Presentatie Omgevingsvisie 1 oktober 2026 (1)
Tekst van het document
Actualisatie Omgevingsvisie Ooststellingwerf Informatieavond gemeenteraad 1 oktober 2026
1. Kennismaking en doel 2. Omgevingswet en omgevingsvisie 3. De huidige omgevingsvisie en reden voor actualisatie 4. Het proces 5. Foto van de leefomgeving 6. Ruimte voor vragen Agenda Wie heeft al eens naar de gemeentelijke omgevingsvisie gekeken? Voor wie is de omgevingsvisie nieuw? 1 Kennismaking
Uitleg geven over de Omgevingwet, de Omgevingswetinstrumenten en de omgevingsvisie, reden, doel en proces van actualisatie Inzicht krijgen in de betekenis van een omgevingsvisie voor de samenleving en gemeente en de rol van de gemeenteraad Vragen en wensen van de gemeenteraadsleden 1 Doel van vanavond
2 Omgevingswet, sinds 1-1-2024 van kracht
2 Omgevingswet, sinds 1-1-2024 van kracht 10 jaar later Troonrede 2023 De omgevingsvisie is ‘t strategische, integrale, langetermijnbeleid voor de fysieke leefomgeving Het programma is het verdiepende, meestal uitvoeringsgerichte beleid over een thema of een gebied Het omgevingsplan, uitwerking in juridische regels 2 Omgevingswetinstrumenten
De omgevingsvisie wordt vastgesteld door de gemeenteraad, is zelfbindend Het programma wordt vastgesteld door BenW (wel doel/startnotitie, budget, monitoring), is zelfbindend Het omgevingsplan wordt vastgesteld door de gemeenteraad, bindt iedereen 2 Wie stelt wat vast + juridische status
DSO betekent digitaal stelsel Omgevingswet Omgevingswetinstrumenten moeten in het DSO worden gepubliceerd. Dit geldt in ieder geval voor de omgevingsvisie en het omgevingsplan, wordt sterk aangeraden voor omgevingsprogramma’s en is bij de OWO gemeenten uitgangspunt Voordeel: iedereen kan zien wat er geldt op een bepaalde locatie en vanuit verschillende overheidslagen én de beleidskast van een gemeente wordt op één plek beheerd 2 DSO DSO - Voorbeeld
DSO - Voorbeeld
DSO - Voorbeeld
3 Huidige omgevingsvisie Vastgesteld 23 november 2021 Uitgangspunt: We houden wat goed is en vullen aan en passen aan wat nodig is Bijvoorbeeld: De waarden die belangrijk zijn in de gemeente, zijn met intensieve participatie opgehaald
3 Inhoud – de huidige omgevingsvisie Bruisend Ooststellingwerf Vitaal Ooststellingwerf Uniek Ooststellingwerf 3 Inhoud – de huidige omgevingsvisie Bereikbaar Ooststellingwerf Toekomstbestendig Ooststellingwerf 3 Inhoud – gebiedsgericht beleid (voorbeeld) Waarden Beschrijving Toekomstbeeld § Uniek § Vitaal § Bruisend § Bereikbaar 3 Inhoud – gebiedsgericht beleid (voorbeeld)
3 Reden voor aanpassing Er is inmiddels een nieuwe toekomstvisie Er is behoorlijk wat veranderd of urgenter geworden in de afgelopen 5 jaar: In trends/ontwikkelingen; denk bijvoorbeeld aan de ontwikkelingen op de woningmarkt en de arbeidsmarkt, maar ook aan bijvoorbeeld netcongestie In de kaders van de hogere overheden; denk bijvoorbeeld aan het nieuwe beleid van het Rijk (verplicht warmteprogramma, programma volkshuisvesting) en van de provincie Er is binnen de gemeente behoefte aan meer concrete handvatten vanuit de visie (dit wel met behoud van het karakter van een visie op hoofdlijnen) Bijkomend: we kunnen bij actualisatie ook de presentatie in het DSO verbeteren 3 Inhoud – toekomstvisie
