Bijlage 2. Reactienota naar aanleiding van eerste grove schets Toekomstvisie dd 8 juli 2025

1 2

Zie bijlage voor een toelichting. Zie bijlage voor een toelichting.

Grove schets Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040, versie 8 juli 2025

8

5. Teruglopende voorzieningen. Voorzieningen als winkels, scholen en zorgvoorzieningen in kleine dorpen staan onder druk. Tegelijkertijd worden inwoners minder mobiel door vergrijzing en verschraling van regulier OV. Dit raakt vooral mensen met minder vervoersmogelijkheden en beperkt hun toegang tot basisvoorzieningen. 6. Wantrouwen en ongelijkheid. Vertrouwen in de overheid neemt af door ervaren afstand en bureaucratie. Mensen met lage sociaaleconomische status leven korter, zijn vaker ziek en hebben minder toegang tot hulp en onderwijs. De kloof tussen groepen groeit.

Grove schets Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040, versie 8 juli 2025

9

Hoofdstuk 3: Zes strategische keuzes Kijkend naar de uitdagingen waar we voor staan en de sterke kanten van onze lokale samenleving stellen we de volgende zes strategische keuzes voor.

3.1 Keuze 1: Topprioriteit: Jongeren binden [uitdaging 1, 2, 3, 5] De daling van het aantal jongeren is de grootste structurele bedreiging voor de toekomst van Ooststellingwerf. Jongeren zijn de dragers van vernieuwing, de bouwers van het verenigingsleven, de ondernemers van straks en de mantelzorgers van morgen. Zonder hen verliest onze gemeenschap haar veerkracht, loopt de lokale economie vast en komt de mienskip onder druk te staan. Daarom maken we van het binden én terughalen van jongeren een topprioriteit. Investeren in jongeren is investeren in de toekomst van ons allemaal.

Toekomstbeeld 2040 Wat vraagt deze keuze van ons? Als we kiezen voor het stimuleren van jongeren om hier te blijven wonen of terug te keren na hun studie elders, wat betekent dat dan concreet voor ons handelen? Wat moeten we dan juist wél doen, en wat niet meer? Onderstaande voorbeelden geven een indruk van mogelijke acties en keuzes die daarbij horen. Ze zijn niet definitief, maar helpen om samen te verkennen wat er nodig is om deze keuze waar te maken. Voorbeelden: • Gemeente, corporaties en private partijen zorgen ervoor dat er voldoende betaalbare woningen zijn voor jongeren, starters en jonge gezinnen. Ouderen zijn gestimuleerd hun woning levensloopbestendig te maken of zijn verhuisd naar Appelscha, Oosterwolde of Haulerwijk, want vooral daar zijn levensloopbestendige en zorggeschikte woningen gebouwd. • Veel jongeren met een MBO-opleiding vinden dichtbij huis een passende baan in kansrijke sectoren zoals zorg, techniek, bouw, digitalisering en de maakindustrie. Het onderwijs sluit goed aan op de praktijk en er zijn volop hybride leeromgevingen en leerwerkplekken. • Diverse partijen zorgen voor een rijk programma aan activiteiten en festivals die het wonen hier aantrekkelijk maken voor jongeren en (jonge) gezinnen. • Jongeren voelen binding met Ooststellingwerf, ook tijdens hun studie elders. En keren na hun studie terug.

Bijvoorbeeld via Summer Schools, netwerk-events, stageplekken en start-up programma’s. • Samen met MBO- en HBO-instellingen en werkgevers is er een ‘leven lang ontwikkelen’aanpak opgezet in Ooststellingwerf, met mogelijkheden voor bijscholing, omscholing en praktijkgericht leren. Hierdoor blijven werknemers wendbaar op de arbeidsmarkt die verandert door technologie, vergrijzing en nieuwe economische kansen. • Twintigers en dertigers nemen samen met gelijkgestemden in hun ‘community’ regelmatig het heft in eigen handen om oplossingen te bedenken voor dingen die zij belangrijk vinden in hun dagelijks leven (denk aan deelvervoer en onderling regelen van kinderopvang). Er zijn lokale regelingen die dit aanmoedigen en haalbaar en aantrekkelijk maken. Zie ook keuze 2. • Dankzij samenwerking met buurgemeenten, provincie en private partijen zijn er goede verbindingen met omliggende steden en regio’s, waardoor inwoners toegang hebben tot werk, onderwijs en voorzieningen. Zie keuze 5.

