Bijlage 1 Jaarverslag Algemene Kamer 2020 24-4-2021

JAARVERSLAG 2020 VAN DE A LGEMENE K AMER VAN DE COMMISSIE VAN ADVIES VOOR DE BEZWAARSCHRIFTEN

Mei 2021

Inhoud

1.

Inleiding

3

2.

Algemene Kamer

4

3.

Bezwaarschriften

6

4.

Samenvatting en aanbevelingen

13

2

1.

Inleiding

Voor u ligt het jaarverslag 2020 van de Algemene Kamer van de vaste commissie van advies voor de bezwaarschriften van de gemeente Ooststellingwerf. De commissie bestaat uit de Algemene Kamer en de Sociale Kamer. In dit verslag rapporteert de Algemene Kamer over de behandeling van de bezwaarschriften die ontvangen zijn in de periode van 1 januari 2020 tot en met 31 december 2020. De Sociale Kamer doet separaat verslag. Het jaarverslag geeft inzicht in de samenstelling en werkwijze van de commissie, het aantal bezwaarschriften, de wet of regeling waar de bezwaren betrekking op hebben, de wijze van afdoening en termijnen die daarvoor nodig waren. De procedure voor de behandeling van bezwaarschriften heeft de wetgever geregeld in de hoofdstukken 6 en 7 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De taken van de commissie zijn opgenomen in de Verordening commissie bezwaarschriften gemeente Ooststellingwerf, vastgesteld door de raad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester van de gemeente Ooststellingwerf, ieder voorzover het hun bevoegdheden betreft. De taken betreffen: a) het onderzoeken of een zaak in der minne kan worden geschikt alvorens de zaak in behandeling wordt genomen. De secretaris verricht daartoe de nodige handelingen.

b) het voorbereiden van de beslissing op bezwaarschriften tegen besluiten van de raad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester, voor zover die besluiten niet zijn genomen op grond van een wettelijk voorschrift inzake belastingen of de Wet waardering onroerende zaken. De voorbereiding bestaat uit het horen van belanghebbenden en het bestuursorgaan en het uitbrengen van een advies. c) het opstellen van een jaarverslag. De commissie toetst de besluiten waartegen bezwaren zijn ingebracht in volle omvang. Dat betekent dat de beoordeling van een bestreden besluit verder strekt dan de rechtmatigheid van een besluit. Een besluit moet in overeenstemming met gemeentelijke of hogere regelgeving genomen én doelmatig zijn. Met andere woorden: De commissie toetst binnen de grenzen van de regelgeving ook beleidsmatige aspecten. Zij betrekt die bij haar advisering aan de bestuursorganen over de te nemen beslissingen op bezwaar. De commissie is onafhankelijk van het gemeentebestuur, dat wil zeggen dat haar leden geen andere relatie met de gemeente Ooststellingwerf hebben dan het lidmaatschap van de commissie. In het jaarverslag kan de commissie omstandigheden/handelwijzen benoemen die naar haar oordeel het ontstaan van bezwaarschriften in de hand werken en aanbevelingen doen om hierin verbeteringen aan te brengen.

De commissie kan ook anderszins aanbevelingen doen naar aanleiding van haar ervaringen tijdens een verslagjaar. De Algemene Kamer van de commissie waardeert dat zij hiertoe de vrijheid heeft gekregen van de bestuursorganen. In opeenvolgende hoofdstukken zullen in 2020 ontvangen bezwaarschriften, voor zover behorend tot de competentie van de Algemene Kamer van de commissie (hierna: de Algemene Kamer), aan de orde komen.

3

2.

