Bijlage 2 - Renvooiweergave wijziging omgevingsplan H21 Ontwikkeling 110 kV-verbinding Donkerbroek-Oosterwolde
Tekst van het document
Verder zal de ondergrondse verbinding op zorgvuldige wijze worden aangelegd. De werkzaamheden zijn immers tijdelijk en door het terrein na afloop te herstellen zullen de bestaande waarden zoveel mogelijk intact worden gehouden. Artikel 2.50 Ontwikkelingen in natuur buiten NNN Concept (van 27-8-2026 20:31) 24 Concept In afwijking van artikel 2.48 kan een ontwikkeling in een natuurgebied buiten het Natuurnetwerk Nederland worden toegestaan, wanneer: a. sprake is van een noodzakelijke ruimtelijke ingreep van openbaar belang, en b. de natuurwaarden worden afgewogen ten opzichte van de ruimtelijke ingreep, en c. de mogelijkheden om met mitigerende maatregelen de schade te beperken of te compenseren zoveel mogelijk worden benut. Zie hiervoor paragraaf 6.7. Artikel 7.10 omgevingsvergunningplicht voor kabels en leidingen 1. Het is verboden zonder omgevingsvergunning een beperkingengebied-activiteit te verrichten in het beperkingengebied provinciale wegen, bestaande uit het aanleggen, wijzigen, het aanwezig hebben van of verwijderen van kabels en leidingen. Het tracé volgt grotendeels de provinciale weg N381. Er heeft overleg plaatsgevonden met de provincie en Wetterskip. De ligging van de ondergrondse hoogspanningsverbinding vormt geen belemmering voor de werking van de provinciale weg. De benodigde vergunningen zullen worden verkregen voorafgaand de definitieve werkzaamheden.
Hoofdstuk 5 Natuur In hoofdstuk 5 van de omgevingsverordening zijn regels opgenomen met betrekking tot flora- en fauna- activiteiten. Voor het planvoornemen is een quickscan flora en fauna uitgevoerd. De conclusie hiervan staat vermeld in paragraaf 6.7 ‘Natuur en landschap’. Kortom, de beoogde ontwikkeling sluit aan op de regels uit de omgevingsverordening. 4.2.3 Conclusie De activiteit past binnen de doelstellingen en het beleid van de Provincie Friesland. 4.3 Verhouding tot gemeentelijk beleid 4.3.1 Omgevingsvisie ‘Omgevingsvisie Ooststellingwerf’ Op 23 november 2021 heeft de gemeente Ooststellingwerf haar omgevingsvisie vastgesteld. De visie is de kijk van de gemeente op de leefomgeving. Middels gebiedskompassen wordt er per gebied een eigen koers geschetst voor de komende 5 tot 10 jaar. De omgevingsvisie is opgebouwd uit 5 onderdelen: • Visie’. In het deel ‘Visie’ staat het toekomstbeeld voor de gemeente voor de komende jaren. Het toekomstbeeld is vertaald naar ambities. Deze ambities geven aan waar samen aan wordt gewerkt om het toekomstbeeld waar te maken. • ‘Gebied’. Hierin staat welke keuzes worden gemaakt voor de vier gebieden waarin de gemeente in is opgesplitst. Voor elk gebied wordt concreet gemaakt hoe daar de ambities waar worden gemaakt. Er wordt beschreven wat het karakter is, wat er bijzonder is en welke koers voor het gebied wordt gezien. • ‘Idee’.
In dit deel wordt beschreven wat je kunt doen en wat de gemeente doet als u een plan heeft in de gemeente. • 'Uitvoering en bijsturing’. Dit deel geeft meer informatie over de beleidscyclus en de manier waarop de gemeente Ooststellingwerf de Omgevingsvisie zullen evalueren en monitoren. Hier is ook de juridische verankering van de visie te vinden. • 'Achtergrond’. Alle informatie die is gebruikt om deze Omgevingsvisie te maken wordt hier aange- haald. Daar hebben we ook opgenomen welke stappen er zijn doorlopen om tot een Omgevingsvisie te komen. Binnen het hoofdstuk visie worden ook de ambities van de leefomgeving beschreven om zo tot een mooier, schoner, gezonder en duurzame gemeente te komen. Ook milieukwaliteit is hier een belangrijk onderdeel van. Ten aanzien van hoogspanningsleidingen geldt dat deze veiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Op dit moment voldoet de gemeente aan alle eisen op dit vlak en wil dit graag zo houden. Bij nieuwe plannen worden de volgende uitgangspunten gebruikt: Concept (van 27-8-2026 20:31) 25 Concept • Binnen een aandachtsgebied voor veiligheidsrisico’s (brand, explosies, gif) zullen in principe geen functies toestaan worden die kwetsbaar zijn bij calamiteiten, zoals een kinderdagverblijf of zorgcen- trum. Het gaat om functies waar grote groepen mensen aanwezig zijn die zich niet zelfstandig in veiligheid kunnen brengen.
• Voor nieuwe risicovolle activiteiten wordt ruimte gezocht op een bedrijventerrein. • Bij ontwikkelingen rond de energietransitie houden men aandacht voor mogelijke veiligheidsrisico’s. • Er wordt gekozen voor een hogere bescherming tegen risico’s in woongebieden en dorpscentra. • De gemeente accepteert een lager niveau van bescherming op bedrijventerreinen. Doorwerking projectgebied In de omgevingsvisie van de gemeente Ooststellingwerf staat veiligheid voorop, zo ook bij de aanleg van een (ondergrondse) hoogspanningsverbinding. In par. 5.4 van onderhavige ruimtelijke motivering is daarom onderzoek gedaan naar het onderdeel omgevingsveiligheid. Hieruit blijkt dat dit aspect voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Verder wordt de visuele belasting verminderd door het ondergronds brengen van de hoogspanningsverbinding. Bovendien kan de vrijgekomen ruimte bovengronds worden gebruikt voor groenvoorzieningen, recreatie en andere doeleinden die de leefkwa- liteit in de omgeving verder verbeteren. Het initiatief sluit zodoende aan op de omgevingsvisie en draagt bij aan de bredere doelstellingen om een schone en aantrekkelijke woonomgeving te creëren. 4.3.2 Conclusie De activiteit past binnen de gemeentelijke doelstellingen en het gemeentelijk beleid.
5 Milieuaspecten in de fysieke leefomgeving 5.1 Inleiding 5.1.1 Toelichting op het hoofdstuk In dit hoofdstuk wordt beschreven op welke wijze bij de activiteit rekening is gehouden met diverse as- pecten van de fysieke leefomgeving en de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het is van belang dat de verschillende functies elkaar niet onevenredig belemmeren. De aspecten sluiten aan op en dekken de onderdelen zoals genoemd in artikel 1.2 van de Omgevingswet. De ontwikkeling wordt als het ware getoetst aan de verschillende aspecten uit de fysieke leefomgeving. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er een bredere kijk op de leefomgeving, onder meer vanuit het oogpunt van milieu, duurzaamheid en gezondheid. Op basis van het initiatief en de omgeving zijn de volgende milieuaspecten van belang: • Geluid • Luchtkwaliteit • Activiteiten en milieuzonering • Omgevingsveiligheid • Kabels en leidingen • Elektromagnetische straling • Gezondheid • Natuur en landschap (incl. stikstof) • Bodem • Weging van het waterbelang • Archeologie, cultuurhistorie en landschap • Niet Gesprongen Explosieven • Mer-beoordeling Onderbouwing van het aspect ‘verkeersgeneratie, -afwikkeling en parkeren’ wordt bij dit planvoornemen niet als essentieel beschouwd. De ondergrondse hoogspanningsverbinding heeft een zeer beperkte ver- keersgenererende werking.
