O-Doe-agenda Kwetsbare jonge inwoners en ouders
Tekst van het document
A D N E G A e o D 2021-2024
CONCEPT Versie 2.0
Kwetsbare jonge inwoners*
*) -9 maand tot 23 jaar
Deze doe agenda is een uitwerking van maatschappelijk effect O bij de opgave Goed Opgroeien: ‘Kwetsbare jonge inwoners* en ouders voelen zich ondersteund bij opgroeien en opvoeden’ (zie doelenboom in hoofdstuk 1).
O
inHOUD
CONCEPT Versie 2.0
1. VISIE OP SAMENLEVEN
DOELENBOOM
2.
3.
KADERS DIE DE RAAD ONS MEEGAF
Inleiding op het maatschappelijk effect
4.
5.
6.
Proces Hoe zijn we tot deze DOE-agenda gekomen
Analyse wat is er aan de hand en waar richten we ons op
inspanningen Wat gaan we doen?
Overzicht bijlagen
2
Visie sociaal domein 2020-2024
Gemeente Ooststellingwerf
Meedoen Alle inwoners doen volwaardig mee.
samenleven Inwoners helpen elkaar, voelen zich thuis en zijn actief voor een sociale en vitale gemeenschap.
1.
CONCEPT Versie 2.0
VISIE op samenleven In de Visie op Samenleven 2020 – 2024 staan vijftien maatschappelijke effecten centraal. In de doelenboom uit de Visie op Samenleven staan deze effecten op een rij. Per maatschappelijk effect uit de doelenboom maken we samen met de samenleving een overzicht van inspanningen die een ieder gaat leveren om het betreffende effect te realiseren. Dit ‘pakket’ aan inspanningen noemen we een
gezondheid Inwoners ervaren een positieve gezondheid.
goed opgroeien jonge inwoners (-9 maand tot 23 jaar) groeien gezond en veilig op en hebben gelijke kansen om zich optimaal te ontwikkelen.
doe-agenda. Eerder werd dit ook wel deelprogramma genoemd. In 2020 maakten we voor 5 maatschappelijke effecten een dergelijke doeagenda. Deze doe-agenda is voor het effect: ‘Kwetsbare jonge inwoners en ouders voelen zich ondersteund bij opvoeden en opgroeien’ en hoort bij de opgave goed opgroeien uit de visie.
3
doelenboom
Dit is de doelenboom behorend bij ‘Kwetsbare jonge inwoners en ouders voelen zich ondersteund bij opvoeden en opgroeien’, maatschappelijk effect: O Hierin zie je de indicatoren: 1 t/m 4 de gestelde doelen: 1 t/m 5 en de voorgenomen inspanningen 1 t/m 35
CONCEPT Versie 2.0
gemeentebrede opgaven
Meedoen
samenleven
Alle inwoners
gezondheid
Inwoners helpen elkaar, voelen
doen volwaardig mee.
goed opgroeien
Inwoners ervaren een
zich thuis en zijn actief voor een
jonge inwoners (-9 maand tot 23 jaar)
positieve gezondheid.
sociale en vitale gemeenschap.
groeien gezond en veilig op en hebben gelijke kansen om zich optimaal te ontwikkelen.
maatschappelijke effecten: Wat willen we bereiken? A
B
C Mensen participeren duurzaam op de arbeidsmarkt.
Mensen kunnen levensloopbestendig wonen.
D Mensen doen mee aan het maatschappelijk leven.
E Mensen maken indien nodig gebruik van het aanwezige vangnet.
F
G Mensen zetten zich in voor de samenleving en elkaar.
Mensen voelen zich verbonden.
H Mensen maken gebruik van de sociale, culturele en sport infrastructuur.
I
J Mensen ervaren dat rekening wordt gehouden met het proces van ouder worden.
Mensen kunnen omgaan met fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen.
K
L Mensen leven in een gezonde leefomgeving.
Mensen voelen zich veilig.
M Jonge inwoners ontwikkelen zich optimaal.
N Ouders/verzorgers zijn vaardige opvoeders.
O Kwetsbare jonge inwoners en ouders voelen zich ondersteund bij opgroeien en opvoeden.
Jonge inwoners zijn weerbaar.
indicatoren: Waar zien we dat aan? 1
Mensen zijn in staat passende woonruimte te realiseren. FACILITEREN
2
3
Mensen zijn bezig met levensloopbestendig wonen. FACILITEREN Mensen zijn op de hoogte van de mogelijkheden om hun woning aan te passen. REGISSEREN
1
Mensen die dat kunnen, nemen deel aan de arbeidsmarkt. REGISSEREN
1
Tevreden over hun maatschappelijk leven. LOSLATEN
2 Mensen zijn zelfredzaam. UitkeringsFACILITEREN gerechtigden maken naar vermogen stappen 3 op de participatieladder. Kinderen REGISSEREN in armoede hebben mogelijkheden om 3 mee te doen. Mensen ervaren REGISSEREN een zinvolle invulling van hun dag (18-67 jr). 4 FACILITEREN Mensen zijn financieel in staat om maatschappelijk mee te doen. REGISSEREN 2
5
LOSLATEN
Type 1 activiteiten: samenleving is eigenaar
1
2
3
4
Mensen zijn op de hoogte / kennen de wegen. REGISSEREN Mensen maken er gebruik van. STIMULEREN Mensen vinden tijdig ondersteuning bij (financiële) problemen. REGISSEREN Mensen zijn tevreden over de ondersteuning. STIMULEREN
Mensen ervaren ondersteuning in hun eigen omgeving. STIMULEREN
SAMENLEVINGSDomein
Faciliteren
Type 2 activiteiten: samenleving is eigenaar, gemeente faciliteert desgewenst
Zelfsturing
1
2
3
4
Mensen vinden het prettig om in hun buurt te wonen. LOSLATEN Mensen voelen zich betrokken bij anderen in hun gemeenschap. FACILITEREN Mensen voelen zich niet gediscrimineerd en buitengesloten. FACILITEREN Mensen ervaren minder eenzaamheid. STIMULEREN
1
2
3
4
Mensen helpen elkaar. FACILITEREN Mensen pakken gezamenlijk sociale en maatschappelijke vraagstukken op. FACILITEREN Mensen ervaren ruimte om ideeën/ initiatieven te ontwikkelen. FACILITEREN Mantelzorgers raken niet overbelast (Zie I). REGISSEREN
1
2
3
4
5
Mensen zijn tevreden met het aanbod aan sociale, culturele en sport activiteiten. FACILITEREN Mensen zijn op de hoogte van het sociale, culturele en DOEL sport aanbod STIMULEREN 1 t/m 10 Mensen hebben toegang tot de sociale, culturele en sport infrastructuur STIMULEREN Mensen zijn tevreden over de ontmoetingsplekken in hun omgeving. STIMULEREN Mensen zetten zich als vrijwilliger in voor activiteiten, verenigingen en organisaties. FACILITEREN
Stimuleren
Type 3 activiteiten: gemeente is eigenaar en samenleving levert bijdrage
regisseren
gemeentelijk Domein Interactief beleid & uitvoering
Type 4 activiteiten: gemeente is eigenaar (wettelijke taken)
DOEL 1
