CConstaterende datOoststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 4. Wijziging omgevingsplan H21 Woningbouwontwikkeling Haulerv

Raadscommissie Ruimte 1 september 2026, gemeente OoststellingwerfBij agendapunt: Vaststelling wijziging omgevingsplan H21 Woningbouwontwikkeling Haulerveld31.504 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Het ontwerp voor dit perceel is primair gericht op het inpassen van de extra woning binnen het bebouwingslint van de Kerkstraat. Daarnaast is het erf rond de voormalige boerderij heringericht ten behoeve van de splitsing. De nieuwe woning (inclusief tussenliggende haag) wordt circa 7 m achter de voorgevel van de boerderij geplaatst. Hierdoor blijft er een open ruimte rond de boerderij bestaan, zodat deze prominent in beeld blijft. De boerderij heeft geen monumentale status of aanduiding ‘karakteristiek’ in het omgevingsplan, maar geldt wel als een markant en herkenbaar pand. Vooral de fraaie voorgevel verdient het om zelfstandig zichtbaar te blijven. De ‘terugligging’ van de nieuwe woning past ook goed binnen het bebouwingslint van de Kerkstraat, waarin woningen op een wisselende afstand van de weg staan. De nieuwe woning krijgt een relatief bescheiden oppervlakte van maximaal 120 m2, waarmee het dorpse karakter wordt geborgd. Tevens wordt hierdoor het ondergeschikte karakter ten opzichte van de boerderij (circa 280 m2) benadrukt. Gekozen wordt voor een aangebouwd bijgebouw van maximaal 50 m2. Daarmee wordt de bebouwing geclusterd en blijft er op het zuiden een ruime achtertuin beschikbaar. Het erf van de nieuwe woning wordt omzoomd met een haag. De fijnbladige laurier, die aan de voorzijde van de boerderij aanwezig is, wordt doorgetrokken rondom het nieuwe woonperceel.

Dit zorgt voor een eenduidig beplantingsbeeld. De beheerhoogtes van de hagen zijn aangeduid in het stedenbouwkundig ontwerp. Het erf van de voormalige boerderij wordt opgesplitst in twee delen. In het westelijke deel ontstaat een tuin voor de bewoners aan de ‘linker zijde’ van het pand. Deze bewoners kunnen gebruik maken van de bestaande vrijstaande schuur. Het aangebouwde bijgebouw wordt verwijderd. In het oostelijke deel ontstaat een tuin voor de bewoners van de ‘rechter zijde’ van het pand. Hiervoor wordt een nieuwe schuur gebouwd aan de zuidoostkant van de voormalige boerderij. Beide tuinen worden, evenals de tuin van de nieuwe woning, omzoomd met een haag. Waar mogelijk wordt daarvoor gebruik gemaakt van aanwezige hagen en struiken. Ook alle overige bestaande beplanting binnen het oostelijke deel wordt zoveel mogelijk gehandhaafd. Er worden geen bomen gekapt binnen dit perceel. Op het stedenbouwkundig ontwerp is voor de nieuwe haag ten zuiden van de voormalige boerderij in de legenda aangegeven: 'alleen bij splitsen'. Als de toekomstige eigenaar besluit om het pand niet te splitsen, hoeft deze haag niet te worden aangeplant. In dat geval wordt er, zoals eveneens is aangegeven in de legenda, ook geen schuur aan dit specifieke perceel toegevoegd. In het voorgaande is uitgegaan van een lengtesplitsing van de voormalige boerderij.

Maar een breedtesplitsing is ook voorstelbaar. Dit vraagt om een andere inrichting van het erf (zie inzet afbeelding 2.4 en Bijlage 2). De bewoners van de voorste helft kunnen in deze variant gebruik maken van het erf aan de oostkant. De nieuwe schuur ligt iets noordelijker ten opzichte van de eerste variant. Dit om een tuin op het zuiden met voldoende omvang te kunnen bieden. De bewoners van de achterste helft maken gebruik van de achtertuin, die wordt afgeschermd met een haag, zodat de bewoners van de voorste helft hier geen zicht op hebben (en vice versa). De terrassen zijn in deze variant aan de bijgebouwen gekoppeld. Verder is de inrichting identiek aan de eerste variant. Als er geen splitsing plaatsvindt, gelden dezelfde bepalingen zoals hierboven benoemd. Stedenbouwkundig ontwerp Buitenplans Projectontwikkeling BV Woonprogramma Afbeelding 2.5 Dwarsprofielen ter hoogte van de Steenpoel en Opzienersweg Buitenplans Projectontwikkeling BV Er worden in totaal 36 grondgebonden woningen gebouwd, waarvan 8 sociale huurwoningen, 6 levensloopbestendige woningen, 14 twee-onder-een-kap-woningen en 8 vrijstaande woningen. Daarnaast wordt één extra wooneenheid gecreëerd door de splitsing van de voormalige boerderij aan Kerkstraat 18 Haulerwijk. De sociale huurwoningen worden in het ‘hart’ van het plangebied gebouwd, namelijk in de middelste bouwstrook van het zuidelijke deel.

De 6 levensloopbestendige woningen zijn als geschakelde woningen in het noordelijke deel van het plangebied gesitueerd. Ten zuiden daarvan worden 10 twee-onder-een-kap-woningen gebouwd. Deze 16 woningen in het noordelijk deel van het plangebied worden in het betaalbare segment gebouwd, dat wil zeggen in de prijscategorie tot maximaal € 420.000 (peiljaar 2026; zie paragraaf 3.3.2 en 4.3). In het zuidelijke deel van het plangebied is, naast de 8 sociale huurwoningen, ruimte voor 3 vrijstaande woningen, 5 seniorenwoningen in de vorm van lage semi-bungalows en 4 twee-onder-een-kap-woningen in het vrije marktsegment. De vijf semi- bungalows zijn de woningen in de bouwstrook langs de Opzienersweg (4 stuks) en de direct aangrenzende woning langs het schelpenpad. Deze worden lager om de privacy van de bewoners van de aangrenzende percelen, die deels hoger liggen, te beschermen (zie hoofdstuk 6). Tenslotte wordt er één vrijstaande woning aan het erf van Kerkstraat 18 Haulerwijk toegevoegd. In totaal worden er 24 woningen in het betaalbare segment gebouwd. Dat komt neer op twee derde van het totale woonprogramma. Dit is exclusief de woningsplitsing aan Kerkstraat 18 Haulerwijk. Beide wooneenheden vallen eveneens in de betaalbare prijsklasse. Groene bufferzones In het gebied tussen de bestaande en nieuwe woonpercelen worden groene bufferzones aangelegd.

Deze zones vervullen meerdere functies. In de eerste plaats wordt hiermee, vanwege het behoud van privacy en een rustige woonomgeving, afstand gecreëerd ten opzichte van de bestaande woningen aan de Steenpoel en Valckeniersweg/Opzienersweg (zie afbeelding 2.5 en Bijlage 3). De afstand tussen de nieuwe woningen en de bestaande woningen langs de Steenpoel bedraagt circa 45 m. Voor de Valckeniersweg/Opzienersweg bedraagt deze afstand circa 37 m. In de tweede plaats vervullen de groene bufferzones een belangrijke rol in de waterhuishouding. Ze worden verdiept aangelegd, zodat ze een rol kunnen spelen in het bufferen en vertraagd afvoeren van hemelwater naar de Dollerwijk (zie paragraaf 4.16). In de derde plaats hebben de groene bufferzones een ecologische functie. Ze vormen de groen/blauwe ‘dooradering’ van het nieuwe woongebied. De sloten, het bloem- en kruidenrijk grasland en de (voornamelijk) streekeigen hagen, maar ook de verbinding met ander ‘groen’ binnen en buiten het plangebied, bieden potentie voor verschillende diersoorten (zie paragraaf 4.7). In afbeelding 2.5 zijn twee dwarsprofielen opgenomen. Te zien is hoe de groene bufferzones worden vormgegeven. Langs de Steenpoel wordt, mits alle aanwonenden dit accepteren, een strook grond van circa 3 m aan de bestaande woonpercelen toegevoegd (donkergroen).