In de gebruiksfase is de verbinding onbemand en zullen er slechts minimale verkeersbewegingen plaatsvinden voor toezicht en onderhoud. Deze verkeersbewegingen zijn enkel aanwezig van en naar het opstijgpunt bij mast 110. Ook de onderbouwing van het aspect ‘trillingen’ wordt bij dit planvoornemen niet of nauwelijks van belang geacht. Tijdens de aanlegfase van de ondergrondse hoogspanningsverbinding worden namelijk naar verwachting geen problemen verwacht. Er wordt voldaan aan de regels van de ‘Algemene Plaatselijke Concept (van 27-8-2026 20:31) 26 Concept Verordening 2014 (APV)’ van de gemeente Ooststellingwerf. Er is sprake van normale bouwhinder, waardoor geen vervolgonderzoek nodig is. 5.2 Geluid 5.2.1 Toetsingskader De Omgevingswet bevat regels voor het bereiken en/of in stand houden van de gewenste geluidkwaliteit, in samenhang met andere belangen. De regels en instrumenten gaan over het belang van geluid voor het leefmilieu en de gezondheid van mensen. Geluid door activiteiten In Bijlage XXII van het Bkl zijn activiteiten aangewezen die in aanzienlijke mate geluid kunnen veroorzaken. In de bruidsschat is het onderdeel geluid geregeld in paragraaf 22.3.4. Daarin staan regels over geluid door een activiteit op of in een geluidgevoelig gebouw die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit.
In de bruidsschat zijn waarden bepaald (zie artikel 22.57 bruidsschat). Daarbij is onderscheid gemaakt in geluid door de volgende activiteiten: • activiteiten anders dan door windturbines en windparken en civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.2 BS); • geluid door windturbines en windparken (par. 22.3.4.3 BS); • geluid door civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.4 BS). 5.2.2 Onderzoek Voorliggend project betreft de realisatie van een ondergrondse hoogspanningsverbinding te Ooststelling- werf. Het betreft geen geluidsbelastende ontwikkeling of geluidsgevoelig gebouw in de zin van het Bkl. Een akoestisch onderzoek is daarom niet noodzakelijk. Bij hoogspanningsverbindingen kan ‘coronageluid en windfluisteren’ voor komen. Corona is een ontlading die geluid kan produceren. Dit geluid is vooral te horen bij vochtig weer zoals mist. Doordat stroom on- derweg op de geleider een oneffenheid tegenkomt, treedt de corona op. Het geluid dat dit teweeg brengt, betreft een krakend, knetterend of knisperend geluid. Windfluisteren is een geluid dat dat veroorzaakt kan worden door het gieren van de wind. Met de ontwikkeling wordt de geluidssituatie verbeterd door het ondergronds brengen en het amoveren van de lijnen en masten.
In dit geval gaat het om een verbetering van de geluidssituatie omdat bestaande hoogspanningsleidingen worden vervangen door een ondergrondse hoogspanningsverbinding. Enkel ter plaatse van het opstijgpunt kan sprake zijn van coronageluid of windfluisteren. Gelet op de ligging van het opstijgpunt en dat de meest nabij gelegen geluidgevoelige functie (Balkweg 1a) op een afstand is gelegen van ca. 200 meter is er geen nader onderzoek noodzakelijk. Voor de aanleg van de ondergrondse kabelverbinding en de verwijdering van de huidige bovengrondse hoogspanningsverbinding vinden de nodige werkzaamheden plaats. Deze werkzaamheden en het hierbij in te zetten materieel veroorzaken een bepaalde geluidsbelasting op de omgeving. De effecten vanwege de geluidshinder op omwonenden treden alleen op tijdens de aanlegfase. De ene activiteit duurt langer dan de andere activiteit en iedere activiteit heeft een andere geluidssterkte. Het gaat hierbij om tijdelijk geluid veroorzaakt door vrachtverkeer, graven en boren. Het Bkl bevat geen regels voor dergelijke tijde- lijke situaties. De uiteindelijke ondergrondse hoogspanningsverbinding is volledig geluidloos. Een akoestisch onderzoek is daarom niet noodzakelijk. Tijdens de bouw kan naar verwachting zonder problemen worden voldaan aan de regels van de ‘Algemene Plaatselijke Verordening (APV)’ van de gemeente Ooststellingwerf.
Er is sprake van normale bouwhinder. 5.2.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect geluid is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.3 Luchtkwaliteit Concept (van 27-8-2026 20:31) 27 Concept 5.3.1 Toetsingskader De hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen ter bescherming van de gezondheid staan beschreven in de instructieregels opgenomen in het Bkl (paragraaf 5.1.4.1). Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10). Aandachtsgebieden De toetsing en monitoring van de luchtkwaliteit vindt plaats in de aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties NO2 en/of PM10. Aandachtsgebieden voor zowel NO2 als PM10 staan vermeld in artikel 5.51, lid 2 van het Bkl. Aandachtsgebieden voor alleen PM10 zijn aangewezen in artikel 5.51, lid 3 van het Bkl. In een aandachtsgebied moet de overheid de omgevingswaarden in acht nemen (artikel 5.51 Bkl). Niet in betekende mate De beoordeling van de luchtkwaliteit in een aandachtsgebied vindt niet altijd plaats. Voor een activiteit die niet in betekende mate (NIBM) bijdraagt aan de luchtverontreiniging, is geen toetsing aan de rijksom- gevingswaarden voor NO2 en PM10 nodig.
Uit artikel 5.53 en 5.54 van het Bkl volgt dat een project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze ‘standaardgevallen NIBM’ vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 van het Bkl. Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen? Het is dan mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Veel mensen bepalen met de NIBM-tool op een eenvoudige en snelle manier of een project in betekende mate bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Soms zijn detailbe- rekeningen nodig als aanvulling op de NIBM-tool. Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit Sinds 1 januari 2023 wordt de luchtkwaliteit berekend en gemonitord via het Centraal Instrument Moni- toring Luchtkwaliteit (CIMLK).
5.3.2 Onderzoek Het Omgevingsplan voorziet in een planologische regeling voor de ondergrondse hoogspanningsverbin- ding. Het projectgebied valt niet in een van de aandachtsgebieden voor zowel NO2 als PM10 of voor alleen PM10, zoals genoemd in artikel 5.51 lid 2 en 3 van het Bkl. Tevens worden er geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt die leiden tot een substantiële toename van verkeer. De werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van de ondergrondse hoogspanningsverbinding genereren tijdelijk extra verkeer. In de gebruiks- fase is de ondergrondse hoogspanningsverbinding onbemand en vinden enkel beperkte verkeersbewe- gingen plaats ten behoeve van toezicht en onderhoud. Een ondergrondse hoogspanningsverbinding stoot zelf geen stoffen uit die de luchtkwaliteit negatief kunnen beïnvloeden. Het plan draagt niet in bete- kenende mate bij aan de toename van de hoeveelheid stikstofdioxide en fijnstof in de lucht. Er is dan ook geen onderzoek uitgevoerd nar de effecten van het plan op de luchtkwaliteit in de omgeving. 5.3.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect luchtkwaliteit is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
5.4 Activiteiten en milieuzonering 5.4.1 Inleiding Met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 4.2 Omgevingswet) is het van belang dat activiteiten met gebruiksruimte en milieugevoelige activiteiten worden toebedeeld in de fysieke leefomgeving. Dit kan in hoofdzaak op twee manieren: Concept (van 27-8-2026 20:31) 28 Concept • Menging van milieugevoelige en milieubelastende functies waar het kan en gewenst is • Scheiding van milieugevoelige en milieubelastende functies waar het moet Op deze manier wordt zowel voor ruimte voor bedrijvigheid gezorgd als voor het behoud van bescherming van de woon- en leefomgeving. 5.4.2 Toetsingskader Activiteiten met gebruiksruimte en bijbehorende regels Activiteiten met gebruiksruimte verwijzen naar activiteiten die aan specifieke locaties worden toegewezen. De regels voor activiteiten met gebruiksruimte (gebiedsgerichte regels) beogen de gebruiksruimte van een activiteit specifiek te begrenzen, zodat een activiteit op een specifieke locatie kan worden verricht zonder onaanvaardbare gevolgen een ander toegestane activiteit in dat gebied. De regels zijn niet alleen gericht op milieuzaken, maar ook op stedenbouwkundige overwegingen. De term ‘activiteiten met ge- bruiksruimte’ kan dus ook worden gebruikt voor activiteiten die het milieu belasten, maar niet specifiek zijn aangewezen in het Bal.