T/M
1
T/M
2
3
4
5
6
Mensen voelen zich gelukkig, geaccepteerd en vinden zingeving in hun leven. LOSLATEN
1
2
Mensen bewegen voldoende. STIMULEREN Mensen vinden (tijdig) ondersteuning bij psychische klachten. REGISSEREN
3
Mensen vormen samen een dementie vriendelijke gemeente. STIMULEREN Ouderen hebben betekenisvolle relaties, werk en/of dag invulling. FACILITEREN Mantelzorgers raken niet overbelast. REGISSEREN
Volwassenen beperken hun middelengebruik, laten zich hierdoor niet belemmeren in het functioneren. REGISSEREN STIMULEREN
2
3
Jonge inwoners komen niet in aanraking met geweld. REGISSEREN Mensen zijn weerbaar. FACILITEREN Mensen weten waar ze hulp kunnen vinden als zij zelf of anderen in aanraking komen met onveilige situaties. REGISSEREN
1
2
3
Mensen ervaren hun leefomgeving als veilig en toegankelijk. REGISSEREN Mensen gaan graag naar buiten. LOSLATEN Mensen ervaren een gezonde en schone leefomgeving. REGISSEREN
1
2
3
4
5
Mensen zijn goed geïnformeerd over gezond leven. FACILITEREN
Jonge inwoners krijgen optimaal kans om talenten te ontplooien. FACILITEREN Jonge inwoners gaan naar school. REGISSEREN
1
2
Jonge inwoners halen een startkwalificatie. REGISSEREN Jonge inwoners zijn taalvaardig (spreken, lezen, schrijven). REGISSEREN Jonge inwoners en ouders ervaren dat de school en zorg samenwerken om hen optimaal te begeleiden. REGISSEREN
3
4
5
Mensen zijn op de hoogte van de mogelijkheden en hebben toegang tot ondersteuning bij hun gezondheid. REGISSEREN
DOEL 9
1
Jonge inwoners worden zoveel mogelijk door hun ouders verzorgd en begeleid naar volwassenheid. LOSLATEN Jonge inwoners hebben een goede start doordat hun ouders of zijzelf deelnemen aan preventieprogramma’s. STIMULEREN Jonge inwoners groeien op in een gezinssituatie (zo thuis mogelijk). REGISSEREN Jonge inwoners en ouders met opvoeden opgroeivragen weten de weg en voelen zich ondersteund. REGISSEREN Ouders/verzorgers betrekken mensen en organisaties in hun omgeving bij opvoedvragen. REGISSEREN
1
2
3
Jonge inwoners ontwikkelen sociale vaardigheden. LOSLATEN Jonge inwoners kennen hun grenzen en staan stevig in hun schoenen. FACILITEREN Jonge inwoners hebben de kennis en vaardigheden om goed om te gaan met alcohol, roken, drugs, sociale media, seks en geld. DEELS REGISSEREN DEELS STIMULEREN
1
2
3
4
Kwetsbare jonge inwoners met psychosociale of andere problemen en hun ouders weten de weg en voelen zich ondersteund. REGISSEREN jonge inwoners en ouders in kwetsbare situaties worden gezien en ondersteund. REGISSEREN Scheidingen verlopen met minimale schade voor jonge inwoners. STIMULEREN Jonge inwoners ervaren dat scholen en gemeentelijke organisaties die werken met jongeren aandacht hebben voor LHBTI. STIMULEREN
DOELEN
DOEL 10
1
1
T/M
DOEL
DOEL 11
1
T/M
6
1
T/M
5
WAT GAAN WE DOEN inspanningen 1
T/M
43
inspanningen 1
T/M
24
inspanningen 1
T/M
42
inspanningen 1
T/M
21
4
inspanningen 1
T/M
35
2.
CONCEPT Versie 2.0
kaders die de raad ons meegaf In de Visie op Samenleven staan de inhoudelijke kaders die de Raad ons meegaf. Daarnaast zijn er financiële kaders. In de financiële bijlage bij de Visie op Samenleven staat een overzicht van de budgetten die beschikbaar zijn per doe-agenda (vastgesteld door de gemeenteraad). Verder maakte de Raad in de Visie op Samenleven keuzes over de rol die we als gemeente kiezen per onderwerp. Dit gaat van regisseren (sturen en bepalen) tot loslaten (geen actie van de gemeente). Dit vormt ook een kader waarbinnen we deze doe-agenda hebben opgesteld.
5
AANTAL inwoners 0-19jAAR
JEUGDHULP NODIG
50%
100%
CONCEPT Versie 2.0
100%
Inleiding op het maatschappelijk FEITEN & CIJFERS effect 100%
21,3% 22,2%
76% 73%
100%
76% 73%
10% 10%
0
0
INWONERS 0-19 jaar
In 2018 telde Ooststellingwerf 5.417 inwoners van 0-19 jaar. Dit is 21,3 % van de bevolking. (Landelijk 22,2% (CBS)).
JEUGDHULP NODIG AANTAL inwoners 5.417 0-19jAAR GOED OPGROEIEN 0
FEITEN & CIJFERS PSYCHOSOCIALE GOED OPGROEIEN problematiek 4-12 jaar
0 bezoek Kindcentrum 2-4 jaar
JEUGDIGEN JEUGDHULP
In 2018 ontving ca. 10% van de jeugdigen in Ooststellingwerf jeugdhulp. 100% (Landelijk ongeveer 10%(CBS)). 76% 73%
76% van de 2,5 tot 4 jarigen in Ooststellingwerf bezochten in 2017 een kindercentrum. (Heel Friesland 73%).
JEUGDHULP NODIG
76% van de 2,5 tot 4 jarigen in Ooststellingwerf bezochten in 2017 een kindercentrum. (Heel Friesland 73%).
100%
100% 76% 73%
50%
We willen allemaal dat kinderen een fijne In de drie nog te ontwikkelen doe-agenda’s jeugd hebben en goed in hun vel zitten. bij de opgave Goed Opgroeien gaat het over 10% 10% VOORTIJDIGE 22,2% Soms gaat dit een tijdje wat moeilijker. de ontwikkelingskansen van kinderen in het 21,3% JEUGDBESCHERMING 0 0 SCHOOLVERLATERS 10% 10% JEUGDIGEN bezoek Kindcentrum Dit hoort bij het leven. Als ouders of jonge algemeen (Jonge inwoners ontwikkelen zich 0 0 JEUGDHULP 2-4 jaar 50% inwoners er zelf en met hun omgeving inwoners waarbezoek Kindcent JEUGDIGEN In 2018 ontving ca. 10% 76% van de 2,5 tot 4 jarigen in 10% optimaal), ouders en jonge 50 VOORTIJDIGE JEUGDHULP jaar van de jeugdigen in 0 Ooststellingwerf bezochten in niet meer uitkomen is ondersteuning (nog) geen problemen bestaan (ouders/ 76% van2-4de 2,5 JEUGDBESCHERMING Ooststellingwerf jeugdhulp. 2017 een kindercentrum. INWONERS In 2018 ontving ca. 10% tot 4 j 91 SCHOOLVERLATERS (Landelijk ongeveer 10%(CBS)). (Heel Friesland 73%). 0-19 jaar van de jeugdigen in Ooststellingwerf bezo beschikbaar. Sommige jonge inwoners verzorgers zijn vaardige opvoeders) en Ooststellingwerf jeugdhulp. 2017 een kindercentru In 2018 telde Ooststellingwerf (Landelijk ongeveer 10%(CBS)). 20% en ouders bevinden zich in kwetsbare weerbaarheid en middelengebruik (meer (Heel Friesland 73%) 5.417 inwoners van 0-19 jaar.