3 Inhoud – toekomstvisie Vijf belangrijke keuzes: 1. Jonge mensen vasthouden en terughalen 2. Zorg en wonen voor ouderen in Oosterwolde, Appelscha en Haulerwijk 3. Een bereikbaar en verbonden Ooststellingwerf 4. Werk, landschap en natuur in balans 5. Een gemeente die duidelijk is en samenwerkt met inwoners ondernemers en maatschappelijke organisaties 4 Het proces/stappenplan - bestuurlijk 1. Startbijeenkomst met raad, informatiesessie, vragen 2. Met de ambtelijke organisatie bereiden we voor wat er aangevuld en veranderd moet worden (evaluatie bestaande visie, analyseren trends/ ontwikkelingen, doorvertalen van de toekomstvisie naar de omgevingsvisie 3. We verkennen daarnaast de bestuurlijke wensen en stellen een discussienota op met dilemma’s/keuzes > raad 4. We gaan na of de voorgenomen aanpassingen/keuzes een MER/OER noodzakelijk maken 5. We passen de visie aan PM tervisielegging en vaststelling Raad informeren B&W Raad discussiëren B&W Raad 4 MER of OER MER staat voor milieueffectrapportage, OER staat voor omgevingseffectrapportage. Het OER is breder en neemt meer onderwerpen mee zoals het onderwerp gezondheid Wat sowieso verplicht moet is het opstellen van een mer-beoordeling; een officiële toets om te bepalen of een MER/OER nodig is Een MER/OER is nodig als de omgevingsvisie het kader is voor toekomstige activiteiten of projecten met aanzienlijke milieu-effecten.
Of als er een passende beoordeling nodig is voor Natura-2000 gebieden. De OER laat zien wat de huidige situatie is op alle aandachtsgebieden van de fysieke leefomgeving, en wat er autonoom zonder de invloed van de omgevingsvisie gebeurt Daarna brengt de OER in beeld wat de invloed is van het beleid dat in de omgevingsvisie staat 4 MER of OER 4. Het proces/stappenplan - Participatie 1. Bestaande omgevingsvisie kwam tot stand met veel participatie 2. Ook de toekomstvisie is tot stand gekomen met veel participatie 3. We zorgen minimaal voor een inloopbijeenkomst voor iedereen voor de tervisielegging Afhankelijk van de aard en gevoeligheid van de dilemma’s lassen we tijdens het proces extra participatie in Iedereen PM
5 Foto van de leefomgeving – trends en ontwikkelingen We brengen trends en ontwikkelingen datagericht in beeld met: 1. Uitdagingen richting 2040 in beeld gebracht door Planbureau Fryslân 2. Geactualiseerde data* vanuit Leefomgevingsfoto van de Omgevingsvisie * bronnen: CBS (peildata 2024 en 2025), RVO (2026), Gezondheidsmonitor (2024), RIVM (2023), Klimaatmonitor (2023) Toename vergrijzing, in het bijzonder in groep 75+ Potentieel aantal mantelzorgers daalt sterk Zorgvraag stijgt door vergrijzing en welvaartziektes Ontgroening werkt door in afname aanbod kindervoorzieningen, zoals basisscholen Aantal gezinnen met kinderen neemt af en een- en tweepersoonshuishoudens nemen toe Demografisch druk ook ten opzichte van Nederlands gemiddelde hoog Inhoud – trends en ontwikkelingen Uitdaging 1: vergrijzing en minder kinderen (ontgroening) Speerpunt toekomstvisie: > Binden van jongeren > Zorggeschikte woningen Ambities omgevingsvisie: > Vitaal Ooststellingwerf > Bereikbaar Ooststellingwerf Sluit aan op … 0% 20% 40% 60% 80% 100% 2000 2005 2010 2015 2020 2025 Huishoudensgrootte Ooststellingwerf Eenpersoons Tweepersoons Gezin met kinderen Van oudsher sterke Mienskip onder druk door afname vrijwilligers en toename eenpersoonshuishoudens Eenzaamheid sterk toegenomen Mentale druk neemt toe Positieve lichamelijke gezondheid afgenomen Bovengemiddeld veel sport en beweegmogelijkheden (t.o.v.
