Bijlagenset bij doe-agenda I (inclusief bijlage 4 monitoring)

1

Maatschappe lijk effect Doel 1 Draagt bij aan indicator

Mensen ervaren dat rekening wordt gehouden met het proces van ouder worden

Welke inspanningen?

Toelichting

1 Vervoers belemmeringen wegnemen

Om te zorgen dat vervoer geen belemmering vormt om mee doen aan activiteiten zijn er al diverse oplossingen. De gemeente biedt Bestaand de WMO taxipas en betaalt het project DRIVE waarin taxibedrijf Kort en welzijnsorganisatie Scala samenwerken. Onder voorwaarden kunnen inwoners hier gebruik van maken, ook voor sociaal vervoer. Daarnaast zijn ideeën voor andere initiatieven bijvoorbeeld een boodschappenbus waardoor ouderen opgehaald worden om zelf boodschappen te gaan doen en het initiatief ANWB automaatje. Dit is een vervoerservice waarbij vrijwillige chauffeurs minder mobiele plaatsgenoten vervoeren. De chauffeurs gebruiken daarvoor hun eigen auto tegen een kleine onkostenvergoeding van € 0,30 cent per kilometer. Dergelijke initiatieven zijn welkom en vraagt betrokkenheid van diverse partijen. We gaan met deze partijen in overleg om te kijken wat mogelijk is.

Diverse Gemeente organisaties en ondernemers, gemeente.

Nvt

2 Verbindingen tussen generaties meenemen in bestaande activiteiten

Het contact tussen generaties is waardevol. Jongeren kunnen ouderen meenemen in hun belevingswereld en gezellige dingen doen en ouderen kunnen met hun ervaring en levenswijsheid iets bieden aan jongeren. De wens bestaat om meer mogelijkheden te bieden voor contacten tussen de generaties. Dat gaat niet vanzelf. Er zijn talloze ideeën en mooie voorbeelden. We kunnen ermee beginnen om binnen bestaande projecten en activiteiten (denk aan jongerenactiviteiten, activiteiten op school, in de ouderenzorg, sport) verbindingen te realiseren tussen generaties en de kracht van ouderen en jongeren benutten. In principe kan iedereen hier aan bijdragen. Ook kunnen we goede voorbeelden met elkaar uitwisselen en verspreiden ter inspiratie.

Deels nieuw, deels bestaand

Diverse organisaties en ondernemers, gemeente.

nvt

Sportaanbod ouderen. Bewegings activiteiten ouderen.

Zie doe-agenda G – Sociale, culturele en sportinfrastructuur. Zie doe-agenda G – Sociale, culturele en sportinfrastructuur.

bestaand

scala scala buurtsport, buurtsport zorgorganisatie s

nvt

Doortrappen (langer fietsen ouderen).

Zie doe-agenda G – Sociale, culturele en sportinfrastructuur.

nieuw

Scala buurtsport, Fiestsbond, gemeente.

nvt

Er zijn flexibele mogelijkheden voor ouderen om, samen met jongere generaties, actief te zijn in het maatschappelijk leven en zingeving te ervaren. I2 Ouderen hebben betekenisvolle relaties, werk en/of daginvulling (faciliteren)

Nieuw of bestaand

Wie zijn de uitvoerende partijen?

Welke partij is de trekker?

Scala (wat betreft jongerenwerk, buurtsport, opbouwwerk).

Gemeente/ Fietsbonden

Reguliere formatie GBT?

Benodigd Planning budget (incidenteel/ structureel) Bekostiging 2021 uit het reguliere budget WMO, eigen bijdragen van gebruikers en eventueel bijdragen in natura van ondernemers. Communicati 2021 ebudgetMeen emen in prestatie afspraken met Scala (jongerenwer kers, buurtsport, opbouwwerk) .

structureel/fi nanciering vanuit budget buurtsportco aches incidenteel

doorlopen d

doorlopen d

1

Maatschappelijk Mensen ervaren dat rekening wordt gehouden met het proces van ouder worden effect Doel 2 Kwetsbare ouderen vinden (liefst in hun nabije omgeving) een zinvolle dagbesteding. Draagt bij aan I2 Ouderen hebben betekenisvolle relaties, werk en/of daginvulling (faciliteren) Indicator Welke inspanningen?

Toelichting

Nieuw of Wie zijn de bestaand? uitvoerende partijen?

Welke partij is de trekker?

Reguliere formatie GBT?

3 Ondersteuning Dit behoort tot de reguliere taken van het gebiedsteam. Geïndiceerde dagbesteding bekostigen we uit het WMO-budget. kwetsbare inwoners bij vinden van dagbesteding of vrijwilligerswerk 4 Initiatieven Er zijn diverse initiatieven tegen eenzaamheid. Ook zijn er ideeën voor een lokale coalitie tegen eenzaamheid, samen met tegen ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties. eenzaamheid

Bestaand

Gebiedsteam

GBT

Ja

Deels bestaand, deels nieuw

Scala, momenteel VraagElkaar. Ook partijen die interesse hebben getoond voor Coalitie tegen eenzaamheid.

gemeente

nvt

5 Informele dagbesteding in de dorpen

We subsidiëren onder voorwaarden nieuwe en informele vormen van dagbesteding (zonder indicatie). Bijvoorbeeld het initiatief Welzijn op Dorpse Schaal in Oldeberkoop (zie ) en de informele dagbesteding bij zorgaanbieders Liante en Zuidoostzorg.

deels bestaand, deels nieuw

Welzijn Op Dorpse Schaal, Zuidoostzorg, Liante, eventueel andere aanbieders

De uitvoerende nvt partijen

1 Vervoers belemmeringen wegnemen Diverse activiteiten

Zie doel 1.