De term is dus ruimer dan de veelgebruikte term ‘milieubelastende activiteiten’. Het uitgangspunt is dat alle activiteiten met gebruiksruimte in meer of mindere mate milieu gerelateerde gebruiksruimte nodig hebben en dus belastend kunnen zijn. Overeenkomstig het Bkl is in de handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering 2023’ van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) alleen het wonen hiervan uitgezonderd. Dat betekent dat wanneer het om wonen gaat, het niet nodig is om specifiek te kijken naar de impact op het milieu bij het bepalen van de ruimte die voor deze activiteit nodig is. Handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering 2023’ De handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering 2023’ van de VNG biedt onder de Omgevingswet een nieuwe systematiek van milieuzonering en vervangt daarmee de publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ onder de oude wetgeving[1]. De nieuwe systematiek omvat geen koppeling meer van activiteiten aan milieucategorieën per Standaard Bedrijfsindeling code (SBI-code) en de daarbij behorende richtafstanden. In plaats daarvan wordt getoetst aan concrete, juridisch bindende milieuwaarden voor geluid en geur. De systematiek drijft op inwaartse zonering op basis van geluid en geur. Bij de meeste activiteiten is geluid het maatgevende aspect, slechts een enkele activiteit is geurrelevant.
De specifieke regels voor geluid en geur in de handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering 2023’ gelden aanvullend op de standaard gebiedsgerichte regels in het omgevingsplan van gemeenten. [1] De handreiking ‘Activiteiten en milieuzonering’ betreft nog een concept. Momenteel werkt de VNG aan de handreiking als opvolger van de uitgaven ‘Bedrijven en milieuzonering 2009’ en ‘Milieuzonering nieuwe stijl 2019’. (https://vng.nl/artikelen/milieuzonering-nieuwe-stijl). 5.4.3 Onderzoek In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties dient onderzocht te worden of er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat bij het projectgebied. Het projectgebied kan worden aangemerkt als ‘rustige woonwijk’ gezien de locatie en de omliggende functies. Echter, met de aanleg van de ondergrondse 110 kV-hoogspanningsverbinding is er geen sprake van de toevoeging van milieu- gevoelige functies of een milieubelastende functie ten opzichte van andere functies buiten de belemme- ringstrook van de hoogspanningsverbinding. Geconcludeerd wordt dat het aspect activiteiten en milieuzonering geen belemmering vormt voor de aanleg van de ondergrondse hoogspanningsverbinding. 5.4.4 Conclusie Vanuit het milieuaspect activiteiten en milieuzonering is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.5 Omgevingsveiligheid (incl.
kabels en leidingen) 5.5.1 Toetsingskader Omgevingsveiligheid (voorheen: externe veiligheid) heeft betrekking op de mogelijkheden een brand, ramp of crisis te voorkomen, te beperken en te bestrijden. Het beschermen van personen in gebouwen Concept (van 27-8-2026 20:31) 29 Concept en op locaties in de omgeving van risicovolle activiteiten is cruciaal. Daarnaast is het beperken van schade aan de fysieke leefomgeving bij een ongeval van een risicovolle activiteit van groot belang. De instructieregels van het Rijk hiervoor zijn vastgelegd in het Bkl en het Bal. Kwetsbare gebouwen en locaties In het Bkl is onderscheid gemaakt in 3 categorieën ‘gebouwen en locaties’ waarvoor de regels bescherming bieden: a. Zeer kwetsbaar (alleen gebouwen) b. Kwetsbaar (gebouwen en locaties) c. Beperkt kwetsbaar (gebouwen en locaties) Bij het bepalen van de kwetsbaarheid wordt gekeken naar het aantal personen dat gelijktijdig aanwezig is, de duur van hun aanwezigheid, en in hoeverre zij zichzelf in veiligheid kunnen brengen bij een incident. De aanwijzing van bovenstaande categorieën ‘gebouwen en locaties’ staat in bijlage VI van het Bkl. Risicobronnen Risicobronnen zijn activiteiten met externe veiligheidsrisico’s. In bijlage VII van het Bkl zijn activiteiten aangewezen die risicobronnen vormen. Het gaat om de volgende soorten activiteiten: • activiteiten met gevaarlijke stoffen bij bedrijven.
Dit zijn verschillende milieubelastende activiteiten uit het Bal; • het Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor; • buisleidingen met gevaarlijke stoffen die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het Bal; • windturbines die zijn aangewezen als milieubelastende activiteit in het Bal. In het van rechtswege ontstane omgevingsplan van de gemeente Sint-Michielsgestel worden beperkingen met betrekking tot externe veiligheid genoemd, waarbij milieubelastende activiteiten, transportroutes en buisleidingen aan bod komen (artikel 22.39b). Naast de eerdergenoemde activiteiten die als risicobronnen worden beschouwd, bevat het Bkl ook instruc- tieregels voor de volgende risicobronnen: • opslaan, bewerken en her verpakken van vuurwerk (afdeling 5.1.2.4). • opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor civiel gebruik (afdeling 5.1.2.5). • exploiteren van een IPPC-installatie voor het maken van explosieven (afdeling 5.1.2.5). • opslaan en bewerken van ontplofbare stoffen voor militair gebruik (afdeling 5.1.2.5 Bkl). 5.5.2 Onderzoek In de directe omgeving van de nieuw aan te leggen hoogspanningsverbinding zijn geen risicobronnen- of contouren gesitueerd die het projectgebied overlappen. Een ondergrondse hoogspanningsverbinding betreft daarbij tevens geen kwetsbaar object in de zin van het Bkl.
Er bevinden geen grote groepen mensen zich voor langere tijd op de terreinen. Bij een calamiteit bij het bedrijf is de bedrijfszekerheid van de kabelverbinding gewaarborgd. Het opstellen van een verantwoording van het groepsrisico kan daarom redelijkerwijs achterwege blijven. Daarnaast is een ondergrondse hoogspanningsverbinding geen risicovolle inrichting/activiteit met een brand-, explosie- of gifwolkaandachtsgebied. De ondergrondse hoogspanningsverbinding brengt geen externe veiligheidsrisico's met zich mee voor gevoelige functies zoals woningen die zich in de nabijheid van de ondergrondse hoogspanningsverbinding bevinden. Ten tijde van de uitvoering wordt ten aanzien van mogelijke kabels een KLIC-melding (graafmelding) gedaan. 5.5.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect omgevingsveiligheid is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.6 Elektromagnetische straling 5.6.1 Toetsingskader Elektromagnetische velden Concept (van 27-8-2026 20:31) 30 Concept Straling komt overal om ons heen voor. Enerzijds door natuurlijke stralingsbronnen, zoals de zon en an- derzijds door kunstmatige, door de mens gemaakte bronnen. Magnetische velden ontstaan bij het transport en het gebruik van elektriciteit/stroom. Voorbeelden van voorzieningen die zorgen voor elektro- magnetische velden zijn antennes, hoogspanningslijnen, mobiele telefoons en elektrische apparaten.
De kracht van het elektromagnetische veld kan per voorziening verschillen. In het kader van de planologie zijn met name antennes en hoogspanningslijnen van belang, aangezien dit vaste objecten zijn. In het kader van gezondheid en milieu is het bij nieuwe ontwikkelingen, waar sprake is van gevoelige gebouwen zoals woningen, scholen en kinderopvang, van belang dat er rekening wordt gehouden met magneetvelden. Dergelijke projecten moeten buiten een magneetveldzone komen te liggen. De sterkte van elektromagnetische velden is het grootst dicht bij de bron en neemt af als de afstand tot de bron groter wordt. Voorzorgsbeleid magneetvelden Door de toenmalige minister voor Klimaat en Energie is (samen met de toenmalige minister voor Volks- huisvesting en Ruimtelijke Ordening en in afstemming met de staatssecretaris voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport) op 21 april 2023 een herijkt voorzorgsbeleid aan gemeenten, provincies, het Rijk en netbeheerders gezonden inzake de gezondheidsrisico’s van magneetvelden[1]. Dit advies komt in de plaats van het eerdere advies van de staatssecretaris van VROM uit 2005 over hoogspanningsverbindingen vlakbij gevoelige bestemmingen in verband met gezondheidsrisico's.