Onderdeel daarvan is een - door de initiatiefnemer - aan te planten haag met een hoogte van 2 m. Het gaat om een winterharde laurierhaag die zorgt voor privacy van aanwonenden. Naast de haag ligt een onderhoudspad, een nieuwe sloot en een strook met bloem- en kruidenrijk grasland (lichtgroen). Dit deel heeft gezamenlijk een breedte van circa 9,4 m. De bestaande sloot langs de Steenpoel wordt gedempt en is onderdeel van de strook die aan de bestaande woonpercelen wordt toegevoegd. Achter de woonpercelen langs de Valckeniersweg/Opzienersweg is al een groenstrook aanwezig (circa 3,5 m). Deze is in eigendom van de gemeente. De deels hierin gelegen sloot wordt verbreed. Daarna wordt een strook van circa 6,3 m met bloem- en kruidenrijk grasland ingezaaid. De nieuwe woonpercelen worden afgeschermd met een winterharde laurierhaag van 2 m. Dit in verband met de privacy van de bestaande bewoners langs de Valckeniersweg/Opzienersweg. Aan de zuidzijde van het plangebied komt, zoals gezegd, ook een groene bufferzone. Deze heeft een breedte van circa 15 m en is bedoeld om afstand te creëren tot de bestaande eikenbomen die langs het schelpenpad staan en die zorgen voor de landschappelijke inpassing van de zuidkant van het plangebied. Deze bufferzone wordt benut voor de opvang van water en krijgt tevens een ecologische functie doordat er martervoorzieningen worden aangelegd (zie hieronder).

Voor de aanleg en instandhouding van de groene bufferzones, evenals de overige groenvoorzieningen die bijdragen aan de landschappelijke inpassing en ruimtelijke kwaliteit, geldt een voorwaardelijke verplichting. Deze is in de regels van de omgevingsplanwijziging opgenomen en is daarmee juridisch verankerd. In het geval er groenvoorzieningen (zoals hagen) aan derden worden overgedragen, zal hiervoor tevens een kettingbeding in de betreffende koopovereenkomst worden opgenomen. Biodiversiteit De biodiversiteit binnen het plangebied is op dit moment beperkt. Afgezien van Kerkstraat 18 Haulerwijk gaat het om een akker die afwisselend voor de teelt van raaigras en snijmaïs benut wordt. Er is sprake van regelmatige bemesting en van de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen (zie paragraaf 2.1). De biodiversiteit wordt vergroot door de aan te leggen groene bufferzones, waarin sloten, bloem- en kruidenrijk grasland en (voornamelijk) streekeigen hagen zijn opgenomen. Daarnaast worden bomen (westoever) en bloem- en kruidenrijk grasland (oostoever) aangeplant langs de Dollerwijk. Bij de beplantingskeuze, de terreininrichting en het beheer is - conform het ecologisch advies (zie paragraaf 4.7) - zoveel mogelijk rekening gehouden met de potenties voor flora en fauna. Er is specifiek aandacht voor kleine marterachtigen, die mogelijk binnen het plangebied verblijven.

Voor deze soortgroep worden twee marterhopen en een faunatunnel aangelegd. De marterhopen liggen in de zuidelijke groene bufferzone en de faunatunnel komt onder de ontsluitingsweg bij de Steenpoel/Valckeniersweg te liggen. Zoals gezegd is er in het omgevingsplan een voorwaardelijke verplichting opgenomen voor de aanleg en instandhouding van alle groengebieden binnen het plangebied. De martervoorzieningen zijn daar onderdeel van. In paragraaf 4.7 wordt nader op de biodiversiteit ingegaan. Ontsluiting en parkeren Het plangebied wordt aan twee kanten ontsloten. Aan de oostkant wordt gebruik gemaakt van het ontsluitingspunt aan de Steenpoel/Valckeniersweg. Daarnaast wordt de vroegere toegang in de braakliggende strook grond ten westen van Kerkstraat 18 Haulerwijk (zie paragraaf 2.1) opgewaardeerd tot volwaardige tweede ontsluiting. Hiervoor wordt deels gebruik gemaakt van een strook grond die voorheen bij het woonperceel Kerkstraat 18 Haulerwijk hoorde (en die door de initiatiefnemer met dat doel is aangekocht). De wegen binnen het plangebied worden minimaal 5 m breed. Zo kan er ook op de twee doodlopende wegen aan de zuidkant, gemakkelijk gekeerd worden. Voor de vormgeving van de wegen en het overige openbaar gebied wordt aangesloten bij het gemeentelijke Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Een en ander is vastgelegd in de anterieure overeenkomst (zie hoofdstuk 5).

In het centrum van het woongebied worden 30 parkeerplaatsen aangelegd (zie paragraaf 4.6). Deze zijn, zoals gezegd, bedoeld voor de bewoners van de rijwoningen en voor bezoekers. De overige bewoners kunnen op eigen erf parkeren. Voor de parkeerplaatsen wordt halfverharding in de vorm van grasbetonstenen toegepast. Beheer Het groen binnen het plangebied wordt overgedragen aan de gemeente. Dit betreft de groene bufferzones, het groen langs de Dollerwijk en al het overige groen in het openbaar gebied. Zoals hierboven aangegeven wordt er, desgewenst, aan de bewoners van de Steenpoel een strook grond met een breedte van 3 m overgedragen. Het beheer van de haag in deze strook gaat dan over naar de bewoners. Als de strook niet wordt overgedragen, blijft het beheer in handen van de gemeente. Er wordt een ecologisch verantwoord beheer toegepast. Verder moet de waterhuishoudkundige functie van de groene bufferzones gewaarborgd worden. Voor het groen langs de Dollerwijk geldt aanvullend dat hier de toegang voor de brandweer gegarandeerd moet zijn. In het stedenbouwkundig plan en het beeldkwaliteitsplan (zie Bijlage 4) zijn het plantsortiment en de belangrijkste beheermaatregelen aangegeven. Middels een voorwaardelijke verplichting in de planregels van deze omgevingsplanwijziging is zowel de aanleg, instandhouding als het beheer van het groen binnen het plangebied juridisch geborgd.

2.3 Het omgevingsplan Voor het plangebied geldt het Omgevingsplan gemeente Ooststellingwerf (in werking d.d. 25 december 2025). In dit omgevingsplan zijn regels uit de zogeheten ‘Bruidsschat’ en uit verordeningen ondergebracht. Ook de onherroepelijke ruimtelijke plannen en verleende omgevingsvergunningen zijn er onderdeel van. Van die ruimtelijke plannen zijn voor het plangebied van belang: ‘Paraplubestemmingsplan windturbines Ooststellingwerf’ (vastgesteld d.d. 25 januari 2022) en beheersverordening ‘Haulerwijk 2014’ (vastgesteld d.d. 20 mei 2014). Op grond hiervan geldt het besluitvlak ‘bestaand’ en de besluitsubvlakken ‘landschappelijke en natuurlijke waarden’ en ‘gemengd’. Het besluitvlak ‘bestaand’ betekent dat de “gronden en bestaande bouwwerken mogen worden gebruikt overeenkomstig het bestaande gebruik”. Uit de ‘Functiekaart Haulerwijk’ blijkt dat het plangebied ten tijde van de vaststelling van de beheersverordening met name de functie ‘Agrarisch gebied’ had. Alleen voor Kerkstraat 18 Haulerwijk en een strook grond ten zuiden van Steenpoel 28 en ten westen van de woonpercelen aan de Opzienersweg gold de functie ‘Wonen’. Een en ander is weergegeven in afbeelding 2.6.

Het besluitsubvlak ‘landschappelijke en natuurlijke waarden’ heeft Afbeelding 2.6 Functiekaart Haulerwijk Omgevingsloket.nl betrekking op de bescherming van landschappelijke en natuurlijke waarden bij het uitvoeren van ‘een werk, geen bouwwerk zijnde, en van werkzaamheden’. Het gaat hier om zogeheten aanlegactiviteiten zoals het ophogen of afgraven van gronden en het vellen en rooien van houtgewas. Op dit punt wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en paragraaf 4.7 waaruit blijkt dat met de beoogde inrichting van het plangebied, rekening is gehouden met de aanwezige landschappelijke en natuurlijke waarden. Het besluitsubvlak ‘gemengd’ geldt voor Kerkstraat 18 Haulerwijk. Hier is naast de woonfunctie aanvullend gebruik mogelijk, waaronder dienstverlening en lichte vormen van bedrijvigheid. Woningbouw is niet toegestaan binnen het besluitvlak ‘bestaand’. Er zijn geen afwijkingsmogelijkheden in het - tijdelijke deel van het - omgevingsplan opgenomen om deze strijdigheid met een omgevingsvergunning op te heffen. Het omgevingsplan is daarom op de volgende onderdelen gewijzigd: Aan het grootste deel van het plangebied is de functie Wonen toegekend. Binnen de functie Wonen zijn onder meer bouwvlakken, bouw- en goothoogtes, woningtypes en woningaantallen aangegeven. Voor de nieuwe woning aan Kerkstraat 18 Haulerwijk zijn tevens enkele specifieke bouwnormen opgenomen.