Benodigd Planning budget (incidenteel/s tructureel) budget WMO Loopt

2020 incidenteel € 49.000. We kijken wat nodig is voor lokale coalitie en evt voortzetting van VraagElkaar. Uit WMObudget

Loopt tm 2020, kijken wat en hoe daarna

Loopt

Allerlei activiteiten en voorzieningen in onze gemeente die ouderen in staat stellen om mee te blijven doen en zingeving te ervaren. Denk aan eenzaamheidsbestrijding en welzijnsactiviteiten, sport en cultuur, maar ook aan de inspanningen om het vrijwilligerswerk te versterken. Zie DOE-agenda Samenleven G (sociale, culturele en sportinfrastructuur) en DOE-agenda Meedoen B (welzijnsactiviteiten). Zonnebloem, Welzijnsactiviteiten en particuliere initatieven gericht op elkaar helpen. Stichting Present Zie DOE-agenda Meedoen aan het maatschappelijk leven en DOE-agenda Samenleven. et cetera

2

Maatschappe lijk effect Doel 3

Mensen ervaren dat rekening wordt gehouden met het proces van ouder worden

Draagt bij aan Indicator

I1 Mensen vormen een dementievriendelijke gemeente (stimuleren)

Welke inspanningen?

Toelichting

Nieuw of Wie zijn de bestaand? uitvoerende partijen?

Welke partij is de trekker?

Reguliere formatie GBT?

6 Samen Dementie vriendelijk

Met elkaar zorgen we dat Ooststellingwerf Samen Dementievriendelijk wordt. We sluiten aan bij het landelijke programma samendementievriendelijk.nl. Dit betekent dat we de kennis over dementie in de lokale samenleving gaan vergroten en mensen leren omgaan met mensen met dementie. Winkeliers, horeca, dienstverleners, scholen, verenigingen en clubs en inwoners kunnen hier aan meedoen. Bijvoorbeeld door e-learning over dementie te doen. Deelnemers ontvangen een keurmerk (sticker) zodat we laten zien wie meedoen en uitstralen dat we dit samen doen. Het programma biedt ook trainingen aan om geheugenproblematiek te signaleren en erop te handelen. We kunnen verenigingen en clubs helpen om hun activiteiten meer 'seniorproof' te maken en goede voorbeelden en kennis te delen. Er zijn nog veel meer ideeën over wat we kunnen doen. Samen kijken waar we mee beginnen.

nieuw

gemeente

nvt

Hulp bij het aanvragen van voorzieningen

We helpen ouderen die niet (meer) in staat zijn om digitaal vaardig te worden bij het aanvragen van voorzieningen. --> doe-agenda C Meedoen aan het maatschappelijk leven (spreekuren) en doe-agenda I Sociale, culturele en sportinfrastructuur (informatiepunt digitale overheid van de bibliotheek).

Professionals, winkeliers, het verenigingsleven en maatschappelijke organisaties wisselen kennis uit over leeftijdsvriendelijke dienstverlening, herkennen signalen van dementie en weten hoe daarmee om te gaan.

Diverse organisaties, verenigingen en ondernemers, gemeente.

Benodigd Planning budget (incidenteel/s tructureel) €7.500,- inzet start zsm er uren is nog een projectleider budget structureel 'over' voor €2.000 2020 evt. incidenteel materiaal. Uit lopend budget gezondheid.

3

Maatschappe lijk effect Doel 4

Mensen ervaren dat rekening wordt gehouden met het proces van ouder worden

Draagt bij aan Indicator

I1 Mensen vormen een dementievriendelijke gemeente (stimuleren)

Welke inspanningen?

Toelichting

Ouderen en mantelzorgers vragen tijdig hulp.

Nieuw of Wie zijn de bestaand? uitvoerende partijen?

7 Preventief huisbezoek bij ouderen 75+.

Welke partij Reguliere is de formatie trekker? GBT?

De gemeente faciliteert op dit moment vrijwilligers om alle ouderen van 75+ te bellen en te vragen of zij prijs stellen op een bezoekje. Deels Degenen die dit willen, krijgen bezoek van een vrijwilliger. Hiermee is er aandacht voor ouderen. En we komen vragen en problemen bestaand, (bijvoorbeeld eenzaamheid) vroegtijdig op het spoor. Het is een laagdrempelige manier om ouderen en mantelzorgers in te lichten over deels ondersteuningsmogelijkheden. Er zijn korte lijnen tussen de vrijwilligers en het gebiedsteam. Nieuw is dat we in overleg gaan met de nieuw vrijwilligers en andere betrokken partijen over mogelijke verbeterpunten. Denk bijvoorbeeld aan de keuze om bepaalde groepen voorrang te geven in het huisbezoek (bv ouderen in buurten waar relatief veel eenzaamheid voorkomt). Ook kunnen we de signalen uit de gesprekken beter gaan benutten (bv met plaatselijk belang doorspreken wat opvallende dingen zijn in hun dorp). 8 Goodybag met Mensen die 67 worden, ontvangen een ‘goody bag’ met informatie over voorzieningen, activiteiten, producten etc. waar zij belang bij nieuw informatie voor kunnen hebben, die aansluiten bij hun levensfase en die helpen om vitaal te blijven. Het idee is dat we mensen informeren en op ideeën 67+ brengen.