Algemene Kamer

Inleiding De Algemene Kamer brengt advies uit naar aanleiding van bezwaarschriften betreffende onderwerpen die niet onder de bevoegdheid van de Sociale Kamer van de commissie vallen en die niet op grond van artikel 2, tweede lid, van de Verordening commissie bezwaarschriften gemeente Ooststellingwerf van behandeling zijn uitgesloten. In de genoemde bepaling is kort samengevat vastgelegd dat de commissie niet bevoegd is ten aanzien van bezwaarschriften die zijn ingediend tegen besluiten op grond van een wettelijk voorschrift inzake belastingen of de Wet waardering onroerende zaken. Samenstelling van de Algemene Kamer. De Algemene Kamer bestaat uit 6 leden, waaronder de voorzitter. Leden in het verslagjaar: de heer H. Roskammer (voorzitter); de heer mr. R. Posthuma (voorzitter); mevrouw mr. L. Werkhoven-van Benthem (lid); mevrouw drs. A. Hoek (lid); de heer mr. A. Basic (lid) en de heer mr. J. Vonk (lid). De Algemene Kamer wordt ambtelijk ondersteund door de heer mr. H. Doedens, mevrouw mr. N. Borgdorff en de heer drs. R. Bouma. Vergaderingen Het secretariaat maakt jaarlijks een rooster voor het kalenderjaar, waarbij uitgegaan wordt van een reguliere en een reservezitting per maand. De hoorzitting van de Algemene Kamer is in principe openbaar. In de gevallen waarin de hoorzitting openbaar is, kan iedereen volledige inzage in de stukken krijgen.

Het beraad van de Algemene Kamer over het uit te brengen advies vindt in beslotenheid plaats. Bij de openbaarheid van de hoorzittingen in 2020 kan een kanttekening geplaatst worden. Ten gevolge van de maatregelen die het gemeentebestuur in verband met het coronavirus covid-19 genomen heeft, hebben na juli 2020 geen hoorzittingen in fysieke vorm meer plaatsgevonden. Belanghebbenden zijn middels een videoverbinding gehoord. In een enkel geval zijn zij in de gelegenheid gesteld om schriftelijk te reageren op de nota van toelichting die het betrokken bestuursorgaan naar aanleiding van het bezwaar heeft opgesteld. De Algemene Kamer heeft de reacties vervolgens bij haar advisering betrokken. De commissie komt aan het einde van dit jaarverslag op de wijze van horen terug. Werkwijze Een bezwaarschrift kan gericht zijn tegen een schriftelijk besluit van de burgemeester, het college van burgemeester en wethouders of de gemeenteraad. Een bezwaarschrift wordt allereerst geregistreerd, waarna het secretariaat van de Algemene Kamer een ontvangstbevestiging verstuurt. Een kopie van het bezwaarschrift wordt doorgestuurd naar de afdeling binnen de gemeentelijke organisatie die het bestreden besluit heeft voorbereid. Deze afdeling verzamelt alle voor de beoordeling van de kwestie relevante stukken en stelt een nota van toelichting op.

In de nota van toelichting wordt namens het bestuursorgaan nader ingegaan op het bestreden besluit en wordt een reactie gegeven op het bezwaar. Daarbij wordt aangegeven of het bezwaar aanleiding geeft om op de inhoud van het besluit terug te komen en/of de onderbouwing daarvan aan te passen. De stukken worden samengevoegd tot een dossier dat aan de belanghebbenden wordt toegezonden. Inmiddels krijgen de leden van de Algemene Kamer de stukken via een beveiligde digitale weg. Overigens kan ook digitaal bezwaar gemaakt worden. Daarvoor moet men van zijn DigiD gebruik maken.

4

De hoorzitting dient er met name voor dat de Algemene Kamer de voor de advisering benodigde informatie kan vergaren, die niet direct uit de stukken blijkt. De belanghebbenden krijgen de gelegenheid om een toelichting op het bezwaar te geven. Zij kunnen zich desgewenst laten vertegenwoordigen of laten bijstaan. Tijdens de hoorzitting wordt het betrokken bestuursorgaan door een of meer daartoe aangewezen personen vertegenwoordigd. De leden van de Algemene Kamer kan aan zowel de belanghebbenden als de vertegenwoordigers van de bestuursorganen vragen stellen. Van het verhandelde tijdens een hoorzitting wordt een verslag gemaakt. Na de hoorzitting beraadt de Algemene Kamer zich over het aan het bestuursorgaan uit te brengen advies. In een enkel geval wordt de advisering over de te nemen beslissing op bezwaar aangehouden. Als redenen voor aanhouding kunnen worden genoemd dat de Algemene Kamer nadere informatie van belanghebbenden, het bestuursorgaan of derden nodig acht, of dat overleg mogelijk nog tot een oplossing kan leiden. Het uitgangspunt is echter wel dat de voor een advies benodigde gegevens uiterlijk tien dagen voor de hoorzitting ontvangen zijn en dat overleg voorafgaand aan de hoorzitting plaatsvindt. In 2020 heeft de Algemene Kamer in alle gevallen zonder verdaging advies uitgebracht.

