Bijlage 2. Uitkomsten Monitoring Weg door het Fochteloërveen
Tekst van het document
Monitoring Om goed onderbouwde keuzes te kunnen maken over de toekomst van de weg door het Fochteloërveen, is in de periode van november 2022 tot en met november 2025 uitgebreid gemonitord wat de tijdelijke afsluiting betekent voor natuur, verkeer en bezoekersbeleving. Deze monitoring is bedoeld als onderbouwing voor de keuze voor de definitieve inrichting van de weg door het Fochteloërveen. De onderzoeken zijn uitgevoerd door onafhankelijke experts en geven waardevolle inzichten in de ecologische effecten, de recreatieve waardering en de verkeersveiligheid in het gebied.
1 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
1. Verkeer Methode Het bureau Traffic Consult Wons heeft een onafhankelijk verkeersonderzoek uitgevoerd. Het onderzoek vond plaats op zes plekken. Deze liggen op belangrijke wegen en op kleinere routes rond het gebied. De eerste metingen (nulmeting) zijn in 2022 en 2023, vóór de afsluiting uitgevoerd. Daarna hebben we in 2023, 2024 en 2025 opnieuw gemeten om te zien wat er veranderde. Elk jaar hebben we vier keer gemeten: in de lente, zomer, herfst en winter. Het meten gebeurde met telpunten die automatisch bijhouden hoeveel motorvoertuigen er rijden, in welke richting ze gaan en welk type voertuig het is. De telling voor de winter 2024 is door een defect niet goed uitgevoerd en niet meegenomen in de monitoringscijfers. Doelstelling De verkeersmonitoring is uitgevoerd om de effecten van de afsluiting van de weg door het Fochtelooerveen voor het gemotoriseerd verkeer in de omgeving te meten. We wilden weten of er verschuivingen zijn in verkeersstromen en of er problemen ontstaan voor bereikbaarheid en verkeersveiligheid.
Figuur 1: Locaties verkeerstellingen Analyse Na de afsluiting is het verkeer verschoven naar andere routes. Vooral op de gebiedsontsluitingsweg bij Verlaat is een duidelijke toename van verkeer te zien. Dit wil niet zeggen dat de toename volledig toe te schrijven is aan de afgesloten weg maar kan ook het gevolg zijn van andere autonome ontwikkelingen. Op de wegen rond het dorp Fochteloo, Noordeinde en Zuideinde, is geen grote verandering gemeten. De intensiteiten daar zijn iets gestegen, maar blijven bijna gelijk aan de situatie van vóór de afsluiting.
2 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Er zijn ook verschillen tussen de seizoenen. In de zomer is het verkeer het drukst. Dit komt waarschijnlijk door recreatie in het gebied. In de herfst is het juist het rustigst en zijn de verkeersintensiteiten het laagst. De lente en winter zitten daar tussenin en laten geen grote pieken of dalen zien. Conclusie De uitkomsten van de verkeersmonitoring geven geen aanleiding om verkeersmaatregelen te nemen op het wegennet rondom het Fochtelooerveen. Metingsgegevens Hierna volgt per gemeten wegvak inzicht in de tellingen en een conclusie. Alle gemiddelden zijn afgerond op hele getallen.
3 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
4 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Tellocatie wegvak Helomaweg Fochteloo
Jaar/
2022
2023
2024
2025
Lente
-
64
75
79
Zomer
-
72
85
67
Herfst
-
53
56
69
Winter
45
61
-
seizoen
Tabel en figuur: Telgegevens per gemiddelde werkdag en locatie wegvak
Samenvatting De metingen voor deze locatie zijn begonnen aan het eind van 2022 (meetseizoen winter). De nulmetingen van alle seizoenen was afgelopen in de herfst van 2023. Hierna is gestart met de monitoring na afsluiting. De monitoring na afsluiting bevat gegevens van alle seizoenen gedurende de periode van twee jaar en is gereed. Tijdens de meting voorafgaand aan de afsluiting werden op de tellocatie gemiddeld 59 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het eerste teljaar op de tellocatie gemiddeld 69 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het tweede teljaar op de tellocatie gemiddeld 72 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Conclusie Op deze locatie is de toename per werkdag uitgaande van het tweede teljaar 13 verkeersbeweging per dag of gemiddeld nog geen 1 per uur. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig.