De goody bag zou een gezamenlijke actie moeten zijn van zorg- en welzijnspartijen in combinatie met commerciële dienstverleners (denk aan winkeliers, horeca, recreatie) en deze partijen zouden dit ook samen moeten bekostigen.

vrijwilligers preventief huisbezoek

gemeente

Diverse organisaties, verenigingen en ondernemers, gemeente.

Dit bepalen nvt de betrokken partijen gezamenlijk.

9 Gezond ouder worden voor mensen met een kleine beurs.

Diverse partijen Gemeente die met ouderen werken, zie toelichting.

nvt

Scala, Partners in Gemeente project ism met Wijkgericht Scala werken, Huisartsen.

ja

Woningcoo peratie Actium

nvt

10 Welzijnscoach

11 Bewustwording en informatie langer thuis wonen

Onderzoek gemeente

We weten dat mensen met een kleine beurs gemiddeld korter leven en ongezonder zijn. Het werkt preventief als we deze mensen nieuw coachen om ‘gezond ouder te worden’. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Hiervoor bestaan diverse initiatieven. Bijvoorbeeld Grip en Glans (groepscursus voor vrouwen vanaf 50 jaar gericht op zelfmanagementvaardigheid en welbevinden) en Sociaal Vitaal van de GGD (gericht op ‘gezond ouder worden’, specifiek voor zelfstandig wonende ouderen die een laag opgeleid zijn en/of een laag inkomen hebben). In overleg met relevante partijen kijken we wat het meest kansrijk is en wat haalbaar is. Bij relevante partijen denken wij aan de consulenten bewegen voor ouderen bij Provinciale Sport Organisaties, vertegenwoordigers van instellingen ouderenzorg, maatschappelijke dienstverlening, welzijn en geestelijke gezondheidszorg, mensen werkzaam met (kwetsbare) ouderen, GGD. Momenteel is er een project dat heet Welzijn op Recept. Het doel is het verminderen van psychosociale klachten van mensen (niet Deels alleen ouderen) die bij de huisarts komen. De huisarts verwijst hen niet door naar de zorg, maar geeft ze ‘een recept voor een bestaand, welzijnsarrangement’. Zij worden dan benaderd door een welzijnscoach die samen met de betrokkene kijkt wat hun welbevinden kan deels verhogen. Denk aan bestaande creatieve of sportieve activiteiten en vrijwilligerswerk.

De welzijnscoach bemiddelt en volgt of het recept nieuw ‘helpt’. Nu kunnen alleen huisartsen de welzijnscoach inzetten. Er bestaat de behoefte om dit ook open te stellen voor andere verwijzers. Denk aan de fysiotherapeut of de thuiszorg. Er liggen ook kansen om ‘reclame’ te maken voor de welzijnscoach in de supermarkt, bij de apotheek of op andere plekken waar ouderen komen. We laten ouderen op een laagdrempelige manier kennis maken met hulpmiddelen om veilig en comfortabel te blijven wonen en Deels informatie te krijgen over gezondheid en vitaliteit. Dit kan op allerlei manieren. Momenteel promoot het programma Langer Thuis bestaand, ouderen over gezondheid en over technologische hulpmiddelen, die hen helpen om langer thuis te wonen. Maar we kunnen meer doen. deels Bijvoorbeeld via een ‘beleefhuis’ waar ouderen alle hulpmiddelen kunnen bekijken en uitproberen. In Assen bestaat zo’n beleefhuis, dat nieuw kan als inspiratie dienen. Maar er zijn ook ideeën geopperd om er een een ‘rondreizende’ uitstalling van te maken of een festival te organiseren waar ouderen informatie en advies krijgen over woningaanpassingen, gezondheid en vitaliteit (fittesten, e-healthtoepassingen uitproberen, aanbieders van sociale en culturele activiteiten en sport-, beweeg- en welzijnsorganisaties presenteren zich, aandacht voor fysiek en mentaal).

Dit kan een gezamenlijke actie zijn van ouderenorganisaties, zorg- en welzijnspartijen, woningcorporatie in combinatie met commerciële dienstverleners (denk aan bouwmarkten, klusbedrijven, winkeliers, horeca, recreatie) en deze partijen zouden dit ook samen moeten bekostigen. Met relevante partners zorgen dat ouderen en verwijzers snel en overzichtelijk kunnen terugvinden welk aanbod er binnen de gemeente is als het gaat om activiteiten en dienstverlening. Dit evt aangevuld met achtergrondinformatie en persoonlijke verhalen.

ja

Benodigd Planning budget (incidenteel/ structureel) Structureel € Deels 1,000,- uit loopt dit regulier al. Extra budget inspanni vrijwilligersbe ngen leid. vanaf 2021. Geld nodig 2021 om het te organiseren. Regulier budget gezondheid. Bijdragen van partners. Kosten € 2021 27.500,- voor starten 2 jaar. Regulier budget ouderen Beleid. €20.000 Loopt structureel

We houden de middelen die we nu inzetten voor Langer Thuis beschikbaar.

