Bijlage 3. Sociale Netwerkanalyses

BIJLAGE 3. SOCIALE NETWERKANALYSE De sociale netwerkanalyse is uitgevoerd op basis van een beperkte hoeveelheid informatie over onderlinge relaties, zoals die naar voren gekomen zijn tijdens de interviews. Als gevolg daarvan is ervoor gekozen om bij de analyse van de netwerken twee aannames te doen: Φ Relaties zijn altijd wederkerig Φ We spreken alleen van relaties indien sprake is van inhoudelijke samenwerking of verregaande inhoudelijke afstemming. Concreet betekent dit dat er niet per definitie een relatie bestaat tussen twee partijen die financieel bij elkaar betrokken zijn (zoals de gemeente en een burgerinitiatief, bijvoorbeeld) en dat ook niet per definitie sprake is van een relatietussen twee actoren, alleen omdat die samen in het kernteam zitten. Op basis van de verzamelde data en deze aannames wordt globaal inzichtelijk gemaakt welke netwerken binnen de Aandachtsgebieden bestaan en wat de dichtheid van deze netwerken is. Dit geeft informatie over de mogelijkheid tot het (beter) borgen van bereikte resultaten. In deze bijlage is per aandachtsgebied beschreven welke partijen bij prject aandachtsgebieden betrokken zijn en hoe de afstemming tussen deze partijen plaatsvindt. Daarnaast is per aandachtsgebied een visuele weergave van het sociale netwerk opgenomen, inclusief een tekstuele toelichting.

Deze netwerkanalyses hebben geen onderdeel uitgemaakt van het ambtelijk wederhoor. NOORDWOLDE Betrokken partijen Het aantal betrokken partijen binnen Bestemming Noordwolde is groot te noemen. Onderstaand is allereerst een beschrijving van alle spelers in het veld opgenomen. Φ Dienst in Bedrijf (DiB): het re-integratiebedrijf van de gemeente Weststellingwerf. Speelt een rol in het (mede) aanbieden van participatietrajecten binnen de gemeente. Heeft sterke verbinding met het gebiedsteam van Noordwolde, ook omdat een en dezelfde persoon leidinggevende is van zowel DiB als het gebiedsteam. Φ Projectleider Aandachtsgebieden: door gemeente aangestelde projectleider. Heeft tot doel als (gedelegeerd) linking-pin en regisseur van het totaal aan projecten op te treden. Φ Bureau Maak & Vermaak: externe projectleider van activiteiten binnen deelprojecten Participatie: Baas-Pizza-sessies, (ondersteuning van) de initiatiefgroep Ambacht Noordwolde, KOEK en Talentenbank (de laatste twee later samengevoegd tot dorpsconciërge).

Φ Initiatiefgroep Ambacht Noordwolde: initiatiefgroep van inwoners van Noordwolde die zich tot doel stelden Noordwolde weer tot ‘het rotan-dorp’ van Nederland maken door onder meer het ambacht rietvlechten onder de aandacht te brengen en hiervoor een nieuwe opleiding te ontwikkelen, en ook als middel om tot maatschappelijke en/of arbeidsparticipatie te komen via bijvoorbeeld dagbestedingstrajecten. Inmiddels is de initiatiefgroep overgegaan in een stichting. Φ Projectleider Vitale Regio: door gemeente aangestelde projectleider. Heeft tot doel als (gedelegeerd) linking-pin en regisseur van activiteiten binnen het deelproject Vitale Regio op te treden. Φ Opbouwwerker: is onderdeel van het gebiedsteam en vooral betrokken bij Sociale Cohesie binnen het dorp en heeft in het kader daarvan veel contact met inwoners van het dorp. Heeft ook veel onderlinge contacten met het buurthuus, de jongerenwerker en de dorpsconciërge.