Het advies van de Algemene Kamer en het verslag van de hoorzitting worden door de secretaris van de Algemene Kamer opgesteld voor het betrokken bestuursorgaan en aan de functionele afdeling en belanghebbenden toegezonden. Het bestuursorgaan dat het oorspronkelijke besluit heeft genomen of daartoe mandaat heeft verstrekt, neemt kennis van het advies van de Algemene Kamer, het verslag van het verhandelde ter hoorzitting en van een eventueel ambtelijk voorstel om het advies van de Algemene Kamer niet over te nemen. Vervolgens neemt het bestuursorgaan een nieuw besluit. Deze beslissing op bezwaar wordt opgesteld en verzonden door de functionele afdeling. Contrair aan het advies van de Algemene Kamer zijnde beslissingen dient het bestuursorgaan goed te motiveren. Doorgaans worden de adviezen overgenomen. Het feit dat het bestuursorgaan dat het oorspronkelijke besluit heeft genomen ook de beslissing op het bezwaar neemt, komt overeen met de bedoeling van de wetgever. Hierboven is al uitgelegd dat het bestuursorgaan naar aanleiding van het bezwaar nogmaals het door hem genomen besluit op rechtmatigheid en doelmatigheid moet beoordelen en dat besluit indien nodig aanpast in de beslissing op het bezwaar.

Indien de beslissing op bezwaar vervolgens bij de bestuursrechter aangevochten wordt, beoordeelt deze de beslissing alleen op rechtmatigheid, waarbij overigens exceptief getoetst kan worden of gevoerd beleid kennelijk onredelijk is.

5

3.

Bezwaarschriften

In 2020 heeft de gemeente 38 bezwaarschriften ontvangen. Voor de beeldvorming: er zijn in 2020 circa 600 besluiten genomen waartegen bezwaar open stond.

Aantal bezwaarschriften 60 52

50

43

40

40 38

33

30

27 23

20

23

23

15

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

0

2011

10

Het aantal in het verslagjaar 2020 ingekomen bezwaarschriften is vergelijkbaar met dat van 2019 (40). Het gemiddelde aantal bezwaarschriften, berekend over de afgelopen 10 jaar, ligt op 32 (vorig verslagjaar op 33). Zesendertig van de 38 bezwaren waren gericht tegen besluiten in de zin van de Awb, waartegen bezwaar gemaakt kan worden. Als opvallende besluiten / kwestie noemt de Algemene Kamer: - Vier bezwaarschriften zijn gericht tegen een op grond van de Drank- en Horecawet verleende vergunning. - Tegen een verleende omgevingsvergunning voor nieuwbouw Lidl en Talant zijn vijf bezwaarschriften ingediend (door vijf in Hoogeveen gevestigde B.V.’s). - Acht bezwaarschriften zijn ingediend tegen een verleende omgevingsvergunning voor de bouw van een villa in Oldeberkoop. - Een aantal van negen bezwaarschriften is aan de activiteiten op het motorsportcircuit Prikkedam in Makkinga gerelateerd. Vijf van de bezwaarschriften zijn afkomstig van omwonenden die al jaren een juridische strijd voeren tegen de motorcrossactiviteiten en daarop betrekking hebbende beslissingen. Ook de motorsportvereniging kon zich met een aantal (handhavings)beslissingen niet verenigen en heeft vier keer tegen zo’n beslissing bezwaar gemaakt in het verslagjaar.