landelijk) Inhoud – trends en ontwikkelingen Uitdaging 2: gemeenschap onder druk Speerpunt toekomstvisie: > Sterke gemeenschappen > Concentratie van zorg Ambities omgevingsvisie: > Vitaal Ooststellingwerf Sluit aan op … Beroepsbevolking krimpt sterk richting 2040 Structurele krapte op arbeidsmarkt Vertrek jongeren voor studie, relatief weinig terugkeer Naar Ooststellingwerf Werkloosheid bijna gehalveerd t.o.v. 2015 Laaggeletterdheid boven landelijk gemiddelde Inhoud – trends en ontwikkelingen Uitdaging 3: druk op economie en arbeidsmarkt Speerpunt toekomstvisie: > Bereikbaar en verbonden > Jongvolwassenen binden Ambities omgevingsvisie: > Bruisend Ooststellingwerf > Vitaal Ooststellingwerf Sluit aan op … Ooststellingwerf relatief groen = waardevol Tekort aan (passende) woningen, in het bijzonder voor jongeren/starters en ouderen en kleine huishoudens Huishoudens stijgen tot 2040 door daling huishoudensgrootte Meer autobezit en uitstoot dan landelijk gemiddelde Spanning op en tussen ruimte, natuur en vervoer Inhoud – trends en ontwikkelingen Uitdaging 4: grote opgaven in beperkte ruimte Speerpunt toekomstvisie: > Leefomgeving, economie en natuur in 1 sterke lokale basis > Concentratie van zorg en geschikte woningen voor ouderen > Jongvolwassenen binden Ambities omgevingsvisie: > Uniek Ooststellingwerf > Toekomstbestendig Ooststellingwerf Sluit aan op … Zorgen onder inwoners
over landschap en biodiversiteit Toename risico’s klimaatverandering: hittestress, wateroverlast en droge perioden Relatief goede luchtkwaliteit t.o.v. landelijk gemiddelde Hittestress onder landelijk gemiddelde Relatief veel verharding openbaar gebied Inhoud – trends en ontwikkelingen Uitdaging 5: Klimaatadaptatie en natuurherstel Speerpunt toekomstvisie: > Leefomgeving, economie en natuur in 1 sterke lokale basis Ambities omgevingsvisie: > Uniek Ooststellingwerf > Toekomstbestendig Ooststellingwerf Sluit aan op … Relatief laag opleidingsniveau maakt wellicht minder wendbare economie Lokale bedrijvigheid blijft achter met digitaliseren en verduurzamen Aandeel hernieuwbare energie neemt (sterk) toe Inhoud – trends en ontwikkelingen Uitdaging 6: digitalisering en technologie Speerpunt toekomstvisie: > Leefomgeving, economie en natuur in 1 sterke lokale basis Ambities omgevingsvisie: > Bereikbaar Ooststellingwerf > Toekomstbestendig Ooststellingwerf Sluit aan op … Vertrouwen in de overheid daalt; Vertrouwen in lokale overheid groter dan landelijke overheid Jongeren voelen zich niet genoeg gehoord Laagdrempeliger, dorpsgericht en digitaal participeren Inhoud – trends en ontwikkelingen Uitdaging 7: Inclusievere besluitvorming en participatie Speerpunt toekomstvisie: > Een gemeente die richting geeft, ruimte laat en samenwerkt > Jongvolwassenen binden Ambities omgevingsvisie: >
Vitaal Ooststellingwerf Sluit aan op … 6 Welke vragen heeft u? 6 Wat wilt u meegeven voor inhoud of proces?