10% 17% 50 3,2% Dit is 21,3 % van de bevolking. 13% 10% situaties. Zij hebben bijvoorbeeld te jonge inwoners zijn weerbaar). (Landelijk 22,2% (CBS)). 91 1,6% 2% GOED OPGROEIEN maken met chronische ziekte, verslaving, 0 0 4-12 jaar 12-18 jaar OPGROEIEN 2007 2018 Visie 2016 schulden GOED of beperkingen. Deze gezinnen In de op Samenleven zagen we al dat PSYCHOSOCIALE 3,2% VOORTIJDig PROBLEMATIEK verdienen extra ondersteuning. Deze doewe in Ooststellingwerf relatief veel kinderen schoolverlaters MAATREGELEN 1,6% 2% Bij 20% van de kinderen van Bij 13% van de kinderen van JEUGDBESCHERMING Het percentage voortijdig agenda gaat specifiek over deze kwetsbare hebben die kampen met psychosociale 4-12 jaar in Ooststellingwerf is 12-18 jaar in Ooststellingwerf is schoolverlaters in Ooststellingwerf 0 PSYCHOSOCIALE In 2018 liepen er 50 jeugdsprake van matige of ernstige sprake van matige of ernstige VOORTIJDIGE MELDINGEN 2007 2018 2016 gezinnen (jonge inwoners en ouders die al is tussen 2007 en 2018 gedaald Bij het maken van deze doeproblematiek. beschermingsmaatregelen voor psychosociale problematiek. psychosociale problematiek. VEILIG THUIS JEUGDBESCHERMING van 3,2% naar 1,6%. VOORTIJDig jeugdigen uit Ooststellingwerf. problematiek (Heel Friesland 17%). (Heel Friesland 10% (GGD)). SCHOOLVERLATERS VOORTIJDIGE (Landelijk 2% in 2016 (CBS)).
problemen hebben of met een groot risico agenda hebben we dit nader geanalyseerd. In 2018 waren er 91 meldingen schoolverlaters MAATREGELEN bij Veilig Thuis. JEUGDBESCHERMING JEUGDBESCHERMING 4-12 jaar Het percentage voortijdig op problemen). SCHOOLVERLATERS schoolverlaters in Ooststellingwerf
FEITEN & CIJFERS
f is e
0 bezoek Kindcentrum 2-4 jaar
JEUGDIGEN JEUGDHULP
In 2018 ontving ca. 10% van de jeugdigen in Ooststellingwerf jeugdhulp. (Landelijk ongeveer 10%(CBS)).
10% 10%
100%
50
.
3.
5.417
JEUGDHULP NODIG
In 2018 liepen er 50 jeugdbeschermingsmaatregelen voor OOSTSTELLINGWERF jeugdigen uit Ooststellingwerf. Landelijk gemiddelde
FEITEN & CIJFERS
10%
MELDINGEN VEILIG THUIS
91
is tussen 2007 en 2018 gedaald van 3,2% naar 1,6%. (Landelijk 2% in 2016 (CBS)).
50%
In 2018 waren er 91 meldingen bij Veilig Thuis.
50
91
10%
3,2% 20%
17%
13% 0
MELDINGEN VEILIG THUIS In 2018 waren er 91 meldingen bij Veilig Thuis.
OOSTSTELLINGWERF
3,2% 1,6% 2%
2007 2018 2016
VOORTIJDig 12-18 jaar schoolverlaters PSYCHOSOCIALE Het percentage voortijdig PROBLEMATIEK schoolverlaters in Ooststellingwerf Bij 20% van de kinderen van is tussen Bij 13% vanen de2018 kinderen van 2007 gedaald 4-12 jaar in Ooststellingwerf isvan 12-18 Ooststellingwerf is 3,2% jaar naarin1,6%. sprake van matige of ernstige (Landelijk sprake2% vaninmatige of ernstige 2016 (CBS)). psychosociale problematiek. psychosociale problematiek. (Heel Friesland 17%). (Heel Friesland 10% (GGD)). 0
MAATREGELEN JEUGDBESCHERMING In 2018 liepen er 50 jeugdbeschermingsmaatregelen voor jeugdigen uit Ooststellingwerf.
1,6% 2% 10%
0
4-12 jaar
VOORTIJDig schoolverlaters
MAATREGELEN JEUGDBESCHERMING In 2018 liepen er 50 jeugdbeschermingsmaatregelen voor jeugdigen uit Ooststellingwerf.
2007 2018 2016
MELDINGEN VEILIG THUIS In 2018 waren er 91 meldingen bij Veilig Thuis.
Het percentage voortijdig schoolverlaters in Ooststel is tussen 2007 en 2018 ged van 3,2% naar 1,6%. (Landelijk 2% in 2016 (CBS
6
4.
CONCEPT Versie 2.0
Proces - hoe kwamen we tot deze doe-agenda De Visie op Samenleven stelden we samen met inwoners, werkgevers, (zorg) instellingen en andere partners op. Deze doe-agenda kwam tot stand door inbreng van onder andere hulpverleners, gebiedsteammedewerkers, leerplichtambtenaar, mensen uit het onderwijs, vrijwilligersorganisaties, jongerenwerkers, buurtsportcoaches en hulpverleners van Scala, kinderopvangorganisaties en kraamzorgorganisaties. Ook ouders en jonge inwoners zelf dachten mee en gaven belangrijke tips en aandachtspunten mee. In bijlage 2 vatten we samen hoe dit proces verliep en ziet u welke inwoners, organisaties, instellingen, verenigingen, clubs, ondernemers en vrijwilligers betrokken zijn om deze doe-agenda te maken. betrokken zijn.
7
Susanne Slikkerveen ervaringsdeskundige huiselijk geweld en kindermishandeling Door het taboe op bijvoorbeeld huiselijk geweld te doorbreken ontstaan gesprekken waardoor iedereen sneller, ook zelf, hulp kan en wil zoeken.
5.
CONCEPT Versie 2.0
Analyse
wat is er aan de hand en waar richten we ons op? De maatschappelijke effecten uit de Visie op Samenleven zijn door onze inwoners aangedragen. Ze weerspiegelen wat zij belangrijk vinden. Om te kijken wat nodig is om het maatschappelijk effect ‘Kwetsbare jonge inwoners en ouders voelen zich ondersteund bij opvoeden en opgroeien’ dichterbij te brengen keken we met de betrokkenen* wat er precies aan de hand is rond dit onderwerp. Het resultaat hiervan vatten we hieronder samen. We maken hierbij ook gebruik van cijfers uit de Visie op Samenleven en andere relevante bronnen.
*) Met ‘betrokkenen’ bedoelen we alle organisaties, instellingen, verenigingen, clubs, ondernemers, vrijwilligers en inwoners die bij het onderwerp betrokken zijn en/of meededen om deze doe-agenda te maken.
8
Arianne Kortleve Flexkidz kinderopvang Samen jezelf zijn, voor ieder het beste!