5 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Tellocatie wegvak Fochtelooerveen – Fochteloo noordzijde van de afsluiting
Jaar/
2022
2023
2024
2025
Lente
-
249
39
42
Zomer
-
306
51
43
Herfst
-
219
31
37
Winter
189
41
-
seizoen
Tabel en figuur: Telgegevens per gemiddelde werkdag en locatie wegvak
Samenvatting De metingen voor deze locatie zijn begonnen aan het eind van 2022 (meetseizoen winter). De nulmetingen van alle seizoenen was afgelopen in de herfst van 2023. Hierna is gestart met de monitoring na afsluiting. De monitoring na afsluiting bevat gegevens van alle seizoenen gedurende de periode van twee jaar en is gereed. Tijdens de meting voorafgaand aan de afsluiting werden op de tellocatie gemiddeld 224 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het eerste teljaar op de tellocatie gemiddeld 41 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het tweede teljaar op de tellocatie gemiddeld 41 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Conclusie Op deze locatie is de afname per werkdag uitgaande van het tweede teljaar 183 verkeersbeweging per dag.
6 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Tellocatie wegvak Fochtelooerveenweg – Fochteloo zuidzijde van de afsluiting
Jaar/
2022
2023
2024
2025
Lente
-
233
55
59
Zomer
-
272
80
60
Herfst
-
211
32
44
Winter
179
59
-
seizoen
Tabel en figuur: Telgegevens per gemiddelde werkdag en locatie wegvak
Samenvatting De metingen voor deze locatie zijn begonnen aan het eind van 2022 (meetseizoen winter). De nulmetingen van alle seizoenen was afgelopen in de herfst van 2023. Hierna is gestart met de monitoring na afsluiting. De monitoring na afsluiting bevat gegevens van alle seizoenen gedurende de periode van twee jaar en is gereed. Tijdens de meting voorafgaand aan de afsluiting werden op de tellocatie gemiddeld 224 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het eerste teljaar op de tellocatie gemiddeld 57 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het tweede teljaar op de tellocatie gemiddeld 54 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Conclusie Op deze locatie is de afname per werkdag uitgaande van het tweede teljaar 170 verkeersbeweging per dag.
Tellocatie wegvak Verlaat- Fochteloo (Appelscha / Oosterwolde)
7 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Jaar/
2022
2023
2024
2025
Lente
-
2680
2804
2894
Zomer
-
2810
2949
2907
Herfst
-
2489
2898
3098
Winter
2736
mislukt -
seizoen
Tabel en figuur: Telgegevens per gemiddelde werkdag en locatie wegvak
Samenvatting De metingen voor deze locatie zijn begonnen aan het eind van 2022 (meetseizoen winter). De nulmetingen van alle seizoenen was afgelopen in de herfst van 2023. Hierna is gestart met de monitoring na afsluiting. De monitoring na afsluiting bevat gegevens van alle seizoenen gedurende de periode van twee jaar en is gereed. Tijdens de meting voorafgaand aan de afsluiting werden op de tellocatie gemiddeld 2679 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het eerste teljaar op de tellocatie gemiddeld 2884 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het tweede teljaar op de tellocatie gemiddeld 2966 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Conclusie Op deze locatie is de toename per werkdag uitgaande van het tweede teljaar 287 verkeersbeweging per dag. De Verlaat is een van de belangrijke ontsluitingswegen van de gemeente en is hier op ingericht. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig.
8 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Tellocatie wegvak Dorp Fochteloo zuidzijde (Zuideinde)
Jaar/
2022
2023
2024 2025
Lente
-
693
716
711
Zomer
-
754
762
655
Herfst
-
640
627
648
Winter
588
686
-
seizoen
Tabel en figuur: Telgegevens per gemiddelde werkdag en locatie wegvak
Samenvatting De metingen voor deze locatie zijn begonnen aan het eind van 2022 (meetseizoen winter). De nulmetingen van alle seizoenen was afgelopen in de herfst van 2023. Hierna is gestart met de monitoring na afsluiting. De monitoring na afsluiting bevat gegevens van alle seizoenen gedurende de periode van twee jaar en is gereed. Tijdens de meting voorafgaand aan de afsluiting werden op de tellocatie gemiddeld 669 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het eerste teljaar op de tellocatie gemiddeld 698 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het tweede teljaar op de tellocatie gemiddeld 671 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Conclusie: Op deze locatie is de toename per werkdag uitgaande van het tweede teljaar 2 verkeersbeweging per dag. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig.