1 van 9

Φ Jongerenwerker: is onderdeel van het gebiedsteam en is vooral betrokken bij Participatie van jeugd en jongeren in het dorp en heeft met deze doelgroep veel contact op straat, tijdens Baas-/Pizzasessies en binnen jongerencentrum To-B. Φ Ondernemersvereniging Noordwolde (OVN): Geregistreerde vereniging die tot doel heeft een bijdrage te leveren aan de vergroting van de economische dynamiek van Noordwolde en omstreken. Het bestuur bestaat uit ondernemers in de detailhandel. Φ Plaatselijk Belang De Eendracht: Het Plaatselijk Belang van Noordwolde is een vereniging met als doel de behartiging van de belangen van de inwoners van het dorp. Plaatselijk Belang is een aanspreekpunt voor zowel de gemeente en andere overheden alsook voor de dorpsbewoners en verenigingen. Betrokkenheid bij het project Aandachtsgebieden is met name terug te zien in de betrokkenheid bij de ontwikkelingen rondom de Spokedam en vanuit deelname aan het kernteam. Het plaatselijk belang heeft ook een signalerende functie. Φ Dorpsconciërge: is in dienst van Bestemming Noordwolde en het gebiedsteam. Hij zet zich in voor het dorp om de leefbaarheid in Noordwolde te verbeteren. Hij houdt zich veelal bezig met de organisatie van informele zorg, legt verbindingen tussen partijen binnen het dorp en zet zich in voor de versterking van het verenigingsleven en de organisatie van (andere) sociale activiteiten.

Is uitvoerder van Buurthuushulp en gebruikt de KOEK-methodiek in het één op één contact. De dorpsconciërge is tevens stopcoach vanuit Vitale Regio. Hij heeft veel contact met de opbouwwerker en de projectleider van Maak&Vermaak. Φ Vensterschool: School voor openbaar primair onderwijs met extra aandacht voor het welbevinden van de eigen leerlingen. Is als zodanig gestart met de ‘Vreedzame School’methodiek en daardoor betrokken bij het deelproject Vitale Regio. Speelt eveneens een rol in het (mede) activeren van kinderen in het dorp. Φ Buurthuus: Centrale ontmoetingsplaats in Noordwolde en levert als zodanig een bijdrage aan het maatschappelijke, sociale en culturele welzijn van de inwoners van Noordwolde. culturele- en educatieve ontwikkeling en welzijn van de inwoners in Noordwolde.Wordt beheerd door een team van vrijwilligers. Φ Gemeente Weststellingwerf: is opdrachtgever en co-financier van het project Aandachtsgebieden. Afstemming tussen partijen Met uitzondering van het kernteam en het gemeentelijke projectteam zijn er geen overlegstructuren in Noordwolde vanuit Bestemming Noordwolde. Wel is er veel formele en informele afstemming tussen de betrokken partijen, zoals uit de beschrijving hierboven al op te merken valt. Het feit dat het Buurthuus, het gebiedsteam, de Vensterschool en het Vlechtmuseum in hetzelfde gebouw zitten, zorgt ook voor korte lijnen.

Externe projectleiders en ketenpartners zoals huisartsen/poh’s, gastouderbureaus, buurtsportwerk, zorgpartijen et cetera hebben geen structureel overleg, maar weten elkaar wel te vinden. Netwerkanalyses Uit de netwerkanalyse van het deelproject Vitale Regio blijkt dat de projectleider een cruciale verbindende rol speelt in het netwerk (zie figuur 1). Bij het wegvallen van deze externe projectleider vervalt ook de (inhoudelijke) verbindende schakel tussen partijen. Het gaat dan onder meer om verbindingen tussen Buurthuus, dorpsconciërge en gemeente, maar ook om de betrokkenheid van de Vensterschool bij het project Vitale Regio.