Aan de groene bufferzones langs de zuid- en oostrand van het plangebied en de berm van de Dollerwijk, is de functie Groen toegekend. De Dollerwijk krijgt de functie Water. Aan de hoofdinfrastructuur (inclusief trottoirs) is de functie Verkeer toegekend. Binnen de aangrenzende functie Agrarisch is een aanwijzing vergunningplicht ‘spuitvrije zone’ opgenomen. Binnen deze zone geldt een verbod op de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen (zie paragraaf 4.5). Er zijn voorwaardelijke verplichtingen opgenomen voor de inrichting en het beheer van het plangebied overeenkomstig het stedenbouwkundig ontwerp en voor de bescherming van ecologische waarden. 3 Beleid en regelgeving 3.1 Rijk 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De belangen van het Rijk komen samen in vier prioriteiten: a. ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; b. duurzaam economisch groeipotentieel; c. sterke en gezonde steden en regio's; d. toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Naast deze prioriteiten zijn in de NOVI 21 nationale belangen geformuleerd, waaronder 'zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften'.

De ambitie is om tussen 2020 en 2035 ongeveer 1,1 miljoen woningen toe te voegen aan de woningvoorraad en een goede kwaliteit van de woningvoorraad in regio’s met bevolkingsdaling te behouden. De gebouwde omgeving moet in 2050 zoveel mogelijk CO2-arm, klimaatbestendig en natuur inclusief zijn. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. In die gevallen dienen belangen te worden afgewogen. Hiervoor gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: a. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies te vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI zoekt het Rijk naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; b. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; c. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de samenleving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Toetsing Dit planvoornemen heeft geen direct raakvlak met de vier prioriteiten uit de NOVI.

Er wordt wel invulling gegeven aan nationaal belang “zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften”. Ook de afwegingsprincipes worden in acht genomen. Zo wordt een landschap gecreëerd waarin wonen, waterbuffering en biodiversiteit samengaan (ad a; zie hoofdstuk 2). In het stedenbouwkundig ontwerp wordt aansluiting gezocht bij de kenmerken en identiteit van de hoogveenontginningen (ad b; zie hoofdstuk 2). Tenslotte wordt ingezet op duurzaamheid (ad c; zie paragraaf 4.4) en wordt afwenteling van hemelwater voorkomen (ad c; zie paragraaf 4.16). 3.2 Provincie 3.2.1 Grutsk op 'e Romte In Grutsk op 'e Romte - Structuurvisie 2014 (vastgesteld d.d. 1 april 2014) worden de landschappelijke en cultuurhistorische structuren van provinciaal belang in samenhang geanalyseerd, gewaardeerd en van een richtinggevend advies voorzien. Het doel hiervan is: "behoud en verdere ontwikkeling van de ruimtelijke kwaliteit door middel van informeren, adviseren en inspireren." De provincie hanteert voor de doorwerking van Grutsk op 'e Romte een tweesporenbeleid: bestuurlijke borging gebeurt via de Samenwerkingsagenda en juridische borging via de Omgevingsverordening provincie Fryslân (zie paragraaf 3.2.3). Gemeenten moeten in hun ruimtelijke plannen motiveren hoe ze met de provinciale belangen uit Grutsk zijn omgegaan.

Het plangebied is onderdeel van de gebiedseenheid 'Zuidelijke Wouden'. Van provinciaal belang binnen dit deelgebied is onder meer: "De samenhang tussen de hogere gronden (langgerekte ruggen) en de dalen, die wordt gevormd door de verkaveling, de rangschikking van de bebouwing (lineair) en de singels en houtwallen, tegenover de lager gelegen veelal redelijk open beekdalen (Lende, Tsjonger en Âlddjip)." Er is een visuele relatie tussen de bebouwing en het open landschap van het beekdal. Deze relatie wordt gedragen door de opstrekkende verkaveling en de veelal aanwezige singelbeplanting, houtwallen of bosstroken. De grotere kernen binnen de Zuidelijke Wouden worden gestimuleerd om organisch te groeien en daarvoor de landschaps- en verkavelingsstructuur als uitgangspunt te gebruiken. In hoofdstuk 2 is ingegaan op de huidige en beoogde ruimtelijke inrichting van het plangebied. Daaruit blijkt dat de cultuurhistorische en landschappelijke waarden van dit deelgebied gerespecteerd worden. De landschaps- en verkavelingsstructuur dienen als basis voor het stedenbouwkundig ontwerp (zie ook Bijlage 1). Op dit punt wordt ook verwezen naar paragraaf 4.14 waarin het planvoornemen getoetst is aan de Cultuurhistorische Kaart Fryslân en de Friese Archeologische Monumentenkaart Extra. Beide provinciale kaarten geven geen specifieke belemmeringen voor het planvoornemen aan.

3.2.2 Omgevingsvisie De romte diele In de Omgevingsvisie De romte diele (vastgesteld d.d. 23 september 2020) wordt de inhoud van het beleid uit het Streekplan Fryslân 2007 en Grutsk op 'e Romte in grote lijnen voortgezet. De omgevingsvisie geeft richting aan het handelen van de provincie (en is voor andere overheden, burgers of bedrijven niet bindend). De hoofdambitie is: "brede welvaart in een vitaal, veerkrachtig, karakteristiek en gezond Fryslân". Er staan negen principes in voor de manier waarop de provincie te werk wil gaan en die richting geven bij het maken van keuzes. Het gaat om: inhoudelijke principes - Zuinig ruimtegebruik; - Omgevingskwaliteit als ontwerpbasis; - Koppelen van ambities; - Gezond en veilig; samenwerkingsprincipes - Rolbewust; - Decentraal wat kan; - Ja, mits; - Aansluiting zoeken; - Sturen op proces, ruimer op inhoud. Met de Omgevingsvisie zet de provincie onder andere in op een "vitaal en samenhangend netwerk van steden en dorpen met een variatie aan woningen, bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen, werkgelegenheid en voorzieningen." Dit vormt een fundament voor de 'brede welvaart'. Vanuit de wettelijke verantwoordelijkheid voor zorgvuldig en verantwoord gebruik van de schaarse ruimte, zorgt de provincie voor afstemming van plannen voor woningbouw.

Met gemeenten worden in regioverband meerjarige programmeringsafspraken over een passend aanbod gemaakt (zie hiervoor paragraaf 3.2.3 en 3.3.2). Via flexibele programmering kan worden ingespeeld op veranderingen in de markt. Hiervoor voert de provincie periodiek prognoses uit. Van belang bij nieuwe stedelijke functies, waaronder woningbouw, is dat deze naar aard en schaal passen bij de plaatselijke kerngebieden, en daarop aansluiten. Ook een goede ontsluiting is van belang. Vervoersknooppunten moeten zoveel mogelijk benut worden. Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de verdeling van woningbouw binnen bestaand stedelijk gebied. De Omgevingsvisie bevat geen directe aanknopingspunten voor het plangebied. Toetsing Het planvoornemen draagt bij aan een gevarieerd woningaanbod binnen Haulerwijk en daarmee indirect aan de beoogde brede welvaart. De nieuwe woningen passen binnen de afspraken die in regioverband met de provincie gemaakt zijn (zie paragraaf 3.3.2). De aansluiting bij het dorpsgebied en de inpasbaarheid naar aard en schaal, zijn geborgd in het stedenbouwkundig ontwerp (zie hoofdstuk 2). Het plangebied is goed bereikbaar per openbaar vervoer. Ter hoogte van Hoofdweg-Boven 21 Haulerwijk, Norgerweg 9 Haulerwijk en Oosterwoldsweg 12 Haulerwijk, op circa 5-8 minuten lopen, zijn bushaltes aanwezig voor de lijnen Heerenveen-Assen (84) en Groningen-Oosterwolde (85).