4

brede activiteiten agenda Regelingenwijzer rondkomen met weinig geld Digitale vaardigheden Hulp bij het aanvragen van voorzieningen

--> doe-agenda G – Sociale, culturele en sportinfrastructuur, inspanning 22. We stellen inwoners en dus ook ouderen op de hoogte van alle voorzieningen en regelingen die in onze gemeente bestaan voor mensen met een kleine beurs.  doe-agenda C – Meedoen aan het maatschappelijk leven. Via de bibliotheek investeren we in digitale vaardigheden. --> zie doe-agenda I Sociale, culturele en sportinfrastructuur, opgave Samenleven. We helpen ouderen die niet (meer) in staat zijn om digitaal vaardig te worden bij het aanvragen van voorzieningen. --> doe-agenda C Meedoen aan het maatschappelijk leven (spreekuren) en doe-agenda I Sociale, culturele en sportinfrastructuur (informatiepunt digitale overheid van de bibliotheek).

5

Maatschappelijk Mensen ervaren dat rekening wordt gehouden met het proces van ouder worden effect Doel 5 Er is één plek waar inwoners, mantelzorgers en professionals terecht kunnen met vragen die gerelateerd zijn aan ouder worden en/of mantelzorg en waar snel een duidelijk antwoord komt en/of de goede hulp wordt geregeld. Draagt bij aan indicator

I1 Mensen vormen een dementievriendelijke gemeente (stimuleren)

Welke inspanningen?

Toelichting

Nieuw of Wie zijn de bestaand? uitvoerende partijen?

12 Bekendheid gebiedsteam.

We merken dat nog niet alle inwoners het gebiedsteam weten te vinden. De gemeente gaat er werk van maken dat het gebiedsteam bekend is als dé plek waar inwoners, mantelzorgers en professionals terecht kunnen met vragen die gerelateerd zijn aan onder andere ouder worden en mantelzorg. Mogelijk kunnen anderen daar aan bijdragen, bijvoorbeeld door via de eigen communicatiekanalen de bekendheid van het gebiedsteam te vergroten. We stellen een communicatieplan op om de algemene bekendheid van het gebiedsteam onder alle inwoners en professionals, waaronder ouderen, te versterken. In het project wijkgericht werken investeren we in betere samenwerking tussen welzijn en zorg als het gaat om dementie, mantelzorg en eenzaamheid. De ketenpartners, inclusief het gebiedsteam en inclusief informele zorg, maken afspraken over een warme doorverwijzing naar elkaar. Dit betekent dat partners elkaar kennen, vertrouwen en elkaars taal spreken en gebruik maken van elkaars expertise. Voor de inwoner betekent dit korte lijnen in het eigen dorp als het gaat om welzijn en zorg. Het project is net gestart in Appelscha, Oldeberkoop en Makkinga. Partners zijn Scala, huisarts, gebiedsteam, wijkverpleegkundige Zuidoostzorg en Kwadrantgroep. Per dorp worden lokale partijen betrokken. De best practises gaan we gebruiken om dit evt uit te breiden naar de andere dorpen.

De stuurgroep bestaat uit Scala, Zuidoostzorg, Kwadrantgroep, huisartsen.

Deels bestaand, deels nieuw

Het is nu voor ouderen en hun mantelzorgers best lastig om de weg te vinden in het ‘oerwoud’ van mogelijkheden en organisaties. Het is erg versnipperd. De ketenpartners zorgen gezamenlijk dat ouderen en mantelzorgers in een vroeg stadium en blijvend geïnformeerd worden over de mogelijkheden van ondersteuning voor ouderen. We bieden de informatie aan op plekken waar zij regelmatig komen, zowel voor de zorg als gewoon in het dagelijks leven (denk aan supermarkt, winkel, café, ziekenhuis, huisarts, apotheek, op het werk, buurthuis, bibliotheek, sportclub, school). Daarnaast zorgen we voor goede communicatie via website, facebook en/of andere sociale media. Ook zorgen we gezamenlijk dat professionals weten wat de mogelijkheden zijn zodat zij mensen daar op kunnen attenderen en eventueel stimuleren om er gebruik van te maken. Samenhang met inspanning 12 (algemene bekendheid gebiedsteam).

nieuw

13 Warme doorverwijzing via wijkgericht werken.

14 Ouderenwijzer: stimulans om tijdig hulp te vragen

Deels bestaand, deels nieuw

Welke partij Reguliere is de formatie trekker? GBT?

Diverse gemeente organisaties, verenigingen, ondernemers en gemeente Scala, diverse Kwadrant huisartsen, groep gebiedsteam, thuiszorgorga nisaties, kerken, inwonersinitia tieven in de dorpen, verenigingen. Diverse gemeente organisaties, verenigingen, ondernemers en gemeente.

Benodigd budget (incidenteel/ structureel) Budget communicatie Sociaal Domein

Planning

Nee, inzet gebiedsteam wordt bekostigd uit budget De Friesland.

Project wordt bekostigd door verzekeraar De Friesland. € 60.000 in 2021

Is gestart, loopt door tot en met 2021 met mogelijk heid tot verlenging.

ja

Incidenteel: opzet informatie en comm.plan: budget Comm. SD. Structurele kosten (bijhouden, PR): bijdragen betrokkenen + bijdragen uit lopende budgetten opgave ouder worden (inschatting: € 7.500,- pjr voor insp. 14 en 15 samen)

2022

nvt

2021

6

Maatschappe lijk effect Doel 6

Mensen ervaren dat rekening wordt gehouden met het proces van ouder worden

Draagt bij aan Indicator

I1 Mensen vormen een dementievriendelijke gemeente (stimuleren)

Welke inspanningen?