Uit het aantal ontvangen bezwaarschriften (38) en het aantal aangevochten besluiten (23) kunnen geen conclusies getrokken worden over bijvoorbeeld de kwaliteit van de genomen besluiten. Sluitende verklaringen voor aantallen bezwaarschriften en verantwoorde prognoses voor de toekomst zijn niet te geven. Wellicht dat dat anders wordt wanneer de Omgevingswet op 1 januari 2022 van kracht wordt. 6

Het is de bedoeling van de wetgever om meer aandacht te vragen voor participatie van burgers in de besluitvorming, wat tot uiting komt in diverse bepalingen en de toelichting op de Omgevingswet. Het faciliteren van meer inspraak kan leiden tot kwalitatief betere besluitvorming en daardoor mogelijk minder behoefte aan rechtsbescherming. Daarentegen zal naar verwachting op meer besluiten de reguliere voorbereidingsprocedure van toepassing zijn, dan thans het geval het geval is. Het gevolg daarvan is dat minder vaak rechtstreeks beroep ingesteld kan worden, maar eerst de bezwarenprocedure doorlopen moet worden. In de Omgevingswet wordt participatie geformaliseerd en ruim geformuleerd, maar ook nu is het van belang dat belanghebbenden vroegtijdig bij de besluitvorming betrokken worden. In geval van voorgenomen negatieve beschikkingen is het contact zoeken met belanghebbenden verplicht op grond van de artikel 4:7 en 4:8 van de Algemene wet bestuursrecht. De Algemene Kamer gaat er vanuit dat dit gebeurt. Het geven van uitleg en het vragen van een zienswijze kan enerzijds misverstanden voorkomen, een ander beeld geven over de redenen voor het negatieve besluit en anderzijds in voorkomende gevallen tot het alsnog nemen van een positief besluit leiden.

Het in contact treden met belanghebbenden ‘aan de voorkant’, dat wil zeggen voordat een besluit waartegen naar verwachting bedenkingen bestaan, heeft verreweg de voorkeur boven ‘pre-mediation’ na ontvangst van een bezwaarschrift. Dat neemt niet weg dat het voeren van overleg in de bemiddelingssfeer met bezwaarmakers de kou uit de lucht kan halen en tot intrekking van het bezwaar en het beperken van de met de behandeling van een bezwaar gemoeide kosten kan leiden. Na premediation zijn 11 bezwaren ingetrokken. Verhouding behandelde en ingetrokken en doorgestuurde bezwaarschriften.

Ingetrokken: 11 . Behandeld: 26 Doorgestuurd naar rechtbank: 1

3% 100% 29% 80%

Openstaand Ingetrokken

60% 40%

Behandeld 68%

20% 0% 2020

7

Bezwaarschriften naar onderwerp

17

APV DHW 12

Wob Wabo Awb WVW

4 1

1

2

1

Handhaving

De meeste bezwaarschriften zijn gericht tegen omgevingsvergunningen, besluiten op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Het ging om 17 bezwaren tegen omgevingsvergunningen voor de activiteiten bouwen en/of gebruiken in strijd met het bestemmingsplan. De andere bezwaren waren gericht tegen besluiten en mededelingen op het gebied van: de Algemene Plaatselijke Verordening (APV 1) de Wet openbaarheid van bestuur (Wob 1) - de Algemene wet bestuursrecht (Awb 2) - de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1) - de Drank- en Horecawet (DHW 4) en - handhaving (12). Een van de twee besluiten die op grond van de Awb zijn genomen betreft een subsidiekwestie, de andere een buiten behandeling stelling van een aanvraag. Het op grond van de APV genomen besluit is een standplaatsvergunning. In het jaar 2020 is tegen geen enkel door de raad genomen besluit bezwaar gemaakt. Er zijn overigens niet veel soorten besluiten meer die door de gemeenteraad genomen worden en waartegen bezwaar gemaakt kan worden.