Afbeelding 3.1 3.2.3 Omgevingsverordening provincie Fryslân Op grond van artikel 2.6 Omgevingswet stellen provinciale staten één omgevingsverordening vast waarin regels over de fysieke leefomgeving worden opgenomen. Dat is de Omgevingsverordening provincie Fryslân (vastgesteld d.d. 9 oktober 2024). De regels in deze verordening zijn gebaseerd op: de beleidsdoelen en provinciale belangen, die zijn geformuleerd in de omgevingsvisie en de daarin beschreven nieuwe wijze van werken. De regels in de omgevingsverordening werken met name door in de gemeentelijke omgevingsplannen; dit zijn de zogeheten instructieregels. instructieregels van het Rijk: een aantal regels in de omgevingsverordening dienen verplicht hierin te worden opgenomen. Dit heeft het Rijk zo bepaald in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Voorbeelden hiervan zijn de grondwaterbeschermingsregels en de regels ter bescherming van het natuurnetwerk Nederland (NNN). De ruimtelijke ordening van de fysieke leefomgeving kent twee kanten: bescherming (van waarden) enerzijds en ontwikkeling anderzijds. “Die twee moeten in een evenwichtige verhouding staan. Ook is het van belang te onderkennen dat er verschil in belangen kan bestaan”, aldus de omgevingsvisie. De provincie wil ruimte bieden aan initiatiefnemers met inachtneming van kwalitatieve kaders en randvoorwaarden en met oog voor participatie van de omgeving.

De regels in de Omgevingsverordening provincie Fryslân hebben de volgende algemene opbouw: een basisregel die aangeeft in hoeverre en in welke mate een ontwikkeling zonder meer mogelijk is; een afwijkingsregel, met kwalitatieve kaders waarbinnen afwijking van de basisregel mogelijk is; een ontheffing voor bijzondere situaties, waarmee een ontwikkeling mogelijk kan worden gemaakt die verder strekt dan de basis- en afwijkingsregels voor dat geval, mits onder andere in voldoende mate inhoud kan worden gegeven aan de vier inhoudelijke principes. In artikel 2.1 t/m 2.5 zijn de inhoudelijke principes uit de Omgevingsvisie (zie paragraaf 3.2.2) en het instrument omgevingstafel opgenomen. Voor dit planvoornemen is hier als volgt mee omgegaan: Omgevingskwaliteiten als basis: zie paragraaf 4.14 voor de wijze waarop rekening is gehouden met archeologische (verwachtings)waarden; het behoud en de versterking van landschappelijke- en cultuurhistorische kernkwaliteiten is toegelicht in hoofdstuk 2; uit hoofdstuk 2 blijkt eveneens dat de kernkwaliteiten als ontwerpbasis zijn benut voor de woningbouw; met het stedenbouwkundig ontwerp wordt een zorgvuldige situering en inrichting geborgd.

Omgevingstafel: er is afgezien van een omgevingstafel omdat er geen sprake is van ‘aanzienlijke effecten op de omgevingskwaliteiten’; er heeft in aanloop naar deze omgevingsplanwijziging wel geregeld overleg plaatsgevonden tussen initiatiefnemer en de gemeentelijke Taskforce Wonen en tussen de gemeente en de provincie over de planuitwerking (zie ook hoofdstuk 6); tevens zijn de ketenpartners, waaronder Wetterskip Fryslân en Brandweer Fryslân, tijdig betrokken bij de planvorming. Daarmee zijn alle belangen in een vroegtijdig stadium in beeld gekomen. Zuinig en meervoudig ruimtegebruik: zuinig ruimtegebruik komt in paragraaf 4.3 aan bod; daaruit blijkt dat de woningbouw voorziet in een behoefte en dat er op dit moment geen reële (locatie)alternatieven binnen Haulerijk aanwezig zijn; in paragraaf 4.3 wordt tevens op meervoudig ruimtegebruik ingegaan. Koppelen en verbinden: binnen ‘Haulerveld’ wordt de opgave voor wonen, landschap, waterhuishouding en ecologie integraal benaderd (zie hoofdstuk 2); Gezond en veilig: In paragraaf 4.5 en 4.16 is aangegeven op welke wijze rekening is gehouden met de aspecten ‘gezondheid’ en risico’s die samenhangen met de waterhuishouding.

Contour bestaand stedelijk gebied Omgevingsloket.nl Op grond van artikel 2.6 zijn nieuwe bouw- en gebruiksmogelijkheden voor nieuwe stedelijke functies buiten bestaand stedelijk gebied alleen toegestaan als deze aansluiten op het bestaand stedelijk gebied en wat betreft aard en schaal passen bij de stad of het dorp. Artikel 2.7 geeft daarnaast aan dat de woningbouw moet passen binnen de regionale woningbouwafspraken. Uit de bijlagenkaarten volgt dat het plangebied grotendeels in het ‘Buiten Bestaand Stedelijk Gebied’ ligt (binnen het ‘buitengebied’ dus; zie afbeelding 3.1). Verder geldt de gebiedsaanwijzing en omgevingswaarde ‘overstromingskans grasland’. Toetsing Het plangebied ligt grotendeels buiten het bestaand stedelijk gebied, maar grenst daar aan de noord- en oostzijde wel direct aan (zie afbeelding 3.1). De inpasbaarheid van de nieuwe woningen binnen de aard en schaal van - het landschap rond - Haulerwijk is verantwoord in hoofdstuk 2. Hiermee wordt voldaan aan artikel 2.6. Het woningaanbod is conform artikel 2.7 afgestemd met de provincie (zie paragraaf 3.3.2). Tenslotte geldt voor het plangebied de gebiedsaanwijzing en omgevingswaarde ‘overstromingskans grasland’. In paragraaf 4.16 wordt op de waterhuishouding ingegaan. Daaruit blijkt dat er in dit opzicht geen knelpunten te verwachten zijn.

3.3 Gemeente 3.3.1 Omgevingsvisie Ooststellingwerf Op 23 november 2021 heeft de gemeenteraad de 'Omgevingsvisie Ooststellingwerf' vastgesteld. De omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie 2010-2020-2030 (15 september 2009). Het is een visie op de toekomst van de fysieke leefomgeving. Het toekomstbeeld is vertaald naar ambities. Woningbouw is volgens de omgevingsvisie belangrijk omdat het bijdraagt aan de vitaliteit van de kernen. Daarom zoekt de gemeente naar mogelijkheden om nieuwe woningen toe te voegen. De insteek is dat er gebouwd wordt naar behoefte. Inbreiding gaat voor uitbreiding. In de Omgevingsvisie zijn vier gebiedskompassen opgenomen. Het plangebied valt onder gebiedskompas 'Het Friese Ooststellingwerf'. In het kader van de ambitie ‘Uniek Ooststellingwerf’ wordt binnen dit gebiedskompas onder meer ingezet op het beschermen van natuurwaarden, op ontwikkelingen die passen in het landschap en de kwaliteiten van dat landschap versterken en op het behoud van het Blauwe Bos als belangrijk recreatie- en natuurgebied. In het kader van de ambitie ‘Vitaal Ooststellingwerf’ wordt ruimte gegeven aan de toevoeging van woningen door inbreiding. Voor Haulerwijk is expliciet vermeld dat uitbreiding tevens mogelijk is.