Toelichting

Nieuw of Wie zijn de bestaand? uitvoerende partijen?

15 Mantelzorg Wijzer: stimulans om tijdig hulp te vragen

We zetten op een rij welke mogelijkheden er op dit moment zijn voor mantelzorgondersteuning. Denk aan regelingen van de zorgverzekeraar, respijtzorg, rouwverwerking, praktische hulp, dagbesteding voor degene waarvoor zij zorgen, trainingen, lotgenotencontact, mantelzorgwaardering et cetera. Dit brengen we samen in een Mantelzorgwijzer die zowel inwoners als gebiedsteam en verwijzers kunnen gebruiken. De mantelzorgconsulent (inspanning 16) houdt de Mantelzorgwijzer actueel.

Nieuw

Diverse Gemeente organisaties, verenigingen, ondernemers en gemeente

Nvt

De mantelzorgconsulent is een gebiedsteammedewerker met een netwerk en kennis op het terrein van mantelzorgondersteuning. De mantelzorgconsulent zorgt voor een actueel overzicht van mantelzorgondersteuning in onze gemeente (zie 15). Dit overzicht kunnen inwoners, gebiedsteammedewerkers en verwijzers gebruiken. Ook zet de mantelzorgconsulent zich in om de positie van mantelzorgers te versterken. De mantelzorgconsulent is voor gebiedsteammedewerkers een vraagbaak wat betreft mantelzorg een sparring partner voor de beleidsadviseur informele zorg die hierdoor actuele informatie heeft over de behoeften van mantelzorgers en hoe we hier zo goed mogelijk op kunnen springen. 17 Mantelzorger De gebiedsteammedewerkers vragen bij het keukentafelgesprek niet alleen aan de zorgvrager, maar ook aan de eventueel desgewenst ook aanwezige mantelzorger(s) wat hun mogelijke ondersteuningsvragen zijn. Hierbij geven ze informatie over de een ondersteuningsmogelijkheden die er voor hen zijn en de initiatieven rondom waardering van mantelzorgers. ondersteunings plan 18 Waardering In de week van de Mantelzorg ontvangen mantelzorgers een attentie van de gemeente. Dit wil de gemeente blijven doen. Maar mantelzorgers. mogelijk kunnen we daar nog een breder verhaal van maken. Ten eerste willen we zoveel mogelijk mantelzorgers op het spoor komen zodat zij ook de attentie krijgen.

Dat kan de gemeente niet alleen. Daarnaast zien anderen misschien ook kansen om mede-afzender te zijn van deze attentie. Afhankelijk van de reacties kijken we hoe we hier eventueel een gezamenlijk gebaar van kunnen maken dat we ook gezamenlijk bekostigen. 19 Humanitas biedt rouwverwerking aan. Het gebiedsteam belt de bij hen bekende inwoners die recent een partner hebben Rouwverwerking verloren. Het gebiedsteam verwijst zo nodig door en weet welke ondersteuningsmogelijkheden er zijn. De uitvaartverenigingen zijn ook actief om de familie van een overledene te begeleiden.

NIeuw

Gebiedsteam

Gebieds team

Ja

Deels nieuw, deels bestaand

Gebiedsteam

Gebieds team

Ja

Uit reguliere begroting

Vanaf voorjaar 2021

Deels nieuw, deels bestaand

gemeente ism gemeente andere betrokkenen

nvt

regulier budget mantelzorg

loopt, jaarlijks

Bestaand

Humanitas. Humanitas Gebiedsteam Uitvaart vereningen Welzijnscoach

Ja

20 Cursussen, trainingen en respijtweekend voor mantelzorgers

bestaand

Gemeente Vrijwilligers Academie Stichting Bolwerk

€ 2.894 regulier budget mantelzorgon dersteuning €20.000 Uitvaart verenigingen uit Fonds. € 15.000,regulier budget mantelzorgon dersteuning

Mantelzorgers (oa van mensen met dementie) krijgen desgewenst ondersteuning die past bij hun behoeften en ervaren waardering voor hun mantelzorgrol.

16 Mantelzorg consulent in het gebiedsteam

We organiseren jaarlijks trainingen voor mantelzorgers en mantelzorgers kunnen deelnemen aan een respijtweekend. Dit is voor mantelzorgers kostenloos. De inhoud van de trainingen is aangepast op de behoefte van de mantelzorgers. Deze behoefte wordt door de vrijwilligersacademie opgehaald bij de cursisten. Het Bolwerk verzorgt het respijtweekeind.

Welke partij Reguliere is de formatie trekker? GBT?

gemeente / nvt Stg Bolwerk

Benodigd Planning budget (incidenteel/ structureel) Incidenteel Najaar 2020 budget om op te zetten (budget mantelzorgon dersteuning 2020). Structureel: zie inspanning 14. Uit regulier Start begin budget 2021 gebiedsteam

Loopt

Loopt

7

Welke inspanningen?