CONCEPT Versie 2.0
Wat gaat goed? We zien dat veel dingen in gemeente Ooststellingwerf goed gaan. Hieronder vatten we samen wat op dit moment al bijdraagt aan het maatschappelijk effect ‘Kwetsbare jonge inwoners en ouders voelen zich ondersteund bij opvoeden en opgroeien’. Hulpaanbod Er is een uitgebreid hulpaanbod beschikbaar voor ouders en kinderen in gemeente Ooststellingwerf. Bij consultatiebureaus, op scholen, bij jeugdwerkers, bij buurtsportcoaches en bij aanbieders is er aandacht voor het kind en het systeem. In het gebiedsteam werken jeugdwerkers die vanuit hun specialisme aandacht hebben voor het kind en het gezin. Het gebiedsteam is aanwezig bij alle huisartspraktijken, zodat ze hier zichtbaar zijn voor ouders en jonge inwoners. We doen een pilot met de gebiedsteammedewerker op vier scholen. Dit verlaagt de drempel voor jonge inwoners en ouders om hulp te vragen. Ook met een vernieuwde website over het gebiedsteam werken we aan het verlagen van de drempel. We voorkomen problematiek bij scheiding via het programma Foar Fryske Bernactielijn ‘Scheiden zonder Schade’ en actielijn ‘Kind in beeld bij echtscheiding’. De Begeleide Omgangsregeling (BOR) helpt gescheiden ouders te komen tot hanteerbare afspraken over een *) Bij de pilot MDA++ krijgen gezinnen intensieve begeleiding.
omgangsregeling tussen kind en uitwonende ouder. Scala biedt individuele begeleiding aan voor jonge inwoners na een scheiding. Door aan te sluiten op het actieplan ‘Geweld hoort nergens Thuis’ en met een pilot MDA++* geven we een impuls aan de aanpak van problematiek op het gebied van huiselijk geweld, seksueel geweld en kindermishandeling. Daar waar veiligheid van kinderen een rol speelt hebben wij samenwerking met veiligheidspartners als ‘Veilig Thuis’. Daarnaast worden pedagogisch medewerkers van stichting Scala getraind op het signaleren van kindermishandeling in een gezin, dit maakt dat deze professionals preventief handelen en laagdrempelige hulp bieden op plaatsen waar ouders en jonge kinderen zijn. Op deze manier kan snel en effectief de juiste hulp worden ingeschakeld. We bieden preventieprogramma’s om middelengebruik onder jonge inwoners en ouders te voorkomen. Een cliëntondersteuner helpt en denkt met ouders en jonge inwoners mee over zorg en ondersteuning. Wij bieden ouderkindactiviteiten en opvoedondersteuning aan. We hebben speciale aandacht voor jonge mantelzorgers. We monitoren continu de tevredenheid van de inwoners die gebruik maken van hulp en ondersteuning en werken aan de hand hiervan doorlopend aan verbeteringen.
9
Puck scholier Zijn wie je bent, waar je ook bent.
CONCEPT Versie 2.0
Ontwikkeling van jonge inwoners Op het gebied van onderwijs en kinderopvang constateren we dat kinderen van 2-6 jaar met een onderwijsachterstand de juiste hulp krijgen. Dit doen we door onder andere het aanbieden van diverse VVE* programma’s, zoals VVE-thuis, VE programma’s op de peuter-speelgroepen, de inzet van VVE tutoren en de inzet van Stapprogramma’s voor gezinnen. De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) heeft een goede signaleringsfunctie. Hierdoor worden kinderen met een onderwijsachterstand vroeg opgemerkt en krijgen ze tijdig de juiste hulp. Door kinderen met een achterstand VVE programma’s aan te bieden, proberen we de achterstand in te halen. In de aandachtsgebieden (o.a. Brede School MFS Zuid en Haulerwijk) bieden we diverse naschoolse activiteiten, waarmee we een brede doelgroep (onder andere nieuwe Nederlanders) bereiken. De programma’s worden met het oog hierop vertaald in het Tigrinya en Arabisch. Buurtsportcoaches, jongerenwerk, opbouwwerk en scholen bieden samen een breed activiteitenprogramma met sporten, taal, gezondheid, muziekles en dergelijke. Uit de cijfers blijkt dat hier veel gebruik van wordt gemaakt.
*) VVE: voor- en vroegschoolse educatie
We hebben integrale vroeghulp voor alle ouders met kinderen van 0-7 jaar die zich zorgen maken of vragen hebben over de ontwikkeling van hun kind. We bieden meer diverse andere programma’s aan gericht op de ontwikkeling van kinderen van -9 maanden tot 7 jaar. Voorbeeld is het programma Kansrijke Start dat draait om Vroegsignalering, Voorzorg (preventie met een indicatie vanuit de Jeugdgezondheidszorg), Baby Thuiszorg en de cursus Prenatale Voorlichting. Met elkaar bieden we kinderen in Ooststellingwerf een Kansrijke Start in de eerste 1000 dagen van hun leven. Daarnaast is er het programma Stevig Ouderschap, waarbij we samenwerken met diverse organisaties.
10
LHBTIQ+gemeenschap CIJFERS Van de mannen noemt
Van de vrouwen noemt
2,3 - 2,8% zich homoseksueel
1,2 - 1,8% zich lesbisch
Van de mannen noemt
Van de vrouwen noemt
0,7 - 2,1% zich biseksueel
2,1 - 3,3% zich biseksueel
LHB 4 - 6% is LHB ofwel:
Intersekse 0,5%
1 op de 5 LHB’ers (20%)
1 op de 20 volwassenen
Naar schatting heeft 1 op de 200 mensen
krijgt te maken met negatieve
een intersekse ervaring, dit komt neer op
reacties en geweld.*
Transgender
± 85.000 mensen in Nederland.
0,6 - 0,7% van de volwassenen heeft een
4 op de 10 Transgender Genderfluide 3,9% van de bevolking
identiteit die anders is dan die identificeert zich niet eenduidig met een bij geboorte toegewezen.
19
CONCEPT Versie 2.0
van de twee geslachten (vrouw of man)
personen (40%) had te maken met een negatieve ervaring in de openbare ruimte.*
Bron: movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2019-10/Handreiking-LHBTI-emancipatie-Feiten-en-cijfers.pdf
LHBTIQ+* De acceptatie van homoseksualiteit neemt de afgelopen jaren toe. Onder jongeren ligt deze lager dan onder volwassenen. Maar ook onder jongeren is het percentage dat uitingen van homoseksualiteit afkeurt, sterk gedaald. In 2012 keurde de helft van de jongens en een kwart van de meisjes het af als twee jongens elkaar zoenen op straat. In 2017 is dat percentage vrijwel gehalveerd naar 27% van de jongens en 13% van de meisjes. (De Graaf et al, 2017). Tegelijkertijd geeft 18% van de jongeren aan geen homo als vriend te willen, en 13% accepteert geen vriendschap met een lesbisch meisje (Scholte, et al, 2016).
Samenwerking De samenwerking tussen alle betrokken organisaties die met kinderen te maken hebben, zoals scholen, huisartsen, jeugdgezondheidszorg, sportverenigingen, peuterspeelzalen, kinderopvangorganisaties, jongerenwerk, politie, maatschappelijk werk et cetera verloopt in Ooststellingwerf redelijk naar tevredenheid.
LHBTIQ+ gemeenschap WELZIJN EN gezondheid Werk en inkomen Suïcide gevoelens Eenzaamheid van de LHB volwassenen deed 55+ LHB’s zijn 2× zo vaak Lesbische, homo en biarbeidsongeschikt. ouderen lopen meer risico op 8% een zelfmoordpoging. eenzaamheid. Transgender personen hebben 50% dacht wel eens aan vaker geen werk. zelfmoord. 66% van de transgender LHBT leerlingen hebben personen is eenzaam. twee keer zo vaak LHB’s hebben op het Onder LHB-jongeren 4,5 × 25% hiervan is zelfs sterk emotionele problemen en werk vaker te maken met vaker zelfmoordpogingen. eenzaam. gedragsproblemen. intimidatie en burnout verschijnselen. 21% van de transgender 73% van de transgender personen deed wel eens een personen heeft te maken met zelfmoordpoging. psychische problemen. Psychische gezondheid LHBT’s hebben vaker last van: psychische klachten en depressie.