9 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Tellocatie wegvak Dorp Fochteloo noordzijde (Noordeinde) Locatie wegvak en telgegevens per gemiddelde werkdag Jaar/
2022
2023
2024
2025
Lente
-
585
614
620
Zomer
-
652
661
541
Herfst
-
519
558
557
Winter
487
577
-
seizoen
Samenvatting De metingen voor deze locatie zijn begonnen aan het eind van 2022 (meetseizoen winter). De nulmetingen van alle seizoenen was afgelopen in de herfst van 2023. Hierna is gestart met de monitoring na afsluiting. De monitoring na afsluiting bevat gegevens van alle seizoenen gedurende de periode van twee jaar en is gereed. Tijdens de meting voorafgaand aan de afsluiting werden op de tellocatie gemiddeld 554 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het eerste teljaar op de tellocatie gemiddeld 603 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Tijdens de meting na de afsluiting werden er in het tweede teljaar op de tellocatie gemiddeld 573 verkeersbewegingen per werkdag geteld. Conclusie Op deze locatie is de toename per werkdag uitgaande van het tweede teljaar 19 verkeersbeweging per dag of gemiddeld nog geen 1 per uur. Er zijn geen aanvullende maatregelen nodig.
10 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
2. Ecologie De Fochteloërveenweg loopt dwars door het Natura 2000-gebied ‘Fochteloërveen’ en wordt gebruikt door verschillende verkeersdeelnemers, zoals fietsers, wandelaars, automobilisten, motorrijders en vracht- en landbouwverkeer. Dit verkeer veroorzaakt jaarlijks dierlijke slachtoffers, waaronder beschermde soorten die op de Habitatrichtlijn en de Rode Lijst staan; de Rode Lijst is een overzicht van planten- en diersoorten die in Nederland bedreigd, kwetsbaar of sterk in aantal afgenomen zijn. Doelstelling Sinds 1999 wordt bijgehouden hoeveel faunaslachtoffers er door verkeer op deze weg vallen onder vogels, zoogdieren en reptielen. Voor de periode 2023–2025 is specifiek opdracht gegeven om dit onderzoek op dezelfde wijze voort te zetten. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in welke invloed het deels afsluiten van de weg voor gemotoriseerd verkeer heeft op het aantal dierlijke verkeersslachtoffers. Methode Om de faunaslachtoffers door verkeer in kaart te brengen, is het gehele traject van de Fochteloërveenweg systematisch per fiets onderzocht. Het onderzoeksgebied beslaat een weg van vijf kilometer lengte, gelegen tussen het kruispunt Fochteloërveenweg–Helomaweg– Drentseweg en het kruispunt Fochteloërveenweg–Compagnonsweg. De tellingen richtten zich op het volledige wegdek en de aangrenzende bermen van circa 0,5 tot 1 meter breed.
Aangetroffen faunaslachtoffers werden door de onderzoeker opgeraapt en verwijderd om dubbeltellingen de volgende dag te voorkomen. Van ieder gevonden individu werd vastgesteld om welke soort het ging en, wanneer mogelijk, werd een inschatting gemaakt van de leeftijd van het dier. De onderzoeksmomenten zijn gepland in de periode en op de tijdstippen waarop reptielen actief zijn. De tellingen werden vrijwel dagelijks in de namiddag uitgevoerd, van april tot en met november. Bij slecht weer, andere verplichtingen of vakantie werd niet geteld. In 2023 is een 0-meting uitgevoerd, waarbij het gehele traject volledig opengesteld was voor verkeer. Tijdens de tellingen in 2024 en 2025 was een traject van één kilometer afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, tussen Fochteloërveenweg 8–10 en de parkeerplaats van de Bonghaar. Enkele voertuigen beschikten over een ontheffing en maakten wel gebruik van het afgesloten deel. Voor ander verkeer, zoals fietsers en wandelaars, gold gedurende de onderzoeksperiode geen afsluiting. Hieronder volgt een overzicht van het aantal onderzoeksmomenten per maand en jaar. Dit varieerde tussen de 190 en de 201 dagen per jaar.