“Bij uitbreiding van dorpen verbinden we meerdere doelen aan elkaar: woningbouw combineren met bijvoorbeeld natuur, landschapsontwikkeling en verduurzaming”, aldus de omgevingsvisie. In het kader van de ambitie ‘Toekomstbestendig Ooststellingwerf’ zet de gemeente in op het vergroten van de biodiversiteit door versterking van landschappelijke waarden. Dit kan bijvoorbeeld door de aanleg van natuurvriendelijke oevers, herstel van houtsingels en natuurinclusieve landbouw. Initiatiefnemers moeten bij plannen in het landelijk gebied aandacht hebben voor het vergroten van de biodiversiteit. Toetsing De 'Omgevingsvisie Ooststellingwerf' zet voor gebiedskompas 'Het Friese Ooststellingwerf' in op ontwikkelingen die bijdragen aan bescherming van landschap en natuur. Uit hoofdstuk 2 volgt dat de landschappelijke structuur als basis is genomen voor ‘Haulerveld’ en dat het stedenbouwkundig ontwerp deze structuur benadrukt. Tevens is gebleken dat de gekozen inrichting bijdraagt aan het vergroten van de biodiversiteit en dat de kwaliteiten van het Blauwe Bos niet (negatief) beïnvloed worden. De Omgevingsvisie geeft verder aan dat er behoefte is aan nieuwe woningen binnen Haulerwijk, en dat dit mogelijk is door uitbreiding. Haulerveld sluit hierbij aan.

Op dit punt wordt ook verwezen naar paragraaf 4.3 waaruit blijkt dat er op dit moment geen reele alternatieve inbreidingslocaties voorhanden zijn. 3.3.2 Woon(zorg)visie Ooststellingwerf 2022-2026 Op 25 januari 2022 heeft de gemeenteraad de 'Woon(zorg)visie Ooststellingwerf 2022-2026' vastgesteld. In deze visie beschrijft de gemeente hoe de woningmarkt zich in de periode tot 2026 kan ontwikkelen. De gemeente wil een sturende en regisserende rol spelen op de woningmarkt. Dit komt tot uitdrukking in de vier thema's die centraal staan: inzetten op een passend groeiscenario; mismatch tussen vraag en aanbod (verhelpen); organiseren van wonen en zorg; werken aan leefbaarheid en duurzaamheid. Met de woon(zorg)visie zet de gemeente in op het groeiscenario ‘trendmatig hoog’ van 520 woningen. In het kader van de Regio Deal Zuidoost Fryslân is inmiddels afgesproken dat de gemeente 820 woningen gaat bouwen. Planmatige nieuwbouw moet vooral in de drie kerndorpen (Oosterwolde, Appelscha, Haulerwijk) en in Donkerbroek en Oldeberkoop plaatsvinden. De behoefte in Haulerwijk tot 2030 varieert van 20-210 nieuwe woningen, waarbij het scenario ‘trendmatig hoog’ uitgaat van 60 woningen. Er is behoefte aan verschillende woningtypes, vooral grondgebonden koopwoningen tot € 300.000 en levensloopgeschikte woningen tot € 250.000 voor senioren.

Daarnaast is ruimte voor luxere koopwoningen boven de € 300.000 (tot maximaal 30% van het totale bouwprogramma). De woon(zorg)visie zet in op een gemixt nieuwbouwprogramma om de mismatch tussen vraag en aanbod te verminderen en de doorstroming te bevorderen. Daarbij wordt uitgegaan van de volgende verdeling: 25% sociale huurwoningen, 5% middenhuurwoningen, 40% goedkope en betaalbare koopwoningen (gevarieerde prijzen tot de NHG-grens) en 30% vrije ruimte. Deze verdeling vormt het toetsingskader voor nieuwe woningbouwinitiatieven binnen de gemeente. Toetsing Dit planvoornemen heeft betrekking op de bouw van 36 grondgebonden woningen, waarvan twee derde in het betaalbare segment valt. Daarnaast wordt de woning aan de Kerkstraat 18 Haulerwijk gesplitst in twee wooneenheden, die afzonderlijk binnen de betaalbare prijsklasse vallen (zie hoofdstuk 2). De Woon(zorg)visie gaat voor Haulerwijk uit van een betaalbaarheidsgrens van € 300.000 voor grondgebonden koopwoningen. Daarbij is als disclaimer aangegeven dat het prijspeil van 2021 is gehanteerd en dat een jaarlijkse indexatie op basis van “wettelijke aanpassingen (zoals NHG) of de bouwkostenindex (overige prijzen)” nodig is. In de herijking van de Regio Deal Zuidoost Fryslân van 2025 is de betaalbaarheidsgrens op €420.000 vastgelegd. De gemeente sluit hierbij aan.

In het ‘Addendum Eerste herijking regionale woondeal 2022 tot en met 2030’ is het plan Haulerveld opgenomen als een ‘sleutelproject’ met 40 woningen (zie verder paragraaf 4.3). De initiatiefnemer en de gemeente hebben voor Haulerveld afspraken gemaakt over de woningaantallen en -types zoals opgenomen in deze omgevingsplanwijziging. Deze afspraken zijn vastgelegd in een anterieure overeenkomst (zie hoofdstuk 5). Daarmee levert Haulerveld een bijdrage aan het verminderen van de mismatch tussen vraag en aanbod en het bevorderen van de doorstroming. 4 Aspecten fysieke leefomgeving 4.1 Algemeen In dit hoofdstuk worden alle omgevingsaspecten behandeld. Daarbij wordt soms afzonderlijk ingegaan op het perceel aan Kerkstraat 18 Haulerwijk. Voor dit perceel is, zoals aangegeven in paragraaf 1.1, een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit verleend (eerste fase). In dat kader zijn ook diverse omgevingsonderzoeken verricht. Dit hoofdstuk vermeldt de conclusies van die onderzoeken, wanneer dat relevant is. Het gaat om onderzoeken naar de aspecten ecologie, wegverkeerslawaai en bodem. De bijbehorende rapportages zijn opgenomen als (sub)bijlagen bij deze omgevingsplanherziening.

4.2 m.e.r.-beoordeling Beoordelingskader De wetgeving omtrent de milieueffectrapportage (m.e.r.) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet (Ow) en in hoofdstuk 11 en Bijlage V van het Omgevingsbesluit (Ob). Of een besluit over een project m.e.r.-plichtig of m.e.r.-beoordelingsplichtig is, kan worden afgeleid uit Bijlage V, in samenhang met de artikelen 11.6 en 11.8 Ob. Bijlage V heeft als ingang (eerste kolom) de omschrijving van het project. In de vierde kolom staan de besluiten genoemd waarvoor m.e.r.-verplichtingen gelden. Het gaat om besluiten waarmee de toestemming voor het project wordt verleend. In dit geval is dat het omgevingsplan. Of er voor het besluit een m.e.r.-plicht of een m.e.r.-beoordelingsplicht geldt, volgt uit de tweede en derde kolom. Als het project voldoet aan de voorwaarden van de tweede kolom, geldt een m.e.r.-plicht. Anders is sprake van een m.e.r.-beoordelingsplicht, tenzij ook in de derde kolom voorwaarden staan. Afbeelding 4.1 Bijlage V Omgevingsbesluit Overheid.nl Toetsing Het planvoornemen valt op grond van Bijlage V Ob onder categorie J11: “Stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra en de aanleg van parkeerterreinen” (zie ook paragraaf 4.3). Afbeelding 4.1 geeft deze categorie weer. In kolom 2 is aangegeven: “Niet van toepassing”. Dit betekent dat er geen m.e.r.-plicht geldt.

Kolom 3 is wel van toepassing aangezien Haulerveld betrekking heeft op de aanleg van een stedelijk ontwikkelingsproject. Dit wordt gerealiseerd met een omgevingsplanwijziging (kolom 4). Er is een m.e.r.-beoordeling opgesteld. Deze is opgenomen als Bijlage 5. De conclusie van de m.e.r.-beoordeling is dat het planvoornemen niet tot aanzienlijke milieueffecten leidt. Er is geen aanleiding om een m.e.r.-procedure te doorlopen of een milieueffectrapport op te stellen. 4.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Beoordelingskader De ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: ‘ladder’) is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand. Artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat het toepassen van de ladder bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling vereist is. Een stedelijke ontwikkeling is door het Bkl gedefinieerd als: "de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelvoorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is." Als een besluit een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, wordt rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b.

als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen in die behoefte te voorzien. Toetsing Haulerveld bestaat uit 36 grondgebonden woningen en een woningsplitsing waarbij 1 wooneenheid wordt toegevoegd. Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is er bij de bouw van 12 of meer woningen sprake van een stedelijk ontwikkelingsproject (ECLI:NL:RVS:2017:1724). Dit betekent dat de ladder voor duurzame verstelijking doorlopen moet worden. Hoewel de Tweede Kamer op 24 oktober 2024 een motie aannam voor opschorting van de ‘Ladder’, wordt de toets hier toch doorlopen omdat de behoefte tevens bepalend is voor de uitvoerbaarheid van deze omgevingsplanwijziging. Behoefte: Voor het bepalen van het ruimtelijk verzorgingsgebied van Haulerwijk, kan aangesloten worden bij de verhuisbewegingen naar en binnen de gemeente Ooststellingwerf. Uit het ‘verhuizingen-dashboard’ en andere online data van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat in de periode 2017-2024 gemiddeld 49,8% van alle verhuisbewegingen binnen de gemeente zelf plaatsvond.