Toelichting

21 Ontmoeting en lotgenoten contact voor mantelzorgers

Op dit moment biedt het Alzheimercafé mogelijkheden voor lotgenotencontact en kennisuitwisseling voor mensen die te maken Bestaand hebben met Alzheimer. Daarnaast organiseert de gemeente ontspannende uitjes voor mantelzorgers uit de gemeente. Dit is een vorm van waardering, maar biedt ook lotgenotencontact. Ook organiseert de gemeente jaarlijks een speciale activiteit voor jonge mantelzorgers. Maar ook hier geldt: mogelijk kunnen we daar nog een breder verhaal van maken. Ten eerste willen we zoveel mogelijk mantelzorgers op het spoor komen zodat zij hier gebruik van kunnen maken als zij dat willen. Dat kan de gemeente niet alleen. Daarnaast zien anderen misschien ook kansen om dit mede te organiseren. Afhankelijk van de reacties kijken we hoe we hier eventueel een gezamenlijke activiteit van kunnen maken. Dit is voor mantelzorgers vaak ook een vorm van respijtzorg. Zie doel 2.

5 Informele dagbesteding in de dorpen 12 Bekendheid gebiedsteam.

Nieuw of Wie zijn de bestaand? uitvoerende partijen?

Welke partij Reguliere is de formatie trekker? GBT?

Alzheimercafé Mantelzorg mantelzorg consulent Consulent gbt Gbt evt andere betrokkenen

ja

Benodigd Planning budget (incidenteel/ structureel) € 15.000 loopt structureel uit budget mantelzorgon dersteuning

Zie doel 5.

8

9

Stap 1. Identificeren en informeren betrokkenen Eerst keken we welke betrokkenen relevant zijn. Een overzicht staat op de volgende pagina. Stap 2. Analyse: wat is er aan de hand, wat kunnen we beïnvloeden en welke doelen kiezen we? We organiseerden diverse bijeenkomsten en gesprekken. Al in de aanloop naar de Visie op Samenleven waren er Hackathons over Eenzaamheid en Mantelzorg. Hier spraken we inwoners die zelf te maken hebben met eenzaamheid of zelf mantelzorger zijn. In de dorpsgesprekken brachten inwoners de ‘leeftijdsvriendelijkheid’ van de lokale samenleving duidelijk naar voren als relevant onderwerp. Specifiek voor het maken van deze doe-agenda organiseerden we met diverse betrokkenen eind augustus 2020 een bijeenkomst waarin de volgende vragen centraal stonden:  Waarom behalen we het effect nog niet?  Wat kunnen we beïnvloeden?  Waar is inzet het meest nodig? Op basis hiervan stelden we gezamenlijk doelen vast en prioriteerden deze.

Stap 3. Samen met de betrokkenen ideeën verzamelen voor doe-agenda De volgende stap was samen met betrokkenen verkennen wat we concreet kunnen doen om de gezamenlijke doelen dichterbij te brengen. Dit deden we ook in een bijeenkomst, die in september 2020 plaatsvond. Per doel stelden we de volgende vragen: • Wat doen we (alle betrokkenen, inclusief gemeente) al, dat goed werkt en dat we willen behouden of versterken? • Wat is extra nodig om het maatschappelijk effect dichterbij te brengen? • Welke rol kan en wil een ieder hier in spelen? Stap 4. Laatste check bij de betrokkenen Het resultaat (concept-doe-agenda) legden we nogmaals voor aan alle betrokkenen, zodat zij de doe-agenda als volledig ‘pakket’ nogmaals konden bekijken, feedback konden geven en de kans kregen aan te geven of zij zich actief aan de doe-agenda wilden verbinden door een rol te spelen in de uitvoering. Door de Coronamaatregelen kon dit niet in een fysieke bijeenkomst. Daarom deden we dit via een enquete waarin alle betrokkenen (ook de mensen die niet aanwezig waren bij bijeenkomsten) hun mening konden geven over de inspanningen en konden aangeven of zij voor zichzelf een actieve rol zien bij de uitwerking en uitvoering ervan. De resultaten van deze enquete waren half oktober 2020 beschikbaar. Het eindresultaat (de gehele 10

doe-agenda) is eind december 2020 nogmaals voorgelegd aan alle betrokkenen zodat zij hun reactie konden geven op het geheel. Diverse organisaties maakten hiervan gebruik en deze reacties zijn zo goed mogelijk verwerkt. Stap 5. Adviesraad Sociaal Domein Het tussenproduct (de concept-doe-agenda) legden we voor aan de Adviesraad Sociaal Domein. Die bracht daar op 11 januari 2021 advies over uit. Dit leidde tot wijzigingen in de doe-agenda. Stap 6. Vaststelling doe-agenda door de gemeenteraad We leggen de doe-agenda op 2 maart 2021 ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Hoe verder na vaststelling van de doe-agenda door de gemeenteraad Na vaststelling van de doe-agenda door de Raad volgend nog twee stappen voordat de uitvoering van start gaat. Stap 7. (Subsidie)afspraken voor 2021 met instellingen die bijdragen leveren aan de doe-agenda We maken -daar waar nodig- subsidie-afspraken voor 2021 met instellingen die bijdragen leveren aan de doe-agenda. Stap 8. Monitoring inrichten (tegelijk met stap 7). In de doe-agenda geven we per doel aan hoe we gaan monitoren of we op de goede weg zijn. We rapporteren hierover in de P&C cyclus (monitor sociaal domein). We werken steeds via de PDCA-cyclus (Plan-Do-Check-Act). De doe-agenda is dus geen statisch geheel. Als we zien dat een doel niet dichterbij komt, analyseren we hoe dat komt.