11 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Resultaten Tabel 1 Aantal teldagen per maand in 2023, 2024 en 2025
2023
2024
2025
April
28
16
28
Mei
31
31
30
Juni
29
27
29
Juli
27
29
31
Augustus
30
31
31
September 28
28
26
Oktober
25
28
26
Totaal
198
190
201
Het totaal aantal faunaslachtoffers door verkeer bedroeg respectievelijk 142 (2023), 30 (2024) en 19 (2025) (zie tabel 2). Bij deze aantallen is geen correctie toegepast voor het aantal teldagen, dat tussen de jaren enigszins varieert. Tabel 2 Aantal faunaslachtoffers door verkeer per soortgroep per jaar op het onderzoekstraject
2023
2024
2025
Reptielen
89
27
18
Vogels
42
2
1
Zoogdieren
11
1
0
Totaal
142
30
19
Om inzicht te krijgen in het verschil tussen de 0-meting in 2023, waarin gemotoriseerd verkeer volledig aanwezig was op het traject, en de twee meetjaren 2024 en 2025, met een deelafsluiting voor gemotoriseerd verkeer, is per soortgroep berekend hoeveel faunaslachtoffers door verkeer er per jaar zijn aangetroffen. Vervolgens zijn de gegevens geanalyseerd om het effect van de afsluiting op de aantallen faunaslachtoffers door verkeer inzichtelijk te maken.
12 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Analyse Uit de resultaten blijkt dat het aantal verkeersslachtoffers bij reptielen in 2024 en 2025 afnam met respectievelijk 68% en 80% ten opzichte van 2023. Voor vogels betrof dit een afname van 95% in 2024 en 98% in 2025. Voor zoogdieren was de afname 91% in 2024 en 100% in 2025 (zie Tabel 3). Tabel 3 Verschil in faunaslachtoffers door verkeer uitgedrukt in percentages ten opzichte van de 0-meting in 2023 op het onderzoek onderzoekstraject
2024
2025
Reptielen
↓68%
↓80%
Vogels
↓95%
↓98%
Zoogdieren
↓91%
↓100%
Totaal
↓78%
↓87%
Het grote aantal verkeersslachtoffers laat zien hoe kwetsbaar de natuur in het Fochteloërveen is, vooral voor reptielen, die een belangrijke rol spelen in dit gebied. Wanneer we op deze soortgroep inzoomen, wordt het effect van verkeersdruk duidelijk zichtbaar. In 2024 en 2025 is namelijk specifiek gekeken naar het aantal reptielen dat tussen de slagbomen is doodgereden. In beide jaren was dit aantal nul, wat aangeeft dat het terugbrengen van gemotoriseerd verkeer een groot effect heeft. Daarnaast is op soortniveau gekeken naar de faunaslachtoffers en is een vergelijking gemaakt tussen de nulmeting in 2023 en de onderzoeksjaren 2024 en 2025 (tabel 4 en 5). Uit deze analyse blijkt dat in 2023 onder de vogels zes soorten van de Rode Lijst zijn aangetroffen; het paapje staat daarnaast ook vermeld op de Habitatrichtlijn. Bij de zoogdieren zijn in geen van de onderzoeksjaren Rode Lijst-soorten gevonden. Voor reptielen geldt dat vier van de vijf aangetroffen soorten als bedreigd worden beschouwd: twee soorten staan op de Rode Lijst, één soort valt onder de Habitatrichtlijn, en de ringslang is opgenomen op de lijst van beschermde soorten in Friesland. Tabel 4 Faunaslachtoffers door verkeer per soort in 2023, 2024 en 2025 Vogels
2023
Wilde eend
1
Kleine plevier
3
Boerenzwaluw**
3
2024
2025
13 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Graspieper**
2
Witte kwikstaart
3
Roodborst
2
Paapje* **
1
Roodborsttapuit
2
Grasmus
7
Fitis
3
Grauwe vliegenvanger**
1
1
Pimpelmees
1
Koolmees
2
Grauwe klauwier**
2
Spreeuw
1
Vink
7
Kneu**
2
Geelgors
1
Totaal
42
Zoogdieren
2023
Bosspitsmuis
1
Rosse woelmuis
1
Veldmuis
1
Aardmuis
1
Woelrat
1
Bosmuis
3
Grote bosmuis
2
Boommarter
1
Totaal
11
2
2024
1
2025
1
1
0
14 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Reptielen
