Bijlage 1a - bij doe-agenda E - Verbonden - Eenzaamheid - Lijst met inspanningen

1

Maatschappelijk effect Indicator Doel

Mensen voelen zich verbonden Mensen ervaren minder eenzaamheid Doel 1 Voorkomen - Beschermende factoren tegen eenzaamheid versterken

De volgende factoren beschermen mensen tegen eenzaamheid: o Gevarieerd netwerk o Gezondheid o Zelfvertrouwen o Sociale steun geven en ontvangen o Deelname aan vereniging of kerk (vrijwilligerswerk) o Voldoende geld om mee te doen Inspanningen uit andere doe-agenda's die bijdragen aan doel 1 In verschillende DOE-agenda’s wordt aan deze factoren gewerkt: VraagElkaar, welzijnswerk, bevorderen positieve gezondheid, Hann-bus, opbouwwerk en ontmoetingsplekken, bloeizones, ondersteuning van verenigingen en vrijwilligerswerk, lokaal sportakkoord, vervoerregelingen, DagEnDoen en een goede start voor kinderen en jongeren. Extra aandacht is er voor groepen met meer risico voor eenzaamheid: preventief huisbezoek 75+ , dementievriendelijke gemeente, mantelzorgondersteuning, , aandacht voor LHBTI+ jongeren, Humanitas rouwbegeleiding, Alzheimercafé, projecten voor nieuwkomers, preventief contact met nabestaanden van cliënten door het gebiedsteam, armoede- schuldenbeleid. Er gebeurt dus al veel dat bijdraagt aan de versterking van de beschermende factoren tegen eenzaamheid. We formuleren daarom hier geen nieuwe interventies.

2

Maatschappelijk effect Indicator Doel

Mensen voelen zich verbonden Mensen ervaren minder eenzaamheid Doel 2 Voorkomen - De mentale weerbaarheid en ervaren zingeving bij jongeren neemt toe

Inspanningen uit andere doe-agenda's die bijdragen aan doel 2 De inspanningen voor dit doel worden uitgewerkt binnen de opgaven ‘Goed opgroeien’ en ‘Gezondheid’ Welke inspanningen?

Toelichting

Wordt opgepakt binnen DOE-agenda:

Scala jongerenwerk (inclusief Young Leaders) Werkgroep LHBTI+ jongeren

ondersteunt jongeren en draagt bij aan weerbaarheid en maatschappelijke betrokkenheid van jongeren In samenwerking tussen gemeente en Scala is een werkgroep van LHBTI+ jongeren ontstaan. De werkgroep verbindt de jongeren en bespreekt wat er nodig is voor emancipatie en acceptatie Dit stageproject loopt bij Scala. Via enquetes en overleg met jongeren wordt bekeken wat er eventueel aanvullend nodig is om eenzaamheid bij jongeren te voorkomen of terug te dringen Een Happyles is een klassikaal aanbod ter bevordering van welbevinden en geluk, en ter preventie van depressieklachten bij jongeren.

Goed opgroeien – kwetsbare jonge inwoners Goed opgroeien – kwetsbare jonge inwoners

Project ‘Denktank jongeren en eenzaamheid’ Inspanningen uit de NPO-gelden (eenmalige middelen die scholen en gemeente ontvangen van het Rijk om cognitieve, fysieke of emotionele vaardigheden van jongeren te stimuleren), waaronder de Happy-lessen.

Goed opgroeien – kwetsbare jonge inwoners Goed opgroeien – kwetsbare jonge inwoners

3

Bijdragen aan een passend (indicatievrij) aanbod ter versterking van weerbaarheid en zingeving van Jongeren

In de DOE-agenda positieve gezondheid wordt gewerkt aan ‘De mentale weerbaarheid en ervaren zingeving bij jongeren‘ De gemeente kiest een stimulerende rol. Ten eerste door bij te dragen aan een passend (indicatievrij) aanbod ter versterking van weerbaarheid en zingeving. Ten tweede door te organiseren dat het bestaande aanbod beter bekend is bij inwoners en bij de gemeentelijke professionals en andere verwijzers zodat zij inwoners hiernaar kunnen bemiddelen. Ten derde omdat de gemeente de partijen die nodig zijn (inclusief jongeren en ouders) bij elkaar brengt rond dit onderwerp. Doel is te komen tot een gezamenlijk ‘pakket’ waarmee we de weerbaarheid van kinderen van 0 tot 18 doorlopend stimuleren.

Gezondheid – Positieve gezondheid

4

Maatschappelijk effect Indicator Doel

Mensen voelen zich verbonden Mensen ervaren minder eenzaamheid Doel 3 Doorbreken – Er is voldoende en gevarieerd aanbod aan interventies om eenzaamheid te doorbreken

Welke interventie gaan Nieuw of we inzetten? bestaand

Toelichting

Benodigd budget (incidenteel / structureel)

1. Evalueren van de Nieuw effectiviteit van de huidige interventies en nieuwe interventies onderzoeken

Zorgen voor een dekkend pakket passend bij de 8 interventieprofielen van Prof. Machielse. Beoordeling interventies a.d.h.v. onderstaande kennis van Movisie op het gebied van ‘Wat werkt bij Eenzaamheid’:

Nieuwe interventies worden gefinancierd uit het structurele Budget Aanpak Eenzaamheid. Hiervoor is Є 15.000 beschikbaar.