Uiteraard kan dit verschillende oorzaken hebben (externe ontwikkelingen bijvoorbeeld). En als we zien dat een inspanning niet goed uit de verf komt of niet effectief (genoeg) is, gaan we opnieuw kijken welke inspanningen nodig zijn om het doel wél dichterbij te brengen. Het is dus een cyclisch proces. Daarnaast gaan we elke inspanning ook afzonderlijk monitoren. Waar zien we aan of de betreffende inspanning werkt (outcome)? Bereiken we de beoogde inwoners met de inspanning? Wat kan beter? Op inspanningsniveau maken we hierover outcome-afspraken met de uitvoerende partijen. Deze leggen we vast in hun opdracht en/of in hun subsidiebeschikking. In alle doe-agenda’s zijn we zelf ook een uitvoerende partij (gebiedsteam). Daarom richten we in ons gebiedsteam ook monitoring in rondom de inspanningen voor deze doe-agenda.

11

Overzicht van betrokkenen bij deze doe-agenda De volgende organisaties zijn uitgenodigd om deel te nemen aan sessies en te reageren op de enquete. Een groot aantal hiervan heeft hier gehoor aan gegeven en hebben dus meegedacht over de doe-agenda. Diverse inwoners, Taxi Kort, GGD Fryslân, Albert Heijn Oosterwolde, Plaatselijk Belang Langedijke , Home Instead Thuisservice Friesland Zuid-Oost, Actium Wonen, ZuidOostZorg, De Ouderensoos Elsloo, Vrouwen van Nu, afd. Appelscha en afd. Haule en afd. Haulerwijk en afd. Langedijke en afd. Makkinga en afd. Oldeberkoop en afd. Oosterwolde, Fysiotherapiepraktijk Van der Kooi, Huisartspraktijk ‘De Boekhorst’, Stichting Sociaal Steunpunt, Hagro, Reuma vereniging, Commerciële Club Ooststellingwerf, Maatschap Fysiotherapeuten Jubbega, Dorpshuis On 'e Feart, Dorpshuis Café ’t Anker, Dorpshuis Et Legien, WoonFriesland, Protestants Christelijke Ouderenbond PCOB, afd. Donkerbroek en afd. Haulerwijk/Haule/Waskemeer, Dorpshuis De Mande, Ouderensoos Haulerwijk, Dorpshuis De Enter, Welzijnsorganisatie Stichting Scala, Humanitas , Katholieke Bond voor Ouderen KBO, afdeling Oosterwolde, Onafhankelijke Seniorenvereniging Ooststellingwerf OSO, Projectleider Zorgeconomie en Inclusie gemeente Ooststellingwerf, Contactclown MaLot, Dorpshuis ’t Trefpunt, Dorpskantine Nijeberkoop, De Friese Wouden (diverse Wijkteams), De Zonnebloem, afd.

Oldeberkoop, Attent Talant Oldeberkoop, Fysiotherapie De Praktijk, ANBO, afdeling Oldeberkoop/Nijeberkoop, Vrijwilligers dagbesteding Oldeberkoop, Vrouwen van Nu, afd. Oldeberkoop e.o., Soos-Zuid Oosterwolde, De Zonnebloem, afd. Oosterwolde, Activiteitencentrum De Miente, Fysio Centrum Vitaal, Fysiotherapie Oosterwolde, Alphega Apotheek De Drie Stellingen, Vrijwilligers Preventief Ouderenbezoek, Verenigingsgebouw Het Anker, Rikkingahof/Activiteiten, Dorpshuis De Wijken, Dorpshuis 't Ald Leger, Buurtzorg Ooststellingwerf, Adviesraad Sociaal Domein, Alzheimer Cafe Werkgroep, Kerkelijk Centrum “De Schutse”, Werkgroep Sociaal Domein Makkinga, Dansstudio Clarette en Leon.

12

13

14

15

16

Doel 1: Er zijn flexibele mogelijkheden voor ouderen om, samen met jongere generaties, actief te zijn in het maatschappelijk leven en zingeving te ervaren. Monitoren aan de hand van: Burgerpeiling: Geef aan of u vindt dat we in de gemeente Ooststellingwerf genoeg rekening houden met oudere mensen. Denk hierbij aan begrip voor oudere mensen, een punt waar ouderen terecht kunnen met vragen en/of voldoende mogelijkheden om dingen te doen. Burgerpeiling: Hoe kunnen de mensen in Ooststellingwerf (nog) meer rekening houden met ouderen, volgens u? (meerdere antwoorden mogelijk)  Meer verlichting, meer bankjes, egale stoepen etc.  Meer begrip en waardering voor ouderen  Eén aanspreekpunt voor alle vragen en alle zorg  Meer persoonlijke aandacht voor ouderen  Meer mogelijkheden voor contacten tussen jong en oud  Meer activiteiten speciaal voor ouderen  Betere woonmogelijkheden voor ouderen  Minder digitale informatie en meer op papier  Anders, namelijk:

0-meting (indien aanwezig) 2020 is 0-meting.

2020 is 0-meting.

Doel 2: Kwetsbare ouderen vinden (liefst in hun nabije omgeving) een zinvolle dagbesteding. Monitoren aan de hand van: Burgerpeiling: Ik ervaar een zinvolle daginvulling en structuur in de dag. Burgerpeiling: Er zijn voldoende sociale, culturele en sportactiviteiten waar ik aan deel kan nemen. Het totaal volume aan gemeentelijke uitgaven voor geïndiceerde dagbesteding voor mensen vanaf 67 jaar. Het totaal volume aan gemeentelijke uitgaven voor informele dagbesteding in de dorpen.

0-meting (indien aanwezig) Burgerpeiling 2020 is 0-meting.