69% heeft wel eens zelfmoord overwogen.
20
Bron: movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2019-10/Handreiking-LHBTI-emancipatie-Feiten-en-cijfers.pdf
11
*) LHBTQ+: lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender, intersekse en queer.
PERCENTAGE JEUGDIGEN MET JEUGDZORG 11.2%
9.5%
OPSTERLAND
2017 2018 2019
10.6%
10.6% 10.9% 10.8%
WEststellingwerf
11.6%
11.0%
11.7%
10.0%
12.0%
FRIESLAND
A. Relatief veel jonge inwoners met (zwaardere) problematiek
11.0% 11.5% 10.8% 11.4%
NEDERLAND
10
11.8% 12.2%
Bron: Waar staat je gemeente.nl jeugdigen met jeugdzorg 2016-2019
aantal jonge inwoners met jeugdzorgtraject in de wijken en dorpen 60 15
jongeren met hulp totaal aantal jongeren 2019 wijken (indeling 2019)
HAULERWIJK
WASKEMEER
15
HAULE 35 DONKERBROEK 230 25 MAKKINGA
30 OLDEBERKOOP
12
FOCHTELOO
OOSTERWOLDE
RAVENSWOUD
LANGEDIJKE
NIJEBERKOOP
120
10
APPELSCHA
ELSLOO
Bron: ‘Waar staat je gemeente’ – aantallen 2019
percentage jeugdigen met jeugdhulptraject ooststellingwerf
11.4% 12.4% 1.9%
WEststellingwerf
11.5%
18.9%
74.0%
63.9%
16.4%
12.7%
FRIESLAND 1.1%
11
74.3%
12.5% 2.1%
OPSTERLAND
NEDERLAND
CONCEPT Versie 2.0
2016
11.9% 11.8% 12.0%
ooststellingwerf
JEUGDHULP ZONDER VERBLIJF
JEUGDHULP MET VERBLIJF JEUGDBESCHERMING JEUGDRECLASSERING
Het aantal inwoners tot 18 jaar dat jeugdzorg nodig heeft groeit. Dat is een landelijk beeld (van 10,8% in 2016 naar 12,2% in 2019). Ook bij de gemeente Ooststellingwerf zien we het aantal jonge inwoners met jeugdzorg stijgen. Van 11,2% in 2016 naar 12% in 2019. In de andere OWO-gemeenten en in Friesland zien we dezelfde trend. We zien vooral in Oosterwolde en Appelscha veel jonge inwoners met een jeugdzorgtraject. Daarnaast valt op dat in onze gemeente relatief veel zwaardere jeugdzorgtrajecten bestaan bij jonge inwoners. Kijkend naar het soort hulpverlening valt een paar dingen op. Vergeleken met Nederland hebben we in Ooststellingwerf relatief veel jonge inwoners die jeugdhulp krijgen met verblijf (11,4% ten opzichte van 8,4% landelijk). Dit is een duurdere vorm van zorg. Wel is het percentage redelijk vergelijkbaar met Weststellingwerf en Friesland als geheel. We hebben ten opzichte van het landelijk gemiddelde ook iets meer jonge inwoners in jeugdbescherming en jeugdreclassering. De reden dat we relatief veel jongeren met zwaardere trajecten hebben ligt in een samenstel van factoren.
Denk aan de bevolkingssamenstelling (relatief veel kwetsbare inwoners), relatief veel psychosociale problematiek bij jonge inwoners (zie verderop bij B), wachtlijstproblematiek waardoor een jeugdige te lang op hulp moet wachten en de problemen groter worden, hiaten in het zorglandschap waardoor de juiste behandeling soms niet beschikbaar is of te ver weg, motivatie van ouders of jonge inwoners en verschillen in de manier van toewijzen van zorg bij de toegang. De bevolkingssamenstelling is lastig te beïnvloeden. Veel van de andere genoemde factoren vragen om een provinciale aanpak, dat gebeurt in SDF-verband. Daarnaast zetten we in op zo vroeg mogelijke ondersteuning, om erger te voorkomen. Onderwerpen buiten de scope van deze doe-agenda Er spelen ook andere zaken een rol bij het toekennen van jeugdhulp. Deze knelpunten pakken we op in de taskforce ‘Grip op jeugd’. Voorbeelden zijn bijvoorbeeld de kosten van de jeugdhulp of de inrichting van het inkoopsysteem van de jeugdhulp.
73.9%
12.1%
8.4%
82.0%
8.0% 1.5%
% totaal jeugdzorgtrajecten Bron: ‘Waar staat je gemeente’ – van het tweede half jaar van 2019
12
PSYCHOSOCIALE PROBLEMATIEK
CONCEPT Versie 2.0
OOSTSTELLINGWERF
FRIESLAND
50%
20%
0
15
17%
4-12 jaar
13%
10%
12-18 jaar
Bron: Cijfers vanuit de visie op samenleving
MELDINGEN VEILIG THUIS Ooststellingwerf in het laatste jaar en 2018
91
2018
102
medio 2019 t/m medio 2020
13
MELDINGEN GEESTELIJKE EN lICHAMELIJKE MISHANDELING jongeren tussen 12 en 18 jaar (%)
6%
14
Bron: GGD – CIJFERS 2019
17%
B. Relatief veel psychosociale problematiek
C. Kindermishandeling komt relatief veel voor
We zien in onze gemeente relatief veel psychosociale problematiek (cijfers GGD). Hier is niet één aanwijsbare reden voor te vinden. Onderzoeken noemen hechting met ouders, trauma, geweld in het gezin, eenzaamheid, geen of verminderde sociale binding, armoede, een lage sociaal economische status, een scheiding of complexe scheidingen, gezondheid en middelengebruik als risicofactoren. Deze risicofactoren lijken in onze gemeente meer dan gemiddeld aanwezig te zijn. Overigens zien we de problematiek niet alleen bij de jonge inwoners. Ook hun ouders hebben relatief vaak problemen zoals een angststoornis of depressie. Van de kinderen van 12-18 jaar in onze gemeente geeft 13% aan een jonge mantelzorger te zijn van gezinslid met een ernstige ziekte, beperking of verslaving. Bij minderjarige kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen is het risico op kindermishandeling twee tot drie keer zo hoog. Om er precies achter te komen waarom de problematiek in onze gemeente relatief zwaar is, zou diepergaand onderzoek nodig zijn. Met het oog op de samenhang tussen armoede en jeugdproblematiek besteden we in doe-agenda C (Meedoen aan het maatschappelijk leven) aandacht aan de vraag hoe gezinnen uit de vicieuze cirkel van overerfbare armoede kunnen komen (doorontwikkeling van de huidige klankbordgroep Armoede naar een Alliantie van Kracht tegen Armoede).
Helaas zien we in onze gemeente een toename van het aantal meldingen bij Veilig Thuis (van 91 meldingen in 2018 naar 102 in 2019). De meeste meldingen gaan over kindermishandeling. Van de jongeren tussen de 12 en 18 jaar geeft 6% aan dat er lichamelijke mishandeling aan de orde is en bij 17% zegt geestelijk te zijn mishandeld (Cijfers jeugdmonitor GGD). Uit de recente onderzoeken blijkt dat het bij geweldszaken die binnen komen bij Veilig Thuis in de meeste gevallen gaat om meerdere risicofactoren en dat vaak sprake is van ernstig geweld. Risicofactoren zijn probleemgedrag onder jonge inwoners, opvoedingsstress bij ouders en alcoholmisbruik onder ouders en/of de jonge inwoners zelf. Onderliggend probleem dat Veilig Thuis signaleert is dat ouders relatief vaak zelf een jeugdtrauma hebben. En dat er vaak sprake is van een onveilige hechting tussen ouders en kinderen. Veilig Thuis rapporteert verder dat problemen door de gezinnen zelf regelmatig worden gebagatelliseerd (‘het hoort er bij’ of er ligt een taboe op) en dat daardoor niet op tijd de juiste hulp aanwezig is en problematiek kan escaleren. Uit een zelfscan bij gebiedsteams in Friesland bleek dat hulpverleners en gebiedsteams nog beter traumasensitief kunnen gaan werken waardoor de juiste hulpverlening gegeven kan worden.