2023
Levendbarende hagedis**
3
Hazelworm
2024
2025 6
1
Gladde slang*
1
1
1
Ringslang***
74
24
9
Adder**
11
1
2
Totaal
89
27
18
* Soort in de Habitatrichtlijn van de N2000 wetgeving ** Soort op de Nederlandse Rode Lijst *** beschermd in Friesland
Conclusie Het onderzoek laat zien dat het gedeeltelijk afsluiten van de Fochteloërveenweg voor gemotoriseerd verkeer een duidelijk positief effect heeft op het terugdringen van faunaslachtoffers in het Fochteloërveen. In de jaren met afsluiting daalde het aantal slachtoffers met ruim drie kwart ten opzichte van de nulmeting, met sterke afnames bij alle soortgroepen, waaronder meerdere bedreigde en beschermde soorten. De grote aantallen slachtoffers in 2023 tonen bovendien hoe kwetsbaar vooral reptielen zijn voor verkeersdruk, terwijl het feit dat in 2024 en 2025 geen enkel reptiel meer tussen de slagbomen werd doodgereden het nut van de afsluiting extra benadrukt. Daarmee maakt het onderzoek duidelijk dat het verminderen van gemotoriseerd verkeer een effectieve maatregel is om de kwetsbare natuurwaarden van dit Natura 2000-gebied te beschermen.
15 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
3. Beleving Doelstelling Het Fochteloërveen is een uitgestrekt en kwetsbaar natuurgebied dat bezoekers aantrekt vanwege de rust, biodiversiteit en het karakteristieke hoogveenlandschap. Het doel is om inzicht te krijgen in de ervaringen, waardering en behoeften van deze bezoekers tijdens de afsluiting van de weg. Methode Het bureau Market Response is gevraagd een belevingsonderzoek uit te voeren. Dit onderzoek vindt ongeveer eens per drie jaar plaats, zodat Natuurmonumenten kan toetsen of het beheer nog aansluit bij de wensen van bezoekers en of de voorzieningen op niveau blijven. Het huidige onderzoek presenteert de gecombineerde resultaten van de metingen in 2024 en 2025, met aandacht voor het bezoekersprofiel, de tevredenheid, redenen voor bezoek, het gebruik van voorzieningen en de percepties rondom de afsluiting van de weg voor gemotoriseerd verkeer. Daarnaast zijn de open reacties van bezoekers, zoals tips en suggesties voor verbeteringen, geanalyseerd en opgenomen, zodat de beleving zo volledig mogelijk in kaart wordt gebracht. Er is bewust voor gekozen om in 2025 al opnieuw een belevingsonderzoek uit te voeren, in plaats van te wachten tot de gebruikelijke driejarencyclus, om de ervaringen na de afsluiting van de weg extra goed te kunnen monitoren.
Het bezoekersbelevingsonderzoek is uitgevoerd met een kwantitatieve online enquête, die in zowel 2024 als 2025 op identieke wijze is afgenomen. De vragenlijst bestond uit meerkeuzevragen, schaalvragen en open tekstvelden waarin bezoekers tips en opmerkingen konden achterlaten. De oproep om de enquête in te vullen werd verspreid via Natuurmonumenten en via informatieborden in het gebied. Bezoekers konden zich aanmelden met hun e-mailadres en ontvingen vervolgens een link naar de enquête, die zij vrijwillig en anoniem konden invullen. In 2024 vulden 264 respondenten de enquête in; in 2025 namen 138 bezoekers deel. Hoewel dit in 2025 aanzienlijk minder deelnemers zijn, geeft MarketResponse aan dat de resultaten goed vergelijkbaar zijn: “Omdat de opmaak van de groepen redelijk gelijk is qua sociologie en demografie, kunnen we een betrouwbare vergelijking maken. Hoe meer respondenten hoe beter natuurlijk, maar voor het Fochteloërveen is dit voldoende.” De steekproef is daarmee representatief voor bezoekers die op eigen initiatief hebben deelgenomen.