Voor mensen die kampen met matige of ernstige eenzaamheid onderscheidt Movisie 7 vormen van ondersteuning om neerwaartse spiraal te doorbreken: o zinvol bezig zijn o ontmoeten o praktisch ondersteunen o betekenisvol contact o betekenisvolle sociale rol o sociale vaardigheden o realistische verwachtingen Movisie benoemt 3 oplossingsrichtingen: o Netwerkontwikkeling o Standaard verlaging - Realistische verwachtingen o Leren omgaan met gevoelens eenzaamheid Werkzame elementen in eenzaamheidsinterventies: o verminderen negatieve gedachten door sociaal cognitieve training o groepsaanpak met educatief element over sociaal netwerk o groepsaanpak gericht op sociale activiteiten en sociale steun o Activiteiten gericht op eigenwaarde en persoonlijke controle o digitale vaardigheden 5

o

eigen actieve bijdrage aan activiteiten

Nieuwe interventies zouden bijvoorbeeld kunnen zijn: trainingen sociale -, cognitieve- en digitale vaardigheden, educatief aanbod, het goede gesprek organiseren, E-learning, cursus vrijwilliger worden, cursus vrienden maken.

Maatschappelijk effect Indicator Doel

Mensen voelen zich verbonden Mensen ervaren minder eenzaamheid Doel 4 Duurzame aanpak – Het gebiedsteam is voldoende toegerust om adequaat te interveniëren bij eenzaamheidsproblematiek

Welke interventie gaan we inzetten?

Nieuw of bestaand

Toelichting

2. Professionalisering gebiedsteam wat betreft triage, maatwerk en monitoring van interventies bij eenzaamheidsproblematiek

Nieuw

Een eerste training rond de interventieprofielen van Machielse en de werkzame elementen bij eenzaamheid van Movisie heeft plaatsgevonden in januari 2022. Dit wordt vervolgd met toepassing van de opgedane kennis in casusbesprekingen en inrichten van monitoring van resultaatafspraken met zorgaanbieders. Bij lichtere problematiek zal samenwerking met welzijn (Scala, VraagElkaar, Welzijn op Recept) en lokale initiatieven en vrijwilligers worden geïntensiveerd.

Benodigd budget (incidenteel / structureel) n.v.t.

6

Maatschappelijk effect Indicator Doel Welke interventie gaan we inzetten?

Mensen voelen zich verbonden Mensen ervaren minder eenzaamheid Doel 5 Duurzame aanpak - De routes en taakverdeling bij de opvolging van signalen van eenzaamheid zijn ingeregeld Nieuw of bestaand

3. Inregelen werkwijze Nieuw bij signalen van eenzaamheid

Toelichting

Welke (samenwerk)afspraken zijn nodig? Waar kan je terecht met signalen? En hoe regelen we de opvolging van de signalen in? Eerder is het instrument ‘Signaleringskaart eenzaamheid Ooststellingwerf’ ontwikkeld. Dit is een checklist voor eenzaamheid met een routekaart. In samenspraak met betrokken partijen wordt de signaleringskaart geactualiseerd en bekeken welke afspraken nog meer nodig zijn.Bij lichtere problematiek zal samenwerking met welzijn (Scala, VraagElkaar, Welzijn op Recept) en lokale initiatieven en vrijwilligers worden geïntensiveerd.

Benodigd budget (incidenteel / structureel) n.v.t.

Inspanningen buiten deze DOE-agenda die bijdragen aan doel 5 Welke inspanningen?

Toelichting

Wordt opgepakt binnen DOE-agenda:

Wijkgericht werken

Verstevigen en borgen van de samenwerking tussen de wijkverpleging, gebiedsteams, welzijnswerk, burgerinitiatieven in het sociaal domein en de huisarts in een wijk of dorp Een gemeentelijke project werkt aan één (digitale) plek waar informatie samenkomt over voorzieningen, maatschappelijke organisaties en initiatieven en waar je makkelijk in kan zoeken (filteren) en die actueel is en makkelijk uit te breiden met nieuwe voorzieningen/organisaties die inwoners of professionals op het spoor komen.

Opgave gezondheid

Opzetten sociale kaart

Alle opgaven binnen de Visie op Samenleven

7

Maatschappelijk effect Indicator Doel

Mensen voelen zich verbonden Mensen ervaren minder eenzaamheid Doel 6 Duurzame aanpak – Onderlinge verbinding tussen mensen faciliteren

Welke interventie gaan we inzetten?