Aantal dorpen waar informele dagbesteding bestaat.

Op dit moment in drie dorpen namelijk Oldeberkoop, Makkinga en Oosterwolde. ZuidOostZorg start per 1 januari 2021 met eerst maximaal 10 personen (3 dagen per week). WODS heeft een groep die schommelt tussen de 40 en 45 personen (2 dagen per week). Van Makkinga hebben we op dit moment geen cijfers. In Oosterwolde (Liante) gaat ging het in 2019 om ongeveer 20 deelnemers (voor minimaal 2 dagen/dagdelen per week).

Aantal mensen dat gebruik maakt van informele dagbesteding bij Zuidoostzorg, Welzijn Op Dorpse Schaal (WODS), Makkinga en Liante. Helaas is dit niet uit te splitsen naar leeftijd. De meeste deelnemers zijn ouder dan 67 jaar.

Burgerpeiling 2020 is 0-meting 2020 is de 0-meting. 2020 is de 0-meting.

17

Doel 3: Professionals, winkeliers, het verenigingsleven en maatschappelijke organisaties wisselen kennis uit over leeftijdsvriendelijke dienstverlening, herkennen signalen van dementie en weten hoe daarmee om te gaan. Monitoren aan de hand van: Aantal mensen dat e-learning heeft gevolgd in onze gemeente.

0-meting (indien aanwezig) We zijn hier nog niet mee gestart. Dus 2021 gebruiken we als 0meting.

. Aantal organisaties dat sticker dementievriendelijk heeft ontvangen.

Idem

Doel 4: Ouderen en mantelzorgers vragen tijdig hulp Monitoren aan de hand van: Aantal ouderen (of naasten van ouderen) en het aantal mantelzorgers dat contact opneemt met het gebiedsteam voor informatie en/of ondersteuning. Burgerpeiling: Doordat ik heb moeten zorgen voor iemand ben ik mijn privéleven overbelast.

0-meting (indien aanwezig) Op dit moment registreert het gebiedsteam niet hoeveel mantelzorgers bij hen aan kloppen. Dit gaat het gebiedsteam vanaf 2021 wel registreren dus dat is de 0-meting. 2020 is 0-meting

Doel 5: Er is één plek waar inwoners, mantelzorgers en professionals terecht kunnen met vragen die gerelateerd zijn aan ouder worden en/of mantelzorg en waar snel een duidelijk antwoord komt en/of de goede hulp wordt geregeld. Monitoren aan de hand van: Doorlopend cliëntervaringsonderzoek: Cijfer dat inwoners geven voor het gesprek dat zij met gebiedsteammedewerker hadden nav vraag over ouder worden en/of mantelzorg. Doorlopend cliëntervaringsonderzoek: inwoner wist waar hij moest zijn met vraag over mantelzorg en/of ouder worden. Doorlopend cliëntervaringsonderzoek: inwoner vindt dat hij snel geholpen werd. met vraag over mantelzorg en/of ouder worden. Doorlopend cliëntervaringsonderzoek: Duidelijk antwoord -waar kan inwoner gebruik van maken, -duidelijke informatie nav vraag over mantelzorg en/of ouder worden.

Burgerpeiling: Bij problemen die ik tegenkom in mijn leven weet ik waar ik hulp kan vragen of informatie kan vinden.

0-meting (indien aanwezig) 2020: gemiddeld 7,8 Dit is het gemiddelde voor alle cliënten van het gebiedsteam. Vanaf 2021 kunnen we dit uitsplitsen naar type vraag (bv mantelzorg). 2020: 91% ja/neutraal Dit is het gemiddelde voor alle cliënten van het gebiedsteam. Vanaf 2021 kunnen we dit uitsplitsen naar type vraag (bv mantelzorg). 2020: 89,4% ja/neutraal Dit is het gemiddelde voor alle cliënten van het gebiedsteam. Vanaf 2021 kunnen we dit uitsplitsen naar type vraag (bv mantelzorg). 2020: -duidelijk waar inwoner gebruik van kan maken: 96,1% ja/neutraal -duidelijke informatie: 96,4% ja/neutraal Dit is het gemiddelde voor alle cliënten van het gebiedsteam. Vanaf 2021 kunnen we dit uitsplitsen naar type vraag (bv mantelzorg).

0-meting burgerpeiling 2020 (gefilterd op mantelzorgers en ouderen).

18

Doel 6: Mantelzorgers (oa van mensen met dementie) krijgen desgewenst ondersteuning die past bij hun behoeften en ervaren waardering voor hun mantelzorgrol. Monitoren aan de hand van: Doorlopend cliëntervaringsonderzoek: -Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed -De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag nav vraag over mantelzorg en/of ouder worden. We vragen mantelzorgers of en op welke manier zij waardering ervaren in de samenleving voor hun mantelzorgrol. Dit doen we via storytelling. Aantal inwoners dat mantelzorgondersteuning aanvraagt bij de verzekeraar.

0-meting (indien aanwezig) 2020: -93,8% ja/neutraal -90,9% ja/neutraal Dit is het gemiddelde voor alle cliënten van het gebiedsteam. Vanaf 2021 kunnen we dit uitsplitsen naar type vraag (bv mantelzorg). Dit is kwalitatief, dus er is geen 0-meting. We vragen deze cijfers op bij De Friesland, Univé, Achmea Menzis. 2020 zou dan de 0-meting zijn.

19