Daarnaast kwam 7,7% van de verhuisbewegingen uit de overige gemeenten van de regio Zuidoost Fryslân (Heerenveen, Opsterland, Smallingerland en Weststellingwerf). Samen komt dit neer op 57,5% van het totaal. De resterende verhuisbewegingen komen met name uit de gemeenten Groningen (6,5%) Assen (5,2%), Midden-Drenthe (3,7%), Noordenveld (3,5%), Leeuwarden (3,4%) en - de laatste drie jaren - Westerkwartier (2,7%). Uit de CBS-gegevens blijkt bovendien dat gemiddeld 35% van de instroom afkomstig is uit gemeenten buiten Noord-Nederland. Het zwaartepunt van de verhuisbewegingen ligt dus binnen de regio Zuidoost Fryslân. Wanneer de instroom uit Groningen en Assen daarbij wordt meegenomen, is circa 70% van alle verhuisbewegingen in beeld. Daarmee kan het ruimtelijk verzorgingsgebied feitelijk en zorgvuldig worden afgebakend tot de regio Zuidoost Fryslân en de gemeenten Groningen en Assen. De overige instroom - waaronder de substantiële groep van buiten Noord-Nederland - wordt niet tot dit (kern)verzorgingsgebied gerekend, maar laat wel zien dat de gemeente Ooststellingwerf tevens een bovenregionale aantrekkingskracht uitoefent. De initiatiefnemer houdt een lijst met gegadigden voor de woningen bij. Deze lijst bevestigt het geschetste beeld van het ruimtelijk verzorgingsgebied.

Het grootste deel van de gegadigden komt uit de gemeente Ooststellingwerf (vooral Haulerwijk) en de regio Zuidoost Fryslân. In de Woon(zorg)visie Ooststellingwerf 2022–2026 is de behoefte voor Haulerwijk tot 2030 geraamd op 20–210 nieuwe woningen, waarbij het scenario ‘trendmatig hoog’ uitgaat van 60 woningen. Sinds 2022 zijn in Haulerwijk 13 woningen (8 grondgebonden, 5 appartementen) gebouwd. Daarnaast is voor de nieuwbouw van 53 woningen een bestemmingsplan vastgesteld (plan ‘Hummel’). Daarmee worden in totaal 66 woningen aan Haulerwijk toegevoegd, zodat de behoefte binnen het scenario ‘trendmatig hoog’ feitelijk is ingevuld. De Woon(zorg)visie is echter gebaseerd op woningmarktcijfers tot 2020. Sindsdien is de vraag toegenomen. Bovendien blijft de plancapaciteit en de nieuwbouw achter bij de landelijke en provinciale ambities (zie bijvoorbeeld de Reality-check woningbouw in Fryslân van Companen, 2022). In de periode tot en met 2030 wil de Rijksoverheid ongeveer 1 miljoen woningen laten bouwen om het woningtekort op te lossen. Voor de realisatie van dit programma wordt gebruik gemaakt van woondeals en prestatieafspraken met provincies en gemeenten. In het kader van de Regio Deal Zuidoost Fryslân is in 2022 afgesproken dat de gemeente Ooststellingwerf 700 woningen gaat bouwen. In de Woon(zorg)visie werd nog van 520 woningen uitgegaan.

In 2025 heeft een herijking van de woondeal plaatsgevonden. Op grond daarvan is de gemeentelijke taakstelling verhoogd naar 820 woningen. In het ‘Addendum Eerste herijking regionale woondeal 2022 tot en met 2030’ is de herijking verantwoord. Het plan Haulerveld is in dit addendum opgenomen als een ‘sleutelproject’ met een omvang van 40 woningen. Sleutelprojecten zijn projecten die een bijdrage leveren aan de volkshuisvestelijke doelen “waarvan partijen vinden dat we daar gezamenlijke energie, tijd en financiële middelen op moeten inzetten” (blz. 12). Hiermee is tevens verzekerd dat Haulerveld niet concurreert met de woningbouwcapaciteit binnen de regio Zuidoost Friesland. Zoals gezegd behoren ook de gemeenten Groningen en Assen tot het ruimtelijke verzorgingsgebied. Verwacht wordt dat de plancapaciteit binnen deze (stedelijke) gemeenten nauwelijks invloed heeft op de instroom richting Ooststellingwerf en Haulerwijk. Deze instroom hangt vooral samen met het goedkopere woningaanbod en het landelijke karakter van de gemeente, zo blijkt onder meer uit het onderzoek ‘Wonen in dorpen in Zuidoost Friesland (Planbureau Fryslân, 2022) en uit navraag bij lokale makelaars. Haulerveld is aantrekkelijk voor deze doelgroep, juist vanwege de betaalbaarheid en ligging aan de dorpsrand.

In de Woon(zorg)visie is aangegeven dat binnen Haulerwijk behoefte is aan betaalbare grondgebonden koopwoningen, levensloopgeschikte woningen voor senioren en, in beperktere mate, luxere koopwoningen. In bovengenoemd addendum is de afspraak vastgelegd dat minimaal twee derde van alle nieuwbouw betaalbaar moet zijn (€420.000 in peiljaar 2026). Daarnaast is afgesproken om het aandeel sociale huur in de nieuwbouw te laten doorgroeien naar 30%. Beide afspraken gelden op het niveau van de regio Zuidoost Fryslân en de afzonderlijke gemeenten. Haulerveld levert een substantiële bijdrage aan deze kwalitatieve vraag. Twee derde van de nieuwbouw is betaalbaar. Het betreft hier de levensloopbestendige woningen, de aangrenzende twee-onder-een-kap-woningen en de sociale huurwoningen. Deze laatste groep vormt circa 22% van het woningaanbod. Over de bouw van de sociale huurwoningen zijn afspraken gemaakt met WoonFriesland. Geconcludeerd kan worden dat het plan Haulerveld voorziet in een actuele behoefte binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied. Deze behoefte kan - zowel kwantitatief als kwalitatief - niet worden opgevangen binnen de huidige plancapaciteit en bestaande woningbouwlocaties. Alternatieven: Uit het locatieonderzoek (zie Bijlage 1) blijkt dat binnen Haulerwijk geen geschikte inbreidingslocaties beschikbaar zijn voor de bouw van circa 40 woningen.

De onderzochte open plekken binnen bestaand stedelijk gebied zijn te klein, hebben een maatschappelijke functie of zijn reeds in ontwikkeling. Ook uitbreidingsmogelijkheden aan de noord-, zuid- en oostzijde van het dorp vallen af door milieubelemmeringen, aantasting van waardevolle functies (zoals bos en sportvelden) of een onevenredige ruimtelijke en infrastructurele opgave. Aan de westzijde, waar Haulerveld is voorzien, is woningbouw ruimtelijk het best in te passen. Door deze als ‘een straatje erbij’ te ontwikkelen, kan er bovendien betaalbaar gebouwd worden. Er zijn in dit opzicht geen reële alternatieven voor de woningbouw van Haulerveld voorhanden. Meervoudig ruimtegebruik: In artikel 2.3 van de Omgevingsverordening provincie Fryslân zijn regels opgenomen over zuinig en meervoudig ruimtegebruik. Daarbij gaat het om de behoefte (lid 1a) en om reële alternatieven (artikel lid 1b en lid 2). In aanvulling daarop vraagt lid 1c om duidelijkheid te verschaffen over de wijze waarop de mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik zijn afgewogen en benut. Op dit punt wordt verwezen naar hoofdstuk 2. Daaruit blijkt dat binnen Haulerveld de opgave voor wonen, landschap, klimaatadaptatie en biodiversiteit integraal wordt benaderd.