Grove schets Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040, versie 8 juli 2025

10

Jongeren binden: Zorg dat jongeren hier goed en prettig opgroeien. Want dan willen ze hier blijven of komen ze terug. Hier staat niks over in. Je moet het goed hebben gehad. Daarvoor zijn er voorzieningen nodig. Bv voetbalvrienden. Go YoFlo, sport en kunst en cultuur, ontmoetingsplekken. In elk groter dorp een activiteitenprogramma ism school? Houden we het aantal scholen op niveau?

3.2 Keuze 2: Sterke sociale basis en concentratie van zorg en wonen voor ouderen in de grotere kernen [uitdaging 1, 2, 5, 6] De sociale basis – zoals familie, buren, vrijwilligers en verenigingen – blijft een onmisbare pijler in het dagelijks leven. Een sterke sociale basis voorkomt eenzaamheid, biedt praktische hulp en helpt mensen langer zelfstandig te blijven wonen. Daarmee ontlast zij de professionele zorg, die steeds meer onder druk komt te staan. Dat is hard nodig, want tot 2040 neemt de zorgvraag sterk toe door dubbele vergrijzing, terwijl het aantal zorgverleners juist afneemt. Willen we zorg ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar houden, dan moeten we zorg en wonen anders organiseren. We zetten in op een combinatie van een sterke sociale basis in alle dorpen en concentratie van professionele zorg, nultredenwoningen en zorggeschikte woningen in de grotere kernen: Oosterwolde, Appelscha en Haulerwijk. Deze keuze verandert de zorgstructuur ingrijpend en heeft invloed op het woonbeleid in Ooststellingwerf. Maak dit concreet! In de drie grotere kernen komt er meer gemeentelijke regie op de sociale basis (wat is dit? Leg het uit!) de voorzieningen worden versterkt en er is ruimte voor zorgspecialisten. Ook de ondersteuning aan mantelzorgers en vrijwilligers wordt geïntensiveerd. In de kleinere dorpen wordt de professionele zorg kleinschaliger en soberder.

We richten ons daar alleen op basiszorg (zorg die dichtbij, laagdrempelig en praktisch is) en ondersteuning vanuit de gemeenschap. Inwoners van deze dorpen krijgen meer ruimte en geld om zélf te organiseren wat zij belangrijk vinden. Zo ontstaat maatwerk, gedragen door de inwoners zelf. Met deze aanpak bouwen we aan een toekomstbestendig zorgstelsel: lokaal ingebed, sociaal versterkt en passend bij de mogelijkheden van elke plek in onze gemeente.

Toekomstbeeld 2040 Wat vraagt deze keuze van ons? Als we kiezen voor het versterken van de sociale basis in alle dorpen en concentratie van de professionele zorg en wonen voor ouderen in de grotere kernen, wat betekent dat dan concreet voor ons handelen? Wat moeten we dan juist wél doen, en wat niet meer? Onderstaande voorbeelden geven een indruk van mogelijke acties en keuzes die daarbij horen. Ze zijn niet definitief, maar helpen om samen te verkennen wat er nodig is om deze keuze waar te maken. Voorbeelden: Het mag concreter beschreven worden. Hoe is het nu en hoe is het straks. • Zorg- en welzijnspartijen concentreren de zorg in Oosterwolde, Appelscha en Haulerwijk. Dankzij gerichte investeringen is daar voldoende professionele zorg, ruimte voor specialisten en goede ondersteuning voor mantelzorgers en vrijwilligers. In deze dorpen werken huisartsen, wijkverpleging, fysiotherapie en het steunpunt voor mantelzorgers samen. Vrijwilligerscoördinatoren zijn hier dagelijks aanwezig om inwoners te koppelen aan hulpvragen in de buurt. Ook de sociale samenhang is in deze drie dorpen sterker geworden door ontmoetingsplekken, activiteiten en actieve inzet op gemeenschapszin.

Grove schets Toekomstvisie Ooststellingwerf 2040, versie 8 juli 2025

11