8

Adviezen Algemene Kamer Er zijn 38 bezwaarschriften door de gemeente ontvangen. Elf bezwaarschriften zijn ingetrokken. Eén bezwaarschrift is naar de rechtbank doorgestuurd. Er bleven 26 bezwaarschriften ter advisering van de Algemene Kamer over. De Algemene Kamer heeft 12 adviezen uitgebracht over de te nemen beslissingen. op bezwaar (26) uitgebracht. De adviezen van de Algemene Kamer over de te nemen beslissingen op de bezwaren luidden als volgt: Zeventien bezwaren niet ontvankelijk verklaren; Acht bezwaren ongegrond verklaren; Eén bezwaar gegrond verklaren. Eén van de adviezen tot niet-ontvankelijk verklaren is uitgebracht naar aanleiding van een bezwaarschrift dat gericht was tegen twee onderdelen van een beslissing van het college. Deels handelde de beslissing over stuiting van een verjaring tot invordering van een dwangsom, deels over het niet verschuldigd zijn van een dwangsom. In het advies tot niet-ontvankelijkverklaring van het bezwaar is de Algemene Kamer op beide onderdelen ingegaan. Ten aanzien van het bezwaar tegen het oordeel dat geen dwangsom verbeurd was, heeft de Algemene Kamer in haar advies opgemerkt dat zij zich ook kon voorstellen dat het bezwaar in zoverre als niet gegrond beoordeeld zou worden. Het college heeft beide onderdelen van het bezwaar als niet-ontvankelijk beoordeeld.

De bezwarenprocedure kan leiden tot het inzicht dat de primaire besluitvorming gebrekkig was. Soms betekent dit dat een besluit herroepen moet worden. Het niet in stand kunnen blijven van een besluit kan zijn oorzaak hebben in gewijzigde regelgeving, verkeerde uitgangspunten/onjuiste feiten, fatale onzorgvuldigheden of (juridische) fouten. De Algemene Kamer spreekt zoveel mogelijk, maar niet altijd, uit of zij een (ontvankelijk) bezwaar gegrond of ongegrond acht. Het kan voorkomen dat dat de Algemene Kamer ten behoeve van de beslissing op bezwaar een nader onderzoek aan de orde acht, waarbij zij het aan het bestuursorgaan overlaat om naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek het bezwaar gegrond of ongegrond te verklaren. Als het bestuursorgaan met betrekking tot een bepaalde aangelegenheid een ruime beoordelingsvrijheid heeft is een nieuwe beoordeling door de Algemene Kamer van de kwestie niet altijd nodig of zinvol. Soms kan de Algemene Kamer het college op voorhand een aanbeveling doen voor de te nemen beslissing op bezwaar, afhankelijk van de mogelijke resultaten van het onderzoek. In het verslagjaar 2020 heeft de Algemene Kamer in de meeste zaken een standpunt kunnen innemen. Alleen ten aanzien van het in de vorige alinea genoemde beslissingsonderdeel heeft de Algemene Kamer een voorbehoud gemaakt.

De Algemene Kamer heeft over alle in 2020 ingekomen en aan haar ter advisering voorgelegde bezwaren advies uitgebracht. Een bezwaar tegen de invordering van een dwangsom heeft de bestuursrechter bij het lopende beroep tegen de last onder dwangsom betrokken. Ingevolge artikel 5:39 van de Algemene wet bestuursrecht heeft het bezwaar, beroep of hoger beroep tegen de last onder dwangsom namelijk mede betrekking op een beschikking die strekt tot invordering van de dwangsom, voor zover de belanghebbende deze beschikking betwist. De Algemene Kamer tekent verder aan dat een advies tot ongegrond verklaren van een bezwaarschrift niet per definitie betekent dat de Algemene Kamer geen gebreken heeft geconstateerd aan het aangevochten besluit of de totstandkoming daarvan. Sommige gebreken acht de Algemene Kamer in de beslissing op bezwaar te herstellen, onder het materieel in stand laten van het besluit. Bij 9

