; hoe dan? Voorbeeld geen juridische weigeringsgrond 17 Ø In de aanvraag heeft de indiener aangegeven dat er participatie heeft plaatsgevonden; Ø Het gesprekje aan de voordeur is een legitieme manier van participatie; Ø Er zijn geen andere weigeringsgronden; Ø Dat de buren het er niet mee eens zijn is geen juridische weigeringsgrond. • Gevolg -> Aanvraag wordt toegekend. Voorbeeld missen juridische weigeringsgrond 18 De aanvraag had afgewezen kunnen worden als: - Het omgevingsplan moest worden aangepast; - Het aangezicht van het gebouw werd aangetast; - Het gebouw bijv. een monumentale status had. Wel kan er bezwaar worden ingediend of de gemeente kan besluiten aanvullende zienswijzen op te halen bij twijfel. Participatie als middel, niet als doel 19 Draagvlak is geen doel an sich: dat mensen het niet eens zijn betekent niet dat een plan niet door kan gaan. Soms is informeren het hoogst haalbare of voldoende; - Omdat (nog) niet alle informatie beschikbaar is; - Omdat er zijn wetten en regelgevingen zijn die leidend zijn om niet te participeren; - Bij participatie is het wel belangrijk om iedereen de gelegenheid te geven om hun mening kenbaar te maken. - Volgens de democratie kan iedereen gebruik maken van het inspreekrecht of bezwaarprocedures.

Participatie in Ooststellingwerf 20 Participatie is niet nieuw 21

Hoe ‘doen’ we participatie in Ooststellingwerf • Gemeente denkt beter na of, wanneer en hoe inwoners bij plannen betrokken moeten worden; • Gemeente kijkt naar wat er al eerder is opgehaald over bepaalde onderwerpen (monitors, eerder beleid); • Het toepassen van verschillende werkvormen om een diversiteit aan mensen bij plannen te betrekken; • Betere terugkoppeling over beleid, plannen en uitvoering; • Gebruik maken van eigen website, socials, plaatselijk belangen en lokale kranten. 22 Recente ontwikkelingen Jeugd • Kinderburgemeester • Jongerenraden • Vaste kinderraad • Digitaal jongerenpanel 23 Volwassenen • Goed gevuld inwonerspanel met 2300 deelnemers • Actiever betrekken van inwoners met klankbordgroepen, Denktank, wijkgesprekken. • Uitdaagrecht in een verordening (2027) Voorbeeld Appelscha-Noord; betrekken van inwoners in fasen 24 Ø Voorbereiding: Informatiebijeenkomst alle Inwoners/ belanghebbenden Ø Voorbereiding/ Planvorming: klankbordgroep inwoners Ø Terugkoppeling/uitvoering: Alle inwoners en klankbordgroep

Voorbeeld Toekomstvisie 2040 25 • Toekomstvisie opgesteld met inwoners, ondernemers en partijen; • Denktank als creatieve verbinder

Voorbeeld Go YoFlo • Doorontwikkeling met behulp van de jeugd zelf • Mening geven in het jongerenpanel • Verdiepend gesprek in de jongerenraad • Herhaling najaar 2026 26 Voorbeeld kinderraad • Alle kandidaat- kinderburgemeesters in één raad; • Alle scholen/dorpen vertegenwoordigd; • Kinderraad werkt eigen plannen uit met de gemeente. 27 28 Uitdaagrecht (voorheen: right to challenge)

29 Uitdaagrecht Recht van bewoners en maatschappelijke partijen om de uitvoering van een overheidstaak (gedeeltelijk) over te nemen / aan te sturen, als zij denken deze taak beter/ slimmer/ goedkoper te kunnen uitvoeren Lokale Voorbeelden: - Sporthal De Bongerd Haulerwijk - Welzijn op Dorpse Schaal in Oldeberkoop 30 Uitdaagrecht op twee manieren

Voorbeeld uitdaagrecht • Afgekeurde speeltuin • Gemeente wilde deze vervangen á € 18.000 • 6 inwoners vormen 1 werkgroep • Nemen zelf initiatief voor extra subsidies • Dorpsbelang als budgethouder • Resultaat: Inwoners werken samen met gemeente voor grotere speeltuin • Budget: € 18.000 -> € 72.000 31 December 2025 Kickoff intern Maart 2026 Ophalen opdracht Onderzoek intern en extern September 2026 Verordening + werkwijze in concept Raads- bijeenkomst December 2026 Vaststelling verordening door raad + werkwijze door directie/ college Tijdspad verordening incl. uitdaagrecht Sneak Preview Werkwijze 33

De gemeente blijft eigenaar De rol van de gemeente Communicatie met inwoners De rol van de raad Belangrijk: uitdaagrecht 34

Einde Zijn er vragen en zo ja: welke? 35 Laten we samen participeren… 36

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ooststellingwerf.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/76a8b9d1-d5f5-4a03-ad69-012fd71fc581?agendaItemId=4861f17d-a6e2-4e79-b554-6836ed19ee1e