2 van 9

Figuur 1. Netwerkanalyse Vitale Regio

Binnen het deelproject Participatie spelen zowel de opbouwwerker als Bureau Maak & Vermaak een sterk verbindend rol. Het wegvallen van de externe partij Bureau Maak & Vermaak zou binnen dit deelproject dan ook weinig tot geen consequenties voor het netwerk hebben, de opbouwwerker kan dit opvangen (zie figuur 2). Figuur 2. Netwerkanalyse Participatie (Baas-Pizza, Dorpsconciërge, Rotan terug in Noordwolde)

Het netwerk van het deelproject Ondernemen (figuur 3) in Noordwolde is klein van omvang. Primair zijn er contacten tussen de OVN, de projectleider en de gemeente Weststellingwerf. Deze drie partijen hebben allemaal onderling contact. Daarnaast geldt dat sprake is van een relatie tussen OVN en Plaatselijk Belang. In voorgaande jaren bestond deze relatie niet, maar dankzij de gezamenlijke inspanningen voor de Spokedam weten beide partijen elkaar (langzaamaan) beter te vinden.

3 van 9

Figuur 3. Netwerkanalyse Ondernemen

Een nog kleiner netwerk zien we terug binnen het project Sociale Cohesie (figuur 4). Hoewel nog sprake is van een dicht netwerk tussen dorpsconciërge, opbouwwerker en projectleider, geldt dat het netwerk verder alleen nog bestaat uit een werkgroep voor de dorpskrant die momenteel alleen via de opbouwwerker aan het netwerk deelneemt. Figuur 4. Netwerkanalyse Sociale cohesie

Wanneer we kijken naar het totale sociale netwerk van het project aandachtsgebieden binnen Noordwolde, en daarin ook onderlinge relaties binnen het kernteam meenemen (figuur 5a), kunnen we stellen dat sprake is van een netwerk met veel actoren en een hoge dichtheid: dit betekent dat er veel onderlinge relaties zijn tussen de betrokken partijen. Tijdens interviews geven professionals dan ook aan dat zij elkaar steeds beter weten te vinden en dat de onderlinge samenwerking is versterkt. Overigens wordt tijdens de interviews nog steeds ook gesproken over onderlinge cultuurverschillen tussen professionals. Dankzij onderlinge verbindingen lijkt het echter eenvoudiger te worden om deze cultuurverschillen in de toekomst te overbruggen.

4 van 9

Figuur 5a. Netwerkanalyse Bestemming Noordwolde, inclusief relaties door kernteam

Figuur 5b. Netwerkanalyse Bestemming Noordwolde exclusief relaties door kernteam

5 van 9

HAERENKWARTIER Betrokken partijen Φ Actium: woningcorporatie en uitvoerder van de wijkvernieuwing, opdrachtgever van aannemer Nijhuis. Betrokken geweest bij de uitvoering van de Blokaanpak. Actium signaleert fysieke problematiek in de wijk, maar ook sociale problematiek. Initiator van het inloophuis en aanwezig in het inloophuis tijdens wijkvernieuwing. Initiator en organisator van de klankbordgroep. Actium heeft een huurcontract met de beheerders van het Ketelhuis. Φ Scala: heeft een subsidierelatie met de gemeente Ooststellingwerf voor het opbouwwerk en de buurtsportcoach van het Haerenkwartier. Scala heeft een gebouw aan de rand van de wijk. -

Opbouwwerk: versterking van de bewonersvertegenwoordiging, eerst via de bewonerscommissie, later via de werkgroep Ketelhuis. Samen met het gebiedsteam zoekt Scala naar mogelijkheden om in de wijk outreachend aan de slag te gaan met problematiek op casusniveau.

-

Buurtsport: buurtsportwerk richt zich op de verbetering van de gezondheid van de bewoners door beweging. Concreet ondersteunt de buurtcoach initiatieven uit de wijk en zet zelf initiatieven op.