De kern van het herijkte voorzorg- beleid voor magneetvelden is dat met de netbeheerders is afgesproken dat deze bronmaatregelen gaan treffen om de sterkte en grootte van magneetvelden zo veel mogelijk te beperken. Het beleidsadvies is erop gericht om zoveel als redelijkerwijs mogelijk te voorkomen dat mensen langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden die afkomstig zijn van elektriciteitsinfrastructuur en die gemiddeld over een jaar sterker zijn dan 0,4 microtesla[2]. De waarde van 0,4 microtesla geldt als gemiddelde voor een heel jaar. Tijdens dat jaar kan de veldsterkte regelmatig boven en onder de waarde van 0,4 microtesla komen. Het is een waarde uit voorzorg, die alleen van toepassing is bij bovengrondse hoogspanningslijnen. Het be- leidsadvies is niet van toepassing op ondergrondse kabelverbindingen en kabelovergangsgebieden (overgangen tussen gestuurde boring en open ontgraving) en opstijgpunten. AC-magneetvelden (wisselstroom) In Nederland wordt voor de blootstelling aan magnetische velden bij wisselstroom (AC) van 50 hertz de adviesgrenswaarde van 100 micro-tesla gehanteerd[3]. Deze adviesgrenswaarde is gebaseerd op de aan- beveling van de Europese Unie, waarin een referentieniveau van 100 microtesla voor bescherming van de bevolking is vastgelegd.
Deze waarde wordt in Nederland volgens het RIVM op voor het publiek toe- gankelijke plaatsen nabij het hoogspanningsnet nergens overschreden, ook niet in de buurt van onder- grondse hoogspanningsverbindingen, bovengrondse hoogspanningsverbindingen of hoogspanningssta- tions. Er is geen correlatie aangetoond tussen ondergrondse hoogspanningsverbindingen en de blootstelling aan magneetveldzones met een jaargemiddelde hoger dan 0,4 microtesla. Er zijn geen ruimtelijke beper- kingen. De kern van het voorzorgsbeleid is dat nieuwe situaties waarbij kinderen langdurig worden blootgesteld aan magneetvelden van bovengrondse hoogspanningslijnen zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, vermeden moeten worden. Dit komt er op neer dat het advies is om bij nieuwe situaties met bovengrondse hoogspanning, gevoelige gebouwen (wonin- gen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen) zo veel als redelijkerwijs mogelijk buiten de magneet- veldzone van 0,4 microtesla te plaatsen. [1] https://www.kennisplatform.nl/verschil-tussen-limiet-100-microtesla-grens-0-4-microtesla/ [2] https://www.infomil.nl/publish/pages/86406/beleidsadvies_vrom_2005_1.pdf [3] https://www.kennisplatform.nl/verschil-tussen-limiet-100-microtesla-grens-0-4-microtesla/ 5.6.2 Onderzoek Elektrische en magnetische velden ontstaan bij het transport en gebruik van elektriciteit.
Onderhavig plan betreft echter de aanleg van een ondergrondse kabelverbinding. In dat geval is er geen sprake van een elektrisch veld. Door de mantel die om de kabels heen zit wordt het namelijk afgeschermd. Dit geldt echter niet voor magnetische velden. Concept (van 27-8-2026 20:31) 31 Concept Netbeheerder TenneT neemt daarom de volgende maatregelen bij de aanleg van ondergrondse hoog- spanningsverbindingen: • De netbeheerder neemt bronmaatregelen, zoals het plaatsen van de kabels in een driehoek, waardoor het magneetveld zo klein mogelijk wordt gehouden. • De klokgetalconfiguratie van de kabels is tegengesteld. 5.6.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect elektromagnetische straling is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, aangezien wordt voldaan aan het aangepast voorzorgsbeleid. 5.7 Gezondheid 5.7.1 Toetsingskader In artikel 1.3 van de Omgevingswet worden de maatschappelijke doelen van de wet uiteengezet, waaronder het bereiken en in stand houden van een gezonde fysieke leefomgeving. Er bestaat landelijk de wens om gezondheid meer integraal en volwaardig te betrekken in het nationale en lokale beleid over de fysieke leefomgeving. De inrichting van de fysieke leefomgeving kan direct bijdragen aan de gezondheid van inwoners.
Een gezonde leefomgeving ervaren bewoners namelijk als prettig, nodigt uit tot gezond gedrag en biedt bescherming tegen negatieve omgevingsinvloeden. 5.7.2 Onderzoek Het verwijderen van bovengrondse hoogspanningslijnen draagt bij aan een aantrekkelijkere en rustigere omgeving. Dit bevordert niet alleen het fysieke welzijn door vermindering van visuele en mogelijk audi- tieve hinder, maar heeft ook positieve effecten op het sociale welzijn van de bewoners. Een esthetisch en functioneel verbeterde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag, zoals buitenspelen, wandelen en sociale interactie, wat bijdraagt aan een betere algehele gezondheid en welzijn. Tevens is de aanleg van een ondergrondse hoogspanningsverbinding geen milieubelastende activiteit, welke significante hinder kan veroorzaken voor de omgeving. Kortom, met het planvoornemen wordt rekening gehouden met de milieubeginselen zoals het voorzorgsbeginsel en het beginsel van preventief handelen door proactief gezondheidsrisico's te minimaliseren. Er zijn geen bijzondere omstandigheden die ernstige nadelige ge- volgen voor de gezondheid zouden kunnen veroorzaken, wat een negatief besluit voor het Omgevingsplan zou rechtvaardigen. Andere milieuaspecten, die nauw verbonden zijn met gezondheid en in deze motivering aan bod komen, bevestigen dat er geen belemmeringen zijn voor het planvoornemen.
5.7.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect gezondheid is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.8 Natuur en landschap 5.8.1 Toetsingskader Wettelijke Gebiedsbescherming De Omgevingswet beschermt Natura 2000-gebieden, die zijn aangewezen volgens de Vogel- en Habita- trichtlijn. Projecten met mogelijke significante negatieve effecten op deze gebieden vereisen een vergun- ning. Bij niet-significante nadelige effecten geldt een zorgplicht om deze te voorkomen of te beperken. Provinciaal Beleid Provincies zorgen voor het Natuurnetwerk Nederland (NNN), een ecologisch netwerk van natuurgebieden. Activiteiten in deze gebieden zijn alleen toegestaan als ze geen negatieve effecten hebben of als deze kunnen worden gemitigeerd. Houtopstanden Bescherming van houtopstanden (bomen en struiken) buiten de bebouwde kom vereist melding bij de provincie. Bij kap moet binnen drie jaar herplanting plaatsvinden, tenzij het om natuurbeheer gaat. Er geldt een zorgplicht om nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken. Soortenbescherming Concept (van 27-8-2026 20:31) 32 Concept De Omgevingswet beschermt in het wild levende dieren en planten. Activiteiten met schadelijke gevolgen vereisen een vergunning. Beschermde soorten zijn ingedeeld in vogels, Europees beschermde soorten en nationaal beschermde soorten.