Zo worden er functiecombinaties gecreëerd tussen waterberging en biodiversiteit (door de natuurvriendelijke inrichting van de groene bufferzones), tussen landschap en wonen (door de ligging en inrichting van de woonerven, die de oorspronkelijke verkavelingsrichting benadrukken en groen zijn ingepast) en wonen en klimaatadaptatie (door zo min mogelijk verharding toe te passen en voldoende bufferruimte voor water te reserveren). 4.4 Duurzaamheid Beoordelingskader In bijlage 1 van de Omgevingswet (Ow) is het begrip duurzame ontwikkeling gedefinieerd. Het gaat om "een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen." Artikel 1.3 en 2.1 Ow borgen het belang van duurzaamheid. In artikel 1.3 zijn de maatschappelijke doelen van de wet verwoord, waaronder “duurzame ontwikkeling”. Dit artikel geeft ook richting aan de voor burgers en bedrijven opgenomen zorgplicht in artikel 1.6 Ow. Artikel 2.1 geeft aan dat een bestuursorgaan zijn taken en bevoegdheden op grond van de wet uitoefent met het oog op de doelen van de wet, tenzij daarover specifieke regels zijn gesteld. Duurzaamheid is daarmee een vast onderdeel van het afwegingskader van het bestuur. Toetsing Haulerveld is in verschillende opzichten een duurzaam project.

Zo wordt een toekomstbestendige waterhuishouding gerealiseerd (zie ook paragraaf 4.16). Naast de verplichting om het toegenomen oppervlak in verharding te compenseren met nieuw ‘water’, wordt er in de verdiepte groene bufferzones rekening gehouden met de opvang van extra water. Er ontstaat een waterrobuust plan, ook als er in de toekomst meer hemelwater valt dan waarmee nu in de weermodellen gerekend wordt. Daarnaast zal de biodiversiteit binnen het plangebied toenemen. Zowel bij de inrichting als bij het beheer van het landschap (denk het toevoegen van voornamelijk streekeigen beplanting en extensief maaien), bij de waterhuishoudkundige voorzieningen (deze bestaan deels uit bloem- en kruidenrijk grasland) als bij de bebouwing (het toevoegen van kasten voor vleermuizen en vogels) wordt de biodiversiteit bevorderd. Tenslotte geldt voor alle nieuwe woningen dat deze gasloos en bijna energieneutraal worden opgeleverd. Waar mogelijk wordt zoveel mogelijk circulair gebouwd. De stroom wordt zoveel mogelijk opgewekt via zonnepanelen op de daken. Als dit haalbaar is, worden er thuisbatterijen geïnstalleerd om de zonnestroom tijdelijk op te slaan. De woningen worden verwarmd middels warmtepompen (via lucht en/of bodem). Een en ander wordt technisch uitgewerkt in het kader van de ‘bouwfase’.

4.5 Gezondheid Beoordelingskader Een van de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet (Ow) is een gezonde fysieke leefomgeving (artikel 1:3 Ow). In artikel 2.1 lid 4 Ow is bepaald dat het bevoegd gezag bij de evenwichtige toedeling van functies in ieder geval rekening houdt met het belang van het beschermen van de gezondheid. Voorzorg kan daarbij een rol spelen. Naast de gezondheidsbescherming kan het belang van gezondheidsbevordering worden meegewogen. Het Rijk stelt ondergrenzen voor de bescherming van de gezondheid, bijvoorbeeld via instructieregels of omgevingswaarden voor geluid, luchtkwaliteit, geur en waterkwaliteit. De gemeente vertaalt deze regels in het omgevingsplan en houdt er rekening mee bij het verlenen van omgevingsvergunningen. Toetsing Vooral het aspect ‘geluid’ is van belang voor het planvoornemen. Er is sprake van omliggende bedrijvigheid en het plangebied grenst aan de Kerkstraat, Steenpoel en andere wegen. In paragraaf 4.9 wordt op het geluidsaspect ingegaan. Het is op grond daarvan aannemelijk dat ter plaatse van de woningen voldaan kan worden aan gezondheidskundige richtwaarden voor geluid. GGD Fryslân hanteert voor wegverkeerslawaai de richtwaarden: 50 dB L en 40 dB L .

Uit het akoestisch onderzoek dat is opgenomen inBijlage 6 blijkt dat de cumulatieve geluidsbelasting van de Kerkstraat en andere omliggende wegen op de gevels van de nieuwe woningen ten zuiden van Kerkstraat 18 Haulerwijk maximaal 45 dB L en 36 L bedraagt. Daarmee wordt voldaan aan de gezondheidskundige richtwaarden van de GGD. Uit het akoestisch onderzoek dat is opgenomen inBijlage 6a blijkt dat de cumulatieve geluidsbelasting op de gevel van de te splitsen woning aan Kerkstraat 18 Haulerwijk maximaal 55 dB L en 45 L bedraagt. Voor de nieuwe woning op dit perceel gaat het om maximaal 53 dB L en 43 L . Voor beide woningen ligt dit boven de richtwaarden van de GGD. De bestaande woning is kortgeleden beter geïsoleerd. Voor de nieuwe woning geldt dat deze moet voldoen aan de eis voor karakteristieke geluidwering van minimaal 20 dB uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Verwacht mag worden dat daarmee voor beide woningen alsnog sprake is van een gezond binnenniveau. Naast ‘geluid’ kan het gebruik van bestrijdingsmiddelen rondom het plangebied effect hebben op de gezondheid van (toekomstige) bewoners.

Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is het uitgangspunt dat voor gevoelige functies, zoals woningen en tuinen, een afstand van 50 m wordt aangehouden tot percelen waarop bestrijdingsmiddelen (kunnen) worden toegepast (Zie: ECLI:NL:RVS:2013:BY8000). Aan de (noord)west- en zuid(west)kant van het plangebied liggen percelen met een agrarische bestemming, waar op grond van de geldende bestemming gewasbeschermingsmiddelen kunnen worden toegepast. Het gaat om percelen die in particulier bezit zijn en die deels als paardenweide in gebruik zijn dan wel aan agrariërs verpacht worden (zie paragraaf 2.1). Op deze percelen is een spuitvrije zone opgenomen. Binnen deze zone mag de teelt worden voortgezet, maar is de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen uitgesloten. De spuitvrije zone is zo klein mogelijk gehouden. Daarbij is aangesloten bij de gemeentelijke ‘Standpuntbepaling omgevingsplanregels t.a.v. sierteelt, vervolg gewasbeschermingsmiddelen en omgevingsplan’ (college van burgemeester en wethouders, 1 april 2025). Uitgangspunt van deze standpuntbepaling is het streven om de spuitvrije zone binnen het plangebied van de woningbouw op te vangen. Dat is in het geval van Haulerveld niet geheel mogelijk. Het plangebied is op zijn smalst circa 50 m breed.

Bij het volledig opvangen van de spuitvrije zone binnen dit gebied, wordt er beslag gelegd op circa 75% van het totale oppervlak. Dat leidt tot een economisch onuitvoerbaar plan. Als het niet mogelijk is om een spuitvrije zone binnen het plangebied op te vangen, kan deze, aldus de gemeentelijke standpuntbepaling, (deels) buiten het plangebied worden gelegd. Dit spoor is voor Haulerveld gevolgd. Een deel van de spuitzone ligt binnen het plangebied (zie afbeelding 4.2). Het gaat hier om gronden die bestemd zijn voor groen en infrastructuur (circa 10-15 m). Gevoelige functies zijn hier op grond van de regels uitgesloten. Een ander deel van de spuitzone wordt opgevangen in de zone tussen het plangebied en de agrarische gronden. Het gaat hier om tussenliggende sloten, groenstroken en wegen (circa 7-15 m). In dit tussenliggende gebied worden (redelijkerwijs) geen gewasbeschermingsmiddelen toegepast. De spuitvrije zone voor gronden die op een bedrijfsmatige wijze agrarisch gebruikt worden, blijft hiermee zo beperkt mogelijk (circa 20- 33 m). Voor de spuitvrije zone geldt bovendien een overgangstermijn van één jaar. Dat wil zeggen dat het verbod op gewasbeschermingsmiddelen pas één jaar na vaststelling van deze omgevingsplanwijziging ingaat. Dit geeft de (pachtende) agrariërs dus de kans om zich hierop voor te bereiden en eventueel op alternatieven over te schakelen.