Φ Gebiedsteam: heeft als doel om een dagdeel in de week aanwezig te zijn in het inloophuis om vroegtijdig problematiek te kunnen signaleren. Verder is het de bedoeling om a.d.h.v. het positieve gezondheidsmodel met mensen in de wijk aan de slag te gaan. Het gebiedsteam zet hiervoor een maatschappelijk werkster in met taakaccent jeugdhulpverlening. Φ Dorpencoördinator: is in dienst van de gemeente Ooststellingwerf en is de link tussen gemeente, Actium en Scala. De dorpencoördinator zorgt voor informatievoorziening, afstemming en goodwill bij alle partijen. In de praktijk zorgt de dorpencoördinator ook voor de informatievoorziening over de wijk naar het kernteam. Φ Klankbordgroep: groep van 35 bewoners die de plannen van Actium voor de sloop/nieuwbouw mede gevormd hebben. Het is een brede vertegenwoordiging van de wijk. Uit de klankbordgroep heeft zich een kleine klankbordgroep van vier bewoners gevormd. De kleine klankbordgroep wordt bijgestaan door de opbouwwerker en is aanspreekpunt voor Actium. De kleine klankbordgroep betrekt de grote klankbordgroep als het nodig is. Φ Beheerders Ketelhuis: zij beheren het gebouw en betalen huur aan Actium. De beheerders waren tevens lid van de bewonerscommissie, die geen formele functie meer heeft.

Φ Werkgroep Ketelhuis: bestaat uit een delegatie van de klankbordgroep (2 bewoners), beheerders van het Ketelhuis, Actium, dorpencoördinator en opbouwwerker. De werkgroep gaat aan de slag om de ontmoetingsfunctie in de wijk verder uit te werken. In de werkgroep zijn geen functies benoemd, maar de opbouwwerker wordt als ‘kartrekker’ van de werkgroep ervaren. Φ Gemeente Ooststellingwerf: is opdrachtgever, co-financier en regisseur van het project Aandachtsgebieden.

6 van 9

Afstemming tussen partijen Er is een leefbaarheidsoverleg met Actium, Scala, gebiedsteam en de dorpencoördinator. Uit de interviews blijkt dat niet alle betrokkenen hetzelfde beeld hebben van wat het overleg tot doel heeft. Alle betrokkenen geven aan dat informatie wordt gedeeld over de ontwikkelingen en de gebeurtenissen in de wijk. Volgens een aantal van de geïnterviewden is het leefbaarheidsoverleg (ook) bedoeld om signalen over problematische gezinnen in de wijk uit te wisselen, zodat het gebiedsteam en/of de opbouwwerker met het betreffende gezin contact kan opnemen. Deze signalen worden in de praktijk amper gedeeld. Tussen de klankbordgroep, de werkgroep Ketelhuis en de beheerders van het Ketelhuis zijn meerdere linking pins aanwezig. Er is dan ook geen overkoepelend overleg waar deze partijen weer bij elkaar komen. Linking pins tussen het leefbaarheidsoverleg en de hierboven genoemde bewonersgroepen zijn Actium, de dorpencoördinator en de opbouwwerker. De buurtsportcoach is bij geen enkel overleg aanwezig. Er is informele informatie-uitwisseling tussen de buurtsportcoach enerzijds en de dorpencoördinator en de opbouwwerker anderzijds, maar geen structureel overleg of structurele afstemming.

Netwerkanalyse Wanneer de partijen en de relaties tussen de partijen in een netwerkanalyse geplaatst worden (zie figuur 6), dan valt op dat Actium, de dorpencoördinator en de opbouwwerker centraal staan in de wijk. Zij hebben relaties met elkaar en met nagenoeg elke andere partij die in de wijk actief is. Figuur 6 Netwerkanalyse Haerenkwartier

Met de wijkvernieuwing is een nieuwe dynamiek ontstaan in de wijk: de werkgroep Ketelhuis, de klankbordgroep en de beheerders Ketelhuis staan in nauwe verbinding met Actium, de opbouwwerker en de dorpencoördinator. De bewoners hebben hiermee hun positie in de wijk verstevigd. Directe relaties tussen de buurtsportcoach, het gebiedsteam en de gemeente als opdrachtgever enerzijds en de vernieuwde bewonersvertegenwoordiging anderzijds zijn er nog niet.