Provincies kunnen de lijst van beschermde soorten aanpassen aan hun situatie. Er geldt een zorgplicht om nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken. 5.8.2 Onderzoek Quickscan flora en fauna Ten aanzien van het planvoornemen is er een quickscan flora en fauna uitgevoerd, welke is opgenomen in Bijlage 2 - Quickscan flora en fauna Kabeltracé Oosterwolde V3. Navolgend worden de belangrijkste conclusies beschreven. Wettelijke consequenties m.b.t. gebiedsbescherming Het onderzoeksgebied ligt binnen ‘NNN’ en ‘Natuur buiten NNN’, maar buiten het ‘Nationaal landschap’, ‘ganzenfoerageergebied’ en ‘weidevogelkansgebied’. De bescherming van het Nationaal landschap kent geen externe werking. Daarnaast is de invloedsfeer van de voorgenomen activiteiten lokaal en is de afstand met het onderzoeksgebied dusdanig groot dat de voorgenomen activiteiten geen negatief effect op de wezenlijke kenmerken en waarden van het ganzenfoerageergebied en weidevogelkansgebied hebben. Ter plaatse van NNN/NBNNN worden uitsluitend gestuurde boringen uitgevoerd en is één mastlocatie binnen NBNNN voorzien voor amoveren; de werkzaamheden zijn tijdelijk en de oorspronkelijke staat wordt na afronding hersteld. Daarmee zijn geen aanvullende consequenties aan de orde vanuit provinciaal beleid. Bij de open ontgravingen vindt een tijdelijke bemaling plaats.
Op 11 locaties wordt bemalen ge- durende 10–45 dagen, met beperkte overlap tussen aangrenzende locaties. De grondwaterstandverlaging bedraagt maximaal 1,0 m t.o.v. de GHG, niet onder de GLG, en is ruimtelijk beperkt: tot ca. 100 m kan de verlaging 1,0 m bedragen en met toenemende afstand neemt het effect sterk af; effecten van ≤ 5 cm reiken maximaal ca. 750 m. Binnen NNN/NBNNN liggen natuur(beheertype)gronden die hoogstens een tijdelijke verlaging van 20 cm (GHG) ondervinden. Gezien het karakter van de betrokken natuurtypen (o.a. dynamisch moeras, kruiden- en faunarijk grasland, dennen-, eiken- en beukenbos, droog bos met productie) en de duur en omvang van de bemaling, worden geen nadelige effecten op de kwaliteit of instandhouding van deze typen verwacht. Voor zoete plas wordt geen effect verwacht, omdat de bemaling nauwelijks invloed heeft op oppervlaktewaterpeilen. Daarmee is sprake van een tijdelijke, lokale en verwaarloosbare beïn- vloeding zonder gevolgen voor de wezenlijke kenmerken en waarden van NNN/NBNNN. Verwezen wordt ook naar Bijlage 12 - Effectbeoordeling bemaling van onderhavige ruimtelijke motivering. Stikstof Ten aanzien van het planvoornemen is een ecologische voortoets stikstofdepositie uitgevoerd. Deze voortoets is als Bijlage 11 - Stikstofonderzoek bij deze motivering opgenomen. Navolgend worden de belangrijkste conclusies samengevat.
Voor het onderzoek is gebruikgemaakt van het rekenprogramma AERIUS Calculator, waarbij de stikstof- depositie tijdens de realisatiefase van het project is berekend. De gebruiksfase is buiten beschouwing gelaten, omdat in die fase geen emissies optreden. Uit de berekening volgt dat de maximale extra stik- stofdepositie op omliggende Natura 2000-gebieden 0,01 mol N/ha/jaar bedraagt. Deze bijdrage is tijdelijk (alleen tijdens de aanleg) en zeer gering. De effectbeoordeling is uitgevoerd voor vijf Natura 2000-gebieden in de omgeving, waaronder het Drents- Friese Wold & Leggelderveld, Fochteloërveen en Bakkeveense Duinen. Voor alle betrokken habitattypen en soorten is vastgesteld dat deze minimale en kortdurende bijdrage geen meetbare of zichtbare effecten heeft op vegetatie, bodemchemie of hydrologie. Ook cumulatie met andere projecten leidt niet tot signi- ficante gevolgen. De instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden komen hierdoor niet in het geding. Wettelijke consequenties m.b.t. soortenbescherming De inrichting en het gevoerde beheer maken het onderzoeksgebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde planten maar wel tot een geschikt functioneel leefgebied van verschillende beschermde diersoorten.
Beschermde diersoorten benutten het onderzoeksgebied als foerageergebied en mogelijk bezet een beschermd grondgebonden zoogdier er een vaste rust- en/of voortplantingsplaats, bezetten amfibieën er een (winter)rustplaats en nestelen er vogels. Vleermuizen en beschermde ongewervelden bezetten geen vaste rust- of voortplantingsplaats in het onderzoeksgebied en amfibieën bezetten er geen voortplantingsplaats. Concept (van 27-8-2026 20:31) 33 Concept Om te zorgen dat de eventuele verblijfplaatsen, vliegroutes en het foerageergebied blijven functioneren zal rekening met verstoring van licht gehouden moeten worden. De volgende maatregelen zijn dan ook van toepassing: • Gebruik alleen kunstlicht wanneer dat strikt noodzakelijk is. • Probeer in de periode april tot oktober overdag te werken, zodat er geen verstoring van foeragerende vleermuizen plaatsvindt door kunstlicht. Buiten deze periode zijn vleermuizen minder actief. • Als verlichting wordt gebruikt, probeer dan de lichtintensiteit zoveel als mogelijk te beperken. • Wanneer het noodzakelijk is om licht te gebruiken, gebruik dan lichtarmaturen die alleen het werk- terrein verlichten en het licht naar andere zijden blokkeert. Zodoende blijft de lichtvervuiling in de directe omgeving beperkt. Van de in het onderzoeksgebied nestelende vogelsoorten is uitsluitend het bezette nest beschermd, niet het oude nest of de nestplaats.
Werkzaamheden die kunnen leiden tot het verstoren/vernielen van bezette vogelnesten dienen buiten de voortplantingsperiode van vogels uitgevoerd te worden. De meest geschikte periode om de voorgenomen activiteiten uit te voeren is september-februari. Voorgenomen werkzaam- heden mogen juridisch beschouwd wel plaatsvinden tijdens het broedseizoen van vogels mits geen be- zette vogelnesten beschadigd/vernield worden. Indien de voorgenomen activiteiten uitgevoerd worden tijdens de voortplantingsperiode, dient een broedvogelscan uitgevoerd te worden om de aanwezigheid van een bezet vogelnest uit te sluiten. Mogelijk komen algemeen beschermde grondgebonden zoogdieren en amfibieën voor binnen het onder- zoeksgebied. Deze soorten staan op de provinciale vrijstellingslijst voor ruimtelijke ingrepen of worden niet negatief aangetast door de geplande werkzaamheden. Er hoeft dan ook geen omgevingsvergunning voor de uitvoering van voorgenomen activiteiten te worden aangevraagd. Indien in de actieve periode wordt gewerkt (maart-oktober) dienen maatregelen te worden genomen om te voorkomen dat dieren in de sleuven terechtkomen. Een mogelijke maatregel is om na afloop van elke werkdag de sleuf direct op te vullen of af te dekken.
Een alternatief is om loopplankjes in de sleuven te plaatsen onder een hoek van 30 graden (óf het flauw laten aflopen van de kopse kanten van de werksleuf), met een maximale afstand van 50 meter. Op deze wijze kunnen eventuele dieren de sleuf zonder problemen verlaten. Indien soorten worden aangetroffen gedurende het uitvoeren van de werkzaamheden, dan mogen ze worden gevangen en direct worden overgeplaatst naar een geschikt habitat in de nabijheid van het onderzoeksgebied. In het kader van de zorgplicht moet rekening worden gehouden met alle in het onderzoeksgebied aanwe- zige planten en dieren en moet er gekozen worden voor een werkmethode en/of planning in de tijd, waardoor planten en dieren zo min mogelijk schade ondervinden als gevolg van de voorgenomen activi- teiten. Houtopstanden In het onderzoeksgebied worden geen bomen aangetast. Toetsing aan regels van de gemeente of aan rijksregels over houtopstanden is niet aan de orde. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot consequenties in het kader van houtopstanden. 5.8.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect natuur en landschap is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In het ontwerp van het tracé is tevens rekening gehouden met bestaande bosschages en ecopassages voor vleermuizen en kleinwild. Hier wordt de kabel onderdoor geboord.