gebreken als hier bedoeld kan gedacht worden aan het niet vermelden van een wettelijke grondslag, het ontbreken van een deugdelijke, respectievelijk kenbare belangenafweging en een onzorgvuldige voorbereiding en/of onvoldoende motivering. Het heeft de voorkeur waar mogelijk te spreken over een ongegrond of gegrond (uiteraard ontvankelijk) bezwaarschrift, maar dit is niet vereist. Het vermijden van de terminologie heeft voordelen als deze verwarring of verkeerde verwachtingen kan opwekken bij de belanghebbenden. Veelal wordt met het maken van bezwaar een herroeping van het bestreden besluit beoogd, al dan niet onder het tegelijkertijd nemen van een nieuwe beslissing. Wanneer terecht in bezwaar aangevoerd wordt dat het bestreden besluit ondeugdelijk gemotiveerd is, is dat argument gegrond, maar leidt niet tot het door de bezwaarmaker gewenste resultaat indien het gebrek in de beslissing op bezwaar aangepast kan worden. De bestuursrechter vernietigt een beslissing als het daartegen ingestelde beroep gegrond is. De Algemene Kamer heeft in 2020 in slechts twee adviezen naast het oordeel “ongegrond” een aanvullende opmerking over een naar het oordeel van de Algemene Kamer noodzakelijke aanpassing van de motivering van de bestreden besluiten gemaakt.

Dat leidt tot de conclusie dat de Algemene Kamer ten aanzien van twee (14%) van de 14 door haar beoordeelde besluiten niet ongeclausuleerd (bezwaar zonder meer gegrond of ongegrond of niet-ontvankelijk) advies heeft uitgebracht. Dat percentage bedroeg in het vorige verslagjaar 35, hetgeen leidde tot een opmerking van de Algemene Kamer dat de motivering van besluiten telkenjare een punt blijkt waar de Algemene Kamer aandacht voor moet vragen. Voor het eerst sinds jaren ziet de Algemene Kamer daar geen aanleiding toe.

Overzicht beslissingen 100%

96% 81%

78%

78%

88%

84%

78%

80%

64%

69%

52% 43%

60% 40% 20%

Besluit herroepen Besluit in stand gelaten Heroverweging lopend

28% 14%

8% 5%

14% 8%

14% 8%

14%

2012

2013

2014

2015

4%

11%

18% 18% 13% 5% 3% 0%

0%

2017

2020

4%

0% 2011

2016

2018

2019

Op 31 december 2020 waren er 25 (96%) van de 26 te nemen beslissingen op bezwaar genomen. In geen van de beslissingen op bezwaar is het primaire besluit herroepen. Hierbij moet aangetekend worden dat op één bezwaar op 31 december 2020 nog geen beslissing was genomen. Het betrof juist het (enige) bezwaar dat de Algemene Kamer als gegrond beoordeelde en naar aanleiding waarvan zij het advies uitbracht om het bestreden besluit te herroepen en alsnog tot handhaving over te gaan. Bij alle genomen beslissingen op bezwaar zijn de primaire besluiten in stand gebleven.

10

Van het advies afwijkende beslissingen In 2020 heeft het college de adviezen van de Algemene Kamer overgenomen, met dien verstande dat nog niet vaststaat of het college het advies van de Algemene Kamer met betrekking tot het enige door haar gegrond geachte bezwaar overneemt. De Algemene Kamer gaat er vooralsnog vanuit het college niet contrair aan haar advies zal besluiten. Beroepzaken in 2020 De Algemene Kamer wordt graag op de hoogte gehouden van de ingestelde beroepen tegen beslissingen ten behoeve waarvan de Algemene Kamer advies heeft uitgebracht. Het oordeel van de rechter in beroep (waaronder in dit verband ook hoger beroep verstaan wordt) kan voor de Algemene Kamer een leerpunt bevatten. In 2020 is negen keer beroep aangetekend tegen een beslissing op bezwaar waarover de Algemene Kamer in dat jaar advies heeft uitgebracht. Dat betekent dat 35% van de bezwaarmakers zich niet met de uitkomst van de bezwarenprocedure kon verenigen. Het betrof beroepen tegen beslissingen op bezwaar inhoudende: - niet-ontvankelijk verklaring vanwege het niet zijn van belanghebbende bij het bestreden besluit als bedoeld in artikel 1:2, eerste lid, van de Awb (vijf); - de invordering van verbeurde dwangsommen en het wijzigen van een last onder dwangsom (drie); - niet terugkomen op een besluit genomen op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (één).