Alle perceeleigenaren zijn overigens in het kader van de participatie op de hoogte gebracht van de wijze waarop voor Haulerveld met spuitvrije zones wordt omgegaan (zie ook hoofdstuk 6). Het opleggen van de spuitvrije zones is een voorzorgsmaatregel zolang het onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu loopt. Als dit onderzoek is afgerond en in voldoende mate is gebleken dat risico's voor de volksgezondheid redelijkerwijs zijn uit te sluiten, kan er alsnog een omgevingsvergunning voor de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen binnen de spuitvrije zone verleend worden. Bij de beoordeling hiervan zal de GGD of een andere onafhankelijke deskundige om advies gevraagd worden. Een en ander is vastgelegd binnen de aanwijzing vergunningplicht ‘spuitvrije zone’ in de regels van deze omgevingsplanwijziging. Afbeelding 4.2 den night den night den night den night   Spuitvrije zone Buitenplans Projectontwikkeling BV 4.6 Verkeer & Parkeren Beoordelingskader Bij het wijzigen van het omgevingsplan staat een evenwichtige toedeling van functies aan locaties centraal (artikel 4.2 Omgevingswet). Dat betekent dat bij nieuwe ontwikkelingen wordt gekeken of deze goed inpasbaar zijn in de omgeving.

Daarbij wordt onder meer beoordeeld welke gevolgen de ontwikkeling heeft voor de verkeersafwikkeling en de verkeersveiligheid in en rondom het plangebied. Deze beoordeling draagt bij aan een zorgvuldig en veilig gebruik van de ruimte. Het kader voor die beoordeling wordt gevormd door het Regionaal mobiliteitsplan, het Gemeentelijk verkeers- en vervoersprogramma, het Strategisch Plan Verkeersveiligheid en de parkeernormen in het Omgevingsplan gemeente Ooststellingwerf. Een deel van het verkeersbeleid is verwerkt in de Omgevingsvisie Ooststellingwerf in het kader van de ambitie ‘Bereikbaar Ooststellingwerf’. Toetsing De woningen binnen het plangebied worden op de Kerkstraat (nabij huisnummer 18) en Steenpoel/Valckeniersweg (nabij huisnummers 28/37) ontsloten. Het grootste deel van het gemotoriseerde verkeer (circa 65%) zal logischerwijs gebruik maken van de ontsluiting aan de Kerkstraat en zich verplaatsen richting de Leeksterweg en Oosterwoldseweg. Van het gemotoriseerde verkeer dat de ontsluiting aan de Steenpoel/Valckeniersweg gebruikt, ligt de route Valckeniersweg-Oosterwoldseweg het meest voor de hand. Op de twee ontsluitingspunten is er, naar beide kanten, goed zicht op het aankomend verkeer dat gebruik maakt van de Kerkstraat en Steenpoel/Valckeniersweg.

Er zijn geen ingrijpende verkeerskundige maatregelen in het (bestaande) openbaar gebied nodig om de verkeersveiligheid te waarborgen. Wel vraagt de aansluiting op de Kerkstraat om aandacht. Deze wordt uitgevoerd als een (visueel) plateau, op vergelijkbare wijze als de aansluiting van de Steenpoel op de Kerkstraat. Uitgangspunt voor de aan te leggen infrastructuur is het gemeentelijk Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Op basis van de CROW-publicatie nr. 744 'Parkeerkencijfers 2024 - Basis voor parkeernormering' (augustus 2024) bedraagt de verkeersgeneratie van de woningen voor gebiedstype ‘rest bebouwde kom’ (niet stedelijk): 253-283 motorvoertuig-bewegingen per etmaal (zie tabel 4.1). Dit is inclusief de gesplitste boerderij en extra woning ter plaatse van Kerkstraat 18 Haulerwijk. De gesplitste boerderij is hierbij meegenomen als twee-onder-een-kap-woning. Deze aantallen kunnen zonder knelpunten door de Kerkstraat en Steenpoel/Valckeniersweg verwerkt worden, waar sprake is van relatief lage verkeersintensiteiten (zie ook paragraaf 4.9).

Tabel 4.1 Kencijfers verkeer en parkeren Woningtype | Aantal | Verkeersgeneratie (mvt/etmaal) | Benodigde parkeerplaatsen Sociale huurwoningen | 8 | 35,2-41,6 | 10,4 Levensloopbestendige woningen | 6 | 44,4-49,2 | 10,2 Twee-onder-een-kap-woningen | 15 | 111-123 | 25,5 Vrijstaande woningen | 8 | 62,4-68,8 | 14,4 Totaal | 37 | 253-282,6 | 60,5 CROW Op de woonpercelen is ruimte voor 2 parkeerplaatsen per perceel. Alleen op de percelen van de sociale huurwoningen wordt niet geparkeerd. Er worden 30 parkeerplaatsen in het openbaar gebied aangelegd. Op grond van de Nota parkeernormen gemeente Ooststellingwerf 2023 moet voor gebiedstype ‘centrum’ rekening worden gehouden met 60,5 parkeerplaatsen (zie tabel 4.1). Dit is het totaal aantal benodigde parkeerplaatsen, inclusief voor de wooneenheden ter plaatse van Kerkstraat 18 Haulerwijk. Aangezien de parkeerbehoefte voor deze ontwikkeling geheel op het eigen erf wordt opgevangen, kunnen de hiervoor benodigde 3,5 parkeerplaatsen buiten beschouwing worden gelaten. Er is dan nog ruimte nodig voor 57 parkeerplaatsen. Uitgaande van 1 parkeerplaats per erf (de sociale huurwoningen en de woningen ter plaatse van Kerkstraat 18 Haulerwijk uitgezonderd), zijn er nog 30 parkeerplaatsen in het openbaar gebied nodig (57 – 27). Deze zijn aanwezig binnen de ‘parkeerkoffer’ die centraal in het plangebied is gelegen.

Daarmee wordt de volledige parkeerbehoefte van de nieuwe woningen binnen het plangebied opgevangen. Goudappel BV is gevraagd om de nieuwe verkeerssituatie te beoordelen. Dit is samengevat in de memo Verkeerstoets Haulerveld die als Bijlage 21 aan deze omgevingsplanwijziging is toegevoegd. Goudappel concludeert dat het woningbouwplan Haulerveld vanuit verkeerskundig oogpunt goed inpasbaar is in de omgeving. Ook vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid bestaan er volgens Goudappel geen aanwijzingen voor knelpunten. Voor verdere details wordt verwezen naar de Verkeerstoets Haulerveld. 4.7 Natuur Beoordelingskader In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn diverse regels ter bescherming van de natuur opgenomen. Het gaat hierbij vooral om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van plant- en diersoorten en regels voor de bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit met name voort uit de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en Habitatrichtlijn (92/43/EEG). In het navolgende wordt het beoordelingskader voor gebieds- en soortenbescherming verder uitgewerkt. Gebiedsbescherming De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermt Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de Natura 2000-gebieden aan.

Op grond van artikel 2.44 Omgevingswet (Ow) legt hij ook de instandhoudingsdoelstellingen vast. Dit gebeurt in een aanwijzingsbesluit. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze in kaart te worden gebracht en beoordeeld. Natura 2000- gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op de effecten voor soorten en habitats. Een ruimtelijke ontwikkeling die significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied kan alleen worden vergund als uit een passende beoordeling de zekerheid is verkregen dat het plan de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zal aantasten. Indien deze zekerheid niet is verkregen, kan het plan alleen worden vastgesteld/vergund op basis van drie voorwaarden: 1. Alternatieve oplossingen zijn niet voorhanden; 2. Het plan is nodig om dwingende redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard; en 3. De noodzakelijke compenserende maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat de algehele samenhang van het Natura 2000-netwerk bewaard blijft. Het toetsingskader voor zogeheten ‘Natura 2000-activiteiten’ is opgenomen in afdeling 8.6.1 Bkl.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ooststellingwerf.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/2f727c59-9122-4dd7-abd4-602927f80869?agendaItemId=75665ebe-db81-4d6f-940e-62a51d921b59