5.9 Bodem 5.9.1 Toetsingskader Het meewegen van de (milieuhygiënische) bodemkwaliteit is onderdeel van een brede afweging over de kwaliteit van de leefomgeving in relatie tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Bij een ruimtelijk plan moet de bodemkwaliteit van het betreffende gebied inzichtelijk worden gemaakt. Er dient gemotiveerd te worden hoe de bodemkwaliteit zich verhoudt in relatie tot de boogde functie. De milieu- hygiënische bodemkwaliteit moet geschikt zijn voor de functie van de gronden. Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteit geen onaanvaardbaar risico oplevert voor de gebruikers van de bodem. Concept (van 27-8-2026 20:31) 34 Concept 5.9.2 Onderzoek Ten behoeve van voorliggend plan is een vooronderzoek milieuhygiënische bodemkwaliteit uitgevoerd. De rapportage is als separate Bijlage 3 - Bodem milieuhygiënisch onderzoek bij onderhavige motivering opgenomen. Vooronderzoek milieuhygiënische bodemkwaliteit Op basis van de resultaten van het vooronderzoek wordt geconcludeerd dat: • | Het tracé en de mastlocaties zijn gelegen in het buitengebied van Oosterwolde en Donkerbroek. Het gebruik bestaat bijna volledig uit weiland/akkerland zowel nu als in het verleden. Alleen bij de aansluiting op het trafostation is sprake van intensiever gebruik.
Het grootste deel van het tracé loopt parallel aan de N381, maar is op meer dan 10 meter afstand van de rijbaan gelegen. Masten 76A en 77A zijn onderdeel van dit vooronderzoek, maar worden niet verwijderd. • | In het gebied zijn diverse sloten/greppels en watergangen aanwezig. Uit historisch kaartmateriaal is opgemaakt dat hier aan verwant ook diverse sloten/greppels zijn gedempt, onder andere voor de aanleg van de N381 tussen 2010 en 2020. De slootdempingen van voor 2010 binnen de open ontgravingen worden als verdachte locaties beschouwd. • | Binnen het tracé van Open Ontgraving nr. 4 (OO-04 op kaartmateriaal) is in circa 1960 een waterpartij zichtbaar welke voor 1975 is gedempt, samen met enkele watergangen. Dit deel van OO-04 wordt als een verdachte locatie beschouwd. • | Ter plaatse van de onderzoekslocatie zijn geen gebouwen uit de meest asbestverdachte periode bekend (1945-1990). Alleen bij het trafostation is bebouwing bekend, maar deze ligt niet direct naast het tracé. Op basis van deze gegevens wordt de locatie niet als asbestverdacht beschouwd. • | De gemeente Ooststellingwerf beschikt over een nota bodembeheer en bijbehorende bodemkwali- teitskaart, waar alle open ontgravingen zijn gelegen binnen de zone landbouw/natuur in de ontgra- vingskaart. • | Voor de gehele onderzoekslocatie worden geen verhoogde gehalten aan PFAS verwacht.
• | Bij hergebruik van grond afkomstig van of op de onderzoekslocatie zijn voorwaarden van toepassing. • | Uitgangssituatie voor de ontgravingsdiepten zijn: o | 1,0 m-mv ter plaatse van de mastlocaties; o | 2,0 – 2,20 m-mv ter plaatse van de open ontgravingen; o | de te onderzoeken bodemlaag per locatie is: ontgravings-diepte + 0,5 m. Verkennend bodemonderzoek In aanvulling op het eerder uitgevoerde milieuhygiënisch vooronderzoek is door een verkennend bodem- onderzoek uitgevoerd conform NEN 5740:2023+C1:2024. Dit onderzoek is opgenomen in Bijlage 10 - Verkennend bodemonderzoek en heeft tot doel de actuele bodemkwaliteit vast te stellen ter plaatse van het ondergrondse kabeltracé en de mastlocaties. Uit het onderzoek blijkt dat de bodemkwaliteit overwegend goed is. In de grond zijn sporadisch licht verhoogde gehalten aangetroffen, waaronder een verhoogd gehalte aan kwik bij één locatie (D4_2). In het grondwater zijn licht verhoogde concentraties van barium, cadmium, koper, nikkel en zink gemeten. Deze overschrijden echter niet de interventiewaarden en vormen geen aanleiding voor sanering of aan- vullende maatregelen. De hypothese “onverdachte locatie” is formeel verworpen, maar gezien de lage gehalten en het beoogde gebruik als ondergronds kabeltracé is geen vervolgonderzoek noodzakelijk.
Er zijn geen beperkingen voor de uitvoering van de werkzaamheden vanuit milieuhygiënisch oogpunt. De voorlopige veiligheidsklasse volgens CROW 400 is “geen veiligheidsklasse”. Bij toepassing of afvoer van vrijkomende grond gelden de regels uit het Besluit bodemkwaliteit. De grond valt binnen de kwaliteitsklasse landbouw/natuur. Cultuurtechnisch bureauonderzoek Voor de ontwikkeling is ook een cultuurtechnisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de agrarische percelen. Doel van het onderzoek is het vaststellen van de te verwachten cultuurtechnische situatie van de agrarische percelen, het inventariseren van eventuele gewasziekten en het uitbrengen van een advies voor eventueel vervolgonderzoek. Dit onderzoek is als Bijlage 4 - Cultuurtechnisch onderzoek toegevoegd aan deze mo- tivering. De adviezen uit het bureauonderzoek zullen tijdens de werkzaamheden worden opgevolgd. 35 | Concept | (van 27-8-2026 20:31) 5.9.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect bodem is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.10 Weging van het waterbelang 5.10.1 Toetsingskader Het milieuaspect water vormt een integraal onderdeel van het omgevingsbeleid. Onder de Omgevingswet is het wettelijk verplicht om, in het kader van het Besluit kwaliteit leefomgeving artikel 5.37, lid 1, een ‘weging van het waterbelang’ uit te voeren bij ruimtelijke plannen.
De weging van het waterbelang is een instrument waarmee de waterhuishoudkundige belangen een doorlopende positie krijgen in het ruimte- lijke beleid, niet alleen op basis van concrete ontwikkelingen. Middels de weging van waterbelangen dient inzicht te worden geboden in de effecten van het initiatief op afvalwater, grondwater, oppervlakte- water, hemelwater/regenwater en drinkwater. De weging van het waterbelang zorgt er voor dat per initi- atief de klimaatbestendigheid van het watersysteem en een water robuuste inrichting van de omgeving vroegtijdig in de planvorming worden betrokken (artikel 5.37 lid 1 van het Bkl). Daarbij is het van belang dat waterbeheerders vroegtijdig worden betrokken bij de planvorming. Ook is het belangrijk dat er op een gestructureerde wijze afstemming tussen het waterschap en de gemeente plaatsvindt, waarbij een constructieve en doorlopende afstemming van belang is. 5.10.2 Onderzoek Ten aanzien van het planvoornemen is er een geohydrologische quickscan uitgevoerd, welke is opgeno- men Bijlage 5 - Geohydrologisch onderzoek. Hieruit volgt de aanbeveling om een bemalingsadvies op te laten stellen waarin nader ingegaan wordt op de geohydrologische (o.a. nauwkeurigere bepaling bo- demopbouw en grondwaterstanden) situatie ter plaatse van het kabeltracé.
Met behulp van het bema- lingsadvies kan een nauwkeurigere inschatting verkregen worden van het debiet, invloedsgebied en het waterbezwaar. Het heeft de voorkeur om ruim voor aanvang van de voorbereidende werkzaamheden de grondwaterstand middels een handboring tot 2,0m -mv vast te stellen. Dit kan in eigen beheer getoetst worden door met een grond/palenboor tot minimaal 2,0 meter te boren en na een kwartier te toetsen of er grondwater in het boorgat staat. Bij gebieden met grote grondwaterfluctuaties is dit erg afhankelijk wanneer dit uitgevoerd wordt. Het advies is om dit altijd aan het eind van de winter/begin voorjaar uit te voeren; het natste moment van het jaar. Aanvullend heeft er overleg plaatsgevonden met het Wetterskip. De benodigde vergunningen op basis van de werkzaamheden zal in overleg met het Wetterskip worden aangevraagd. Voor het opstijgpunt ter hoogte van mast 110 is tevens aangegeven dat het gebied geen waterbergende functie heeft in verband met de aanleg van een dam op perceel E1132. Het opstijgpunt zorgt niet voor onevenredige beperking van het waterbergend vermogen van de gronden. Bemalingsadvies In opdracht van Qirion heeft Sweco een bemalingsadvies opgesteld voor de geplande aanleg van een nieuw 110kV kabelverbinding. Dit advies is als Bijlage 6 - Bemalingsadvies opgenomen bij deze motivering.