Nieuw of bestaand

Toelichting

Benodigd budget (incidenteel / structureel)

4. VraagElkaar verbindt mensen

bestaand

5. Project ‘Netwerk van verbinders’

nieuw

Sinds 2020 is VraagElkaar actief in Ooststellingwerf. De aanpak van VraagElkaar is 30.000 per jaar (voorlopig gebaseerd op het feit dat betekenisvolle relaties tussen mensen eenzaamheid voor 2 jaar) uit het voorkomen. VraagElkaar helpt mensen om een ander te vinden die bij hen past om structurele budget Aanpak samen dingen te doen. eenzaamheid De sociale kracht in de dorpen groeit en er liggen mooie kansen om vrijwilligers te Een projectplan en betrekken en te faciliteren bij het steunen en op gang helpen in de mienskip van mensen begroting zullen worden die moeite hebben om dat alleen te doen. Gedacht kan worden aan huisbezoek, een aangeboden aan het maatje zoeken, inzet als vrijwilliger onderzoeken, een oogje in het zeil. Ook kunnen college voor incidentele deze vrijwilligers een rol spelen bij het signaleren van eenzaamheid en een schakel zijn financiering uit de Coronain de route ‘signalering eenzaamheid’ (zoals die wordt uitgewerkt bij doel 5). Het zou herstelgelden mooi zijn als in alle dorpen vrijwillige ‘verbinders’ aanwezig zijn. VraagElkaar heeft expertise op dit gebied, daarom vragen we VraagElkaar om aan lokale sociale initiatieven, de 75+huisbezoek groep en andere vrijwilligers mogelijkheden voor zo’n ‘netwerk van verbinders’ voor te leggen. Bij voldoende enthousiasme, legt VraagElkaar een projectplan voor aan het college.

Door ogen en oren en aanspreekpunten in de dorpen en wijken te organiseren kunnen meer mensen dichtbij door hun dorpsgenoten op gang geholpen worden. Ook kan zo het netwerk van leden van VraagElkaar sneller groeien en ontstaan meer opties om een match te vinden tussen mensen. Ook scholing van vrijwilligers kan onderdeel zijn van dit project. Aan het eind van het project wordt een ‘verbinders-netwerk en –werkwijze’, als onderdeel van de ‘duurzame aanpak eenzaamheid’, geborgd in de Ooststellingwerfse samenwerkingsverbanden (zie ook doel 5)

8

Inspanningen uit andere DOE-agenda die bijdragen aan doel 6 Welke inspanningen?

Toelichting

Wordt opgepakt binnen DOE-agenda:

Vrijwillig huisbezoek 75+

Vrijwilligers bezoeken ouderen voor een gesprek over wat er nodig is om prettig ouder te worden. Dit gesprek gaat over meerdere onderwerpen w.o. zolang mogelijk zelfstandig wonen, gezondheid, wmo voorzieningen en sociale participatie en voorkomen van eenzaamheid Scala welzijn ondersteunt inwoners waar nodig; begeleidt nieuwkomers, ondersteunt vrijwilligerswerk via Plek voor Talent en bemiddelt bij vervoer voor mensen die dit zelf niet hebben. Via de app DagEnDoen kunnen ouderen makkelijk deelnemen aan activiteiten. Welzijn op recept is een aanpak waarbij mensen met psychosociale problemen - naast medische hulpverlening - worden doorverwezen door zorgprofessionals richting welzijnsactiviteiten. Inwoners krijgen begeleiding en een steuntje in de rug van een welzijnsprofessional van Scala om die activiteiten te vinden die passen bij hun behoefte aan sociale contacten, zingeving en welbevinden. Om stappen te zetten in zelfvertrouwen en grip op hun leven. Het opbouwwerk ondersteunt inwoners die ontmoetingsplekken in hun dorp of wijk willen realiseren In verschillende dorpen en dorpshuizen nemen inwoners initiatief om koffieochtenden en activiteiten te organiseren voor (met name) oudere inwoners

Gezondheid – Gezond en gelukkig ouder worden

Scala welzijnswerk

Welzijn op recept

Meer ontmoetingsplekken Laagdrempelige activiteiten in de dorpen

Eén activiteitenagenda voor héél Ooststellingwerf

Tijdens de dorpsgesprekken werd vaak verzucht dat inwoners en organisaties te weinig zicht hebben op wat er allemaal te doen is in Ooststellingwerf. Inmiddels werkt een groep enthousiaste inwoners en organisaties aan Eén online activiteitenagenda voor héél Ooststellingwerf’. Als mensen goed weten wat er te doen is, gaan ze er eerder op af en ontstaan nieuwe contacten.

Meerdere doe-agenda’s Meedoen – Meedoen aan het maatschappelijk leven Samenleven – Iedereen doet en ontmoet Opgave gezondheid

Samenleven – Iedereen doet en ontmoet Meedoen – Meedoen aan het maatschappelijk leven Samenleven – Iedereen doet en ontmoet Gezondheid – Gezond en gelukkig ouder worden Samenleven – Iedereen doet en ontmoet

9