7 van 9

HAULERWIJK

Betrokken partijen Φ Plaatselijk Belang: vormt de linking pin tussen het project Het Betrokken Dorp en de inwoners en verenigingen van het dorp. Plaatselijk Belang levert tevens de voorzitter van het kernteam. Het Haulerwijkster Activiteiten Platform (HAP) en de Jongeren Organisatie Haulerwijk (JOH) zijn recentelijk binnen het Plaatselijk Belang ontstane commissies die activiteiten in het dorp ondersteunen, bedenken en/of uitvoeren. Φ Noorda/Beke: zijn de uitvoerders het Betrokken dorp, inclusief de Young Leaders trainingen. Er zijn extra Young Leaders trainingen in Haulerwijk en in andere dorpen in Ooststellingwerf opgestart dankzij een subsidie maatschappelijke diensttijd. Φ Scala: heeft een subsidierelatie met de gemeente Ooststellingwerf voor het welzijnswerk en de buurtsportcoach van Haulerwijk. -

Scala Welzijn: uitvoerder van het jongerenwerk en uitvoerder van (toekomstige) Young Leaders trainingen (via een reeds afgerond train-de-trainer programma).

-

Buurtsportcoach: is actief in Haulerwijk met eigen activiteiten en als ondersteuner van dorpsinitiatieven door verenigingen en scholen. Ook is er een stevige verbinding de buurtsportcoach en de activiteitencommissies HAP en JOH.

Φ Dorpencoördinator: is de link tussen Plaatselijk Belang, de gemeente en overige partijen in het dorp zoals het sportplatform, andere verenigingen en Scala. Φ Wijkagent: heeft geen formele rol in Het Betrokken Dorp, maar wordt hier wel genoemd, omdat de aanleiding van het project de jeugdoverlast en -criminaliteit was en de wijkagent veel zicht heeft op (de omvang van) deze problematiek in Haulerwijk. De wijkagent heeft connecties met Plaatselijk Belang, Scala, het sportplatform, de dorpencoördinator en de gemeente. Φ Gemeente Ooststellingwerf: is opdrachtgever, co-financier en regisseur van het project Aandachtsgebieden.

Afstemming tussen partijen Er zijn geen structurele overleggen tussen de betrokken partijen i.h.k.v. Het Betrokken Dorp of het project Aandachtsgebieden. Er zijn korte lijnen, het Plaatselijk Belang en de dorpencoördinator treden op als linking pin, zodat afstemming over projecten en activiteiten in de dagelijkse praktijk voldoende plaatsvindt. Netwerkanalyse Uit de netwerkanalyse blijkt dat alle bij het project betrokken partijen in nauwe verbinding staan met elkaar, met Plaatselijk Belang in het middelpunt. Via Plaatselijk belang en/of de dorpencoördinator zijn alle betrokken partijen voldoende op de hoogte van elkaars werkzaamheden.

8 van 9

Het is vanaf de start van Het betrokken dorp de bedoeling geweest om zoveel mogelijk partijen in het dorp bij het project te betrekken. Het is bekend dat heel veel partijen in Haulerwijk op de hoogte zijn van het project en dat dat direct of indirect heeft geleid tot veel reuring en activiteiten. In 2019 is een hoopvolle start gemaakt met het opstellen van een masterplan Haulerwijk voor zowel de sociale ontmoetingsfunctie als de (sport)accommodaties in Haulerwijk. Helaas is het niet gelukt om een door het dorp gedragen en door de gemeente medegefinancierd plan te komen (zie bijvoorbeeld deze berichtgeving: https://www.omropfryslan.nl/nijs/975536-gjin-nij-multyfunksjoneel-sintrum-yn-haulerwykongelooflijk-sneu-voor-het-dorp ). Figuur 7 Netwerkanalyse Haulerwijk

9 van 9