De kabelverbinding wordt deels in een open ontgraving en deels met gestuurde boringen uitgevoerd. Om de kabelverbinding in de open ontgravingen aan te leggen en de in- en uittredepunten van de ge- stuurde boringen, is een tijdelijke verlaging van de grondwaterstand noodzakelijk. De bemalingswerk- zaamheden zijn meldingsplichtig. Er worden geen werken gelijktijdig uitgevoerd, waardoor er geen sa- menloop is van bemalingswerkzaamheden. De verschillende open ontgravingen worden als aparte be- malingswerkzaamheden gezien. De melding dient bij Wetterskip verricht te worden ingevolge de Omge- vingswet. Uit het bemalingsadvies kan het volgende worden geconstateerd: • Doordat de verlaging maximaal 1 meter is ten opzichte van de GHG wordt geen extra zetting als gevolg van de bemaling verwacht; • De locatie is gelegen bij/aan een dijklichaam/beschermingszone/buitenbeschermingszone volgens de keur van het waterschap. In verband met de stabiliteit van de dijk dient voorkomen te worden dat de zetting bij de dijk te groot wordt. Doordat de verlaging maximaal 1 meter is ten opzichte van de GHG wordt geen extra zetting als gevolg van de bemaling verwacht; Concept (van 27-8-2026 20:31) 36 Concept • De locatie is gelegen in een gebied, waarbij de panden (mogelijk) gefundeerd zijn op houten palen.
De bovenkant van de houten palen mogen niet langer dan 14 dagen droog komen te staan om houtrot aan de funderingspalen te voorkomen. Doordat de verlaging maximaal 1 meter is ten op- zichte van de GHG en er op elke locatie de bemaling maximaal 1 week duurt, wordt geen extra droogstand als gevolg van de bemaling verwacht; • Voor zover bekend, zijn er geen mobiele verontreinigingen in het grondwater aanwezig binnen het invloedsgebied; • Binnen het invloedsgebied van de bemalingen bevinden zich geen objecten met een archeologische waarde Archeologie in Nederland; • In het invloedsgebied gebieden aanwezig die behoren tot een Na-tuurnetwerk Nederland of Natura 2000-gebieden onder GLG wordt in dit gebied niet verwacht. 5.10.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect water is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.11 Archeologie, cultuurhistorie en landschap 5.11.1 Toetsingskader De Omgevingswet streeft naar een evenwichtige benadering van het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving, met specifieke aandacht voor diverse belangen, waaronder cultureel erfgoed. Sinds 2016 is de regelgeving met betrekking tot het behoud en beheer van cultureel erfgoed ondergebracht in de Erfgoedwet. Deze wet, in combinatie met de Omgevingswet, biedt een allesomvattende bescherming van het cultureel erfgoed.
Provincie en gemeenten moeten in hun omgevingsplannen rekening houden met het belang en behoud van cultureel erfgoed, inclusief werelderfgoed. Dit vereist een grondige inven- tarisatie en analyse van het erfgoed binnen hun grenzen, gevolgd door het opnemen van een passend beschermingsregime in het omgevingsplan. In het omgevingsplan van de gemeente Ooststellingwerf is cultureel erfgoed in paragraaf 22.2.6 opgeno- men. In artikel 22.22 wordt vermeld dat indien een activiteit betrekking heeft op een oppervlakte van minder dan 100 m2, de voorschriften voor het uitvoeren van archeologisch onderzoek in het kader van een omgevingsvergunningaanvraag of de uitvoering van een werk, geen bouwwerk zijnde, of een werk- zaamheid, niet van toepassing zijn. In artikel 22.28 worden inperkingen hierop gegeven. Ook wordt in artikel 22.286, lid 2 aangegeven dat bij een aanvraag om een omgevingsvergunning een rapport verstrekt dient te worden waarin de archeologische waarde van de locatie in voldoende mate is vastgesteld. Cultureel erfgoed bestaat uit vijf elementen[1]: • Monumenten (gebouwd en aangelegd (groen) cultureel erfgoed); • Archeologische monumenten; • Stads- en dorpsgezichten; • Cultuurlandschappen; • Roerend en immaterieel erfgoed. Provincie en gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om deze elementen te beschermen via hun omgevingsplannen.
Een cruciale overweging hierbij is welke elementen van cultureel erfgoed zich binnen hun grenzen of direct daarbuiten bevinden, en welke specifieke elementen men wil (of moet) beschermen. Hierbij dienen de instructieregels in de artikelen 5.130 en 5.131 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en de algemene regels uit hoofdstuk 13 en 14 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) (met betrekking tot rijksmonumenten en werelderfgoed) in acht te worden genomen. Provincie en gemeenten krijgen hierbij ondersteuning van specialisten van zowel de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) als het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Deze dragen bij aan de ontwikkeling van de wet en de daarbij behorende regels, zijn betrokken bij het opstellen van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en leveren kennis en informatie voor andere overheidsinstanties. De wet- en regelgeving voor het behoud en beheer van cultureel erfgoed en archeologie in Nederland is vastgelegd in het Bkl, Bal, en de provinciale/gemeentelijke omgevingsplannen. Op basis hiervan is het verplicht om bij de afweging van belangen de vijf elementen van cultureel erfgoed in overweging te nemen. Voor de bescherming van het landschap in Nederland is het Europees landschapsverdrag van toepassing. Dit verdrag erkent de landschappen als integraal onderdeel van de fysieke leefomgeving.
Volgens artikel 1.2, lid 1, sub g van de Omgevingswet worden ‘landschappen’ officieel aangemerkt als onderdeel van de fysieke leefomgeving. Het beleid met betrekking tot landschappen kan worden vastgelegd in een omge- Concept (van 27-8-2026 20:31) 37 Concept vingsvisie door het Rijk, de provincie of de gemeente. Sommige landschapswaarden zijn ook verankerd in instructieregels van het Bkl. Een voorbeeld hiervan is te vinden in artikel 5.129 van het Bkl, waar een instructieregel is opgenomen met betrekking tot het behoud van het uitzicht op de vrije horizon van de zee. Een ander voorbeeld betreft de instructieregel over het cultureel erfgoed, waarbij onder andere de bescherming van cultuurlandschappen wordt benadrukt. Overheden dienen ook rekening te houden met landschappelijke kwaliteit bij het toewijzen van functies aan locaties, zoals bepaald in artikel 2.4 en 4.2 van de Omgevingswet. [1] https://www.cultureelerfgoed.nl/binaries/cultureelerfgoed/documenten/publicaties/2020/01/01/hand- reiking-begrippenkader-cultureel-erfgoed-onder-de-omgevingswet/Handreiking-Begrippenkader-cultureel- erfgoed-onder-Omgevingswet-2022.pdf 5.11.2 Onderzoek Archeologie Vanwege de verschillende aanwezige archeologische gebiedsaanduidingen volgens de gemeentelijke verwachtings- en beleidsadvieskaart van Ooststellingwerf is archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd.