13
Meer scheidingen en meer conflictueuze scheidingen 8.7%
Friesland
9.6%
7.3%
IN GETALLEN
Friesland
ooststellingwerf
Aantal een-ouder gezinnen
9.5%
7.3%
NEDERLAND
2018 2019
9.2%
ooststellingwerf
GESCHEIDEN
totale bevolking
47.920
647.268
47.004
646.874
48.728
2.002
2.056
2.083
647.672
25.540
25.459
25.497
In gemeente Ooststellingwerf heeft 18% van de kinderen onder de 12 jaar een scheiding meegemaakt.
16
Bron: CBS
Jezelf mogen zijn is niet vanzelfsprekend
11%
11%
Van de jongeren van
Van de jongeren van 12-18
12 tot 18 jaar wordt 11%
jaar voelt 11% zich (zeer) vaak
in de afgelopen 3 maanden
gestrest over wat anderen van
minstens 1 keer gepest
hem/haar vinden.
17
Bron: GGD cijfers 2019
CONCEPT Versie 2.0
2017
8.8% 9.0%
D. Scheidingen Het aantal scheidingen in onze gemeente neemt toe. In heel Friesland zien wij deze stijging ook. Van de gezinnen in Ooststellingwerf is 7,3 % van de gezinnen een eenouderhuishouden. In gemeente Ooststellingwerf heeft 18% van de kinderen onder de 12 jaar een scheiding meegemaakt. Echtscheiding is een ingrijpende gebeurtenis die voor kinderen grote gevolgen kan hebben. Uit onderzoek blijkt dat kinderen die te maken hebben gehad met een complexe scheiding, vaker te kampen hebben met leer- en gedragsproblemen, emotionele, psychische en sociale problemen en een negatief zelfbeeld. Instellingen die jeugdbescherming en jeugdreclassering bieden (Gecertificeerde Instellingen) geven aan dat zij ongeveer 75% van de tijd bezig zijn met complexe scheidingszaken. Ook ons eigen gebiedsteam merkt dat ze vaak te maken hebben met de gevolgen van complexe scheidingen.
E. Jezelf mogen zijn is niet vanzelfsprekend Uit chat gesprekken met jongeren wordt duidelijk dat jezelf mogen zijn nog steeds niet vanzelfsprekend is. Jongeren voelen de druk om bij de groep te horen en worden soms gepest omdat anderen vinden dat zij ‘anders zijn’ bijvoorbeeld in cultuur, in kleding of in relaties en seksualiteit. Van de jongeren van 12 tot 18 jaar werd 11% afgelopen 3 maanden minstens 1 keer gepest. 11% voelt zich (zeer) vaak gestrest over wat anderen van hem/haar vinden. Uit de hackathon en de Quest & Chat over eenzaamheid kwam naar voren dat jongeren vaak contact hebben met anderen, maar toch het gevoel hebben dat ze geen échte aansluiting vinden. Ze hebben het gevoel een “uitzondering” of “loser” te zijn waardoor contact maken moeilijk voor hen is. De gemeente Ooststellingwerf wil een inclusieve samenleving zijn. Aandacht voor kwetsbare groepen is hierbij belangrijk. Eenzaamheid en uitsluiting liggen op de loer. Om een voorbeeld te noemen: het is voor veel inwoners en jongeren nog altijd niet vanzelfsprekend om kwesties rondom seksuele geaardheid of genderidentiteit te bespreken. Veel professionals staan hier ook niet bij stil, waardoor hulpvragen worden gemist. Het is belangrijk aandacht te hebben voor LHBTIQ+.
14
CONCEPT Versie 2.0
F. Signalen leiden niet altijd tot actie Ouders, leerkrachten, een buurman of buurvrouw. Iedereen maakt zich wel eens zorgen over een kind of jongere in de omgeving. Over een opvoedingssituatie, over psychische vraagstukken, ernstige eenzaamheid of financiële problemen. Mensen weten vaak niet wat ze met deze signalen moeten doen of twijfelen of zij zich met de situatie moeten bemoeien.
G. Professionals, ouders en jonge inwoners weten niet altijd wat er mogelijk is
H. Gespreksvoering met jonge inwoners die problemen ervaren kan beter
Er is een enorme diversiteit aan informatie, ondersteuning en hulpverlening beschikbaar voor jonge inwoners en ouders. Ook laagdrempelige vormen van ondersteuning. Bijvoorbeeld hulpaanbod op het gebied van scheiding of bij psychosociale problematiek. Ouders weten dit vaak niet omdat het niet zichtbaar is. Of ze kunnen lastig wijs worden uit alle versnipperde informatie. Ook professionals (denk aan leerkrachten, sporttrainers et cetera) geven aan dat ze niet altijd een goed en actueel beeld hebben welk hulpaanbod beschikbaar is voor ouders en kinderen. Terwijl zij deze informatie gemakkelijk aan ouders kunnen geven en deze informatie actief kunnen verspreiden. Ook voor jongeren zelf is het niet altijd helder dat er veel mogelijkheden voor hen zijn en dat ze hier laagdrempelig (anoniem) gebruik van kunnen maken.
Jongeren die problemen ervaren geven aan dat de manier waarop volwassenen met hen in gesprek gaan soms beter kan. Er is behoefte aan gelijkwaardigheid en jongeren voelen snel een oordeel, ook al is dat niet zo bedoeld. Dit werpt een drempel op voor jongeren om hulp te zoeken en/of een hulpvraag door te zetten. Ook vinden jongeren het belangrijk dat zij weten wat er gebeurt als ze hulp zoeken. Jongeren willen over het algemeen (eerst) anoniem chatten of appen.
I. Samenwerking kan nog beter De samenwerking tussen alle betrokken organisaties die met kinderen te maken hebben, zoals scholen, huisartsen, jeugdgezondheidszorg, sportverenigingen, peuterspeelzalen, kinderopvangorganisaties, jongerenwerk, politie, maatschappelijk werk et cetera verloopt in Ooststellingwerf redelijk naar tevredenheid maar kan nog beter. Niet naast elkaar, maar met elkaar.
15
Sonja Oosting, Samenwerken is belangrijk om te zorgen dat kinderen fijn opgroeien.
