Erwin Wolvenlezing 2023 EcoNatura

De wolf belicht Oosterwolde 21 November 2023

Erwin van Maanen

De wolf in een notendop • • • •

Terugkeer van de wolf. Ecologie en gedrag van de wolf in het moderne cultuurlandschap. Ecologische (sleutel)rol. Co-existentie?

De terugkeer

Heidewolven

Lichtenmoor 1948

In het moderne cultuurlandschap

Wolvenvestiging Nederland in 2018

Harm van der Veen (1975)

Een kijkje in het het leven van wolven

Een wolvenjaar

Voortplanting

V. Sidorovich

In het hol van de wolf

Vaderlijke zorg

Speelplaatsen

Steeds verder op stap

Weg naar zelfstandigheid

Een sociaal roedelleven

Karaktervorming: Wolfje Kai

Wolvenpubers

Winterse wolventochten

Territorialiteit

Dispersie verbreiding

‘Wandelwolven’

Wolventocht Gartow

GW356f

Sterfte

Populatieregulering? • Veel nog onbekend over wolvenpopulaties in het moderne Europese cultuurlandschap. • Dichtheidsafhankelijke regulatie? • Populatiebeheer?

Kracht van de roedel de wolf als roofdier

Uithoudingsvermogen & kracht

Doug Smith

‘Ecologie van de angst’

Defensief gedrag en vitalisering prooidieren

Neus voor de zwakste schakel

Wolvenmaal Dieetonderzoek

Wolvenmaal

Wolvenmaal

Wolvenmaal

Wolvendieet Minimaal 1,6 kg en maximaal circa 4,5 kg vlees per dag

Wilde hoefdieren primaire voorziening

Wilde hoefdieren in Europa • Jachtstatistiek zwartwild Duitsland

Jachtstatistiek zwartwild

Ook magere tijden!

Ecologische rol?

Ecologische sleutelrol?

Ecologische sleutelrol?

Conflicten Predatie landbouwhuisdieren

Surplus killing

Terugkeer eeuwenoud conflict

Natuurlijke predatie

Escalatie? Hoe problematisch is een wolf?

Conflicten op de escalatieladder

?

Conflict

Interactie

Een bewogen geschiedenis

Een wereld vol gevaren!

Persoonlijke ervaringen

Predatie preventie elektrische barrière

Zo slim en behendig als een wolf

Kuddewaakhonden?

Wolvin ‘Gloria’ Schermbeck

Oude traditie transhumance

Kuddewaakhonden? Gescheperde begrazing

Onderzoek in Frankrijk

Turbo-fladrie?

Turbofladri

Wolvenontwikkelingen in Nederland

Maatschappijbrede discussie

Idaho (U.S.) 2020

Jachtsysteem wolf

Nederland (Veluwe) Duitsland

Ecologie en gedrag

Gecombineerde preventie

Duurzame samenleving met de wolf?

Co-existentie met adaptive management Samenwerking!

Emoties van twee kanten

“Of all the native biological constituents of a northern wilderness scene, I should say that wolves present the greatest test of human wisdom and good intentions” - Paul L. Errington (Predation and Life 1967)

Met dank aan:

Victor Sidorovich

Douglas Smith

Meer informatie

https://www.pferdundwolf.org/

https://www.bij12.nl/onderwerpen/ faunazaken/diersoorten/wolf/