16 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
De meeste respondenten waren 51 jaar of ouder en bezochten het gebied met z’n tweeën. De meerderheid verbleef één tot drie uur in het Fochteloërveen, reisde vooral met een vervoersmiddel uit de categorie fiets, bromfiets of scooter, en kwam zowel uit de regio als van verder weg. Iets meer dan de helft van de bezoekers kwam van meer dan twintig kilometer afstand. De enquête bevatte vragen over redenen voor bezoek, uitgevoerde activiteiten, waardering van voorzieningen, natuurbeleving, algemene tevredenheid, druktebeleving, effecten van de afsluiting voor gemotoriseerd verkeer, en de demografische kenmerken van respondenten. Alle resultaten van 2024 en 2025 zijn met elkaar vergeleken om trends en eventuele veranderingen in de bezoekersbeleving inzichtelijk te maken. Resultaten De algemene tevredenheid met het gebied was in beide jaren uitzonderlijk hoog met een rapportcijfer van 8,5. Bezoekers waardeerden vooral de rust, de natuur, de kwaliteit van paden en de aanwezigheid van bijzondere flora en fauna. Ook de bereidheid om het gebied aan te bevelen was hoog in beide jaren. De belangrijkste reden voor een bezoek was in beide jaren de natuur, gevolgd door ontspanning en het spotten van bijzondere planten of dieren. Deze laatste activiteit werd in 2025 vaker genoemd dan in 2024.
De meest ondernomen activiteiten waren wandelen, fietsen en het observeren van flora en fauna, waarbij de tevredenheid met activiteiten toenam van 92% zeer tevreden in 2024 naar 96% in 2025. De voorzieningen werden over het algemeen goed beoordeeld, met positieve waarderingen voor paden, bewegwijzering en informatieborden. Het hondenlosloopgebied scoorde het laagst, maar nog steeds met een redelijke score. De afsluiting van de weg voor gemotoriseerd verkeer werd door de grote meerderheid zeer positief ontvangen: 87% in 2024 en 89% in 2025 gaf aan deze maatregel te waarderen. Bezoekers vinden dat de afsluiting bijdraagt aan de rust, de veiligheid en de bescherming van dieren in hun leefgebied. In de open antwoorden benadrukten veel bezoekers dat de natuur hierdoor beter tot zijn recht komt en dat wandelen en fietsen prettiger zijn zonder gemotoriseerd verkeer. Tegelijkertijd gaven enkele bezoekers aan dat de toegankelijkheid voor mensen met beperkte mobiliteit aandacht verdient, bijvoorbeeld door uitzonderingen of alternatieven zoals een elektrisch treintje. Daarnaast werden enkele praktische tips gegeven voor verbetering van de bezoekerservaring, waaronder een betere scheiding van wandel- en fietspaden, het plaatsen van een waterpunt en het aanbieden van sanitaire voorzieningen.
Over het algemeen tonen de resultaten een stabiele en zeer positieve waardering voor het gebied, met een groeiende focus van bezoekers op natuurbeleving en rust. Analyse
17 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
Het onderzoek laat zien dat het Fochteloërveen structureel hoog gewaardeerd wordt vanwege de rust, natuur en mogelijkheden voor wandel- en fietservaringen. De positieve reacties op de afsluiting voor gemotoriseerd verkeer bevestigen dat deze maatregel de kernkwaliteiten van het gebied versterkt. Tegelijkertijd wijzen bezoekers op het belang van toegankelijkheid voor mensen met beperkte mobiliteit en noemen zij enkele praktische verbeterpunten, zoals sanitaire voorzieningen, een waterpunt en duidelijkere scheiding tussen wandel- en fietspaden. Conclusie De belangrijkste opgave voor de toekomst is het behouden van de huidige natuurkwaliteit en rust, terwijl op een zorgvuldige manier wordt gekeken naar inclusieve toegankelijkheid en enkele voorzieningen die de bezoekerservaring verder kunnen ondersteunen.
18 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen
19 Eindevaluatie monitoring weg door het Fochteloërveen