CONCEPT Versie 2.0
Onderwerp buiten de scope van deze doe-agenda:
J. Gezondheid jonge inwoners Dit onderwerp komt in deze doe-agenda niet specifiek aan bod. Er is een preventie- en handhavingsplan 2020-2024 met het oog op middelengebruik en we zijn gestart met het Fries preventieplan. Hier komen we op terug in de doe-agenda’s H (gezondheid volwassenen) en N (weerbaarheid jonge inwoners), zie doelenboom. Daarom zeggen we hier slechts kort iets over de gezondheid van jonge inwoners. De gezondheid van jonge inwoners in gemeente Ooststellingwerf kan beter. Er zijn relatief veel jonge inwoners met overgewicht. Vooral ernstig overgewicht gaat samen met een slechtere algemene gezondheid, meer huisartscontacten en meer schoolverzuim vanwege ziekte. Jonge inwoners met (ernstig) overgewicht hebben bovendien vaak te maken met stigmatisering. Dit vergroot de kans op een lage zelfwaardering en daarmee samenhangende psychosociale problemen, zoals eenzaamheid, verdriet en gespannenheid. Gebruik van alcohol, roken en drugs kan op de lange termijn gevolgen hebben voor de geestelijk en fysieke gezondheid en verslavingsproblemen met zich meebrengen. Uit onderzoek blijkt dat middelengebruik een sterke relatie heeft met psychosociale problemen onder jonge inwoners. Als ouders het geen probleem vinden dat hun
kind gebruikt of zelf gebruiken, is de kans dat hun kinderen (meer) gebruiken ook groot. Uit vragenformulieren die jonge inwoners uit gemeente Ooststellingwerf hebben ingevuld komt naar voren dat ouders alcoholgebruik soms maar weinig begrenzen en ook niet altijd het goede voorbeeld geven als het aankomt op middelengebruik. Op de scholen besteden we daarom aandacht aan het bespreekbaar maken en terugdringen van middelengebruik onder jongeren. In het voortgezet onderwijs gebeurt dit in samenwerking tussen oa de zorgcoördinator op de school, politie, GGD, gemeente en op afroep HALT. Daarnaast krijgen alle leerlingen van groep 7/8 en alle leerlingen op het voortgezet onderwijs preventielessen. Verslavingszorg Noord Nederland verzorgt trainingen aan professionals die met jongeren werken (denk aan leerkrachten, jongerenwerkers) zodat zij problematiek rondom alcohol en drugs eerder signaleren, bespreekbaar maken en zo nodig hulp inschakelen. Daarnaast zijn we net gestart met de Friese preventie aanpak, waar de aanpak van alcohol- & middelengebruik ook onderdeel van is. In deze aanpak werken we samen met vele andere betrokkenen met een integraal preventiemodel gericht op gezond leven in alle levensfases. Daarbij is er aandacht voor allerlei factoren die daarmee samenhangen zoals leefomgeving, opvoeding, financiën, zorg/voorzieningen.
In het preventieen handhavingsplan 2020-2024 gaat het onder andere over de handhaving van het alcoholverbod voor inwoners jonger dan 18 jaar.
16
CONCEPT Versie 2.0
Wat kunnen we beïnvloeden? In de bijlage 3 is een toelichting opgenomen over welke zaken kunnen beïnvloeden. In de bijlage staat ook op welke bronnen we ons baseren. Hieronder lichten we elke factor kort toe.
Factor 1: Sociale Binding Bij sociale binding gaat het om de emotionele band en het commitment dat een jeugdige heeft met sociale relaties in het gezin, zijn vriendengroep, school en wijk. De basis hiervoor wordt gelegd in de relaties en interacties die een kind heeft met zijn opvoeders. Inzet van scholen, kinderopvang en andere belangrijke partners die de hechting bevorderen, sociale relaties en duidelijke normen en waarden stimuleren dragen bij aan sociale binding. Factor 2: Kansen voor betrokkenheid en erkenning en waardering Jonge inwoners moeten kansen krijgen om een concrete, betekenisvolle en gewaardeerde bijdrage te leveren aan verbanden waarvan zij deel uitmaken. Om interpersoonlijke vaardigheden te kunnen ontwikkelen, moeten kansen voor interactie en participatie beschikbaar zijn. Om hun sociaal gedrag te versterken is van groot belang dat kinderen erkenning en waardering krijgen voor positief gedrag. Positieve bekrachtiging bepaalt de motivatie van de jonge inwoners om het gedrag in de toekomst te herhalen. Factor 3: Steun van belangrijke volwassenen in de omgeving voor jonge inwoners en de ouders Steun van een andere volwassenen (dan de ouders) kan een belangrijke bijdrage leveren aan het welbevinden van jonge inwoners. Jonge inwoners met ondersteunende netwerken zijn veerkrachtiger, zijn beter
bestand tegen stresserende omstandigheden en hebben meer kans op te groeien tot gezonde volwassenen. Ook steunende netwerken voor ouders dragen bij aan het bevorderen van veerkrachtige en stabiele opvoeders. Factor 4: Competenties, motivatie en een positieve identiteit Het gaat hier om het zo jong mogelijk bevorderen van sociale, emotionele en gedragsmatige competenties en cognitieve vaardigheden. In het gezin en natuurlijk daarbuiten. De kinderopvang, de school en alle inzet rondom educatie, leren, onderwijsonderwijs en onderwijs achterstanden spelen hierbij een belangrijke rol. Motivatie voor het leren van competenties wordt beïnvloed door onder meer ouderlijke attitudes, ouderbetrokkenheid en aanmoediging. Daarnaast zijn normen en waarden uitgedragen door de gemeenschap en de vriendengroep van groot belang. Het is belangrijk dat jonge inwoners een positieve identiteit ontwikkelen en hiermee hun eigenwaarde en gevoel voor effectiviteit ontwikkelen, zodat ze opgroeien als emotioneel gezonde volwassenen. Geloof in persoonlijke effectiviteit heeft invloed op motivatie, affect en gedrag. Factor 5: Constructieve tijdsbesteding Hierbij gaat het om kansen die het gezin en de gemeenschap aan jonge inwoners bieden om deel te nemen aan bijvoorbeeld creatieve activiteiten (muziek, theater) en sport, clubs of verenigingen.
Activiteiten voor de jeugd, het jongerenwerk, naschoolse activiteiten en de buurtsportcoaches dragen bij aan een constructieve tijdsbesteding. Idealiter gaat het om activiteiten die jongeren in contact brengen met volwassenen die hen aanmoedigen en ondersteunen bij het ontwikkelen van hun talenten en vaardigheden. Factor 6: Inzet op voorkomen van (psychosociale) problematiek en aanpak van deze problematiek Vroegsignalering van problemen bij jonge inwoners is belangrijk om deze aan te kunnen pakken en om ergere problemen te voorkomen. Als professionals signaleren is het wenselijk dat de professional snel in gesprek gaat met de jeugdige om te kijken welke hulp nodig is. Een snelle en adequate actie is vereist van de professional. Vervolgens is het belangrijk dat ouders en jonge inwoners hun weg vinden naar de juiste hulpverlening.
17
CONCEPT Versie 2.0
Welke doelen willen we dichterbij brengen?
Doel 1 Professionals signaleren (dreigende) problemen preventief en we zijn zichtbaar aanwezig op plaatsen waar ouders en jonge inwoners zijn. We kiezen voor dit doel omdat het bijdraagt aan het vroegtijdig signaleren en aanpakken van dreigende problemen (factor 6). Als we zichtbaar zijn voor jonge inwoners en ouders die problemen hebben, verlagen we de drempel voor hen om hulp te vragen. Ook dragen we met dit doel bij aan het geven van steun aan kwetsbare gezinnen (factor 3).
Doel 3 We bieden een integraal en laagdrempelig aanbod van opvoedingsondersteuning en laagdrempelige activiteiten voor kinderen en jongeren in kwetsbare buurten. We kiezen voor dit doel omdat het bijdraagt aan de sociale binding van jonge inwoners met hun ouders en omgeving (factor 1). Ook geeft dit doel invulling aan kansen voor betrokkenheid en erkenning en waardering voor jonge inwoners (factor 2) en draagt het bij aan een constructieve tijdsbesteding (factor 5).