De rapportage hiervan is opgenomen Bijlage 7 - Archeologisch onderzoek. Bureauonderzoek Op basis van de archeologische beleidskaart geldt voor delen van het geplande tracé een hoge of middel- hoge archeologische verwachting. Grote delen zijn opgenomen met een lage archeologische verwachting. Voor zover geen sprake is van een lage verwachting kan deze op basis van onderhavig bureauonderzoek naar laag worden afgeschaald. Het geplande tracé volgt de vanaf 2010 aangelegde N381 waarvoor zeer veel archeologisch onderzoek is uitgevoerd, het geplande tracé ligt grotendeels binnen reeds onderzocht gebied. Binnen de begrenzingen van het geplande tracé heeft het uitgevoerde onderzoek geen relevante archeologische lagen of vondsten opgeleverd. Op basis van bureau- en booronderzoek is over het algemeen gekozen voor vrijgave of voor archeologische begeleiding van de werkzaamheden. Indien gravend onder- zoek is uitgevoerd heeft dit niet geleid tot relevante archeologische waarden, ook niet op de hoger gelegen zones van het landschap waaraan een hogere verwachting is afgegeven of binnen de twee bekende vuur- steenvindplaatsen binnen het geplande tracé. Er wordt niet verwacht dat archeologische resten verstoord zullen worden bij door de geplande werkzaamheden. Ter hoogte van de mastvoeten wordt uitgegaan van bodemverstoring door de constructie van de mastvoeten.
Ook hier zullen de werkzaamheden niet tot verstoring van archeologische resten leiden. Cultuurhistorie Aan de hand van de cultuurhistorische waardenkaart van de provincie Friesland (cultuurhistorische kaart Fryslân) is bepaald of in en rondom het projectgebied relevante cultuurhistorische waarden aanwezig zijn (zie figuur 5.1). Hieruit volgt dat binnen het projectgebied geen sprake is van de aanwezigheid van cultuurhistorische waarden. In de omgeving van het projectgebied zijn ook nagenoeg geen cultuurhisto- rische elementen gelegen waar de ondergrondse hoogspanningsverbinding afbreuk aan kan doen, met uitzondering van het gebied aan de zuidzijde van het onderste gedeelte van het tracé. Dit vlak is aangemerkt als terrein waarin overblijfselen van bewoning voor kunnen komen. Het tracé doorkruist deze gronden niet, waardoor het planvoornemen geen belemmering vormt voor cultuurhistorische elementen. Concept (van 27-8-2026 20:31) 38 Concept Figuur 5.1 Uitsnede cultuurhistorische kaart Fryslân Een groot deel van de gronden zijn daarnaast op grond van het bestemmingsplan ‘Buitengebied (gecon- solideerde versie 2020)’ aangemerkt met de dubbelbestemming ‘Waarde – Cultuurhistorie 1’. Hiervoor gelden de volgende gebruiksregels: Artikel 41.2 specifieke gebruiksregels Onder strijdig gebruik wordt begrepen: a. het egaliseren of afvlakken van natuurlijk reliëf; b.
het afgraven en vergraven van houtwallen en dykswâlen; c. het verharden van zandpaden en de vervanging van de verharding van klinkerwegen door een asfalt- verharding of daarmee vergelijkbare verharding, met uitzondering van de gronden ter plaatse van de bestemming 'Recreatie - Verblijfsrecreatie'; d. het aanleggen van verhardingen met een oppervlakte van meer dan 100 m2. Artikel 41.3 Afwijking van de gebruiksregels Het bevoegd gezag kan bij omgevingsvergunning afwijken van het bepaalde ten behoeve van het verharden van zandpaden en het aanleggen van verhardingen met een oppervlakte van meer dan 100 m2 mits: a. de maatschappelijke noodzaak hiervoor is aangetoond; b. er geen afbreuk wordt gedaan aan de landschappelijke waarden, waarbij in ieder geval rekening wordt gehouden met het type verharding dat wordt toegestaan. Landschap Cultuurhistorische landschappen zijn gebieden met concentraties van samenhangende cultuurhistorische kenmerken en waarden. Het zijn gebieden die representatief zijn voor de agrarische cultuurlandschappen van zand, klei en verdwenen veen, maar ook voor de landschappen gevormd door waterbeheersing en defensie, zoals overlaten en waterlinies[1].
Om uitspraak te kunnen doen met betrekking tot cultuurhistorische landschappen, wordt verwezen naar het landsdekkend datasysteem ‘Cultuurhistorisch GIS’ (CultGIS), dat informatie bevat over historisch- geografische fenomenen. Uit gegevens van CultGIS blijkt dat het projectgebied zich bevindt in een zandgebied. Op de kaart van CultGIS zijn ook 70 aandachtsgebieden aangewezen. Omdat het projectgebied niet in een dergelijk aandachtsgebied ligt en er al bestaande bebouwing en functies aanwezig zijn, vormt het voorgenomen plan geen belemmering voor het bestaande cultuurhistorische landschap. Tevens is de verstoring in het landschapsbeeld vanwege de werkzaamheden tijdelijk. Het terrein zal nadien worden hersteld en worden ingezaaid zodra de werkzaamheden zijn afgerond. [1] https://data.overheid.nl/dataset/5630-cultuurhistorische-waardenkaart-2010--cultuurhistorische-land- schappen Concept (van 27-8-2026 20:31) 39 Concept 5.11.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect archeologie, cultuurhistorie en landschap is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.12 Niet gesprongen explosieven 5.12.1 Toetsingskader Als gevolg van gevechtshandelingen uit de Tweede Wereldoorlog kunnen er niet gesprongen explosieven (NGE) in het gebied aanwezig zijn.
Deze explosieven vormen een risico voor de veiligheid van het personeel dat de aanleg uitvoert van de ondergrondse hoogspanningsverbinding. Bovendien kan de openbare veiligheid in het geding komen. Onbedoelde detonaties kunnen bij de uitvoering van werkzaamheden in het ergste geval leiden tot dodelijk letsel en zware schade aan materieel en de omgeving. Spontane vondsten van NGE kunnen daarnaast zorgen voor stagnatie van de uitvoeringswerkzaamheden. Om deze risico’s te beheersen is vooronderzoek naar mogelijke aanwezigheid van NGE noodzakelijk. Dit onderzoek moet de locaties met een verhoogd risico identificeren en bepalen welke veiligheidsmaatregelen getroffen moeten worden om veilig te kunnen werken. Op basis van de bevindingen kunnen gerichte detectie en indien nodig ruiming van de explosieven plaatsvinden voordat graaf- en aanlegwerkzaamheden beginnen. 5.12.2 Onderzoek Ten behoeve van het planvoornemen is er een vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten conflictperiode uitgevoerd. Het volledige onderzoek is opgenomen in Bijlage 8 - Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten, navolgend worden de belangrijkste conclusies weergegeven. In het vooronderzoek OO conflictperiode heeft de analyse van het feitenmateriaal uit de inventarisatie tot de conclusie geleid dat er geen ontplofbare oorlogsresten (verder: OO) in het onderzoeksgebied zijn te verwachten.
Het onderzoeksgebied is daarmee onverdacht verklaard op het aantreffen van OO. Voor het onderzoeksgebied is derhalve geen aanleiding om vervolgstappen te nemen op het gebied van OO: de voorgenomen grondroerende werkzaamheden die binnen het onderzoeksgebied zullen plaatsvinden, kunnen normale doorgang hebben. 5.12.3 Conclusie Vanuit het milieuaspect niet gesprongen explosieven is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 5.13 Mer-beoordeling 5.13.1 Toetsingskader De milieueffectrapportage is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Per project dient te worden besloten of er een m.e.r-plicht geldt, of dat er aanvankelijk slechts een m.e.r-beoordeling wordt gevraagd. In bijlage V bij het Omgevingsbesluit staan de projecten en de daarvoor benodigde besluiten waarvoor een m.e.r-beoordelingsplicht of een m.e.r-plicht van kracht zijn. In kolom 1 zijn de categorieën van projecten aangewezen, waaronder:\ • Hoogspanningsleidingen • Buisleidingen voor: a. het transport van gas, olie of chemicaliën; b. het transport van kooldioxide stromen voor geologische opslag, met inbegrip van de pompstations; of c. stoom of warm water. (J9) Voor deze categorie project geldt een mer-plicht, zoals genoemd in artikel 16.43, eerste lid, aanhef en onder a, van toepassing onder voorwaarden (kolom 2).