De vijf beroepschriften bedoeld onder het eerste aandachtstreepje zijn gericht tegen de beslissingen op de door vijf B.V.’s te Hoogeveen ingediende bezwaren betreffende de omgevingsvergunning voor nieuwbouw van de Lidl en Talant. De overige vier beroepen zijn ingesteld door de indieners van bezwaarschriften tegen beslissingen die betrekking hebben op de activiteiten op het motorcrosscircuit De Prikkedam. Er zijn nog geen uitspraken bekend. Termijnen De Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen is een wet die vastgesteld is in 2009. Doel is twee rechtsmiddelen, de dwangsom en beroep, te bieden als de overheid niet binnen de wettelijke termijnen een beslissing op een aanvraag of op een bezwaarschrift neemt. Het niet tijdig beslissen op (onder meer) een bezwaarschrift kan leiden tot het verbeuren van een dwangsom van maximaal € 1.442.) De aanvrager kan na het verstrijken van de termijn van twee weken bovendien direct beroep aantekenen bij de rechter. Het is mede in verband met het risico op het verbeuren van een dwangsom door de gemeente, dat de Algemene Kamer eraan hecht zo snel mogelijk na de hoorzitting advies uit te brengen. Een bestuursorgaan dient, ingeval een adviescommissie is ingesteld, binnen 12 weken, gerekend vanaf de dag na die waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken, een beslissing op de bezwaren te nemen.

Door middel van een verdagingsbesluit kan de termijn met 6 weken worden verlengd. In 2020 zijn 25 beslissingen op bezwaar genomen. Drie van die beslissingen op bezwaar zijn niet tijdig genomen. Hetzelfde geldt voor de enige beslissing op bezwaar die nog niet genomen is. In totaal zal op 4 bewaren niet tijdig beslist (15%) zijn. Dat is een aanmerkelijke verbetering ten opzicht van 2019 (35%). De Algemene Kamer vindt het belangrijk en in het belang van belanghebbenden dat binnen de wettelijke termijn op een bezwaarschrift wordt beslist. Een percentage van 100 blijft nastrevenswaardig. Dat percentage werd alleen in 2014 bijna gehaald. 11

Volledigheidshalve vermeldt de Algemene Kamer dat zij ernaar streeft om binnen 1 tot 2 weken na de hoorzitting haar advies aan het secretariaat te zenden. Zij is daar ook in 2020 in het merendeel van de gevallen in geslaagd. Soms is het nodig om aanvullende informatie te vergaren, waardoor de advisering vertraging oploopt. Rechtstreeks beroep Op 1 september 2004 is de Wet Rechtstreeks beroep in werking getreden. De wet bevat een wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, waardoor de mogelijkheid wordt geboden om de bezwaarschriftprocedure over te slaan. Bezwaarden moeten het verzoek tot rechtstreeks beroep in het bezwaarschrift doen. Van deze mogelijkheid wordt in het algemeen weinig gebruik gemaakt. Het college heeft in 2020 geen verzoek ontvangen. Zoals hierboven vermeld is een bezwaar tegen de invordering van een verbeurde procedure niet behandeld, omdat de rechtbank al een beroep tegen de last onder dwangsom in behandeling had en daarbij ook de invordering van de dwangsom betrokken heeft. Vergoeding kosten bezwaarprocedure Vanaf 12 maart 2004 geldt de Wet Kosten bestuurlijke voorprocedures. Deze wet bevat een regeling voor de vergoeding van de kosten die een belanghebbende maakt bij de behandeling van een door hem ingediend bezwaarschrift. De Algemene wet bestuursrecht, waaronder artikel 7:15, en het Besluit proceskosten bestuursrecht zijn hiervoor aangepast.

Indien een verzoek om kostenvergoeding wordt gedaan tot uiterlijk op de hoorzitting van de commissie, zal de Algemene Kamer in haar advies op het betreffende verzoek ingaan. Een vergoeding is slechts mogelijk als een besluit wordt herroepen wegens een aan het bestuursorgaan te wijten onrechtmatigheid. In 2020 heeft de Algemene Kamer in één zaak aanleiding gezien voor een advies tot het vergoeden van kosten gemoeid met het maken van bezwaar.