Doel 2 We sluiten aan bij kwetsbare gezinnen en hun omgeving en zijn vindbaar voor hen. We kiezen voor dit doel omdat het bijdraagt aan het geven van steun aan kwetsbare gezinnen (factor 3). Ook draagt het bij aan het voorkomen van (psychosociale) problematiek en aanpak van deze problematiek (factor 6).
Doel 4 Er is speciale aandacht voor de ontwikkeling van kinderen van -9 maanden tot 7 jaar in kwetsbare gezinnen. We kiezen voor dit doel omdat het bijdraagt het vergroten van competenties, motivatie en een positieve identiteit (factor 4). Ook draagt het bij aan de sociale binding (factor 1) en zetten we hiermee in op het voorkomen van (psychosociale) problematiek en aanpak van deze problematiek (factor 6).
Hoe gaan we monitoren of de doelen dichterbij komen? Bijlage 4 geeft een toelichting op de monitoring van deze doe-agenda.
Doel 5 Iedereen hoort erbij en mag zichzelf zijn. We kiezen voor dit doel, omdat het de competenties, motivatie en een positieve identiteit bij jonge inwoners vergroot (factor 4). Ook vergroot het de sociale binding (factor 1).
18
6.
CONCEPT Versie 2.0
Wat gaan we doen?
inspanningen
In bijlage 1 staat per doelstelling uitgebreid wat de samenwerkende partijen gaan doen om de doelen dichterbij te brengen. In deze paragraaf ziet u hiervan een samenvatting.
GA NAAR DE INSPANNINGEN › 19
WAT GAAN WE DOEN? ALLE inspanningen per doel
CONCEPT Versie 2.0
O B
1 Campagne: Maak je je zorgen over iemand in je omgeving: wat kun je doen?
1
2
3
4
DOEL
7 Pilot met een app om relatieproblemen van ouders en complexe ECHTSCHEIDINGEN te voorkomen.
1
2 Het hulpaanbod inzichtelijk op één plek. Alle ketenpartners zorgen er samen voor dat jonge inwoners en ouders nog beter de weg kunnen vinden.
3
Professionals signaleren (dreigende) problemen preventief en we zijn zichtbaar aanwezig op plaatsen waar ouders en jonge inwoners zijn.
Samenwerkingsafspraken om elk kind te spreken waarover we zorgelijke signalen ontvangen.
8 Preventieve acties om scheidingsproblematiek te voorkomen in Fries verband.
9 Begeleiding aan jonge inwoners en ouders na scheiding.
4
10
Gebiedsteam zichtbaar en laagdrempelig beschikbaar op plekken waar ouders en jonge inwoners zijn.
Actieplan Geweld hoort nergens thuis.
5 Opnieuw starten buurtnet werken in kwetsbare dorpen/buurten.
6 Verbetering signalerings instrumenten om problemen bij kinderen tijdig te ontdekken.
11 Preventie programma’s om middelen gebruik te voorkomen.
Bekijk volgende inspanning ›
20
WAT GAAN WE DOEN? ALLE inspanningen per doel
CONCEPT Versie 2.0
12 Pilot Gebiedsteam op VVE- locaties van de Peuterspeelzalen
O B
1
2
3
4
DOEL
15 Aansluiting 18- / 18+
2 We sluiten aan bij kwetsbare gezinnen en hun omgeving en zijn vindbaar voor hen.
13
16
Regulier aanbod van ondersteuning aan jonge inwoners en gezinnen door het gebiedsteam.
Onafhankelijke cliëntondersteuning
14
17
Jeugdhulp aanbod.
Continu cliënttevredenheidsonderzoek
Bekijk volgende inspanning ›
21
WAT GAAN WE DOEN? ALLE inspanningen per doel
CONCEPT Versie 2.0
O B
1
2
3
4
DOEL
3
18 Opvoedwijzer.
19 Naschoolse activiteiten.
22 Ouder-Kind activiteiten
We bieden een integraal en laagdrempelig aanbod van opvoedingsondersteuning en laagdrempelige activiteiten voor kinderen en jongeren in kwetsbare buurten.
23 Homestart (opvoedondersteuning)
20
24
Extra laagdrempelige naschoolse activiteiten in kwetsbare buurten.
Opvoedondersteuning door Triple P bijeenkomsten
21
25
Buurtsport, jongeren werkers, jongerencentra en Young Leaders.
Dag jonge mantelzorgers
Bekijk volgende inspanning ›
22
WAT GAAN WE DOEN? ALLE inspanningen per doel
CONCEPT Versie 2.0
26 Samenwerking hulpverleners in situatie van zwangerschap en kraamtijd.
O B
1
2
3
4
DOEL
29 Integrale vroeghulp kinderen 0-7 jaar.
4 Er is speciale aandacht voor de ontwikkeling van kinderen van -9 maanden tot 7 jaar in kwetsbare gezinnen.
27
30
Versterking vader(rol) in kwetsbare gezinnen.
Voor- en Vroegschoolse Educatie.
28
31
Programma Kansrijke start (eerste 1000 dagen).
Verbetering signalering via Verwijsindex.
Bekijk volgende inspanning ›
23
WAT GAAN WE DOEN? ALLE inspanningen per doel
CONCEPT Versie 2.0
O B
1
2
3
4
DOEL
5 Iedereen hoort erbij en mag zichzelf zijn.
32
34
aandacht voor LHBTI+.
Jongeren betrekken bij beleid.
33 eigen Ideeën van jongeren.
TERUG naar eerste inspanning ‹
24
OVERZICHT BIJLAGEN CONCEPT Versie 2.0
Bijlage 1
Bijlage 2
Bijlage 3
Bijlage 4
Lijst met inspanningen per doel
Proces - hoe kwamen we tot deze doeagenda en overzicht betrokkenen
Achtergrond informatie - Wat kunnen we beïnvloeden
Het monitoren van het effect ‘kwetsbare jonge inwoners en hun ouders voelen zich ondersteund bij opvoeden en opgroeien’ .
DA Doe-AG20EN 24 2021-
inwoners Kwetsbare jonge en ouders voelen bij zich ondersteund en. opgroeien en opvoed opgroeien) opgave goed (onderdeel van de
*) -9 maand tot 23
jaar
BIJLAGE 1 ingen per doel lijst met inspann wat gaan we doen?
O
DA Doe-AG20EN 24
1 2 3 4 5
2021-
inwoners Kwetsbare jonge en ouders voelen bij zich ondersteund en. opgroeien en opvoed opgroeien)
O 2 3 4 5
opgave goed (onderdeel van de
*) -9 maand tot 23
DA Doe-AG20EN 24
1
jaar
bijlage 2 Proces deze doe-agenda hoe kwamen we tot ht stakeholders rzic en ove
2021-
inwoners Kwetsbare jonge en ouders voelen bij zich ondersteund en. opgroeien en opvoed opgroeien) opgave goed (onderdeel van de
*) -9 maand tot 23
jaar
BIJLAGE 3 rmatie Ach tergrondinfo we beïnvloeden? nen Wat kun
O
DA Doe-AG20EN 24
1 2 3 4 5
2021-
inwoners Kwetsbare jonge en ouders voelen bij zich ondersteund en. opgroeien en opvoed opgroeien)
O 1 2 3 4 5
opgave goed (onderdeel van de
*) -9 maand tot 23
jaar
BIJLAGE 4 het effect Het monitoren van ouders voelen zich ‘Jeugdigen en hun . oeden en opgroeien’ ondersteund bij opv
25