Ervaringen van de Algemene Kamer De Algemene Kamer is in het verslagjaar niet geconfronteerd met zaken of handelwijzen die aanleiding geven voor aanbevelingen. Het is de Algemene Kamer wel tegengevallen dat - na een onderbreking - vanaf september 2020 de hoorzittingen op last van het gemeentebestuur niet fysiek meer mochten plaatsvinden in verband met de maatregelen vanwege het coranavirus covid-19. De Algemene Kamer ervaart dit als een gemis. Met name wanneer er een ruim aantal belanghebbenden bij een kwestie betrokken is, is het horen middels een videoverbinding naar het oordeel van de Algemene Kamer niet optimaal. Het aantal van negen bezwaarschriften gericht tegen een omgevingsvergunning voor het bouwen van een villa in Oldeberkoop heeft de voorzitter doen besluiten de kwestie schriftelijk af te doen, beseffende dat niet alle bezwaarden zich daarin konden vinden. De bestuursorganen zijn echter gehouden om binnen een wettelijk vastgelegde termijn te beslissen op bezwaarschriften, tenzij alle belanghebbenden instemmen met verdaging. Alhoewel belanghebbenden bij een schriftelijke behandeling van de bezwaren in de gelegenheid gesteld worden om te reageren op de nota van toelichting van het bestuursorgaan voordat de Algemene Kamer advies uitbrengt, doet deze wijze van horen onvoldoende recht aan de doelstellingen van het horen.

Hetzelfde geldt - weliswaar in mindere mate - voor het horen via de digitale weg. Naar aanleiding van protest van een aantal van de negen (rechts)personen die bezwaar gemaakt hebben tegen de omgevingsvergunning voor de bouw van de villa heeft de voorzitter van de Algemene Kamer toegezegd dat hij in het verslag over het jaar 2020 aan de bestuursorganen zal melden dat het horen in het corona-tijdperk een uitdaging is en dat hij hoopt dat er op termijn een modus gevonden kan worden om met name weer fysiek te horen. De voorkeur van de Algemene Kamer gaat verreweg uit naar fysiek horen. De interactie is beter als alle betrokkenen in dezelfde 12

ruimte aanwezig zijn. De Algemene Kamer wil hierbij een dringend beroep doen aan het gemeentebestuur om het fysieke horen weer te faciliteren binnen de kaders die door de Rijksoverheid gesteld zijn en die naar het oordeel van de Algemene Kamer zeker mogelijkheden bieden.

13

4.

Samenvatting en aanbevelingen

Samenvatting De 38 in 2020 ontvangen bezwaarschriften zijn gericht tegen 23 beslissingen. Het college heeft op 25 bezwaren in het verslagjaar een beslissing genomen. Daarbij is in het verslagjaar geen beslissing herroepen. Over 1 bestreden besluit was op 31 december 2020 nog geen beslissing op bezwaar genomen. Bij vier van de 26 te nemen beslissingen op bezwaar (25 reeds genomen en één nog te nemen), dat wil zeggen 15%, is sprake van een overschrijding van de beslistermijn. Elf bezwaarschriften zijn ingetrokken voordat de Algemene Kamer advies had uitgebracht. In alle gevallen heeft de intrekking plaatsgevonden na pre-mediation. Pre-mediation leidt in zoverre tot het beoogde resultaat. Aandachtspunten Wanneer de Algemene Kamer omstandigheden signaleert die naar haar oordeel het ontstaan van bezwaar en beroepszaken in de hand werken, kan zij een aanbeveling doen om hierin verbeteringen aan te brengen. De Algemene Kamer vat haar taak echter ruimer op en brengt alle zaken en situaties waarvan zij meent dat die voor verbetering vatbaar zijn ter kennis van het bestuursorgaan. De Algemene Kamer heeft geen ervaringen opgedaan die haar aanleiding geven tot het doen van aanbevelingen, anders dan het fysieke horen weer te faciliteren.

14